KHÓA LUẬN tốt NGHIỆP xây DỰNG ỨNG DỤNG QUẢN lý GIA PHẢ BẰNG mô HÌNH 3 lớp

Ngặt vì gia phả ngàyxưa viết bằng chữ H n, hơn nữa từng chi từng nhà chỉ n i phần trực hệ của chi mình, nhàmình, hiếm lắm mới có một cu n gia phả ghi đời tiếp n i của chi anh, chi em, đế

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

XÂY DỰNG ỨNG DỤNG QUẢN LÝ GIA

PHẢ BẰNG MÔ HÌNH 3 LỚP

Giảng viên hướng dẫn : XXXXX

TP Hồ Chí Minh, 2019

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đ tài kho luâ n t t nghiê p đ i h c này, em đã nhận được sự hướng dẫn,giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy cô trường Đ i H c Qu c Tế Hồng Bàng và thầy XXXXX

Em xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến thầy XXXXX đã dành nhi u thời gian và tâmhuyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp em hoàn thành luận văn t t nghiệp

Em cũng xin chân thành cảm ơn đến quý thầy cô trường Đ i h c Qu c Tế HồngBàng, đặc biệt là những thầy cô đã tận tình d y bảo cho em su t thời gian h c tập t i trường

Em xin chân thành cảm ơn Ban Gi m Hiệu trường Đ i H c Qu c Tế Hồng Bàng cùngquý thầy cô trong Khoa Công Nghệ Thông Tin đã t o rất nhi u đi u kiện để em h c tập vàhoàn thành t t khóa h c

Em đã có nhi u c gắng hoàn thiện luâ n văn t t nghiê p bằng tất cảnăng lực củamình, tuy nhiên không thể tr nh khỏi nhi u thiếu sót, rất mong nhận được những đóng gópquý b u của quý thầy cô và c c b n

TP.HCM, Th ng 8 Năm 2019

Sinh viên thực hiện

YYYYY

TRANG CAM KẾT

Tôi xin cam kết b o c o này được hoàn thành dựa trên c c kết quả nghiên cứu của tôi

và c c kết quả nghiên cứu này chưa được dùng cho bất cứ b o c o cùng cấp nào kh c

TP.HCM, ngày … th ng … năm … Người thực hiện

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

TP.HCM, Ngày Th ng Năm 2019

Chữ ký giảng viên

DANH MỤC BIỂU ĐỒ HÌNH VẼ

Hình 1.1: Cấu trúc chung và đầy đủ nhất của một cu n gia phả Tuy nhiên không

phải cu n gia phả nào cũng phải có cấu trúc như thế này 7

Hình 1.2: Kiến trúc mô hình 3 lớp 10

Hình 2.1 Sơ đồ chức năng 13

Hình 2.2 DFD mức 1 14

Hình 2.3 Sơ đồ mô hình thực thể 15

Hình 2.4 Mô hình lược đồ quan hệ 16

Hình 3.1 Giao diện chính chương trình 22

Hình 3.2 Giao diện thông tin thành viên 22

Hình 3.3 Giao diện tra cứu xưng hô 23

DANH MỤC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

STT Tiếng Anh Tiếng Việt Viết tắt

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

TRANG CAM KẾT ii

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN iii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ HÌNH VẼ iv

