XÂY d NG GIAI c p CÔNG NHÂN VI t NAM ự ấ ệ đáp ỨNG yêu cầu sự NGHIỆP CÔNG NGHIỆP hóa, HI óa ện đại h đất n c

Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy khóa VII của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ rõ: “Cùng với quá trình phát triển công nghiệp và nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa,

-o0o -BÀI THU HOẠCH

MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

XÂY DỰNG GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU SỰ NGHIỆP CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT

NƯỚC

Họ và tên họ c viên: Nguyễn Thị Hoa

Mã học viên: AF210075

Lớp: CCLLCT - K72.A02

Khóa học: K72

MỞ ĐẦU ……… 1

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỨ MỆNH

1 Quan niệm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân

và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ……… 3

2 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giai cấp công nhân và sứ

mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ……… 4

II MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN GIAI CẤP CÔNG

NHÂN VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG

1 Vài nét về giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay ……… 7

2 Một số giải pháp xây dựng và phát triển giai cấp công nhân Việt Nam

đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước 10

KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

PHẦN I

MỞ ĐẦU

Trong bối cả nh toàn cầ u hóa và phát triể n kinh tế tri thức, giai cấp công nhân ở các nước, nhất là các nước đang phát triển, là một trong những lực lượng xã hội quan trọng nhất, đang tham gia tích cực vào các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia

Giai cấp công nhân Việt Nam là một bộ phận của giai cấp công nhân quốc

tế và cũng đang là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy (khóa VII) của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ rõ: “Cùng với quá trình phát triển công nghiệp và nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cần xây dựng giai cấp công nhân phát triển về số lượng, giác ngộ về giai cấp, vững vàng về chính trị, tư tưởng, có trình độ học vấn tay nghề cao, có năng lực tiếp thu và sáng tạo công nghệ mới, lao động đạt năng suất, chất lượng hiệu quả cao, vươn lên làm tròn sứ mệnh lịch sử của mình”

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là nhiệm vụ có tính sống còn đưa đất nước vượt qua những khó khăn, thách thức và tận dụng thời cơ để phát triển trong xu thế hội nhập, toàn cầu hóa hiện nay Thông qua quá trình này, giai cấp công nhân Việt Nam được xây dựng, phát triển để đáp ứng yêu cầu của đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Việc nghiên cứu về giai cấp công nhân trong mối quan hệ biện chứng với đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là vấn đề ngày càng

được quan tâm Chính vì vậy, em chọn đề tài “Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” để làm bài thu hoạch môn Chủ nghĩa xã hội khoa học.

Mục đích nghiên cứu: Làm rõ cơ sở lý luận về xây dựng giai cấp công

nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Nhiệm vụ nghiên cứu: Làm rõ thực trạng và vai trò của giai cấp công nhân

Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay; đề xuất

một số giải pháp nhằm xây dựng và phát huy vai trò của giai cấp công nhân trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thời gian tới

Phạm vi nghiên cứu: Nội dung về xây dựng giai cấp công nhân Việt

Nam trong mối quan hệ biện chứng với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Bố cục của bài thu hoạch gồm ba phần chính như sau:

Phần I: Mở đầu Phần II: Nội dung

I Cơ sở lý luận về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1 Quan niệm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

2 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giai cấp công nhân

và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

II Một số giải pháp xây dựng và phát triển giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

1 Vài nét về giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay

2 Một số giải pháp xây dựng và phát triển giai cấp công nhân Việt Nam đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Phần III: Kết luận

Trong quá trình nghiên cứu và làm bài thu hoạch, mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn còn nhiều thiếu sót Em rất mong có được sự góp ý của các thầy, cô và các bạn để bài làm được hoàn thiện hơn

PHẦN II

NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN

1 Quan niệm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:

1.1 Quan niệm về giai cấp công nhân:

Quan niệm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân có thể khái quát như sau: Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội hình thành và

phát triển cùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại; là chủ thể sản xuất vật chất hiện đại, đại biểu cho phương thức sản xuất mang trình độ xã hội hóa ngày càng cao; là giai cấp có lợi ích cơ bản đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản; đồng thời, có sứ mệnh lịch sử phủ định chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản trên toàn thế giới (Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học)

1.2 Về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:

Không chỉ đưa ra những quan niệm đúng đắn về giai cấp công nhân, công lao to lớn nhất của chủ nghĩa Mác - Lênin chính là đã phát hiện ra sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân, lực lượng xã hội có vai trò giải phóng thế giới khỏi tình trạng “đen tối” dưới chủ nghĩa tư bản

Chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ ra tính tất yếu của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được biểu hiện trên các phương diện sau: Thứ nhất, do địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp công nhân quy định Thứ hai, do đặc điểm chính trị - xã hội của giai cấp công nhân quy định Thứ ba, do mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản quy định

