Đánh giá tác động của việc bảo tồn và phát huy giá trị lịch của văn miếu Quốc Tử Giám hiện nay tại Hà Nội và nguyên nhân gây ra những tác động đó....9 7.4.3.. Chính vì vậy việc bảo tồn c
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-TIỂU LUẬN GIỮA KỲ HỌC PHẦN: NHẬP MÔN NĂNG LỰC THÔNG TIN
ĐỀ TÀI: BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ LỊCH SỬ CỦA
VĂN MIẾU QUỐC TỬ GIÁM
Nhóm thực hiện: Nhóm 3 Giảng viên: Ths Nguyễn Thị Kim Lân
GV.TS Nguyễn Hoàng Sơn
Hà Nội, tháng 03 năm 2022
Trang 2DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM
Trang 3TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com
Trang 4MỤC LỤC
DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 1
MỤC LỤC 2
1 Lý do chọn đề tài 2
2 Tổng quan tài liệu 3
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 4
3.1 Mục tiêu nghiên cứu 4
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
3.2.1 Nhiệm vụ lý thuyết: 4
3.2.2 Nhiệm vụ thực tế: 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
4.1 Đối tượng nghiên cứu 4
4.2 Phạm vi nghiên cứu 5
5 Câu hỏi nghiên cứu 5
6 Phương pháp nghiên cứu 5
7 Giả thuyết 5
7.1 Ai? 5
7.2 Ở đâu? 6
7.3 Nghiên cứu cái gì? 6
7.3.1 Về kinh tế 6
7.3.2 Về chính trị 6
7.3.3 Về văn hóa, lịch sử 7
7.4 Làm thế nào? 7
7.4.1 Hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị lịch của văn miếu Quốc Tử Giám hiện nay tại Hà Nội 8
7.4.2 Đánh giá tác động của việc bảo tồn và phát huy giá trị lịch của văn miếu Quốc Tử Giám hiện nay tại Hà Nội và nguyên nhân gây ra những tác động đó. 9
7.4.3 Giải pháp nâng cao biện pháp bảo tồn và phát huy giá trị lịch của văn miếu Quốc Tử Giám hiện nay tại Hà Nội 10
8 Kết luận và sơ đồ tư duy 10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 12
Trang 51 Lý do chọn đề tài
Di sản văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong việc lưu giữ các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật của các thế hệ đồng thời cũng tạo nên cảnh quan môi trường, không gian cho thế hệ hiện tại và tương lai Có thể khẳng định rằng các di sản văn hóa không chỉ là tài sản vô giá của mỗi cộng đồng, mỗi dân tộc mà còn là tài sản văn hóa của nhân loại Chính vì vậy việc bảo tồn các di sản văn hóa không chỉ nhằm phát huy các giá trị của chúng mà còn phát huy giá trị tốt đẹp của cộng đồng, các dân tộc đồng thời còn góp phần sáng tạo ra những giá trị văn hóa mới, vừa làm giàu kho tàng di sản văn hóa vừa góp phần vào mở rộng giao lưu văn hóa quốc tế Có lẽ chính vì vậy mà mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều coi trọng việc bảo tồn và phát huy những giá trị của di sản văn hóa
được đảng và nhà nước rất quan tâm Nhờ đó, nhận thức về giá trị văn hóa nói chung và bảo tồn di sản văn hóa nói riêng trong cộng đồng, các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương ngày càng được nâng cao trong số hàng chục nghìn di tích lịch sử - văn hoá và danh lam thắng cảnh ở Việt Nam, đã có 92 di tích được xếp loại Quốc gia đặc biệt, trong số này, đã
có 8 di sản vật thể tại Việt Nam đã chính thức được công nhận là Di sản Thế giới Chính vì thế, từ nhiều năm trở lại đây, các di sản văn hoá Việt Nam nói chung - bao gồm di sản văn hoá vật thể và di sản văn hoá phi vật thể - đã và đang trở thành một trong những tài nguyên
