ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---&---TIỂU LUẬN CUỐI KỲ ĐỀ TÀI: TÂM LÝ PHỤ HUYNH VIỆT NAM VỀ VẤN ĐỀ SINH VIÊN SỐNG THỬ TRƯỚC HÔN NHÂN HỌC PHẦN: XÃ HỘ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-& -TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
ĐỀ TÀI: TÂM LÝ PHỤ HUYNH VIỆT NAM VỀ VẤN ĐỀ SINH
VIÊN SỐNG THỬ TRƯỚC HÔN NHÂN
HỌC PHẦN: XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG GIẢNG VIÊN: NGUYỄN LAN NGUYÊN
NHÓM 8
Thành viên:
1 Nguyễn Minh Thu – 21030446 (Nhóm trưởng)
2 Nguyễn Thanh Quỳnh Anh – 20030257
3 Mai Nguyệt Minh – 21030437
4 Cháng Thị Nhung – 21030440
5 Bùi Thiên Tài – 21030445
6 Nguyễn Thị Thuỳ Trang – 21030453
7 Phạm Hải Yến - 21030459
HÀ NỘI, T5/2022
Trang 2Lý thuyết kiểm soát xã hội được thể hiện qua nhiều nhiều hiện tượng trong xã hội ngày nay, song nhóm tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Tâm lý của phụ huynh Việt Nam về vấn đề sinh viên sống thử trước hôn nhân", với mục đích phân tích thực trạng tâm lý của phụ huynh Việt Nam đối với vấn đề sinh viên sống thử trước hôn nhân và tìm ra giải pháp phù hợp nhằm thay đổi những quan niệm lỗi thời còn tồn đọng, bảo vệ và phát triển mặt tích cực của của các giá trị mới của xã hội Việt Nam nói riêng và toàn thế giới nói chung
Xã hội ngày càng hiện đại thì tư duy và quan điểm của con người ngày càng thay đổi, những yếu tố văn hóa thuộc thời đại cũ dần nhường chỗ cho sự du nhập và phát triển của văn hóa thời đại mới, hôn nhân và gia đình cũng không nằm ngoài vòng hiện thực này Đối với các nước chịu ảnh hưởng bởi văn hóa Á Đông như Việt Nam thì hôn nhân trong những thập kỷ qua đã có sự biến đổi sâu sắc khi công nghệ phát triển, kéo theo hệ quả là làn sóng hội nhập văn hóa ùa về mạnh mẽ, tuy nhiên không thể phủ nhận sức ảnh hưởng vẫn còn tồn đọng và vai trò điều phối của gia đình đối với mỗi người trẻ Châu Á trong độ tuổi kết hôn ngày nay Ngày nay quan điểm hôn nhân của giới trẻ đề cao sự hòa hợp và không khuôn mẫu, đây cũng là lý giải chủ quan cho xu hướng sống thử trước hôn nhân của một bộ phận người trẻ, đặc biệt là ở đối tượng sinh viên Có thể nhận ra điều này mang ý nghĩa khá tương phản với quan niệm hôn nhân truyền thống của thế hệ đi trước
Theo một nghiên cứu của tiến sĩ Nguyễn Minh Hòa thì tỉ lệ ly hôn ở Việt Nam tăng nhanh và chiếm 31%- 40%, nghĩa là cứ ba cặp kết hôn thì có một cặp ly hôn, cũng theo
số liệu thống kê của Trung tâm Tư vấn Giáo dục Tâm lý Thể chất Thành phố Hồ Chí Minh thì hiện nay cứ bình quân 2,7 cặp kết hôn lại có một cặp ly hôn vì lý do không hòa hợp sau hôn nhân Những thống kê trên cho thấy sống thử trước hôn nhân sẽ mang đến lợi ích cho các cặp đôi nếu có kế hoạch lâu dài, vì khi đã hiểu về thói quen sinh hoạt của đối phương, cùng nhau chia sẻ gánh nặng kinh tế thì cuộc hôn nhân sau này đã được tạo một tiền đề vững chắc để phát triển Điều này đồng nghĩa với việc sống thử trước hôn nhân được xem như một sự lựa chọn đáng cân nhắc cho
Trang 3người trẻ, tuy nhiên để tiếp cận vấn đề này dưới góc nhìn tâm lý của phụ huynh cần xem xét trên nhiều phương diện
