Vì thế,thương mại theo các giá cả thị trường đem lại lợi ích cho cả hai khu vực.II, Chức năng của ngành thương mại 1.Chức năng tổ chức lưu thông hàng hoá làm thay đổi các hình thái giá t
Trang 1tệ, tăng thêm mối quan hệ bạn hữu giữa các quốc gia, giúp chúng ta bắt kịp với
sự thay đổi phát triển, các công nghệ mới của các nước khác
Nhận thấy vai trò vô cùng quan trọng đó Và những điều kiện của nước ta Chúng tôi thực hiện đề tài “ Thương mại Việt Nam” để giúp các bạn hiểu sâu hơn về thương mại nói chung và quan trọng hơn là thương mại nước ta nói riêng
Rất mong được sự giúp đỡ của cô và các bạn để bài tiểu luận đầy đủ và hoàn chỉnh hơn
Xin chân thành cảm ơn.
Trang 2I, Khái niệm thương mại
2.Phạm vi, môi trường hoạt động của thương mại.
Thị trường là cơ chế để thương mại hoạt động được Dạng nguyên thủy của thương mại là hàng đổi hàng (barter), trong đó người ta trao đổi trựctiếp hàng hóa hay dịch vụ mà không cần thông qua các phương tiện thanh toán Ví dụ, một người A đổi một con bò lấy 5 tấn thóc của người
B chẳng hạn Hình thức này còn tồn tại đến ngày nay do nhiều nguyên nhân (chẳng hạn do bên bán không tin tưởng vào tỷ giá hối đoái của đồng tiền sử dụng để thanh toán) Trong hình thức này không có sự phânbiệt rõ ràng giữa người bán và người mua, do người bán mặt hàng A lại
là người mua mặt hàng B đồng thời điểm
Việc phát minh ra tiền (và sau này là tín dụng, tiền giấy và tiền ảo (tức không phải tiền tồn tại dưới hình thức được in hay được đúc ra) như là phương tiện trao đổi đã đơn giản hóa đáng kể hoạt động thương mại và thúc đẩy hoạt động này, nhưng bên cạnh đó nó cũng phát sinh ra nhiều vấn đề mà hoạt động thương mại thông qua hình thức hàng đổi hàng không có Vấn đề này được xem xét cụ thể hơn trong bài Tiền Hoạt động thương mại hiện đại nói chung thông qua cơ chế thỏa thuận trên cơ
sở của phương tiện thanh toán, chẳng hạn như tiền Kết quả của nó là việc mua và việc bán tách rời nhau
3 Nguyên nhân tồn tại của thương mại
Thương mại tồn tại vì nhiều lý do Nguyên nhân cơ bản của nó là sự chuyên môn hóa và phân chia lao động, trong đó các nhóm người nhất định nào đó chỉ tập trung vào việc sản xuất để cung ứng các hàng hóa hay dịch vụ thuộc về một lĩnh vực nào đó để đổi lại hàng hóa hay dịch
vụ của các nhóm người khác Thương mại cũng tồn tại giữa các khu vực
là do sự khác biệt giữa các khu vực này đem lại lợi thế so sánh hay lợi thế tuyệt đối trong quá trình sản xuất ra các hàng hóa hay dịch vụ có tínhthương mại hoặc do sự khác biệt trong các kích thước của khu vực (dân
Trang 3số chẳng hạn) cho phép thu được lợi thế trong sản xuất hàng loạt Vì thế,thương mại theo các giá cả thị trường đem lại lợi ích cho cả hai khu vực.
