Tiểu luận thực tiễn áp dụng các phương pháp định mức lao động chi tiết tại công ty TNHH Thương mại Cao su Đông Á

BỘ NỘI VỤ TRƢỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG CHI TIẾT VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN VIỆC ÁP DỤNG CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG CHI TIẾT TẠI CÔNG TY TNHH THƢƠNG MẠI CAO SU ĐÔNG Á BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Định mức lao động Mã phách HÀ NỘI – 2021 MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 1 Lý do chọn đề tài 1 2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1 3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2 4 Cấu trúc của đề tài 2 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG CHI TI.

THƯƠNG MẠI CAO SU ĐÔNG Á

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Định mức lao động

Mã phách:………

HÀ NỘI – 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài: 1

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 1

3 Nhiệm vụ nghiên cứu: 2

4 Cấu trúc của đề tài: 2

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG CHI TIẾT 3

1.1 Một số lý thuyết chung: 3

1.1.1 Khái niệm mức lao động: 3

1.1.2 Khái niệm định mức lao động: 3

1.2.3 Vai trò của định mức lao động trong doanh nghiệp: 3

1.1.4 Nguyên tắc xây dựng định mức lao động: 3

1.2 Lý thuyết về các phương pháp định mức lao động chi tiết: 4

1.2.1 Nhóm phương pháp tổng hợp: 4

1.2.1.1 Phương pháp thống kê kinh nghiệm: 4

1.2.1.2 Phương pháp thống kê phân tích: 7

1.2.2 Nhóm phương pháp phân tích: 9

1.2.2.1 Phương pháp phân tích tính toán: 9

1.2.2.2 Phương pháp phân tích khảo sát: 10

1.2.2.3 Phương pháp so sánh điển hình: 11

Tiểu kết chương 1 13

Chương 2 LIÊN HỆ THỰC TIỄN VIỆC ÁP DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG CHI TIẾT TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI CAO SU ĐÔNG Á 14

2.1 Giới thiệu về công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á: 14

2.2 Đặc điểm về sản phẩm của công ty: 14

2.3 Quy trình công nghệ của sản xuất sản phẩm: 15

2.4 Thực trạng việc áp dụng các phương pháp định mức lao động chi tiết tại

công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á: 17

2.4.1 Đối với sản phẩm mới công tác định mức được tiến hành như sau: 18

2.4.2 Đối với sản phẩm truyền thống phương pháp định mức được tiến hành như sau: 22

Tiểu kết chương 2 23

Chương 3 NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ ĐỒNG THỜI ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐỊNH MỨC VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG CHI TIẾT ĐANG ĐƯỢC ÁP DỤNG TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI CAO SU ĐÔNG Á 24

3.1 Nhận xét, đánh giá về các phương pháp định mức lao động chi tiết đang được áp dụng tại công ty: 24

3.1.1 Ưu điểm: 24

3.1.2 Hạn chế: 24

3.1.3 Nguyên nhân của các hạn chế: 25

3.2 Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện các phương pháp định mức lao động chi tiết đang được áp dụng tại công ty: 26

3.2.1 Giải pháp chung: 26

3.2.2 Giải pháp cụ thể đối với các phương pháp định mức lao động chi tiết được áp dụng: 26

Tiểu kết chương 3 27

KẾT LUẬN 28

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Trong xu thế hội nhập như hiện nay, thực chất của cạnh tranh giữa các doanh nghiệp là cạnh tranh giữa những con người với nhau Bởi con người không những quyết định sự tồn tại và phát triển của quá trình sản xuất mà còn quyết định năng suất, chất lượng, hiệu quả của hoạt động sản xuất với công cụ thô sơ hay thiết bị hiện đại

