HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN TÁC PHẨM KINH ĐIỂN VỀ KINH TẾ CHÍNH TRỊ thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Đề tài Dự thảo sắc lệnh về các ngân hàng và những biện pháp cần phải thi hành trong quốc hữu hoá Họ và tên Phạm Thị Vân Anh Mã sinh viên 1851020006 Lớp Kinh tế chính trị K38 Giảng viên TS Nguyễn Thị Khuyên Hà Nội, tháng 5 – năm 2022 MỤC LỤC A MỞ ĐẦU 3 1 Lý do chọn đề tài 3 2 Mục đích nghiên cứu 3 3 Phạm vi nghiên cứu 3 4 Phương pháp nghiên cứu 3 5 Ý nghĩa.
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
Họ và tên : Phạm Thị Vân Anh
Mã sinh viên : 1851020006
Giảng viên : TS Nguyễn Thị Khuyên
Hà Nội, tháng 5 – năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
A.MỞ ĐẦU 3
1.Lý do chọn đề tài: 3
2 Mục đích nghiên cứu: 3
3 Phạm vi nghiên cứu: 3
4 Phương pháp nghiên cứu: 3
5 Ý nghĩa của đề tài: 4
6 Kết cấu tiểu luận: 4
B.NỘI DUNG 5
Chương I: Giới thiệu tác giả, tác phẩm 5
1.Tác giả: 5
2 Tác phẩm: 8
2.1.Giới thiệu bộ sách Lê-nin toàn tập: 8
2 2 Giới thiệu tập 35 Lê-nin toàn tập: 11
2.3 Vị trí “Dự thảo sắc lệnh về các ngân hàng và những biện pháp cần phải thi hành trong quốc hữu hóa”: 12
Chương II: Về “Dự thảo sắc lệnh về các ngân hàng và những biện pháp cần phải thi hành trong quốc hữu hoá” (trang 207-211) 13
1 Hoàn cảnh ra đời 13
2 Nội dung dự thảo về các ngân hàng và những biện pháp cần phải thi hành trong quốc hữu hoá 13
3 Ý nghĩa tác phẩm: 16
Chương III: Liên hệ Việt Nam 18
C.KẾT LUẬN 20
D TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 3A.MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài:
Trong cuộc đời 54 năm hoạt động sôi nổi (1870-1924), lãnh tụ thiên tài V
I nin đã để lại nhiều di sản vô giá cho nhân loại Đặc biệt, với bộ nin toàn tập đồ sộ, Người thực sự đã để lại cho thế giới nói chung và chocách mạng xã hội chủ nghĩa nói riêng những kiến giải triết học, chính trịhọc, kinh tế học, về xây dựng đảng cách mạng kiểu mới Đến nay dù đãtrên dưới 100 năm vẫn còn nguyên giá trị và có ý nghĩa soi đường cho nhânloại tiến lên con đường xã hội chủ nghĩa Tất cả đều gắn liền với thànhcông của Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại và ảnh hưởng không nhỏ tớithành công của cách mạng Việt Nam Ở Lê-nin toàn tập tập 35 từ trang 207đến trang 211, tác giả đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của quốc hữu hóangân hàng trong tiến hành cuộc đấu tranh và bình thường hóa đời sống kinh
Lê-tế trong nước cũng như trong việc giải quyết thắng lợi những nhiệm vụ củacông cuộc xây dựng CNXH Để tìm hiểu kĩ nội dung này, em lựa chọn đề
tài “Dự thảo sắc lệnh về các ngân hàng và những biện pháp cần phải thi
hành trong quốc hữu hóa” làm đề tài tiểu luận hết môn.
2 Mục đích nghiên cứu:
- Tìm hiểu sâu hơn về tập 35 Lê-nin toàn tập nói chung và tác phẩm “Dự
thảo sắc lệnh về các ngân hàng và những biện pháp cần phải thi hành trong quốc hữu hóa” nói riêng và những thay đổi trong bối cảnh hiện nay.