II, Chức năng của ngành thương mại
1.Chức năng tổ chức lưu thông hàng hoá làm thay đổi các hình thái giá trị của hàng hoá
Chúng ta đã biết hàng hoá sau khi được sản xuất ra phải trải qua
khâu lưu thông thì mới thực hiện được giá trị và giá trị sử dụng của nó.Ngành thương mại thực hiện chức năng tổ chức lưu thông hàng hoá,chuyển hoá các hình thái giá trị của hàng hoá,tức là thực hiện việc mua – bán hàng hóa.Đây có lẽ là chức năng cơ bản nhất của ngành thương mại,thể hiện tính độc lập tương đối và tính phụ thuộc của ngànhthương mại trong nền kinh tế quốc dân,giữ vai trò quan trọng trong quá trình tái sản xuất xã hội Trong quá trình thực hiện chức năng lưu thông hàng hoá ngành thương mại luôn tìm cách tổ chức quá trình vận động hàng hoá hợp lý,rút ngắn thời gian lưu thông,nhưng vẫn đảm bảo thoả mãn nhu cầu thị trường và không ngừng nâng caotìm kiếm lợi nhuận
2 Chức năng tiếp tục quá trình sản xuất trong lưu thông
Xuất phát từ đặc điểm của sản xuấtvà tiêu dùng, hàng hoá sau khi
sản xuất trong lưu thông mới đáp ứng được đủ nhu cầu tiêu dùng,đòi hỏingành thương mại phải có những biện pháphữu hiệu nhất để chuyển đổi các hình thái của hàng hoá như :đóng gói,chia nhỏ,dán mã,bảo quản hang hoá,bảo hành hàng hoá sau khi bán …đảm bảo hàng hoá ở dạng tốtnhất,phù hợp với thị hiếu của xã hội,chất lượng cũng như mẫu
mã.Thươngmại góp phần tạo ra giá trị hàng hoá và bảo toàn giá trị sử dụng hàng hoá
3.Thúc đẩy quá trình chuyên môn hóa sản xuất.
Mỗi lãnh thổ , khu vực đều có thể chuyên môn hóa một lại sản phẩm phù hợp với điều kiện khu vực , kinh tế, tự nhiên của mình Vì vậy có thể chuyên môn hóa tạo điều kiện tối đa phát triển toàn nguồn lực Đồngthời các nước các khu vực khác cũng chuyên môn hóa tạo điều kiện cho các nước còn lại mua những thứ cần thiết mà khu vực mình thiếu
4 Thương mại là khâu nối giữa sản xuất và tiêu dùng Đối với nhà
sản xuất, hoạt động thương mại có tác động từ việc cung ứng nguyên liệu, vật tư, máy móc đến việc tiêu thụ sản phẩm Đối với người tiêu dùng, hoạt độ ng thương mại không những đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của họ mà còn có tác dụng tạo ra thị hiếu mới, nhu cầu mới
Trang 45 Ngành thương mại bao gồm nội thương và ngoại thương Hoạt
động nội thương tạo ra thị trường thống nhất trong nước và thúc đẩy phân công lao động theo lãnh thổ giữa các vùng Thương nghiệp bán lẻ còn phục vụ nhu cầu tiêu dùng của từng cá nhân trong xã hội
Hoạt động ngoại thương (xuất + nhập khẩu) gắn thị trường trong nước với thị trường thế giới
III Các yếu tố ảnh hưởng đến ngành thương mại
Ngành thương mại về tổ chức theo lãnh thổ của ngành thương mại phụ thuộc vào khá nhiều yếu tố: người phân phối, số lượng, và chất lượng hàng hóa, phương tiện phân phối và chuyên chở
1. Vai trò của người phân phối rất quan trọng trong ngành thương
mại Mặc dù không phải là người làm ra hàng hóa Nhưng họ là người làm tăng giá trị hàng hóa nhờ tìm ra thị trường tiêu thụ của
nó Nếu không có người phân phối hoặc người phân phối không năng động thì sẽ dẫn đến sản phẩm khó tiêu thụ dẫn đến sản xuất trì trệ
2. Phí tổn phân phối trong ngành nội thương Bao gồm phí tổn trung
gian và phí tổn tổng cộng Phí tổn trung gian được đề ra là phí tổn
từ nơi sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ phải trải qua rất nhiều công đoạn Các công đoạn này tốn kém rất nhiều kinh phí
3. Các phương tiện vân chuyển cũng có vai trò hết sức quan trọng
Mặc dù người bán rất muốn bán người mua cũng muốn mua Song giao thông vận tải kém phát triển cũng kìm hãm sự phát triển của ngành thương mại
4. Các phương tiện thông tin giúp cho người tiêu dùng biết đến sản