Sống thử trước hôn nhân mang đến lợi ích tích cực hay giá trị tiêu cực sẽ dựa theo cách tiếp cận và truyền tải của mỗi người, đặc biệt là phụ huynh Châu Á xét chung và phụ huynh Việt Nam xét riêng- những người tác động mạnh mẽ đến thế hệ tiếp theo và giống như họ, xuất phát từ cái nôi của Nho giáo, nơi một số quan niệm hà khắc xưa cũ không còn phù hợp Nhận thấy thực tiễn vấn đề, nhóm tác giả thực hiện nghiên cứu này nhằm phân tích thực trạng tâm lý của phụ huynh đối với vấn đề sinh viên sống thử trước hôn nhân, từ đó tìm ra giải pháp phù hợp nhằm thay đổi những quan niệm lỗi thời còn tồn đọng, bảo vệ và phát triển mặt tích cực của của các giá trị mới, đồng thời gắn kết các thế hệ gần lại với nhau
Nhóm tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu và phương pháp phỏng vấn sâu để thu thập thêm thông tin và chứng minh cho giả thuyết nghiên cứu Với phương pháp phỏng vấn sâu, nhóm tác giả tiến hành 5 cuộc phỏng vấn sâu đối với các bạn sinh viên K66 Chính trị học và phụ huynh của họ đại diện cho toàn bộ sinh viên và phụ huynh Việt Nam
1 Thực trạng tâm lý phụ huynh về vấn đề sinh viên sống thử trước hôn nhân:
Một số nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến nhận thức, thái độ và hành vi tình dục của sinh viên, tình trạng nạo thai trước hôn nhân của nữ thanh niên cũng như kiến thức về phòng tránh thai của nam nữ thanh niên chưa lập gia đình cho thấy: chỉ trong 0,22 giây tìm kiếm trên google, có 17.200.000 bài viết liên quan đến vấn đề “sống thử” Thậm chí có một số nơi còn tổ chức những diễn đàn bàn luận về sống thử – nên hay không nên… những điều này cho thấy sống thử thực sự đang là vấn đề nóng trong giới sinh viên và nó thu hút được sự quan tâm của nhiều đối tượng khác nhau
Trong những năm gần đây, ở các thành phố lớn, các khu công nghiệp, đã xuất hiện một lối sống mới của giới trẻ: Những đôi nam nữ sống chung như vợ chồng không có đăng ký
Trang 4kết hôn Sau một thời gian, nếu thấy phù hợp thì họ tiến tới hôn nhân chính thức, sẽ đăng
ký kết hôn theo pháp luật Còn nếu thấy không phù hợp, họ sẽ chia tay nhau, không cần đến pháp luật Người ta gọi đó là “sống thử” Hiện tượng “sống thử” hay còn gọi là “góp gạo thổi cơm chung” đã và đang trở thành một thứ “mốt” trong lối sống của giới trẻ hiện nay, không chỉ trong giới công nhân sống xa nhà mà còn cả ở những sinh viên đang ngồi trên ghế nhà trường
Nhận thấy đối với sinh viên việc “sống thử” khi đang còn đi học khá là bình thường, là một kiểu sống mới đáp ứng những nhu cầu đời sống sinh hoạt lẫn tinh thần của sinh viên Tuy nhiên ngược lại với sinh viên, bậc phụ huynh sinh viên Việt Nam hiện nay lại khá quan ngại với vấn đề “sống thử” trước hôn nhân của con em mình Theo quá trình quan sát
và tìm hiểu qua sách báo và các trang mạng internet nhóm nghiên cứu chúng tôi thấy rằng hầu như họ đều phản đối việc “sống thử trước hôn nhân”, cho rằng vấn đề này rất nguy hiểm, tiềm ẩn những nguy cơ xấu, ảnh hưởng đến cuộc đời của con em Cái nhìn của họ với việc “sống thử” là rất gay gắt đối với tất cả các lứa tuổi đặc biệt là lứa tuổi sinh viên Ở từng các thời điểm và điều kiện sống của các bậc phụ huynh mà dẫn tới những đánh giá, phản ứng nhất định đối với hành vi và lối sống của con cái Phụ huynh thường yêu cầu, khuyến khích con cái tự lập, học tập và rèn luyện trong một chuẩn mực nhất định thay vì yêu đương quá đà, hay sống thử, sống cùng bạn trai, người yêu trước khi kết hôn hoặc có cuộc sống ổn định
Mặt khác, “sống thử” đa phần là học đòi theo mốt chứ chưa có định hướng tương lai là có lấy nhau hay không Xét theo truyền thống đạo đức, thuần phong mỹ tục và lịch sử phát triển của xã hội Việt Nam thì “sống thử” là một khái niệm mới, chưa từng có trước đây
