BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ CHỦ ĐỀ Tìm hiểu thị trường tiền tệ Mỹ

Các chủ thể tham gia trên thị trường tiền tệ bao gồm: Chính phủ, khi có các thiếu hụt trong khối Chính phủ mang tính tạm thời hoặc bù đắp bội chi ngân sách cũng như trả nợ nước ngoài …n

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA NGÂN HÀNG

BÀI TẬP LỚN

HỌC PHẦN: TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ

Học kỳ 1, năm học 2020-2021

CHỦ ĐỀ: Tìm hiểu thị trường tiền tệ Mỹ

Sinh viên thực hiện: Nhóm 03

Hà N ội, ngày 29 tháng 09 năm 2020

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 03

STT H ọ và tên Mã sinh viên L ớp niên chế Ghi chú

1 Lê Phương Thủy 22A4050208 K22KDQTD Nhóm trưởng

2 Đặng Thị Hồng Anh 22A4050386 K22KDQTA

3 Đỗ Trà My 22A4050412 K22KDQTD

4 Bùi Bích Ngọc 22A4050151 K22KDQTD

5 Đinh Minh Trang 21A4070059 K21KTDTA

6 Nguyễn Thị Yến 22A4050004 K22KDQTD

M ỤC LỤC

M Ở ĐẦU 3

N ỘI DUNG 4

Chương 1: Cơ sở lý thuyết liên quan đến thị trường tiền tệ 4

1.1.Khái niệm, đặc điểm chung của thị trường tiền tệ 4

1.3 Phương thức giao dịch 5

1.4 Lãi suất của thị trường tiền tệ 6

Chương 2 Thực trạng thị trường tiền tệ Mỹ từ năm 2015 đến nay: 7

2.1 Các chủ thể tham gia thị trường tiền tệ Mỹ hiện nay: 7

2.2 Phương thức giao dịch 8

2.3 Lãi suất thị trường tiền tệ Mỹ: 10

2.4 Báo cáo chính sách tiền tệ 12

2.5 Đánh giá chung thị trường tiền tệ Mỹ 13

Chương 3 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam khi phát triển thị trường tiền tệ Vi ệt Nam 15

3.1 Tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp luật cho hoạt động thị trường tiền tệ Việt Nam 15

3.2 Kinh nghiệm Chính phủ kiểm soát thị trường qua các công cụ thị trường 16

3.3.Tăng hiệu quả hoạt động của các Ngân hàng……….16

3.4 Kinh nghiệm đa dạng hóa các công cụ thị trường tài chính 17

K ẾT LU ẬN……… 188

MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Như chúng ta đã biết, ở mỗi quốc gia, thị trường tiền tệ luôn đóng một vai trò quan trọng, là thị trường hấp dẫn nhất Mỹ là một trong những nước có nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới và sớm đi tiên phong trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực tiền tệ Hoạt động trên thị trường tiền tệ Mỹ luôn diễn ra sôi động Để hiểu rõ hơn, tìm ra câu trả lời về thị trường tiền tệ Mỹ, nhóm 03 đã cùng nhau nghiên cứu và hoàn thiện tiểu luận môn Tài chính - tiền tệ với chủ đề “Thị trường tiền tệ Mỹ”

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Thông qua việc nghiên cứu về thị trường tiền tệ Mỹ nhằm mục đích đề xuất những bài học kinh nghiệm cho Việt Nam khi phát triển thị trường tiền tệ Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu về thị trường tiền tệ của Mỹ trong thời gian từ năm 2015 đến nay và xu hướng phát triển trong tương lai

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu trên cơ sở những tài liệu về thị trường tiền tệ Mỹ từ năm 2015 đến nay dựa trên những nguồn dữ liệu tìm hiểu được từ giáo trình, sách, báo, internet, Phương pháp nghiên cứu chủ yếu trong bài nghiên cứu này đó là phương pháp phân tích, tổng hợp thông tin, sử dụng số liệu, so sánh,…

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Nghiên cứu về đề tài thị trường tiền tệ Mỹ giúp chúng ta có cái nhìn khách quan hơn về thị trường tiền tệ của một cường quốc thế giới, giúp chúng ta có cái nhìn đa chiều về đề tài nghiên cứu Từ đó đưa ra những bài học nào mà chúng ta rút ra được sau khi đánh giá được tổng quát bức tranh về thị trường tiền tệ của Mỹ