phẩm kích thích họ mua hàng
5. Chính sách của nhà nước về vấn đề thuế, chính sách tài chính ,
chính sách về thị trường và các yếu tố về xã hội dân cư mức thu nhập cũng ảnh hưởng khá lớn đến sự phát triển của ngoại thương
IV Thương mại Việt Nam
1 Vai trò của ngành mại trong nền kinh tế thị trường Việt Nam
* Đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường ở nước ta
Kể từ khi xoá bỏ cơ chế quản ký quan liêu bao cấp(1986)chuyển
sang nền kinh tế mở cửa nền kinh tế thị trường nước ta đã gặp rất nhiềukhó
Trang 5khăn cả về chủ quan lẫn khách quan.Xuất phát điểm ở mức thấp,từ mộtnước nông nghiệp nghèo nàn lạc hậu,bị ảnh hưởng nặng nề của chiến tranhvà ở đây đó vẫn còn các hình báng của cơ chế quản lýthiếu tinhthần
trách nhiệm hoặc ỷ lại,nhưng Việt Nam vẫn quyết tâm mở cửa,hội nhập,hợp tác giao lưu,xây dựng nền kinh tế thị trường trong sự quản lýcủa
nhà nước và theo định hướng xã hội chủ nghĩa với phương châm “hộinhập
nhưng không hoà tan”nền kinh tế thị trường ở nước ta phát triển theo xuthế
chung nhưng vẫn mang những nét đặc trưng,phong cách riêng của Việt Nam
* Phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần
Phát triển hàng hoá là sự phát triển của lực lượng sản xuất xã
hội,hàng hoá trên thị trường ngày càng nhiều hơn đáp ứng với nhu cầu
đa
dạng của thị trường.Để thoát ra khỏi nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung việc phát triển hàng hoá đóng vai trònhư một nhiệm vụ quan trọng nhấtcho
sự phát triểnnền kinh tế hiện đại,hợp tác và hội nhập theo xu thế pháttriển
chung của nhân loại
Nhà nước cho phép các cá nhân tập thể tự do thành lập mở rộng các hoạt động kinh doanh,mỗi bộ phận kinh tế là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế quốc đân trong sự thống nhất các quan hệ hàng hoá,tiền tệ,nhưng các thành phần kinh tế tự do đầu tư vào phat triển sản xuất kinhdoanh và kinh doanh phải đúng pháp luật,theo cơ chế hiện hành
Nền kinh tế nhà nước luôn giữ vai trò chủ đạo,là lực lượng vật chất quan trọng và là công cụ để nhà nước định hướng vá điều tiết nền kinhtế
và đều được tiền tệ hoá.ở đây tiền tệ đóng vai trò rất quan trọng,nó nhưmột
sức mạnh ghê gớm tạo nên công cụ cần thiết cho các thành phần kinh tế
Trang 6Kinh tế thị trường là một thể thống nhất của các yếu tốthị trường ở
thị trường hàng hoá - dịch vụ , thị trường lao động,thị trường chứng khoán…Việt nam đang cố gắng từng bước tạo dựng đồng bộ các yếu tốthị
trường thúc đẩy sự hình thành phát triển bước hoàn thiện theo địnhhướng
xã hội chủ nghĩa
* Cơ chế thị trường tự điều chỉnh
Dấu hiệu cơ bản nhất của cơ chế thị trường là cơ chế hình thành
giá,định giá theo quan hệ cung cầu.Cơ chế thị trường nó có thể tự điều chỉnh,cân đối nền kinh tế theo yêu cầu của các quy luật,giá cả,cạnh tranhhay lưu thông.Vận hành nền kinh tế hàng hoá theo cơ chế thị trường làphương thức cơ bản để khai thác tối đa mội nguồn lực đưa vào sản xuất kinh doanh và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn đó nhằm đưa nhịpđộ
phát triển kinh tế với tốc độ nhanh đáp ứng nhu cầu công cuộc dựng xâyđất nước
* Kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước
Nền kinh tế thị trường có nhiều thành phần kinh tế tham gia hoạt
động sản xuất kinh doanh,mỗi thanh phần kinh tế vừa chịu sự chi phốicủa các quy luật kinh tế riêng của các phương thức tạo ra nó,tự do cạnhtranh vể chiếm lĩnh thị trường,tìm kiếm lợi nhuận cao nhất,từ đó nềnkinh tế thị trường luôn có tính hai mặt :mặt tích cực và mặt tiêu cực Mặt tích cực của nó là thúc đẩy sản xuất không ngừng phát triể,đổi mới trong kinh doanh,khai thác mọi tiềm lực và sử dụng có hiệu quả cáctiềm lực đó trong sản xuất kinh doanh,đẩy nhanh nhịp độ tăng trưởngkinh tế và nâng cao hiệu quả kinh tế – xã hội của nền kinh tế