DANH MỤC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT v

MỤC LỤC vi

MỞ ĐẦU 1

chuong 1 Tổng quan v gia phả và mô hình 3 lớp 5

1.1 Tổng quan v gia phả và gia tộc 5

1.1.1 Cơ cấu tổ chức của gia phả 5

1.1.2 Cơ cấu tổ chức của gia tộc 8

1.1.3 Chức năng của c c thành viên 9

1.2 Mô hình 3 lớp (three layers) 9

chuong 2 Phân tích thiết kế hệ th ng 12

2.1 Phân tích chức năng 12

2.1.1 C c chức năng chính của hệ th ng 12

2.1.2 Sơ đồ chức năng (BFD) 13

2.1.3 Mô hình dòng dữ liệu 14

2.1.4 Sơ đồ mô hình thực thể - kết hợp (erd) 15

2.2 Thiết kế 15

2.2.1 Ánh x từ ERD quản lý gia phả sang mô hình quan hệ 15

2.2.2 Mô tả c c thực thể 16

2.2.3 Bảng mô tả c c ràng buộc toàn vẹn 19

2.2.4 Bảng tổng hợp tầm ảnh hưởng c c ràng buộc toàn vẹn 21

chuong 3 Triển khai ứng dụng 22 chuong 4 Kết luận 24 Tài liệu tham khảo 24

MỞ ĐẦU12

Tính cấp thiết của đ tài

Nước có nguồn, cây có g c, người có tổ tiên Ta đã có tổ tiên ta cần phải biết g c tíchcông đức và sự nghiệp của tổ tiên Nhưng làm thế nào mà biết được và con ch u sau nàycũng có thể biết được Tất phải có một quyển ghi chép tinh tường g c tích, công đức, sự tr

ng, tiểu sử của tổ tiên để lưu đời này sang đời kh c Quyển ấy tức là gia phả1 Một nhà cógia phả cũng như một nước có qu c sử

Gia phả là lịch sử của một dòng h , một gia đình lớn Đành rằng c i ăn, c i mặc đểnuôi s ng gia đình và bản thân là việc hàng đầu Nhưng có thấy nỗi day dứt của nhữngngười có tâm huyết mu n truy n cho con ch u biết đời cha mình do ai sinh ra, từ đâu đến, tổtiên công đức ra sao, ngặt vì gia phả đã mất; có thấy được nỗi ni m của những người trúngụ ở phương xa không được cha ông truy n cho biết g c g c của mình từ đâu, h hàng là ai,khi đó mới thấy đầy đủ ý nghĩa của chữ "Gia phả" Gi t nước rất quý đ i với người s ng trên

sa m c, còn đ i với người s ng ven sông, dễ gì mỗi lần "U ng nước" l i phải "Nhớ nguồn"

Thời trước h nào cũng có gia phả, có h từng nhà còn có gia phả Nếu vì thuỷ, hỏa,

đ o tặc để mất vàng b c - của cải gì thì mất, chứ không để mất gia phả Ngặt vì gia phả ngàyxưa viết bằng chữ H n, hơn nữa từng chi từng nhà chỉ n i phần trực hệ của chi mình, nhàmình, hiếm lắm mới có một cu n gia phả ghi đời tiếp n i của chi anh, chi em, đến đời haiđời ba là cùng, do đó nếu một chi mất gia phả thì chi kh c không thể bổ sung vào Hiệnnay, do mất gia phả nên nhi u h tuy cùng ở với nhau trong một địa phương vẫn không biếtnhau, không nhận được quan hệ h hàng

V một ý nghĩa kh c, gia phả còn g i là gia bảo vì đó là lịch sử của tổ tiên nhi u đờitruy n l i, là đi u tổ tiên mu n gửi gắm l i cho đời sau Bất cứ h nào, bất cứ con người nàotrong h , có tài năng lỗi l c đến đâu, c nhân cũng không thể viết được toàn bộ gia phả màchỉ có kế thừa đời trước và truy n dẫn đời sau

Gia phả c c h là c c nguồn bổ sung tư liệu rất quý, rất dồi dào cho qu c sử, nếu c cnhà sử h c biết khai th c cũng có khả năng từ gia bảo trở thành qu c bảo

Tổ tiên lấy việc ghi chép gia phả làm hai mục đích:

1 Gia phả còn được gọi là Gia Phổ, Phổ ký, Phổ truyền hay Ngọc phả, Thể phả ( đối với dòng vua quan)

Một là, giúp con ch u nhớ giỗ kỵ.