du lịch quan trọng, được chú ý khai thác phục vụ sự phát triển đất nước
Văn Miếu là một khu di tích lịch sử mang ý nghĩa biểu trưng cho tiến trình phát triển văn hóa của Việt Nam, được xây dựng từ 1070, nơi đây là Trường Quốc học đầu tiên ở nước ta, đã đào tạo được nhiều thế hệ hiền tài, có nhiều đóng góp lớn cho sự phát triển của đất nước Văn Miếu mang giá trị lịch sử vô cùng to lớn, tại đây hiện còn lưu giữ được rất nhiều hiện vật, tư liệu quý, có giá trị văn hóa, lịch sử và khoa học Những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học “kết tinh” trong di tích là “tấm gương” phản chiếu về truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, coi trọng hiền tài của dân tộc ta
Trang 6trong lịch sử ngàn năm văn hiến Trong số các di tích gắn với Nho học ở nước ta, đây là một di tích Nho học tiêu biểu, có giá trị cao về mặt kiến trúc - nghệ thuật và thẩm mỹ Đây còn là điểm du lịch văn hóa hấp dẫn du khách, đang có những đóng góp tích cực vào sự phát triển về mọi mặt của thủ đô cũng như của cả nước chính vì vậy việc bảo tồn và phát huy di sản văn giá trị di sản văn hóa của Văn Miếu là vô cùng cấp thiết Vậy nên chúng tôi đã chọn đề tài “Bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của Văn Miếu” làm đề tài cho bài tiểu luận giữa kỳ của nhóm
2 Tổng quan tài liệu
Chủ đề Bảo tồn văn hóa là chủ đề luôn được quan tâm, nghiên cứu bởi “Văn
hóa còn thì dân tộc còn” Có nhiều nghiên cứu được thực hiện nhằm tìm hiểu, xây dựng, phát huy và bảo tồn giá trị lịch sử văn hóa dân tộc Vấn đề này đã được nghiên
cứu ở một số công trình tài liệu như: Bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã
hội của GS.TS Từ Thị Loan được xuất bản tạp chí Tuyên giáo; Vài suy nghĩ về vấn đề bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa ở Việt Nam của Trinh Thị Hòa; Luật Di sản văn hóa (2001), NXB Chính trị Quốc gia – Hà Nôi; Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa ở Việt Nam hiện nay của Đặng Thị Tuyết được xuất bản trên tạp chí Khoa học xã hội Việt
Nam; Tiếp cận thực trạng công tác bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo tinh thần của
Luật di sản văn hóa của TS Đặng Văn Bài được xuất bản trên Tạp chí Di sản văn hóa
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Dựa trên những nghiên cứu về thực trạng việc bảo tồn các giá trị lịch sử văn hóa, lịch sử, kinh tế, chính trị Văn Miếu Quốc Tử Giám từ đó đánh giá hiệu quả và tác động của những phương thức bảo tồn này Mục tiêu của bài nghiên cứu chính là đánh giá phương thức bảo tồn hiện tại và đưa ra các giải pháp bảo tồn khác phù hợp nhằm giữ vững, phát huy những giá trị cốt lõi của Văn Miếu Quốc Tử Giám
Trang 73.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
3.2.1 Nhiệm vụ lý thuyết:
Xây dựng cơ sở lý luận về việc bảo tồn và phát huy di sản văn hoá
3.2.2 Nhiệm vụ thực tế:
Quốc Tử Giám
huy giá trị lịch sử Văn Miếu
đến)
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là vấn đề Bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của Văn Miếu Quốc Tử Giám
4.2 Phạm vi nghiên cứu
5 Câu hỏi nghiên cứu
như thế nào đối với văn hóa Việt Nam?
Trang 8- Câu hỏi nghiên cứu cụ thể:
thế nào?