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là những nhiệm vụ cần phải thực hiện

trong quá trình xây dựng hình thái kinh tế - xã hộ i cộ ng sả n chủ nghĩa Có 3 nội dung cơ bản:

Nội dung kinh tế: Giai cấp công nhân dù ở chế độ chính trị nào cũng là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất bằng phương pháp sản xuất xã hội hóa cao để sản xuất ngày càng nhiều của cải, đáp ứng những nhu cầu ngày càng tăng của con người Qua đó, họ tạo ra tiền đề vật chất - kỹ thuật cho

sự ra đời của xã hội mới (Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học)

Nội dung chính trị - xã hội: Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, tiến hành cách mạng chính trị lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, xác lập, bảo vệ và phát triển chế độ dân chủ

xã hội chủ nghĩa Nhà nước pháp quyền của giai cấp công nhân và nhân dân lao động được xác lập và trở thành công cụ có hiệu lực để lãnh đạo chính trị, quản lý kinh tế và xã hội trong quá trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới Đây là những vấn đề cơ bản của tiến trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân (Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học)

Nội dung văn hóa, tư tưởng: Nhiệm vụ lịch sử trao cho giai cấp công nhân trong tiến trình cách mạng của mình là xác lập hệ giá trị mới (lao động, công bằng, dân chủ, bình đẳng và tự do…) để thay thế cho hệ giá trị tư sản và

những hệ tư tưởng cũ lạc hậu Thực chất, đó là một cuộc cách mạng vể văn hóa, tư tưởng, bao gồm cải tạo cái cũ, xây dựng cái mới trong sự kế thừa những tinh hoa của thời đại và giá trị truyền thống của văn hóa dân tộc (Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học)

Những quan điểm, tư tưởng của các nhà kinh điển Mác - Lênin không những đã cung cấp một nền tảng lý luận mà còn mang lại phương pháp nghiên cứu khoa học, làm cơ sở cho việc nghiên cứu giai cấp công nhân trong thời đại mới

2 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giai cấp công nhân

và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:

Xây dựng giai cấp công nhân nước ta lớn mạnh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách

của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị, của mỗi người công nhân

và của toàn xã hội Sự quan tâm của Đảng đối với giai cấp công nhân đã được khẳng định ngay từ khi thành lập Đảng và được minh chứng trong các văn kiện của Đảng ta qua các kỳ Đại hội, nhất là từ sau Đại hội Đổi mới toàn diện đất nước đến nay

Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội năm 1991 đã khẳng định: “Phát triển giai cấp công nhân về số lượng và chất lượng để xứng đáng là giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội… Đặc biệt coi trọng việc xây dựng một đội ngũ công nhân lành nghề, những nhà kinh doanh có tài, những nhà quản lý giỏi và các nhà khoa

học, kỹ thuật có trình độ cao”

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã xác định: “Mục tiêu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng, an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh Từ nay đến năm 2020 ra sức phấn đấu đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng ta có những bước tiến mới trong nhận thức, lý luận về giai cấp công nhân trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế “Đối với giai cấp công nhân, phát triển về

số lượng, chất lượng và tổ chức; nâng cao giác ngộ và bản lĩnh chính trị, trình

độ học vấn và nghề nghiệp, xứng đáng là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Giải quyết việc làm, giảm tối đa số công nhân thiếu việc làm và thất nghiệp Thực hiện tốt chính sách và pháp luật

về lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hộ lao động, chăm sóc, phục hồi sức khoẻ đối với công nhân; chính sách

ưu đãi nhà ở đối với công nhân bậc cao Xây dựng tổ chức, phát triển đoàn viên công đoàn, nghiệp đoàn đều khắp ở các cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc các thành phần kinh tế Thường xuyên chăm lo đời sống vật chất

và tinh thần, bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của công nhân và những người lao động, chú trọng công nhân làm việc ở các khu công nghiệp và đô thị lớn Chăm lo đào tạo cán bộ và kết nạp đảng viên từ những công nhân ưu tú”

Để giai cấp công nhân Việt Nam hoàn thành nhiệm vụ lịch sử của mình,

văn kiện Đại hội X của Đảng tiếp tục chỉ rõ: “Đối với giai cấp công nhân, phát triển về số lượng, chất lượng và tổ chức, nâng cao giác ngộ và bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn và nghề nghiệp, xứng đáng là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Tại Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành Trung ương khóa X ngày 28/1/2008, Ban chấp hành Trung ương

đã ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cũng đã nhấn mạnh mục tiêu: Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh, phát triển nhanh

về số lượng, nâng cao chất lượng, có cơ cấu đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước; ngày càng được trí thức hoá: có trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cao, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học - công nghệ tiên tiến, hiện đại trong điều kiện phát triển kinh tế tri thức; thích ứng nhanh với cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế; có giác ngộ giai cấp, bản lĩnh chính trị vững vàng, có tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động cao

Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta tiếp tục khẳng định:

“Quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn chuyên môn,

kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế”

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng xác định: “Quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động của công nhân; bảo đảm việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện làm việc, nhà ở, các công trình phúc lợi phục vụ cho công nhân; sửa đổi, bổ sung các chính sách, pháp luật về tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, để bảo vệ quyền lợi, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của công nhân”

Đặc biệt, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định: “Xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kĩ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động thích ứng với cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư Tăng cường tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng cho giai cấp công nhân Chăm lo đời sống vật chất tinh thần, nhà ở và phúc lợi xã hội cho công nhân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân Đổi mới tổ chức và hoạt động của công đoàn phù hợp với cơ cấu lao động, nhu cầu, nguyện vọng của công nhân và yêu cầu hội nhập quốc tế, tập trung làm tốt vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân, tập thể công nhân Định hướng, quản lý tốt sự ra đời, hoạt động của các tổ chức của công nhân tại doanh nghiệp ngoài tổ chức công đoàn hiện nay”

CÔNG NHÂN VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

1 Vài nét về giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay:

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhất là trải qua hơn 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, 13 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 khóa X về

“Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, giai cấp công nhân Việt Nam đã không ngừng tăng về số lượng, trưởng thành về chất lượng và khẳng định, phát huy vai trò, địa vị của mình trong thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

Hiện nay, theo thống kê, tổng số lao động làm công hưởng lương trong các loại hình doanh nghiệp ở nước ta có khoảng 24,5 triệu người, trong đó công nhân, lao động trong các doanh nghiệp chiếm khoảng 60%, chiếm tỉ lệ khoảng 14%

số dân số và 27% lực lượng lao động xã hội Hằng năm, giai cấp công nhân Việt Nam đã tạo ra trên 65% giá trị tổng sản phẩm xã hội và hơn 70% giá trị thu ngân sách nhà nước Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề của giai cấp công nhân ngày càng được cải thiện Từng bước hình thành lớp công nhân trẻ có trình độ học vấn, văn hóa, được đào tạo nghề theo chuẩn nghề

nghiệp, nắ m vững khoa học - công nghệ, được rèn luyện trong thực tiễn sản xuất hiện đại, phương pháp làm việc ngày càng tiên tiến

Tuy vậy, trước yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng hiện nay, giai cấp công nhân nước ta còn nhiều hạn chế, yếu k m Sự phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng, cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế; thiếu nghiêm trọng các chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý giỏi, công nhân lành nghề; tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động còn nhiều hạn chế; đa phần công nhân từ nông dân, chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống Trình độ văn hóa và tay nghề của công nhân thấp đã ảnh hưởng không tốt đến việc tiếp thu khoa học - kỹ thuật, đến năng suất lao động, chất lượng sản phẩm Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB) về chất lượng lao động được tính theo thang điểm 10, thì chất lượng lao động Việt Nam chỉ đạt 3,79 điểm, xếp thứ 11/12 nước Châu tham gia xếp hạng của WB Trong khi đó, Hàn Quốc đạt 6,91 điểm, Ấn Độ là 5,76 điểm, Malaysia là 5,59 điểm, Thái Lan 4,94 điểm Còn theo kết quả khảo sát của

Tổ chức Lao động quốc tế, năng suất lao động của công nhân Việt Nam thuộc vào nhóm thấp nhất của khu vực, chỉ bằng 1/5 Malaysia, 2/5 Thái Lan, 1/15 Singapore, 1/11 Nhật Bản, 1/10 Hàn Quốc

Trong số các nước ASEAN, năng suất lao động của công nhân Việt Nam chỉ cao hơn Campuchia và Lào Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, với tốc độ tăng năng suất lao động như hiện nay thì phải đến năm 2038 năng suất lao động của công nhân Việt Nam mới bắt kịp Philippines, năm 2069 chúng ta mới bắt kịp được Thái Lan, do đó, chúng ta cần có đối sách để nâng cao chất lượng nhân lực, góp phần nâng cao năng suất lao động trong quá trình cạnh tranh thời hội

nhập

Trong điều kiện thế giới đã bước vào thời kỳ phát triển kinh tế tri thức, sản phẩm lao động được tạo ra với hàm lượng chất xám ngày càng cao, tính cạnh tranh trong quá trình tham gia vào chuỗi sản xuất giá trị toàn cầu ngày càng được đẩy mạnh, thì vai trò của nguồn nhân lực, mà trực tiếp là người công nhân lao động s đóng vai trò quyết định Trong thời gian tới, khi chúng