Hai là, giúp con ch u biết được nguồn g c h hàng, trên dưới gần xa, làm g ch n i liênkết ràng buộc đời s ng tinh thần của những người cùng chung huyết th ng với nhau

Ti n thân có quan niệm rằng trong một nhà hay trong một h mà cội nguồn khôngbiết tận tường thì trên dưới hàm hồ, hỗn độn, thiếu sự gi o dục của gia đình, thiếu sự quantâm của xã hội, thì con ch u không tr nh khỏi được những chuyện đi ngược l i luân thường

đ o lý

Việc lập gia phả là nghĩa vụ thiêng liêng của m i gia đình trong xã hội Ta khôngnên phân biệt dù con trưởng hay con thứ, đi u nhất thiết là ai có tâm huyết, không kể giàusang hay nghèo khó Nếu mu n con ch u giữ gìn truy n th ng gia tộc thì nên bắt tay vào việcxây dựng gia phả

Nhận định chung

Đang hình thành một lớp người già v hưu có h c thức cao và càng có ý thức caohơn trong câu chuyện giữ gia phả ở nước mình Nhưng vấn đ ở đây c ch lập mới hay viếttiếp một cu n gia phả ngày nay nên như thế nào Không ít người cho rằng gia phả là phảilưu trên giấy, trên gỗ, trên đ , trên lụa thì mới truy n cho con ch u đời sau cảm gi c linhthiêng mỗi khi tìm v xem l i Phải bảo tồn những gia phả cũ, không chỉ với tư c ch là giabảo của một dòng h mà còn là tài sản tinh thần của một đất nước

Nhưng ngoài những cu n gia phả h tộc truy n th ng bằng giấy dễ vàng, m i m t, hiệnnhi u gia đình thì không thể và không nên bỏ qua sự tiện lợi của m y tính và m ng trongviệc lập những cây phả hệ một c ch nhanh nhất, chính x c, rõ ràng và có thể truy n đi rộngrãi, bảo quản được một c ch t t nhất, lâu nhất Trong xu hướng và trào lưu v nguồn rộng rãihiện nay, đó là một c ch t t nhất cho lớp trẻ bây giờ

Hiện nay dịch vụ làm gia phả “Công nghệ cao” đang kh ph t triển Trước hết làhình thức lập gia phả bằng phần m m Hiện t i Việt Nam có một s phần m m được c cdoanh nghiệp tin h c, c nhân trong nước xây dựng như Softpackvn, GreatFamily,Intelligent, GiaPhaHoToc… Sử dụng những phần m m gia phả lo i này, c c gia đình có thể

dễ dàng xem được danh s ch thành viên trong h tộc qua c c đời, cập nhật thường xuyênthông tin cho từng người ở cây phả hệ, đồng thời có thể in ra giấy để xem… Đặc biệt, rấttiện lợi để theo dõi thông tin v ngày lễ, ngày cưới, ngày giỗ của ông bà, cha mẹ, hoặcnhững ngày tr ng đ i kh c của gia đình… Với những phần m m nói trên, có lo i cho phépngười dùng tải v miễn phí từ trên m ng phiên bản tiêu chuẩn, còn mu n sử

dụng lo i có nhi u tính năng hơn thì phải mua bản thương m i với gi chỉ từ vài trăm nghìnđồng.

Cùng đó, bên c nh sự xuất hiện của c c phần m m gia phả, thì hình thức website vớikhả năng cho phép truy cập t i bất kỳ nơi đâu, hoặc dễ dàng chia sẻ đường liên kết chongười thân, cũng được rất nhi u doanh nghiệp tin h c, thậm chí là c nhân nhận làm Vàgiữa buổi “bùng nổ website gi rẻ” như hiện nay, không khó để tìm được nơi cung cấp dịch

vụ này với gi cả phải chăng Nếu c c gia đình có nhu cầu, chỉ cần truy cập vào c c công cụtìm kiếm trên m ng Internet như Google là có thể tìm được địa chỉ cần thiết với gi dịch vụchi cho việc thiết kế chỉ từ hơn 1 triệu đồng trở lên, c c gia đình đã có thể làm chủ mộtwebsite gia phả Và đi u quan tr ng nữa là do c c thao t c nhập liệu không qu phức t p, nênkhi đã quen c c gia chủ có thể tự làm theo ý mu n