6 Phương pháp nghiên cứu
Nhằm trả lời cho câu hỏi nghiên cứu trên và thực hiện được các nhiệm vụ nghiên cứu, nhóm nghiên cứu sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học sau đây:
suốt trong quá trinh nghiên cứu Từ qua trình thu thập các tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu từ sách, báo, tạp chí, các báo cáo, đề án, luận văn, để thu thập thông tin, nhóm nghiên cứu tiến hành phân tích thông tin nhằm định hình một cái nhìn toàn diện, khái quát về vấn đề nghiên cứu cũng như đối tượng nghiên cứu – Văn Miếu Quốc Tử Giám, từ đó đưa ra những quan điểm, đánh giá, định hướng và giải pháp sát thực cho hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa của địa danh này
nhằm tìm ra những giá trị tiêu biểu của Văn Miếu Quốc Tử Giám
7 Giả thuyết
7.1 Ai?
Để bảo tồn di sản này theo ý nghĩa như là một điểm đến đặc biệt mang ý nghĩa Giáo dục truyền thống hiếu học cũng như lịch sử của dân tộc đòi hỏi tinh thần, ý thức trách nhiệm cao trong quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị của di tích Bảo tồn và phát triển Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một trong những phương thức để phát huy giá trị
Trang 9của di tích Thông qua đó giáo dục cho các thế hệ người Việt Nam các giá trị về hiếu học, hiếu nghĩa, tôn trọng nhân tài của dân tộc Việt Nam, đồng thời quảng bá cho du khách quốc tế về văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam Đây là trách nhiệm chung của các cấp quản lý, ngành văn hóa, ngành du lịch, du khách, giới truyền thông và cộng đồng dân cư xung quanh di tích
7.2 Ở đâu?
Văn Miếu được xây dựng vào năm 1070 dưới thời vua Lý Thánh Tông, là nơi thờ Khổng Tử, Chu Công và Tứ phối Đến năm 1076 vua Lý Nhân Tông cho xây dựng thêm Quốc Tử Giám ở bên cạnh nơi đây là trường đại học chỉ dành cho con vua và con của các gia đình quý tộc, sau này đến đời vua Trần Thái Tông, con nhà thường dân có lực học xuất sắc cũng được nhận vào học tại đây Đến đời vua Lê Thánh Tông ông bắt đầu cho dựng những bia đá của những người đỗ tiến sĩ, hiện nay ở Văn Miếu Quốc Tử Giám vẫn còn lưu lại 82 bia tiến sĩ
Văn Miếu Quốc Tử Giám nằm trong khuôn viên rộng 54331m2 bao gồm nhiều công trình khác nhau Trước mặt Văn Miếu là Văn Hồ rồi đến Văn Miếu Môn, Đại Trung Môn, Khuê Văn Các, Giếng Thiên Quang, Bia tiến sĩ, Đại Thành Môn, khu điện thờ, Đền Khải Thánh - Quốc Tử Giám và cuối cùng là nhà Tiền đường và Hậu đường
Dù trải qua nhiều 2 cuộc chiến tranh xâm lược của Pháp và Mỹ cùng nhiều lần tu sửa nhưng Văn Miếu Quốc Tử Giám vẫn giữ được những nét đẹp lịch sử của mình và là một trong những di tích lịch sử tiêu biểu của Thủ đô
Năm 2010 UNESCO đã công nhận 82 bia tiến sĩ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám
là Di sản tư liệu thế giới và vào ngày 12 tháng 5 năm 2012, Văn Miếu Quốc Tử Giám
đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt Bên cạnh đó Khuê Văn Các cũng được lựa chọn là biểu tượng của Thủ đô theo Luật Thủ đô