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa tác phẩm “Dự thảo sắc lệnh về các ngân
hàng và những biện pháp cần phải thi hành trong quốc hữu hóa”.
- Đi sâu phân tích các điều khoản trong dự thảo sắc lệnh ở Nga bấy giờ
- Rút ra được những kết luận và ảnh hưởng đối với Việt Nam
3 Phạm vi nghiên cứu:
Tập 35 Lê-nin toàn tập
4 Phương pháp nghiên cứu:
Trang 4- Phương pháp biện chứng duy vật
- Phương pháp duy vật lịch sử
- Phương pháp phân tích tổng hợp
5 Ý nghĩa của đề tài:
Thấy được tầm quan trọng của tập 35 Lê-nin toàn tập nói chung và tác
phẩm “Dự thảo sắc lệnh về các ngân hàng và những biện pháp cần phải
thi hành trong quốc hữu hóa” nói riêng Và vận dụng được vào nền kinh tế
+ Giới thiệu bộ sách Lê-nin toàn tập, tập 35 Lê-nin toàn tập và vị trí tác
phẩm “Dự thảo sắc lệnh về các ngân hàng và những biện pháp cần phải
thi hành trong quốc hữu hóa”
+ Phân tích nội dung, ý nghĩa của tác phẩm “Dự thảo sắc lệnh về các ngân
hàng và những biện pháp cần phải thi hành trong quốc hữu hóa”
- Phần kết luận
- Tài liệu tham khảo
Trang 5B.NỘI DUNG Chương I: Giới thiệu tác giả, tác phẩm 1.Tác giả:
V.I Lê-nin sinh ngày 22 tháng Tư năm 1870 ở Simbirsk (nay là Ulianovsk),mất ngày 21 tháng Giêng 1924 ở làng Gorki gần Moskva
V.I Lê-nin tên thật là Vladimir Ilits Ulianov (Le-nin), các bí danh đã dùng
là V Ilin, K Tulin, Karpov và những bí danh khác Năm 1887 V.I Lê-nintốt nghiệp xuất sắc bậc Trung học được nhận Huy chương vàng nên đượcvào thẳng bất kỳ trường Đại học nào ở nước Nga Ông xin vào học khoaLuật của Đại học Tổng hợp Kazan Tháng Chạp 1887, V.I Lê-nin bị đuổihọc do tham gia tuyên truyền cách mạng trong sinh viên và bị phát lưu đếnlàng Kokushino Kazan Tháng 10 năm 1888, trở về Kazan gia nhập nhómMác- xít Năm 1891, V.I Lê-nin đã thi đỗ tất cả các môn học của chươngtrình 4 năm khoa Luật trường ĐH Tổng hợp Kazan với tư cách thí sinh tự
do Sau khi tốt nghiệp khoa luật V.I Lê-nin làm trợ lý luật sư ở Samara Mùa thu 1895, V.I Lê-nin thành lập ở Peterburg Hội liên hiệp đấu tranhgiải phóng giai cấp công nhân, tập hợp các nhóm cách mạng ở Peterburg ởMát- xcơva , Kiev, Iaroslav và những thành phố khác cũng thành lập cáchội liên hiệp tương tự Đêm mồng 9 tháng Chạp 1895, do bị tố giác nhiềuhội viên của Hội liên hiệp trong đó có V.I Lê-nin bị cảnh sát bắt Sau 14tháng bị cầm tù, tháng Hai 1897, V.I Lê-nin bị đi đày 3 năm ở làngShushenkoe (miền Đông Sibir) Trong thời gian lưu đày V.I Lê-nin đã viếtxong hơn ba mươi tác phẩm, trong đó có cuốn khá đồ sộ: Sự phát triển chủnghĩa tư bản ở nước Nga (1899) Năm 1900, thời hạn lưu đày của V.I.Lênin kết thúc Người lại tập hợp những người Mác- xít cách mạng thànhlập đảng Chính quyền Nga hoàng cấm V.I Lê-nin sống ở Thủ đô và cácthành phố lớn