Và đây là một vấn đề du nhập từ phương Tây thông qua các hoạt động tuyên truyền trên mạng xã hội, phim ảnh, ca nhạc và truyền thông đại chúng… Việc phụ huynh chu cấp tiền
ăn, ở, tiền học và tiền phụ phí khác cho con cái mình với mục đích là giúp con có thể học hành thuận tiện, rèn luyện ở môi trường đại học một cách chuyên sâu Họ không mong muốn con mình có sự phân tâm trong việc học, không muốn ảnh hưởng của các vấn đề khác tới việc học Vì vậy, vấn đề “sống thử trước hôn nhân của sinh viên” trong cái nhìn
và tâm lí của bậc phụ huynh dường như là một câu chuyện rất kinh khủng, không thể chấp
Trang 52 Nguyên nhân dẫn đến tâm lý tiêu cực hoặc tích cực của phụ huynh về vấn đề sinh viên sống thử trước hôn nhân:
Phụ huynh Việt Nam phản ứng tiêu cực trước vấn đề sinh viên sống thử trước hôn nhân xuất phát từ nhiều nguyên nhân Nguyên nhân đầu tiên của vấn đề này đến từ tư tưởng
mà phụ huynh được tiếp nhận từ ngày xưa Việt Nam là quốc gia chịu ảnh hưởng rất lớn của hệ tư tưởng Nho giáo, trong đó có những tư tưởng phân định ranh giới giữa nam và nữ còn rất khắt khe Xét theo truyền thống đạo đức, thuần phong mỹ tục của Việt Nam thì “sống thử” là một lối sống không phù hợp, không nên khuyến khích, nó
có tác động xấu đến đời sống và mang lại nhiều hậu quả đáng tiếc cho bản thân và xã hội Nguyên nhân quan trọng nhất khiến phụ huynh Việt Nam phản ứng gay gắt xuất phát từ thực trạng xã hội ngày nay Phần lớn sinh viên trong tình trạng “sống thử" đều đang “vật lộn" với cuộc sống, chưa có thu nhập ổn định và còn phải gánh theo nỗi lo học hành, nỗi lo “cơm áo gạo tiền”, do vậy khi gặp khó khăn, mâu thuẫn đáng ra có thể giải quyết được, thì hai người lại dễ buông xuôi và tan vỡ Tâm lý “không hợp thì bỏ” khiến nhiều sinh viên thiếu trách nhiệm với bản thân, người yêu và tình yêu của mình,
“cả thèm chóng chán” và mối quan hệ trở nên nhạt dần Nhiều sinh viên nữ gặp bế tắc sau khi “sống thử” đã tự tử, cùng với đó là tỷ lệ nạo phá thai ở Việt Nam gia tăng rất nhanh, khiến Việt Nam trở thành một trong những nước có tỷ lệ nạo phá thai cao nhất thế giới Do vậy, không chỉ phụ huynh, “sống thử” khó được toàn xã hội chấp nhận, đó
là lối sống sai lầm, buông thả, phóng túng, làm băng hoại các giá trị đạo đức truyền thống, là một biểu hiện của sự xuống cấp về đạo đức trong lối sống thực dụng ngày nay
Tuy nhiên, tùy từng người sẽ có những quan điểm khác nhau Đối với một số bậc phụ huynh có tính gia trưởng, họ sẽ không cho con cái sống thử trước hôn nhân Miền Bắc
và miền Nam Việt Nam có sự khác nhau rõ rệt về điều này; trong khi phụ huynh ở miền Bắc đa số khá khắt khe, các bậc phụ huynh ở miền Nam lại có suy nghĩ thoáng hơn trong vấn đề này Ngày nay, các quan điểm xã hội trở nên tiến bộ hơn nên suy nghĩ của nhiều phụ huynh Việt Nam cũng thoáng hơn; chỉ cần không để lại hậu quả
Trang 6đáng tiếc thì họ khá thoải mái, thậm chí còn khuyến khích con mình sống thử trước hôn nhân
3 Giải pháp để khắc phục tình trạng sống thử trước hôn nhân của sinh viên, đồng thời làm giảm tâm lý tiêu cực của phụ huynh đối với vấn đề này:
Vấn đề “sống thử” trước hôn nhân mang lại nhiều lợi ích đồng thời cũng để lại những hậu quả không nhỏ cho cả bạn nam và nữ Chính vì vậy, chúng ta cần có nhiều giải pháp cụ thể để góp phần làm giảm tình trạng sống thử trước hôn nhân hay việc sống thử trước hôn nhân không để lại hậu quả ngoài ý muốn và khiến cho các bậc phụ huynh