7.3 Nghiên cứu cái gì?
7.3.1 Về kinh tế
Văn Miếu Quốc Tử Giám là một nơi thu hút khách tham quan, du lịch từ trong
và ngoài nước Từ đó đóng góp vào cảnh quan Hà Nội, góp một phần không nhỏ vào
Trang 10du lịch Việt Nam Mỗi khi vào Văn Miếu chúng ta sẽ phải bỏ ra giá vé từ 15-30.000đ cho, từ đó cũng góp phần phát triển kinh tế Tuy nhiên, số tiền đó chỉ đủ hằng năm trùng tu và duy trì được di tích, những giá trị kinh tế chính mà di tích mang lại chính
là thu hút khách du lịch, tác động vào những dịch vụ khác của nền kinh tế Việt Nam Bên cạnh đó, trong Văn Miếu còn có một số loại hình nghệ thuật như bán những đồ lưu niệm, viết câu đối lấy may, Tất cả đều có thể tạo ra giá trị kinh tế
7.3.2 Về chính trị
Tuy những giá trị về mặt chính trị của Văn Miếu Quốc Tử Giám không được nhắc tới quá nhiều nhưng cũng góp phần vào ý nghĩa chính trị của Việt Nam Từ ý nghĩa lịch sử, những điều đó tác động tới chính trị, di tích cho thấy những bậc hiền tài thời xưa, là Đại học đầu tiên của Việt Nam, từ đó làm gương cho con cháu sau này, để những nhà lãnh đạo đất nước noi theo
7.3.3 Về văn hóa, lịch sử
Việt Nam là mảnh đất của các di tích văn hóa - lịch sử Trong quá trình phát triển đất nước, nhà nước ta cũng rất chú trọng trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa lịch sử của các Di tích nói chung và Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám nói riêng Bởi việc bảo tồn và tu bổ các khu Di tích có ý nghĩa vô cùng to lớn tới lịch
sử và văn hóa
Bảo tồn và phát huy giá trị Di tích góp phần gìn giữ truyền thống dân tộc Từ xưa đến nay, mỗi dân tộc đều có những nét riêng trong nếp sống, quan niệm điều này tạo lên giá trị văn hóa riêng Giá trị văn hóa này được thể hiện rõ qua các di sản, di tích
và được truyền lại cho con cháu đến tận ngày nay Văn Miếu - Quốc Tử Giám chính là trường đại học đầu tiên của Việt Nam, khu Di tích này là bằng chứng xác thực nhất cho truyền thống hiếu học của dân tộc ta Chính vì thế, việc bảo tồn Văn Miếu cũng đồng nghĩa với việc bảo tồn truyền thống của người Việt xưa
Các khu Di tích lịch sử đã trải qua sự bào mòn của thời gian hàng trăm, hàng ngàn năm Là những gì tinh túy, quý giá của thời đại trước để lại cho thời đại sau Đây
là nền tảng của sự đổi mới và phát triển cũng đồng thời là kết quả của sự tích lũy bao đời Việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích cũng đồng thời khiến chúng ta thẳng thắn nhìn lại nét riêng biệt của dân tộc mình, không lẫn với các dân tộc khác, nét riêng của triều đại này không lẫn với triều đại khác Văn hóa Việt Nam khác với văn hóa Trung
Trang 11Quốc ( Quốc Tử Giám ở Việt Nam khác ở Trung Quốc), văn hóa Việt ở từng vùng khác nhau cũng có những nét khác nhau, ở thời đại khác nhau cũng có nét khác nhau ( Quốc
Tử Giám ở Huế khác với ở Hà Nội) Qua đó hiểu hơn về văn hóa, nhuần hơn về lịch sử dân tộc
Thêm nữa, bảo tồn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám chính
là sợi dây kéo gần hơn khoảng cách giữa các thế hệ Chìa khóa giúp người Việt hiểu hơn về người Việt, về cội nguồn dân tộc Có cách nhìn, đánh giá, cảm nhận đúng đắn
về văn hóa, lịch sử cũng đồng thời từ đó mà biết trân quý, có cách ứng xử đúng đắn trước khu Di tích Bởi văn hóa để kế thừa, lịch sử để nhìn nhận