NỘI DUNG Chương 1: Cơ sở lý thuyết liên quan đến thị trường tiền tệ

1.1.Khái niệm, đặc điểm chung của thị trường tiền tệ

Thị trường tiền tệ là nơi trao đổi mua bán các công cụ tài chính ngắn hạn Theo thông lệ, công cụ tài chính ngắn hạn có thời hạn thanh toán dưới 1 năm (lâu nhất là 12 tháng và ngắn nhất là 1 đêm) Công cụ tài chính có thời hạn thanh toán từ 1 năm trở lên được gọi là các công cụ tài chính trung và dài hạn

Đặc trưng nổi bật nhất của thị trường tiền tệ là các hàng hóa có tính thanh khoản cao, mức rủi ro thấp Bởi thời hạn ngắn nên những biến động giá các công cụ tài chính

do ảnh hưởng của sự biến động lãi suất thị trường là không đáng kể Bên cạnh đó, các công cụ của thị trường tiền tệ thường được phát hành theo dạng được chuẩn hóa cao và thị trường thứ cấp của chúng rất phát triển Thông thường các công cụ này được đảm bảo rằng tài sản hoặc các dạng đảm bảo khác của người đi vay và vì vậy chúng được coi

là loại công cụ đầu tư ít rủi ro Đây là thị trường quan trọng để tài trợ các nhu cầu về vốn lưu động của các doanh nghiệp và Chính phủ

Thị trường tiền tệ được phân chia thành thị trường tiền tệ liên ngân hàng và thị

trường tiền tệ mở rộng căn cứ vào sự khác biệt chức năng cũng như phạm vi thị trường

1.2.Chủ thể tham gia của thị trường tiền tệ

Ngày nay, quy mô hoạt động của thị trường tiền tệ được mở rộng về phạm vi điều tiết vốn, theo đó các chủ thể tham gia trên thị trường đa dạng hơn Các chủ thể tham gia trên thị trường tiền tệ bao gồm:

Chính phủ, khi có các thiếu hụt trong khối Chính phủ mang tính tạm thời hoặc bù

đắp bội chi ngân sách cũng như trả nợ nước ngoài …ngân hàng trung ương huy động vốn thông qua việc cho phép Kho bạc phát hành tín phiếu Việc phát hành tín phiếu cũng được sử dụng như một công cụ tiết chế lạm phát hoặc giảm phát ngắn hạn

Các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế, khi có nhu cầu, các doanh nghiệp bổ sung

vốn thiếu hụt bằng cách vay ngắn hạn các ngân hàng Trên thị trường mua bán giấy tờ

có giá, khi cần vốn doanh nghiệp có thể đưa các giấy tờ có giá trị thuộc sở hữu của

mình ra thị trường để bán Khi có thừa vốn tiền tệ, họ có thể bỏ ra mua các giấy tờ có giá trị ngắn hạn để kiếm lời

Các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính, các ngân hàng thương mại là chủ

thể trung tâm của thị trường tiền tệ, tham gia vào thị trường tiền tệ để đáp ứng các nhu cầu của khách hàng như nhận các khoản tiền gửi, cung cấp các khoản tín dụng ngắn hạn Ngoài ra, các ngân hàng thương mại còn chủ động thực hiện các hoạt động phát hành, mua bán các giấy tờ có giá trị đối với khách hàng

Ngân hàng trung ương, tham gia thị trường tiền tệ, trước hết với tư cách là người

chỉ đạo thị trường, quản lý và điều hành thị trường Ngoài ra, ngân hàng trung ương còn hoạt động với tư cách là đại lý phát hành tín phiếu kho bạc Nhà nước

Trong các chủ thể tham gia thị trường tiền tệ ở trên, có các ngân hàng thương mại, ngân hàng trung ương, người môi giới và các trung gian giao dịch là các chủ thể tham gia thị trường tiền tệ liên ngân hàng

Các ngân hàng thương mại tham gia vào thị trường liên ngân hàng để vay vốn do

không trùng khớp về thời hạn của vốn trong kinh doanh của ngân hàng và lượng vốn, luôn xảy ra tình trạng thời thừa vốn, khi thì tạm thời thiếu vốn Và ngoài ra, mục đích tận dụng vốn nhàn rỗi để kiếm lời ở mức tối đa và chịu chi phí thấp nhất phải trả cho khoản vay