có cái nhìn tích cực hơn về vấn đề này
Trước hết, sinh viên cần nhận thức đúng đắn về quan hệ tình yêu và sống thử trước hôn nhân, tránh để lại hậu quả không mong muốn Tiếp đó, các phụ huynh có con trong độ tuổi sinh viên cần nhắc nhở, giáo dục, kiểm soát các con để họ biết được những hậu quả trong việc sống thử Ngoài ra, việc “cưỡng chế, ép buộc” là hành động sai lầm, dẫn đến phản tác dụng nhất là đối với những bạn sinh viên đang ở trong độ tuổi từ dậy thì sang trưởng thành nên tính cách có phần hơi cứng đầu, ngang bướng, lại chưa nhận thức hết được về hậu quả của hành động mình làm nên cần có sự nhẹ nhàng, tâm lý của các bậc phụ huynh để các bạn hiểu rõ hơn và có ý thức trách nhiệm hơn
Về phía giáo dục, nhà trường cần có những buổi học, buổi giao lưu, tuyên truyền về vấn đề giới tính, hôn nhân và sức khỏe sinh sản nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của sinh viên Khi đã nắm chắc kiến thức về vấn đề trên, sinh viên sẽ yên tâm hơn trong việc sống thử vì không để lại hậu quả khôn lường (như việc mang thai ngoài
ý muốn) Không những thế, gia đình và nhà trường cần có nhiều biện pháp giáo dục cho sinh viên hiểu đúng hơn về tình yêu và quan hệ trước hôn nhân để tránh xảy ra những hậu quả đáng tiếc
Ngoài ra, ngày nay xã hội Việt Nam tuy đã hiện đại, tiến bộ và văn minh hơn trước rất nhiều những phần lớn các bậc phụ huynh thuộc thế hệ trước chúng ta vẫn còn có những suy nghĩ, định kiến về vấn đề này Họ thường cảm thấy không thích việc con cái mình sống thử trước hôn nhân Chính vì vậy, chúng ta cần xây dựng lòng tin với
Trang 7cha mẹ, tâm sự cho cha mẹ hiểu rằng việc sống thử cũng có những mặt tích cực như có thể hiểu hết tính cách của đối phương, xem mình có hợp với đối phương không,
Mặt khác, nhà nước và địa phương, chính quyền các cấp cần có những buổi tuyên truyền, giao lưu để giải thích cho các bậc phụ huynh hiểu rõ hơn về việc sống thử trong
xã hội hiện đại ngày nay Nếu cần thiết, có thể mời các chuyên gia về tâm lý để tư vấn cho các bậc phụ huynh Bởi vì những tư tưởng lạc hậu, cổ hủ đã ăn sâu vào lối sống, sinh hoạt và cả nhận thức của mọi người cũng như các bậc phụ huynh thuộc thế hệ trước nên cần có những giải pháp mạnh mẽ như tuyên truyền, phổ biến qua phương tiện thông tin đại chúng để có sức lan tỏa nhất có thể tới các bậc phụ huynh
Đối với xã hội, xã hội cần phản đối mạnh mẽ lối sống lệch lạc, quan hệ tình yêu hôn nhân trái đạo lý gia đình truyền thống xã hội, xây dựng quy định pháp luật riêng về
“Sống chung trước hôn nhân” nhằm kiểm soát và kiềm chế quan hệ “Sống chung trước hôn nhân”, bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia, đặc biệt là giới yếu thế
Tóm lại, tình trạng sinh viên sống thử trước hôn nhân đang ngày càng trở nên phổ biến
và gây nhức nhối cho xã hội, hậu quả là để lại bóng ma tâm lý không chỉ cho sinh viên
mà còn cho phụ huynh của họ Các quan niệm trong xã hội Việt Nam hiện đại đã cởi
mở hơn, song đa số các vị phụ huynh vẫn có cái nhìn khá tiêu cực về vấn đề sinh viên sống thử trước hôn nhân bởi nhiều lí do khách quan và chủ quan Vì vậy, muốn phụ huynh có cái nhìn tích cực hơn về vấn đề này thì trước hết, sinh viên phải được giáo dục đầy đủ về biện pháp phòng tránh cũng như những chương trình tuyên truyền về lợi ích cũng như tác hại về việc sống thử để các bạn có thể cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định quan trọng của cuộc đời mình