Vì chạy theo lợi nhuận tự do cạnh tranh nên nền kinh tế thị trường
bộc lộ rõ những mặt tiêu cựccủa nó là phát triển hàng hoá một cách vôtổchức cạch tranh không lành mạnh dẫn đến suy thoái,khủng hoảngxung đột xã hội,vi phạm pháp luật do đó luôn cần có sự can thiệp kịpthời của Nhànước như một yếu tố khách quan Đảm bảo thị trường pháttriển ổn định sự quản lý của Nhà nước vừa tuân thủ những quy luậtchung của nền kinh tế thị trường,vừa phải tuân thủ các quy luật của chủnghĩa xã hội trong thời kỳ chuyển giao.Nhà nước quản lý nền kinh tế thịtrường theo định hướng chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế bằngpháp luật,tạo ra các công cụ để điều tiết thị trường ở tầm vĩ mô bằng cơchế chính sách và sức mạnh của kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo
* Phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ
nghĩa
Trang 7Quản lý và phát triển nền kinh tế thị trường theo dịnh hướng xã hội chủ nghĩa là rút ngắn đặc trưng cơ bản nhất của nền kinh tế thị trường ởnước ta,khác với nền kinh tế thị trường trong chế độ tư bản chủnghĩa,phát triển sản xuất,kinh doanh theo cơ chế thị trường ở nước takhông chỉ là mục tiêu tạo ra một nền kinh tế lớn mạnh hội nhập và pháttriển theo xu thếchung mà còn mục đích phát triển lực lượng sảnxuất,phát triển kinh tế để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa
xã hội,nâng cao đời sống nhân dân.Phát triển lực lượng sản xuất hiện đạigắn liền với xây dựngquan hệ sản xuất mới phù hợp với định hướng đã
đề ra: sở hữu,quản lý và phân phối Trong việc thực hiện mục đích xâydựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa nhà nướccần phải nhanh chóng điều chỉnh áp dụng đồng bộ cách chính sách giảipháp,hoàn thiện chế độ sở hữuvề tư liệu sản xuất với nhiều hình thức sơthữu khác nhau và nhiều thành phần kinh tế,trong đó kinh tế nhà nướcgiữ vai trò chủ đạo,tạo lập đồng bộ các yếu tốthị trường,phân phối sảnphẩm xã hội theo kết quả lao động và hợp đồng kinh tế,tránh tình trạnglàm nhiều hưởng ít,làm ít hưởng nhiều gây lên bất công cho xã hội
b) Vai trò của ngành thương mại trong nền kinh tế thị
trường Việt Nam
* Thương mại tạo các điều kiện chuyển nền kinh tế tự cung tự
cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước
Trong lịch sử phát triển xã hội loài người,thương mại đã từng đóng vai trò khá quan trọng đó là xoá bỏ nền sản xuất nhỏ tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy ra đời nền sản xuất hàng hoá (hàng hoá sản xuất ra để traođổi).Trong thời kỳ chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế này vai trò của thương mại lại được khẳng định như một mắt xích không thể thiếu được trong quá trình vận hành nền kinh tế theo cơ chế thị trường.Thương mại tác động tích cực thúc đẩy quá trình phân công lại lao động xã hội ở nước ta,chuyên môn hoá và hợp tác sản xuất,hướng sản xuất theo nền sản xuất hàng hoá lớn,tạo ra nguồn hàng lớn cung cấp cho chu cầu đa dạng trong nước và xuất khẩu.Thương mại là yếu tố trực tiếp thúc đẩy lưu thông hàng hoáphát triển,cung ứng hàng hoá và dịch vụ thông suốt trongvùng các trọng điểm kinh tế của đất nước.Sự hoạt động của thương mạibên cạnh chịu sự chi phối của các quy luật nền kinh tế hàng hoá,còn thực hiện cácchính sách kinh tế xã hội,cung ứng tư liệu sản xuất,vật phẩm tiêu dùng và mua các sản phẩm ở vùng kém phát triển,kinh tế khó khăn để thúc đẩy kinh tế hàng hoá ở các vùng này phát triển,đẩy lùi kinh
Trang 8tế tự nhiên rút ngắn khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng,cân bằng lại các hoạt động kinh tế.