Trang 6V.I Lê-nin phải ra nước ngoài (1900), cùng với Plekhanov lập ra tờ báo Tialửa Năm 1903, tại Luân- đôn tiến hành Đại hội lần thứ II Đảng công nhân
xã hội dân chủ Nga V.I Lê-nin phát biểu phải xây dựng một đảng Mác- xítkiểu mới có kỷ luật nghiêm mình, có khả năng là người tổ chức cách mạngcủa quần chúng Nhóm số đông ủng hộ V.I Lê-nin gọi là những ngườiBolshevik, nhóm số ít chủ trương thành lập đảng đấu tranh theo kiểu Nghịviện gọi là những người menshevik Trong thời kỳ cách mạng 1905- 1907V.I Lê-nin đã phát triển tư tưởng độc quyền lãnh đạo của giai cấp vô sảntrong trong cuộc cách mạng dân chủ tư sản thành cách mạng xã hội chủnghĩa Hai sách lược dân chủ xã hội trong cách mạng dân chủ Nga, V.I Lê-nin được bầu là chủ tịch Đại hội Tại Đại hội này Uỷ ban Trung ương đãđược bầu ra do V.I Lê-nin đứng đầu
Tháng Mười Một 1905, V.I Lê-nin bí mật trở về Peteburg để lãnh đạo cáchmạng Nga Tháng Chạp 1907, V.I Lê-nin sống ở nước ngoài tiếp tục đấutranh bảo vệ và củng cố đảng hoạt động bí mật.Tháng Giêng 1912 lãnh đạoHội nghị lần thứ VI(Praha) toàn Nga ĐCNXHDC Tháng Sáu 1912 từ Parischuyển về Krakov lãnh đạo tờ Pravda (Sự thật) Thời kỳ này, V.I Lê-ninsoạn thảo xong Đề cương Mác xít về vấn đề dân tộc Cuối Tháng Bảy
1914, bị cảnh sát áo bắt nhưng sau đó ít lâu được trả lại tự do và đi Thuỵ
để trình bày Luận cương Tháng Tư thực chất là một văn kiện mang tínhcương lĩnh đề ra đường lối giành chiến thắng cho cuộc cách mạng xã hộichủ nghĩa với khẩu hiệu Toàn bộ chính quyền về tay các Xô Viết! Hội nghị
Trang 7lần thứ VII toàn Nga (Tháng TƯ 1917) của ĐCNXHDC Nga (b) đã nhất tríthông qua đường lối do V.I Lê-nin đề ra Sau cuộc khủng hoảng chính trị ởnước Nga (Tháng Bảy 1917), V.I Lê-nin buộc phải về vùng Pazzliv cáchPetrograd (nay là Peterburg) 34km để tránh sự truy lùng của Chính phủ lâmthời
Đầu tháng Tám 1917 Đại hội lần thứ VI ĐCNXHDC Nga họp bán côngkhai ở Petrograd, V.I Lê-nin tuy không tham dự nhưng vẫn lãnh đạo Đạihội tiến hành và thông qua đường lối phải khởi nghĩa vũ trang giành lấychính quyền Trong thời gian này, V.I Lê-nin viết xong cuốn Nhà nước vàcách mạng đề ra nhiệm vụ cho giai cấp vô sản phải giành lấy chính quyềnbằng con đường đấu tranh vũ trang Đầu Tháng Mười 1917, V.I Lê-nin từPhần Lan bí mật trở về Petrograd Ngày 23 Tháng Mười 1917 kế hoạchkhởi nghĩa vũ trang của V.I Lê-nin đề ra được Hội nghị Uỷ ban trung ươngĐCNXHDC Nga thông qua Tối ngày 6 Tháng Mười Một 1917, V.I Lê-ninđến Cung điện Smolnưi trực tiếp chỉ đạo cuộc khởi nghĩa Đến rạng sángngày 7 Tháng Mười một 1917 , toàn thành phố Petersbuorg nằm trong taynhững người khởi nghĩa, và đến đêm ngày 7 Tháng Mười Một 1917, Cáchmạng Tháng Mười Nga đã toàn thắng Chính quyền đã về tay nhân dân.Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới do Đảng của giai cấp vô sảnlãnh đạo đã ra đời Tại Đại hội các Xô Viết toàn Nga lần thứ II V.I Lê-ninđược bầu là Chủ tịch Hội đồng các Uỷ viên nhân dân (Hội đồng Dân uỷ) Sau Cách mạng Tháng Mười Nga theo đề nghị của V.I Lê-nin Hoà ướcBrest với nước Đức đã được ký kết (ngày 3 Tháng Ba 1918) Ngày 11Tháng Ba 1918 V.I Lê-nin cùng với Trung ương Đảng và Chính phủ XôViết trở về Mát xcơ va, V.I Lê-nin đã có công lao to lớn trong việc lãnhđạo cuộc đấu tranh của nhân dân lao động nước Nga Xô Viết chống sự canthiệp quân sự của nước ngoài và lực lượng phản cách mạng trong nước;trong việc lãnh đạo quá trình cải tạo xã hội chủ nghĩa ở nước Nga V.I Lê-nin thi hành chính sách đối ngoại Xô Viết, đề ra những nguyên tắc cùng tồn
Trang 8tại hoà bình giữa các quốc gia có chế độ hội khác nhau Ngày 30 ThángTám 1918, V.I Lê-nin bị ám sát và bị thương nặng, nhưng sau đó ít lâu sứckhoẻ hồi phục, V.I Lê-nin là người sáng lập Quốc tế Cộng sản (1919) Tháng Ba năm 1919, Đại hội lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Nga đã thôngqua Cương lĩnh mới của Đảng, V.I Lê-nin được bầu là chủ tịch Uỷ bansoạn thảo Cương lĩnh Mùa xuân 1920, V.I Lê-nin viết cuốn Bệnh ấu trĩ tảkhuynh của chủ nghĩa cộng sản trình bày những vấn đề chiến lược và sáchlược của phong trào cộng sản Thời gian này, V.I Lê-nin soạn thảo xong kếhoạch xây dựng chủ nghĩa xã hội (công nghiệp hóa đất nước, hợp tác hóagia cấp nông dân, cách mạng văn hóa) là sáng lập ra Kế hoạch điện khí hóatoàn Nga (GOELRO), người đề ra chính sách kinh tế (NEP) Năm 1921chính sách NEP của V.I Lê-nin được thông qua tại Đại hội lần thứ X ĐảngCộng sản Nga
Năm 1922 V.I Lê-nin ốm nặng Trong diễn văn cuối cùng đọc tại hội nghịtoàn thể Xô Viết đại biểu thành phố Mát xcơ va (ngày 20 Tháng Mười một1922) V.I Lê-nin tin tưởng rằng thi hành chính sách NEP nước Nga sẽ trởthành một nước xã hội chủ nghĩa Tháng Chạp 1922 đến Tháng Ba 1922V.I Lê-nin đọc ghi âm lại một số bài báo quan trọng như: Những trang nhật
ký, Bàn về hợp tác hóa, Bàn về cách mạng của chúng ta, Thà ít mà tốt; Thưgửi Đại hội Ngày 21 Tháng Tư 1924, V.I Lê-nin qua đời ở làng Gorki(Mát xcơ va)
2 Tác phẩm:
2.1.Giới thiệu bộ sách Lê-nin toàn tập:
Bộ Lê-nin toàn tập (bản chính thức được dùng hiện nay) được xuất bảntheo quyết định của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô,
do Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Marx-Lê-nin trực tiếp thực hiện, gồm 55tập Đây là lần xuất bản thứ năm của bộ sách quý giá và đồ sộ này Lầnxuất bản thứ nhất được tiến hành trong thời gian từ năm 1920-1926 với 20tập, gồm 26 cuốn, trong đó đã in hơn 1.500 tác phẩm của Lê-nin Toàn tập