Khoảng vài năm trở l i đây việc thiết kế gia phả theo hình thức website đã khôngcòn là chuyện hiếm Tuy nhiên, đa s trong đó là của những h tộc lớn (như h Văn t i địachỉ www.giaphatocvan.com, của h Ph m t i địa chỉ www.hopham.org…), còn với nhữnggia đình nhỏ thì gần đây mới thấy xuất hiện Cùng đó, đ ng chú ý là hiện nay cũng có trangweb như vietnamgiapha.com, phahe.vn cho phép c c gia đình có thể lưu trữ gia phả miễnphí, tuy nhiên do mu n có một “không gian riêng tư” nên nhi u gia đình vẫn quyết định làmweb riêng

Bảo quản gia phả khó khăn vì có thể bị m i m t làm hỏng

Khó khăn và mất thời gian trong việc sao chép sang c c bản phụ kh c

Cập nhật thông tin làm xấu đi quyển gia phả hoặc phải làm l i c i mới nên rất bấttiện

Việc tìm kiếm phải dò bằng mắt gây t n thời gian

Thông tin dễ sai sót vì là giấy nên hình ảnh đính kèm vẽ bằng tay hoặc không có.Thiếu không gian lưu trữ gây khó khăn cho việc mở rộng gia phả v sau

Không phổ biến được cho h hàng con ch u ở xa gặp trở ng i địa lý

Mục tiêu của ứng dụng quản lý gia phả

Ứng dụng cho phép cập nhật thông tin c thể một c ch dễ dàng, với s lượng lớn

Hỗ trợ việc tìm kiếm thông tin thành viên

Hiển thị gia phả theo d ng cây để dễ xem

Hỗ trợ tra cứu c ch xưng hô giữa hai người trong h tộc

Xây dựng ứng dụng quản lý gia phả ch y ổn định, xử lý nhanh, không ph t sinh lỗi, giao diện thân thiện, dễ sử dụng

Hệ th ng cho phép tìm kiếm thành viên nhanh chóng

Hệ th ng cho phép cập nhật thông tin c c thành viên

V hệ th ng:

Dữ liệu lưu trên hê quản trị cơ sở dữ liê u SQL Server 2005

Ứng dụng được thiết kế trên n n Net, lập trình bằng ngôn ngữ C#, viết theo mô hình 3 lớp, sử dụng chương trình Visual Studio 2008

CHƯƠNG 1.

TỔNG QUAN VỀ GIA PHẢ

VÀ MÔ HÌNH 3 LỚP

1.1 TỔNG QUAN VỀ GIA PHẢ VÀ GIA TỘC

1.1.1 Cơ cấu tổ chức của gia phả

Nội dung của một cu n gia phả gồm có ba phần sau: Phần chính phả, Phần ngo i phả

và Phần phụ khảo

1.1.1.1 Phần chính phả

1.1.1.1.1 Phả ký

Là lời trần thuật tiểu sử của ông thuỷ tổ (cũng thường g i là sơ tiên tổ, hoặc khởi tổ)

đã có công gầy dựng nên dòng h Trong bài Phả ký thường thường người ta nhấn m nh đến

sự nghiệp công đức đ i với làng nước V tiểu sử thì người ta kể rõ tông tích lai lịch ông bà

tổ tiên trước kia ở đâu di cư đến đây, di cư từ năm nào hoặc đời nào (đời ông tổ thứ mấy…)ông bà tổ sinh được mấy ngành (chi, gia đình), những ngành nào, với phần mộ, giỗ tết …

Nói tóm l i Phả ký thường là một bài văn s ch thuật tóm tắt hoặc tỉ mỉ tông tích vàcông cuộc dựng nghiệp của ông tổ đầu tiên của một dòng h , hoặc của một ông tổ trongngành (thường là ngành thứ) t ch ra đứng riêng thành một chi ph i kh c

1.1.1.1.2 Tộc hệ

Là mục chép tên tuổi Trong c c mục của gia phả thì có mục Tộc hệ là tương đ i đơngiản hơn, mục này mô tả thông tin v tên tuổi của người trong h Đây là phần chủ ch ttrong cu n gia phả, bao gồm hết thảy tên tuổi danh tính c c người trong h từ ông thuỷ tổ trở

xu ng cho đến hàng con ch u Khi xem phần Tộc hệ người ta có thể biết rõ c c đời, hiểu hếtđược tông ti của một dòng h cùng với sự liên hệ xa gần giữa c c ngành (chi, gia đình) vàcon ch u của h ấy