* Thương mại góp phần xoá bỏ cơ chế kế hoạch hoá tập trung
quan liêu bao cấp từng bước xây dụng nền kinh tế thị trường
Mặc dù,có nhiều hạn chế nhất định nhưng trong những năm thực
hiện đường nối đổi mới vừa qua,ngành thương mại nước ta đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ.Nghị quyết hội nghị lần thứ 12 Banchấp hành trung ương khoá VII đã khẳng định “ Ngành thương mại cùng các ngành và địa phương đã đạt được những thành tựu bước đầu quan trọng ở lĩnh vực lưu thông hàng hoá và dịch vụ,góp phần tạo nên những biến đổi sâu sắc trên thị trường trong nước và thị trường ngoài nước” Trong việc thực hiện đường lối đổi mới kinh tế cho thấy thương mại là nghành đi đầu trong việc xoá bỏ nền kinh tế tự cung tự cấp
chuyển sang nền kinh tế thị trường.Nhờ sự đổi mới trong hoạt động thương mại mà việc mua – bán trên thị trường được thực hiện tự do theo quan hệ cung cầu,giá cả được hình thànhtrên thị trường dựa trên cơ
sở quy luật giá trị,cung – cầu,sức cạnh tranh…tất cả những điều đó đã góp phần xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp và chuyển sang nền kinh tế thị trường hiện đại theo định hướng xã hội chủ nghĩa
* Thương mại thúc đẩy sản xuất phát triển cung ứng các nhu
cầu cho nhân dân và đẩy mạnh quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá
đất nước ( Xây dựng chủ nghĩa xã hội)
Là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng thương mại cung ứng các tư
liệu sản xuất cần thiết,tạo điều kiện cho tái sản xuất tiến hànhmột cách thuận lợi mặt khác thương mại tiêu thụ sản phẩm làm cho sản phẩm được thực hiện Hàng hoá được tiêu thụ nhanh sẽ rút ngắn được chu kỳ tái sản xuấtvà tốc độ tái sản xuất.Thông qua nhiệm vụ hoạt động của mình trên thị trường rộng lớn,thương mại mở con đường tiêu thụ cho sản phẩmcông
nông nghiệp,thúc đẩy công nghiệp phát triển Trong thời kỳ thực hiện cơchế quản lý hành chính tập trung quan liêu bao cấp mọi sản phẩm hàng hoá đều được nhà nước phân chia theo một cách nhất định,thương mại chỉ thực hiện cung cấp dịch vụ,hàng hoá do nhà nước định trước.Nền kinh tế có sức ì lớn các thành phần kinh tế không được khuyến khích phát triển,quan hệ cung cầu vốn đã mất cân đối lại càng mất cân đối hơn.Nhưng từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trường hoạt động thương mại chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế thị trường đã góp phần kích thích sản xuất phát triển,cung ứng hàng hoá và dịch vụ cho nhân dân Thương mại đã có nhiều những đóng góp tích cực trong việc ổn
Trang 9định và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân,cung ứng hàng hoá và dịch vụ theo yêu cầu của nhân dânvề số lượng cũng như mẫu mã và chất lượng hàng hoá với giá hợp lý và phong cách phục vụ quần chúng một cách tốt nhất
Hoạt động thương mại thông qua cơ chế thị trường kích thích các
nhà sản xuất kinh doanh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật ,đổi mới trang thiết bị và quy trình công nghệ ,ứng dụng khoa học vào quản lý để nền sản xuất ngày một phong phú tiên tiến hơn,có đủ sức cạnh tranh trênthị trường Đây là những tiến trình quan trọng trên con đường công nghiệp hoá ,hiện đại hoá đất nước.Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá là một quá trình chịu sự tác động của nhiều nhân tố trong đó thị trường và thương mại có ý nghĩa quan trọng.Hoạt động thương mại cótác dụng phát triển thị trường trong nước