Trang 9lần xuất bản đó chưa đầy đủ: nhiều bài của Lê-nin đăng trong các báo Tialửa, Người vô sản, Sự thật, không ký tên hoặc ký biệt hiệu, đã không đượcđưa vào vì lúc đó chưa xác định được tác phẩm của Lê-nin; nhiều tác phẩm
và thư từ khác của Lê-nin cũng không được đưa vào
Lần xuất bản thứ 2 và thứ 3, Toàn tập của Lê-nin được tiến hành trong thờigian từ năm 1925-1932 Mỗi lần gồm có 30 tập, trong đó đã in hơn 2.700tác phẩm Song cả 2 lần xuất bản này cũng không được đầy đủ
Lần xuất bản thứ 4 Toàn tập của Lê-nin được tiến hành trong năm 1941 vànhững năm 1946-1950 (có gián đoạn do cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại).Lần xuất bản này gồm 35 tập (trong đó có hai tập thư), đăng 2.927 tácphẩm So với lần xuất bản thứ 3, lần thứ 4 đã đưa vào nhiều văn kiện mới(trong đó có 62 văn kiện được đăng lần đầu tiên) Lần này, văn bản của tất
cả các tác phẩm của Lê-nin đều được đối chiếu lại với bản gốc, nhờ vậy đãsửa được một số điểm sai lầm và không chính xác trong việc dò đọc nhữngbản thảo, cũng như những lỗi in sai trong những lần xuất bản trước Nhiềutác phẩm in trong lần xuất bản thứ 4, là theo đúng những bản mới, chínhxác và đầy đủ hơn Một tập tra cứu gồm hai cuốn đã được ấn hành cho toàn
bộ lần xuất bản, trong tập đó có những bản chỉ dẫn vấn đề theo vần chữ cái
và một số bản chỉ dẫn khác
Thể theo nguyện vọng của những người đặt mua bản in thứ 4, Viện Nghiêncứu chủ nghĩa Marx-Lê-nin đã ấn hành thêm 10 tập bổ sung cho lần xuấtbản ấy Trong Toàn tập bản thứ 5 có những tác phẩm của Lê-nin trong cáclần xuất bản thứ 3 và thứ 4, gồm trên 3 ngàn văn kiện Tác phẩm đầu tiêncủa toàn tập là Những biến đổi về đời sống kinh tế trong đời sống nôngdân, viết năm 1893 Tập 54 là các tác phẩm được viết cho đến tháng 3-
1923, khi sức khỏe của Lê-nin suy kiệt nghiêm trọng, do hậu quả của lần bị
ám sát vào năm 1918 Tập 55 là các thư từ gửi cho người thân trong giaiđoạn 1893-1922
Trang 10Trong lần xuất bản thứ 5 này, có in những bài của Lê-nin đã đăng trên cácbáo Tia lửa, Tiến lên, Người vô sản, Người dân chủ - xã hội, Sự thật, trongcác tạp chí và văn tập bolshevik, cũng như những bài báo và phỏng vấnđăng trên các báo chí Nga và nước ngoài; in những báo cáo và diễn văn củaLê-nin tại các đại hội và các hội nghị quan trọng Ngoài ra, còn in những tờtruyền đơn, bản tuyên bố, lời kêu gọi, những văn kiện có tính chất cươnglĩnh, dự án nghị quyết, những sắc lệnh, lời chào mừng do Lê-nin thảo,những thư từ, điện văn, bút ký ghi chép đàm thoại qua đường dây trực tiếp,những bản tự khai và những tài liệu khác.