Trang 8TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] An Thị Hồng Hoa, Nhận thức của sinh viên về vấn đề sống thử, NXB Viện hàn lâm
khoa học Xã hội Việt Nam, Học viện khoa học Xã hội, 2013
[2] Chúc Thị Khánh Linh, Quyền của cha mẹ theo pháp luật hôn nhân và gia đình Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2021
[3] Bùi Phương Thanh, Định hướng giá trị hôn nhân của thanh niên theo đạo Thiên chúa
ở Hà Nội hiện nay, Luận văn thạc sĩ Xã hội học, 2013
[4] Bruce J Cohen, Terri L Orbuch, Nguyễn Minh Hòa dịch, Xã hội học nhập môn, NXB
Giáo dục, Hà Nội, 1995
[5] Đặng Cảnh Khanh, Xã hội học Thanh niên, NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2006
[6] Lê Ngọc Hùng, Lịch sử và lý thuyết xã hội học, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2008 [7] Lê Thu Hiền, Quan hệ giữa cha mẹ và vị thành niên trong gia đình (Qua phân tích số liệu điều tra gia đình Việt Nam năm 2006), Luận văn Thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2020
[8] Lưu Phương Thảo, Hiện tượng sống chung trước hôn nhân trong công nhân ở các khu công nghiệp ở tp Hồ Chí Minh, Luận văn, 2007
[9] Mai Huy Bích, Xã hội học gia đình, NXB Khoa học Xã hội Hà Nội, 2003
[10] Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, Xu hướng sống thử của thanh niên Việt Nam hiện nay, Tạp
chí Nghiên cứu Gia đình và Giới, số 2/2007
[11] Phan Kim Huê, Những cạm bẫy trong tình yêu nam-nữ cần biết, NXB Thanh
Niên - Thành phố Hồ Chí Minh, 2008
[12] Thu Huyền, Cách mạng tình dục: Hoàng hôn châu Âu, bình minh châu Á?, ngày
14/04/2009 (https://giadinh.suckhoedoisong.vn/cach-mang-tinh-duc-hoang-hon-chau-au-binh-minh-chau-a-172090411121947409.htm)
[13] Trịnh Trung Hòa, Sống thử và những bài học đắt giá, NXB Thanh Niên - Hà Nội,
2008
Trang 9[14] Vấn đề “Sống thử” của giới trẻ ngày nay, 13/03/2011
( https://tgpsaigon.net/bai-viet/van-de-song-thu-cua-gioi-tre-ngay-nay-40586 )
Trang 10PHỤ LỤC
Biên bản phỏng vấn sâu số 1
Tên người phỏng vấn: Nguyễn Minh Thu
Tên người được phỏng vấn: N.T.H.T
Thời gian: từ 8h50 đến 9h00 ngày 20/05/2022
Địa điểm: Phòng G104, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Giới tính: Nữ
Khóa: QH-X-2021 Ngành: Chính trị học Khoa: Khoa học Chính trị
Trường: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội
Nội dung phỏng vấn:
1 Câu hỏi: Bạn biết gì về tình trạng sống thử trước hôn nhân ngày nay?
Trả lời: Mình nghĩ vấn đề sống thử trước hôn nhân ngày nay là vấn đề các bạn trẻ yêu đương, các bạn đều có những dự tính về sau này nên mong muốn sống thử với nhau
2 Câu hỏi: Bạn nghĩ vấn đề này là tiêu cực hay cũng có điểm tích cực? Tại sao?
Trả lời: Mình nghĩ vấn đề này có cả tiêu cực lẫn tích cực Về điểm tích cực, hai người sống thử với nhau thì sẽ có thể hiểu nhau hơn để đưa ra được những quyết định chính xác hơn cho tương lai Về điểm tiêu cực, có nhiều bạn chưa chín chắn hoặc bồng bột sẽ gây ra những chuyện không mong muốn, chẳng hạn như
là có thai
3 Câu hỏi: Bạn có quen biết ai đã hoặc đang sống thử trước hôn nhân với người yêu không? Bố mẹ của họ có biết điều đó không? Họ phản ứng như thế nào? (Nếu có)
Trả lời: Mình có quen một chị Bố mẹ của chị ấy biết điều đấy Theo như mình được biết, bố mẹ của chị ấy đã được thông báo trước nên phản ứng của họ cũng không gay gắt lắm
9