và ngoài nước thông qua xuất nhập khẩu Hàng hoá tiêu thụ nhanh,giá trị hàng hoá được thực hiện ,phần tích luỹ trong cơ cấu giá cả hàng hoá được hình thành.Mặt khác bản thân thương mại cũng góp phần tích luỹ phần tích luỹ của thương mại chính làlợi nhuận do thực hiện chức năng lưu thông nói đúng hơn là do thực hiện chức năng tiếp tục quá trình sản xuất trong lưu thông tạo ra.Như vậy hoạt
động thương mại góp phần tích luỹ vốn cho sự nghiệp ,công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước,trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội phồn vinh
riển thương mại quốc tế.Tuy vậy trong thời kỳ nước ta luẩn quẩn trong nền
kinh tế bao cấp,nhà nước hầu như “đóng cửa”hợp tác quốc tế bị thu hẹp,có chăng chỉ là một doanh nghiệp của nhà nước được phép xuất nhập khẩu Thực hiện đường lối đổi mới kinh tế chính sách mở cửa ,quan hệ hợp tác quốc tế giữa nước ta với các nước ngày càng phát triển ,phù hợp với xu hướng chung là hội nhập khu vực và thế giới.Nhà nước cho phép tất cả cácloại hình doanh nghiệp của các thành phần kinh tế được kinh doanh xuất nhập khẩu
Quan hệ thương mại với các nước sẽ ngày càng được củng cố vì lợi ích từ hai phía ,thương mại sẽ đóng vai trò trực tiếpmở rộng các hoạt động xuất nhập khẩu ,xuất khẩu tại chỗ thiết lập và mở rộng quan hệ
Trang 10buôn bán với các nước trên thế giới ,góp phần mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại,nối liền sản xuất với tiêu dùng trong nước với các nước trên thế giới ,góp phần tích luỹ vốn ,nhất là vốn ngoại tệ và đổi mới công nghệ Ngoài ra sẹ mở cửa quan hệ thương mại góp phần phá vỡ thế bị bao vây cấm vận,thay đổi cách nhìn nhận của bạn bè quốc tế và nâng cao vị thế của Việt Nam.
2 Nội thương Việt Nam
2.1 Khái niệm nội thương
Nội thương, còn được gọi là thương mại nội địa, là việc trao đổi hàng
hóa nội địa trong phạm vi ranh giới của một quốc gia Điều này có thể
được phân chia thành hai loại, bán buôn và bán lẻ Thương mại bán
buôn là có liên quan với việc mua hàng hóa từ nhà sản xuất hoặc đại lý với số lượng lớn và bán chúng với số lượng nhỏ hơn cho những người khác, những người có thể bán lẻ hoặc thậm chí người tiêu
dùng Thương mại buôn bán được thực hiện bởi các thương nhân bán buôn hoặc đại lý hoa hồng bán buôn
Thương mại bán lẻ là có liên quan với việc bán hàng hóa với số lượngnhỏ cho người tiêu dùng Thức thương mại này được đưa về chăm sócbởi các nhà bán lẻ Tuy nhiên, trong thực tế, các nhà sản xuất và bánbuôn cũng có thể thực hiện phân phối bán lẻ hàng hoá để bỏ qua các nhàbán lẻ trung gian, nhờ đó họ kiếm được cao hơn lợi nhuận Hoạt độngthương mại trong nước thời gian qua phát triển sôi động, khối lượnghàng hoá lưu thông tăng lên liên tục, mặt hàng ngày càng phong phú, đadạng vê mẫu mă, chủng loại, đáp ứng đư ợc nhu cầu cơ bản sản xuất.Các thủ tục : giao bán hàng tại nhà, thủ tục gói hàng,làm bao bì,quảngcáo Ngoài các thủ tục còn có các hình thức bán hàng mới như: cửa hàng
tự chọn, bán hàng bằng máy tự động, bán hàng qua điện thoại, máy tính,thẻ tín dụng đang phát triển mạnh mẽ Bên cạnh đó các hình thức bánhàng cổ điển vẫn giữ được vị thế hết sức quan trọng: tổng đại lý, bánhàng tổng hợp , bán chịu hay bán trả góp
2.2 Tình hình nội thương ở Việt Nam
Kinh tế Việt Nam trong năm 2011 đã chịu những tác động không nhỏ từ các yếu tố bên ngoài như khủng hoảng nợ công ở châu Âu, sự suy thoái của các nền kinh tế phát triển Trong nước, thời tiết tác động bất lợi đến sản xuất, một số chi phí đầu vào cho sản xuất tăng; đặc biệt, chúng
Trang 11ta phải thực hiện việc thắt chặt chính sách tiền tệ, tài khoá để ngăn chặn lạm phát tăng cao