Bên cạnh đó, Toàn tập còn in cả những tài liệu chuẩn bị: những dàn bài,bản tóm tắt, sơ thảo, những ghi chú, những điểm bổ chính cho các văn kiện
do các tác giả khác viết, cũng như những nhận xét và ghi chú của Lê-nintrong các sách lớn, nhỏ, bài báo của các tác giả, những đoạn trích từ cácsách, tạp chí và báo
Toàn tập còn in Bút ký triết học, Bút ký về chủ nghĩa đế quốc cùng vớinhững tài liệu chuẩn bị cho tác phẩm Chủ nghĩa đế quốc, giai đoạn tột cùngcủa chủ nghĩa tư bản và bút ký Chủ nghĩa Marx bàn về nhà nước, bản tómtắt do Lê-nin ghi khi ông nghiên cứu 4 tập thư trao đổi giữa Marx vàEngels xuất bản bằng tiếng Đức năm 1913, cùng một số thư từ của Lê-ningửi các nhà lãnh đạo của Đảng, cùng khá nhiều những văn kiện mới
Một số văn kiện được in trong toàn tập bao gồm luận chứng của Lê-nin vềnhững nguyên tắc chung sống hòa bình giữa các nước có chế độ chính trị
và xã hội khác nhau, nêu rõ sự lãnh đạo của ông đối với chính sách đốingoại của Nhà nước Xô Viết, cuộc đấu tranh trước sau như một vì nền hòabình, vì sự củng cố những mối liên hệ giao dịch với tất cả các nước…
Trong các tập thì tất cả các tài liệu đều được sắp xếp theo ngày tháng viết
ra chúng (diễn văn và báo cáo thì xếp theo ngày tháng phát biểu); cònnhững văn kiện mà ngày tháng viết ra không xác minh được thì xếp theongày tháng công bố Những đề cương và bản tóm tắt của Lê-nin khi viết
Trang 11các tác phẩm, đều được đưa vào những tập có in những tác phẩm ấy, ở mộtmục đặc biệt của tập, dưới đầu đề chung là Tài liệu chuẩn bị Thư tín (thư,điện báo, mệnh lệnh, chỉ thị, thư vài dòng ) được tập hợp thành những tậpđặc biệt và in vào cuối Toàn tập Các thư từ của Lê-nin gửi cho nhữngngười thân được tập hợp thành một tập riêng (tập 55) Một số tập có phầnphụ lục, phần này gồm những đơn từ và những tài liệu khác có tính chấttiểu sử Văn bản các tác phẩm của Lê-nin một lần nữa đã được đối chiếuvới các bản gốc.
Kèm theo Toàn tập còn có phần tham khảo khoa học giúp độc giả trongviệc nghiên cứu các tác phẩm của Lê-nin: lời tựa chung cho Toàn tập; lờitựa cho từng tập có phần nhận định tóm tắt bối cảnh lịch sử trong đó các tácphẩm đã ra đời, cũng như có phần trình bày quá trình phát triển của những
tư tưởng chủ yếu của Lê-nin chứa đựng trong các tác phẩm đó Tài liệutham khảo còn có cả phần thân thế và sự nghiệp của Lê-nin thuộc vào thời
kỳ tương ứng với từng tập; phần chú thích về các biến cố lịch sử, về một số
sự kiện, về các cơ quan ngôn luận ; phần chỉ dẫn tên người có kèm theotiểu sử sơ lược của những nhân vật đã nêu trong sách và phần chỉ dẫn cácnguồn tài liệu đã được Lê-nin trích dẫn và nhắc tới…
Bộ Lê-nin toàn tập bản tiếng Việt lần đầu tiên được xuất bản vào nhữngnăm 1970-1980, do NXB Sự thật, Hà Nội hợp tác với NXB Tiến bộ,Moscow Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 135 ngày sinh của Lê-nin (năm 2005),NXB Chính trị quốc gia đã xuất bản lại bộ sách này gồm 55 tập và 2 tập tracứu, theo đúng nguyên bản đã được xuất bản 30 năm trước
Ngày 16-4-2006, nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Lê-nin, Báo điện tửĐảng Cộng sản Việt Nam đã chính thức đưa toàn bộ 55 tập Lê-nin toàn tậpcùng 2 tập sách tra cứu bằng tiếng Việt, đã được số hóa lên internet
2 2 Giới thiệu tập 35 Lê-nin toàn tập:
Lê-nin Toàn tập, tập 35 gồm những tác phẩm viết từ 25 tháng Mười (7tháng Mười một) 1917 đến 5 tháng Ba 1918, tức là vào thời kỳ từ ngày