Ngân hàng trung ương tham gia vào thị trường liên ngân hàng với tư cách là

người đưa ra các chính sách quy chế và thống nhất quy trình nhằm đảm bảo môi trường hoạt động an toàn, hiệu quả

Người môi giới và trung gian giao dịch tham gia vào thị trường liên ngân hàng để

thực hiện nối ghép các nhu cầu thiếu vốn và thừa vốn giữa các thành viên Họ giải quyết các điều kiện, các yêu cầu của các thành viên đưa ra đối với nhu cầu vay và cho vay Từ

đó các thành viên thị trường thực hiện giao dịch an toàn, hiệu quả

1.3 Phương thức giao dịch

Trên thị trường liên ngân hàng, giao dịch bằng các phương thức:

- Gửi tiền và nhận tiền gửi các ngân hàng với nhau gồm: tiền gửi có kỳ hạn và

tiền gửi không kỳ hạn Phương pháp này mang lại sự tiện lợi cho các giao dịch khi bỏ qua được các thủ tục của hợp đồng vay vốn, nhưng đem lại rủi ro cho ngân hàng tiền gửi

- Các ngân hàng vay và cho vay lẫn nhau Các ngân hàng có nguồn vốn dư thừa dồi dào hơn cho các ngân hàng nhỏ hơn vay, chủ yếu là ngắn hạn (qua đêm), với mục đích như: mở rộng tín dụng cho khách hàng vay nhiều hơn để kiếm lợi nhuận lớn hơn

có thể bù đắp vào phần đã vay, duy trì tỷ lệ dự trữ theo yêu cầu của các ngân hàng trung ương

- Mua bán các giấy tờ có giá thông qua các hình thức mua bán hẳn và mua bán có

kỳ hạn Trong đó, mua bán có kỳ hạn thực chất giao dịch này là vay và cho vay có thế chấp Thời hạn giao dịch này kéo dài tới 65 ngày nhưng chủ yếu là qua đêm và 14 ngày

1.4 Lãi suất của thị trường tiền tệ

- Lãi suất:

Lãi suất là tỷ lệ phần trăm của phần tăng thêm so với phần vốn vay ban đầu Hay lãi suất là giá cả của quyền sử dụng vốn vay trong một khoảng thời gian nhất định Lợi suất thị trường tiền tệ: là lãi suất nhận được khi đầu tư vào những chứng khoán có thanh khoản cao và kỳ hạn dưới một năm như chứng chỉ tiền gửi có thể

chuyển nhượng, trái phiếu kho bạc Mỹ và trái phiếu đô thị

- Lãi suất liên ngân hàng:

Lãi suất liên ngân hàng (lãi suất qua đêm) : Là lãi suất cho vay ngắn hạn giữa các ngân hàng với nhau trên thị trường liên ngân hàng

Lãi suất liên ngân hàng có các đặc điểm:

+ Lãi suất này luôn biến động lên xuống tùy thuộc thời điểm trong ngày và có tác động khá mạnh đến nền kinh tế Các tổ chức công bố thông tin (Ngân hàng Trung ương, Bloomberg,…) sẽ tập hợp số liệu của các ngân hàng, tính toán đưa ra một con số bình quân vào buổi sáng

+ Được hình thành bởi quan hệ cung- cầu tiền trung ương của các tổ chức tín dụng và chịu sự chi phối bởi lãi suất tái cấp vốn của NHTW Mức độ chi phối này phụ

thuộc vào sự phát triển của nghiệp vụ thị trường mở và tỷ trọng sử dụng vốn vay NHTW của các tổ chức tín dụng

+ Giữa lãi suất tái chiết khấu, lãi suất liên ngân hàng và lãi suất chiết khấu của ngân hàng trung gian có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

Trên thị trường liên ngân hàng quốc tế, lãi suất liên ngân hàng được sử dụng chuẩn cho các khoản vay thường là lãi suất LIBOR (Lãi suất cho vay liên ngân hàng trên thị trường London)

Bản chất:

+ Libor là lãi suất trung bình mà các ngân hàng lớn trên toàn cầu sử dụng khi cho vay lẫn nhau Nó dựa trên năm loại tiền tệ bao gồm đồng đôla Mỹ, đồng euro, bảng Anh, yen Nhật và đồng franc Thụy Sĩ, và có 7 kì hạn khác nhau gồm lãi suất qua đêm, lãi suất 1 tuần, 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng

+ Sự kết hợp của 5 loại tiền tệ và 7 kì hạn dẫn đến tổng cộng 35 lãi suất Libor được tính toán và báo cáo mỗi ngày làm việc Phổ biến nhất là lãi suất Libor 3 tháng tính bằng USD, thường được gọi là lãi suất Libor hiện tại

Chương 2 Thực trạng thị trường tiền tệ Mỹ từ năm 2015 đến nay:

2.1 Các chủ thể tham gia thị trường tiền tệ Mỹ hiện nay:

Cục dự trữ liên bang (FED) là thành phần chủ chốt trên thị trường tiền tệ Bằng

cách kiểm soát việc cung cấp dự trữ , FED có thể tác động đến lãi quỹ liên bang Những thay đổi về lãi suất này có thể có tác động lan tỏa lên các mức lãi suất trên thị trường tiền tệ khác FED cũng có thể tác động đến dự trữ và tỷ giá thị trường t iền tệ thông qua việc quản lý tỷ lệ cho vay khẩn cấp và chiết khấu Theo một số quy trình hoạt động của Cục Dự trữ Liên bang, những thay đổi trong tỷ lệ chiết khấu có ảnh hưởng trực tiếp đến

tỷ lệ vốn và các mức lãi suất trên thị trường tiền tệ khác

Bên cạnh đó, các ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong thị trường tiền tệ Trước hết, họ đi vay trên thị trường tài chính để cho vay các khoản vay và thu được tiền

để đáp ứng các yêu cầu dự trữ không mang tính hấp dẫn của các ngân hàng dự trữ liên bang Vai trò quan trọng thứ hai của các ngân hàng trên thị trường tiền tệ là các đại lý trên thị trường đối với các công cụ phái sinh không lãi suất trên thị trường , đã tăng

nhanh chóng trong những năm gần đây Vai trò thứ ba của các ngân hàng trong thị trường tiền tệ là cung cấp, để đổi lấy các khoản phí , cam kết giúp đảm bảo rằng các nhà đầu tư vào chứng khoán thị trường tiền tệ sẽ được thanh toán một cách kịp thời

Chính phủ Mỹ:Kho bạc, chính quyền tiểu bang và địa phương Hoa Kỳ tạo ra

khoản tiền lớn trên thị trường tiền tệ Kho bạc tăng tiền trong thị trường tiền tệ bằng cách bán các tín phiếu ngắn hạn của chính phủ Hoa Kỳ được gọi là tín phiếu Kho bạc

Các tổ chức tài chính phi tài chính và phi ngân hàng sẽ gây quỹ trên thị trường

tiền tệ chủ yếu bằng việc phát hành giấy tờ thương mại , là một khoản nợ ngắn hạn không có bảo đảm Trong những năm gần đây ngày càng nhiều công ty đã tiếp cận với thị trường này, và giấy thương mại đã phát triển với một tốc độ nhanh

Đại lý và môi giới, sự hoạt động trơn tru của thị trường tiền tệ phụ thuộc rất nhiều

vào các nhà môi giới và đại lý , những người đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp thị các công cụ thị trường tiền tệ mới và cung cấp cho thị trường thứ cấp các sản phẩm nổi bật có thể được bán trước thời hạn Các công ty môi giới đóng vai trò chính trong việc kết nối người mượn và cho vay trong thị trường liên ngân hàng và cũng hoạt động trong một số thị trường khác như là người trung gian trong giao dịch giữa các đại lý

2.2 Phương thức giao dịch

Thị trường tiền tệ Mỹ liên quan đến vay ngắn hạn, cho vay, mua và bán với kỳ hạn ban đầu một năm hoặc ít hơn Kinh doanh trong thị trường tiền tệ được thực hiện qua truy cập, bán buôn Cụ thể, thị trường nội tệ Mỹ có ba phương thức giao dịch chính:

Đầu tiên là gửi tiền và nhận tiền gửi ở các ngân hàng khác Các ngân hàng dự trữ

Liên bang có thể gửi tiền và nhận tiền ở các ngân hàng dự trữ Liên bang khác Có 2 loại tiền gửi là tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến 24 tháng và tiền gửi không kỳ hạn

Trong một số trường hợp các ngân hàng dự trữ Liên bang thường sử dụng hình thức tiền gửi Tuy nhanh gọn nhưng hình thức này chứa đựng nhiều rủi ro, đặc biệt trong những thời điểm trong hệ thống có dấu hiệu mất khả năng thanh khoản

Ngoài ra, có vay và cho vay các ngân hàng khác Cùng một thời điểm, ngân hàng

dự trữ Liên bang này thừa vốn nhưng ngân hàng dự trữ Liên bang khác lại thiếu vốn, để giải quyết tình hình, các ngân hàng dự trữ Liên bang có thể vay hoặc cho vay lẫn nhau

Thị trường mua bán vốn giữa các ngân hàng được gọi là thị trường tiền tệ liên ngân hàng Lãi suất trên thị trường này thường là lãi suất thỏa thuận, thay đổi rất linh hoạt tùy diễn biến cung cầu

Có hai loại cho vay bao gồm cho vay bù đắp do thiếu hụt thanh toán trong thanh toán bù trừ (thời hạn từ 1 đến 5 ngày) và cho vay để mở rộng tín dụng ngắn hạn (thời hạn do hai bên thống nhất) Lãi suất được hình thành theo quan hệ cung – cầu trên thị trường Khả năng cho vay của các ngân hàng dự trữ Liên bang phụ thuộc vào khả năng chi trả trong thanh toán của các ngân hàng

Nghiệp vụ liên ngân hàng giúp cho các ngân hàng dự trữ Liên bang thừa vốn giải tỏa vốn nhanh, kiếm được lợi nhuận để bù đắp vào trả lãi tiền gửi, mặt khác các ngân hàng dự trữ Liên bang thiếu vốn có đủ lượng vốn cần thiết để tiếp tục hoạt động tín dụng và thanh toán chi trả kịp thời theo yêu cầu khách hàng Những lúc cần thiết, đặc biệt là trong những thời kỳ nền kinh tế Mỹ tăng trưởng nóng, nhờ thị trường liên ngân hàng có thể hỗ trợ các ngân hàng dự trữ Liên bang thanh khoản lẫn nhau, giảm áp lực, tăng lãi suất huy động để thu hút vốn tức thời Do tính chất, tiền vay từ liên ngân hàng

là nguồn biến động, không ổn định Vì vậy, các ngân hàng dự trữ Liên bang thường chỉ huy động vốn trên thị trường liên ngân hàng để giải quyết vấn đề thanh khoản với kỳ hạn qua đêm

Cuối cùng là mua bán các giấy tờ quý giá Cục dự trữ Liên bang Mỹ Fed mua bán

các giấy tờ có giá thông qua các hình thức:

Mua bán hẳn (giao dịch mua đứt): Trong giao dịch này, Cục dự trữ Liên bang mua lại trái phiếu chính phủ và cung cấp giấy bạc mới vào tài khoản của người giao dịch đặt tại Fed Bởi hoạt động này là mua đứt nên tăng cung tiền tệ lâu dài nhưng khi trái phiếu hết hạn khoản lãi vẫn được thu, thông thường là 12-18 tháng Việc bán quyền mua này giảm nguồn cung tiền tệ bởi các nhà giao dịch ưu tiên sẽ bị khấu trừ tài khoản

dự trữ của họ đặt tại Fed, do đó mà quá trình tạo tiền lưu thông bị hạn chế

Mua bán kỳ hạn (Thỏa thuận mua lại): Thực chất hoạt động này là cho vay hoặc đi vay có thế chấp Trong ngày giao dịch, Fed sẽ đặt tiền vào tài khoản của người giao dịch và nhận thế chấp Khi hết hạn giao dịch, quá trình này sẽ diễn ra ngược lại, Fed hoàn lại chứng khoán và nhận lại tiền cùng khoản lãi Thời hạn giao dịch có thể thay đổi

từ 1 đến 65 ngày, phần lớn là giao dịch cho vay qua đêm và 14 ngày Trong giao dịch