Tuy nhiên, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự đồng thuậncũng như hưởng ứng tích cực của toàn dân và DN, cung cầu hàng hoátrong nước tiếp tục giữ được sự ổn định và có chuyển biến tích cực
a Ổn định và phát triển
Theo Bộ Công Thương, năm vừa qua bất chấp những khó khăn và tháchthức của nền kinh tế, hàng hóa cung ứng trên thị trường ngày càngphong phú về qui cách, chủng loại và chất lượng, đáp ứng đủ nhu cầutiêu dùng ngày càng đa dạng trong nước Nhiều DN thương mại đã củng
cố và phát triển hệ thống phân phối, triển khai các loại hình bán buôn,bán lẻ mới theo hướng hiện đại và chuyên nghiệp Mạng lưới chợ và loạihình thương mại truyền thống tiếp tục được quan tâm phát triển Thịtrường miền núi, hải đảo được bảo đảm cung cấp các mặt hàng chínhsách như sách vở, muối ăn, dầu hỏa Ngoài ra hệ thống siêu thị ngàycàng được ưu chuộng đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đảm bảo hơnchất lượng của sản phẩm
Cân đối cung cầu các mặt hàng thiết yếu cơ bản được bảo đảm, đáp ứngnhu cầu sản xuất và tiêu dùng của nhân dân, không để xảy ra tình trạng
“sốt hàng, sốt giá” Tuy nhiên,do giá không ít loại hàng hóa tăng, cộngthêm với diễn biến phức tạp của thời tiết, dịch bệnh gây giảm nguồncung một số mặt hàng nông sản thực phẩm thiết yếuđã dẫn đến tăng CPI
và ảnh hưởng đến tiêu thụ sản phẩm, đến đời sống nhân dân
Theo đó, tổng mức lưu chuyển hàng hoá bán lẻ và doanh thu dịch vụtiêu dùng cả nước năm 2011 ước đạt 2.004,4 nghìn tỷ đồng, tăng 24,2%
so với năm 2010 Đây là mức tăng khá cao trong bối cảnh nền kinh tếgặp khó khăn
Đáng chú ý, trong năm 2011 hệ thống phân phối theo "chuỗi" bắt đầuđược hình thành và có xu hướng phát triển như là một tất yếu kháchquan của lý thuyết "quy mô kinh tế" trong lĩnh vực phân phối Phươngthức nhượng quyền thương mại đang từng bước hình thành nhằm mởrộng mạng lưới bán hàng, khai thác và kết hợp nguồn lực của nhiềudoanh nghiệp nhỏ trở thành hệ thống có qui mô lớn và có trình độ tổchức cao
Bên cạnh đó, công tác quản lý thị trường đã được quan tâm và chú trọnghơn Lực lượng Quản lý thị trường đã phối hợp với các lực lượng chứcnăng có liên quan tích cực thực hiện công tác kiểm tra kiểm soát thịtrường, các đơn vị phụ trách về thị trường trong nước cùng với các sở
Trang 12công thương đã làm tương đối tốt công tác dự báo tình hình, chủ độngnắm tình hình cung cầu, giá cả hàng hoá, đặc biệt là một số mặt hàngthiết yếu như: gạo, lương thực, thực phẩm, xăng dầu, phân bón… kịpthời đưa ra những giải pháp cụ thể để xử lý những vấn đề xảy ra trên thịtrường, hạn chế tình trạng đầu cơ, góp phần ổn định thị trường
b Tiếp tục mở rộng
Theo Bộ Công Thương, năm 2012 bảo đảm cân đối cung cầu những mặthàng trọng yếu, đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế và tiêu dùng của nhândân trong mọi tình huống vẫn là những ưu tiên hàng đầu của Chính phủ.Theo đó, tập trung hoàn thành quy hoạch phát triển các hệ thống phânphối và hệ thống sản xuất các mặt hàng quan trọng, thiết yếu; từng bướcphát triển hệ thống phân phối hiện đại (siêu thị, trung tâm thương mại,cửa hàng tiện lợi), trước hết tại các thành phố và các đô thị lớn Tiếp tụcthực hiện cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng ViệtNam"
Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng công tác thông tin, dự báo thị trường
và phân tích diễn biến cung cầu, giá cả thị trường; Đẩy mạnh các hoạtđộng xúc tiến thương mại nhằm mở rộng thị trường nội địa, nhất là vùngnông thôn, miền núi Ứng dụng nhanh thương mại điện tử tạo ra cáckênh phân phối văn minh, hiện đại