1.1.1.1.3 Kỷ sự

Trong c c tập gia phả ta thường gặp những bài có thể văn kh c nhau mà người xưaphân t ch ra, g i đó là “Phả ký” hoặc “Kỷ sự”

5

Kỷ sự kể v tiểu sử của một người hay kể sự việc riêng tư của một ngành hoặc cũng

có khi kể tiểu sử nhi u người trong một ngành nào đó mà trong đó đặc biệt người ta chú tr

ng nhi u đến đời tư của những người ấy

Còn ngược l i, Phả ký thường chú tr ng đến “nguồn g c lai lịch của dòng h ” với một

s hàng tiểu sử tóm tắt sơ lược tông tích tổ tiên Do đó khi mở một cu n gia phả ra xem thìngười ta chú ý ngay đến bài Phả ký trần thuật ông thuỷ tổ của h , tức là người đầu tiên lập

ra h ấy để coi h ph t tích từ đâu, ông thuỷ tổ khởi đầu lập nghiệp ra sao vv…

1.1.1.2 Phần ngoại phả

1.1.1.2.1 V cúng giỗ

Bao gồm giỗ chính và giỗ phụ Giỗ chính là giỗ cụ kỵ, ông bà, cha mẹ, vợ chồng,giỗ phụ như là giỗ c c ông chú bà cô chết yểu ta thường g i là giỗ d i hay giỗ m n Ngoài rahàng năm còn có thêm c c ngày cúng giỗ kh c như thanh minh, tuần tiết … Tuy nhiên tronggia phả chỉ ghi c c ngày giỗ chính

1.1.1.2.2 V nhà thờ

Bao gồm nhà thờ h (Đ i tôn) và nhà thờ riêng của c c phân chi Thường thường thì hnào càng đông con ch u thì càng có nhi u nhà thờ, chẳng h n nhà thờ Ngũ chi, Thất chi, B tchi vv… (ta thường g i là nhà thờ bản chi )

Để chép v nhà thờ thì trước hết nên để ý đến vị trí phương hướng, rồi tới kíchthước rộng hẹp bao nhiêu, nhà thờ có mấy gian, gian nào thờ tổ, gian nào thờ ông bà, chỗnào thờ ông d i chỗ nào thờ thổ công …, cũng nên kể thêm nhà thờ lợp tranh hay lợp ngói,

c ch kiến trúc c ch bài trí bên trong nhà thờ ra sao và kèm sơ đồ (nếu có)

Niên hiệu (Duy Tân năm thứ mấy )…

Tên h , sinh qu n, địa chỉ người dâng lễ, tức gia chủ

Lễ vật: gồm cổ bàn, hoa quả …Duệ hiệu: Gồm tên tuổi, sinh qu n, ngày mất, chức phận gia tiên (Gia tiên chỉ chung

cụ kỵ, ông bà, cha mẹ, vợ chồng)

Chính văn: lời khấn trong buổi lễ

V kỵ đi n (ruộng giỗ)

Ở nhà quê xưa kia, những h kh giả thường có giành riêng một s ruộng đất g i là ruộng hương hoả để lấy hoa lợi dành vào việc cúng giỗ hàng năm

Hình 1.1: Cấu trúc chung và đầy đủ nhất của một cuốn gia phả Tuy nhiên không

phải cuốn gia phả nào cũng phải có cấu trúc như thế này

Cấu trúc chung và đầy đủ nhất của một cu n gia phả Tuy nhiên không phải cu n gia phả nào cũng phải có cấu trúc như thế này

1.1.2 Cơ cấu tổ chức của gia tộc

Gia tộc Việt Nam xưa và nay thường có hai bậc:

Nhà hay còn g i là tiểu gia đình gồm cha, mẹ, vợ, chồng và con c i.