7.4 Làm thế nào?
7.4.1 Hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị lịch của văn miếu Quốc Tử Giám hiện nay tại Hà Nội
Trong những năm qua, việc bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa tại Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, góp phần bảo vệ, lưu trữ và trao truyền các giá trị văn hóa của quá khứ, quảng bá hình ảnh văn hóa của quốc gia, cũng đồng thời thúc đẩy các giá trị tiềm năng mà di sản văn hóa mang lại
Từ năm 2008, Bộ Chính trị đã triển khai Nghị quyết số 23-NQ/TW trên lĩnh vực bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Nhà nước ta phê chuẩn các Công ước quốc tế về bảo vệ di sản văn hóa từ sớm, đã tạo điều kiện để chúng ta trở thành một trong những quốc gia thành viên của các Công ước, tạo nhiều cơ hội hơn trong việc bảo
vệ các Di sản văn hóa và thiên nhiên của đất nước Bên cạnh đó, cũng cho xây dựng, điều chỉnh bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với những điều ước quốc
tế mà ta phê chuẩn hoặc tham gia Những điều chỉnh mới đó đã mở đường cho nhiều hoạt động về di sản văn hóa khi được Quốc hội thông qua, giới thiệu và nhận được sự giúp đỡ trong vấn đề bảo tồn các Di sản các bạn bè quốc tế nhiều hơn Cũng nhờ những
nỗ lực không ngừng đó mà tháng 3/2010, 82 bia tiến sĩ tại Văn Miếu đã được tổ chức UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thế giới khu vực châu Á - Thái
Trang 12Bình Dương Tháng 7/2011 lại được công nhận là Di sản tư liệu thế giới trên phạm vi toàn cầu Vào Tháng 5/2012, toàn bộ khu di tích văn miếu được Chính phủ công nhận
là khu Di tích quốc gia đặc biệt Đến năm 2015, 82 bia tiến sĩ tại Văn Miếu lại một lần nữa được Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia Việt Nam cũng nhận được nhiều
sự giúp đỡ của các bạn bè quốc tế trong công tác bảo tồn các Di sản văn hóa, đặc biệt là
Di sản Văn Miếu Quốc Tử Giám Cụ thể là quỹ American Express của Hoa Kỳ đã hỗ trợ, bảo vệ các tấm bia ở Văn miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội
Bảo tồn văn hóa, đồng thời cũng cân đối, hài hòa giữa việc phát triển kinh tế xã hội Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng là một mô hình như thế, vừa bảo tồn rất tốt các giá trị di tích, cảnh quan, hiện vật, cũng vừa kết hợp và tổ chức các sự kiện văn hóa nghệ thuật, các hoạt động du lịch đa dạng Qua các hoạt động đó, vừa tạo được nguồn thu nhập lớn phát triển kinh tế, cũng vừa vực dậy được sức sống cho di sản Như năm
2019, khu di tích đã đón tiếp được hơn 2 triệu lượt khách tham quan trong nước và quốc tế, tổng thu từ khách du lịch đạt 45,7 tỷ đồng
Bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của Văn Miếu Quốc Tử Giám hiện nay, không thể nào thiếu sức mạnh của truyền thông Đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp, việc bảo tồn và phát huy giá trị của Di sản, Di tích được tiến hành trên nền tảng công nghệ 4.0 Cuộc hội thảo được diễn ra vào tháng 11/ 2021 đã đặt nền tảng tạo lên một bước tiến to lớn Đó là sử dụng ứng dụng ảo 3D Văn Miếu - Quốc Tử Giám trên internet Trải nghiệm không gian khu di tích bằng công nghệ thực tế ảo Biện pháp này nhằm cải thiện hoạt động của khu di tích trở lên hiệu quả hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách tham quan và đồng thời chuẩn bị sẵn sàng cho việc đón khách tham quan trở lại
7.4.2 Đánh giá tác động của việc bảo tồn và phát huy giá trị lịch của văn miếu Quốc
Tử Giám hiện nay tại Hà Nội và nguyên nhân gây ra những tác động đó.
Về cơ bản, đến năm 2020 các di tích quan trọng cấp quốc gia như Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã thoát khỏi tình trạng xuống cấp, được bảo vệ và phát huy giá trị, đạt