Đồng thời, tăng cường công tác quản lý thị trường, chống buôn lậu,hàng giả, kém chất lượng; tăng cường quản lý và giám sát cạnh tranh;điều tra và xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm để bảo đảm môi trườngcạnh tranh lành mạnh, bình đẳng cho các DN thuộc mọi thành phần kinh
tế, bảo vệ quyền lợi người tiêu
Dự kiến tổng mức lưu chuyển bán lẻ hàng hoá và dịch vụ xã hội 2012tăng khoảng 22-23% so với năm 2011, ước đạt khoảng 2.445 nghìn tỷđồng./
2.3 Nội thương qua những con số
Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2012 ước đạt 1141,4 nghìn tỷ đồng, tăng 19,8% so với
cùng kỳ năm 2011 Nếu loại trừ yếu tố giá, tổng mức bán lẻ tăng 6,8%,đây là mức tăng cao nhất từ đầu năm đến nay
Theo các thành phần kinh tế, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài
có mức tăng trưởng cao nhất, tăng 34,2%, tiếp đó là khu vực kinh tế tưnhân và kinh tế cá thể tăng lần lượt là 26,4% và 20,4%, khu vực kinh tếnhà nước có mức tăng trưởng thấp nhất, chỉ tăng 1,1%
Trang 13Theo ngành kinh tế, tăng cao nhất là ngành du lịch (tăng 27%);
tiếp theo là dịch vụ (22,8%); khách sạn, nhà hàng (20,6%) và cuối cùng
là thương nghiệp (19,3%)
Tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ 6 tháng đầu năm so vớicùng kỳ giảm 2,8 điểm phần trăm (cùng kỳ năm 2011 tăng 22,6%) Thịtrường hàng hoá trong nước dồi dào, nguồn cung hàng hoá trên thịtrường luôn được đảm bảo, tuy nhiên tiêu dùng chững lại do kinh tế gặpkhó khăn, hàng hoá khó tiêu thụ, giá giảm
Chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm so với tháng 12 năm 2011 chỉ tăng 2,52% đây là mức tăng khá thấp so với nhiều năm trở lại đây (6
tháng đầu năm 2005-2011 của các năm thông thường tăng từ 2,68-5,2%,riêng năm 2008 tăng 18,44%, năm 2011 tăng 13,29%) Trong cơ cấuCPI 6 tháng đầu năm, ngoài nhóm bưu chính viễn thông tiếp tục giảm0,22% thì nhóm lương thực đã giảm khá sâu, giảm 4,68% Chính sựgiảm sâu của nhóm lương thực đã giữ cho nhóm hàng ăn và dịch vụ ănuống tăng thấp nhất trong 11 nhóm hàng (chỉ tăng 1,09%) Các nhómgiao thông, nhà ở và vật liệu xây dựng sau khi tăng mạnh trong 4 thángđầu năm do giá xăng dầu, gas tăng cao thì sang tháng 5, 6 đã giảm liêntục do giá các mặt hàng này giảm Nhóm có mức tăng cao nhất là nhómhàng hoá dịch vụ khác tăng 6,28% do việc điều chỉnh tăng phí bảo hiểm
xã hội và một số dịch vụ khác Các nhóm còn lại tăng từ 2,08-4,77% Theo nhận định của Bộ Công thương, 6 tháng còn lại của năm 2012,thương mại nội địa có nhiều dấu hiệu khả quan hơn vì từ đây đến cuốinăm là thời điểm có nhiều dịp lễ hội diễn ra trên cả nước như, rằmTrung Thu, Quốc khánh, chuẩn bị cho Tết dương lịch và Tết Nguyênđán Quý tỵ… Ngoài ra, với những chính sách khuyến khích tiêu dùngcủa Chính phủ, sức mua trên thị trường tăng cao hơn 6 tháng đầu năm
Dự kiến, cả năm 2012, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ xã hội tăngkhoảng 20 – 21% so với năm 2011, cân đối cung cầu một số mặt hàngtrọng yếu 2012 vẫn đảm bảo
3 Ngoại thương Việt Nam
3.1 Khái niệm ngoại thương
Ngoại thương là việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ quan biên giới quốc gia hoặc lãnh thổ Đối với phần lớn các nước, nó tương đương với một
tỷ lệ lớn trong GDP Mặc dù thương mại quốc tế đã xuất hiện từ lâu trong lịch sử loài người (xem thêm Con đường Tơ lụa và Con đường Hổphách), tầm quan trong kinh tế, xã hội và chính trị của nó mới được để ýđến một cách chi tiết trong vài thế kỷ gần đây Thương mại quốc tế phát