H hay còn g i là chi, ngành, đ i gia đình gồm tất cả m i người cùng chung một ông

tổ sinh ra

Gia tộc thì có nhi u chi gồm một chi trưởng và nhi u chi thứ Trong mỗi chi thì cónhi u gia đình, trong mỗi gia đình thì có nhi u thành viên

Trong một gia đình thì thường có cha mẹ, trên ba mẹ là ông bà nội, trên ông bà nội

có cụ nội, trên cụ nội có kỵ rồi đến c c ông bà tổ xa ở bên trên cho đến thuỷ tổ Ở dưới thì

có con, có ch u rồi đến chắt, dưới chắt là chút, còn ở dưới nữa g i chung là viễn tôn

Đồng hàng với mình là anh, chị, em ruột Anh em trai của cha g i là b c chú hoặc bphụ và thúc phụ Chị em g i của cha là cô hoặc cô mẫu Con b c và chú đ i với mình là anh

em con chú hay con b c, con cô đ i với mình là anh chị em con cô con cậu

Trong gia đình thì gồm có thành viên trong h (anh, chị, em, ba, chú, b c…) vàthành viên ngoài h (dâu, rể, ch u ngo i …)

Trong một gia đình thì người gia trưởng là người đứng đầu (tức người cha), khingười gia trưởng chết đi thì c c con trai, từ con trưởng đến con thứ, nếu có vợ con rồi thìmỗi người thành gia trưởng của một gia đình riêng, cũng có đủ quy n hành như cha thuởtrước, trong ph m vi của gia đình ấy Còn người con trai trưởng, tức là con cả, thì vừa làmchủ gia đình riêng vừa làm trưởng chi h gồm gia đình của mình và c c gia đình của những

em trai

Riêng c c em trai thì làm gia trưởng của c c gia đình nhỏ của mình, mỗi người cóthể có nhi u con trai, thì những con trai ấy l i lập gia đình riêng, và cứ thế mãi, chi h ngàycàng lớn rồi chia làm nhi u phân chi

Con g i khi lấy chồng cũng được t ch thành gia đình riêng nhưng chỉ ghi đến đờicon, đời ch u của người con g i đó không được tính vào gia phả Con nuôi vẫn tính như conruột bình thường

Qua sự sinh sôi nảy nở, mỗi người đàn ông có thể làm chủ một nhà và làm trưởngmột chi h Tất cả c c chi h gộp l i thành h lớn, tức là gia tộc, người đứng đầu chi trưởng(nghĩa là chi đàn anh lớn nhất) g i là tộc trưởng hay trưởng tộc

1.1.3 Chức năng của các thành viên

1.1.3.1 Thành viên ngoài họ

Là những người có thể kh c h , không cùng huyết th ng nhưng có thể có quan hệ với

c c thành viên trong h như: dâu, rể, ch u ngo i… H là một phần không thể thiếu trongdòng h nhưng hoàn toàn không có quy n xử lý những vấn đ xảy ra trong h Thành viênngoài h được phép tra cứu thông tin chung của dòng h

1.1.3.4 Tộc trưởng hay trưởng tộc

Cũng là thành viên trong h và cũng là người đứng đầu của cả h nên có thêm quy nghi chép gia phả của cả h và thờ cúng tổ tiên của cả h , có quy n dự tất cả m i cuộc h p liênquan đến gia tộc của c c chi h , có quy n phân xử những việc tranh chấp trong h …

Khi c c lập trình viên tiếp xúc với Windows Form và ADO.NET, việc lập trình bắtđầu trở nên phức t p khi dự n lớn dần Bởi vậy để dễ quản lý c c thành phần của hệ th ng,cũng như không bị ảnh hưởng bởi c c thay đổi, người ta hay nhóm c c thành phần có cùngchức năng l i với nhau và phân chia tr ch nhiệm cho từng nhóm để công việc không bịchồng chéo và ảnh hưởng lẫn nhau Một trong những mô hình lập trình như vậy đó là Môhình 3 lớp (Three Layers)

(Phần hình do sinh viên tự vẽ)