Muốn chiến thắng trong cuộc cạnh tranh này thì vai trò của công tác định mức lao động là rất quan trọng Bởi định mức lao động giúp cho doanh nghiệp sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, tránh được lãng phí thời gian lao động, giúp doanh nghiệp tổ chức lao động hợp lý, tăng cường kỷ luật lao động, nâng cao năng suất lao động và giảm giá thành sản phẩm Đồng thời định mức lao động còn giúp doanh nghiệp trong việc lập các kế hoạch phục vụ quá trình sản xuất Ngoài ra, định mức lao động còn tạo ra sự công bằng trong cách trả công cho người lao động khuyến khích người lao động làm việc nhiệt tình hơn

Chính vì thế, việc thực hiện công tác định mức đúng đắn là vô cùng cần thiết

Và để làm được điều đó, không thể thiếu được, các công ty phải có các phương pháp định mức đúng đắn và phù hợp trong đó có các phương pháp định mức lao động chi tiết Xuất phát từ vai trò ngày càng quan trọng của công tác này, ngày nay rất nhiều công ty đã quan tâm và tiến hành xây dựng định mức cho hang loạt các sản phẩm của doanh nghiệp mình Công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á là một trong số các công ty đã và đang nghiên cứu, từng bước hoàn thiện công tác định mức lao động cũng như các phương pháp định mức lao động đặc biệt là các

phương pháp định mức lao động chi tiết Vì vậy em quyết định lựa chọn đề tài: “Cơ

sở lý luận về các phương pháp định mức lao động chi tiết và liên hệ thực tiễn việc áp dụng các phương pháp định mức lao động chi tiết tại công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á” làm đề tài nghiên cứu và tìm hiểu

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu: các phương pháp định mức lao động chi tiết tại công

ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Cơ sở lý luận về các phương pháp định mức lao động chi tiết

- Thực tiễn việc áp dụng các phương pháp định mức lao động chi tiết tại công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á

- Nhận định, đánh giá về thực trạng việc áp dụng các phương pháp định mức lao động chi tiết tại công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á

4 Cấu trúc của đề tài:

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung đề tài gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về các phương pháp định mức lao động chi tiết Chương 2: Liên hệ thực tiễn việc áp dụng các phương pháp định mức lao động chi tiết tại công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á

Chương 3: Nhận xét, đánh giá đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác định mức và các phương pháp định mức lao động chi tiết đang được

áp dụng tại công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG

CHI TIẾT 1.1 Một số lý thuyết chung:

1.1.1 Khái niệm mức lao động:

Mức lao động là lượng lao động hao phí được quy định để hoàn thành một đơn vị sản phẩm hoặc một khối lượng công việc Mức lao động phải theo đúng tiêu chuẩn chất lượng quy định và trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất định

1.1.2 Khái niệm định mức lao động:

Định mức lao động là việc quy định mức độ tiêu hao lao động sống cho một hay một số người lao động có nghề nghiệp và trình độ chuyên môn thích hợp, để hoàn thành một đơn vị sản phẩm hay một đơn vị khối lượng công việc đúng với yêu cầu chất lượng, trong những điều kiện tổ chức – kĩ thuật nhất định

1.2.3 Vai trò của định mức lao động trong doanh nghiệp:

- Định mức lao động là biện pháp quan trọng để tăng năng suất lao động và

hạ giá thành sản phẩm

- Định mức lao động hợp lý có tác động nâng cao hiệu quả công tác chiến lược và kế hoạch trong doanh nghiệp

- Định mức lao động là cơ sở để tổ chức lao động khoa học

- Định mức lao động là cơ sở để thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động

1.1.4 Nguyên tắc xây dựng định mức lao động:

- Được xây dựng trên cơ sở cấp bậc công việc, bảo đảm cải thiện điều kiện làm việc, đổi mới kĩ thuật công nghệ và đảm bảo các tiêu chuẩn lao động

- Mức lao động quy định phải là mức trung bình tiên tiến

- Khi thay đổi kĩ thuật, công nghệ sản xuất, kinh doanh thì phải điều chỉnh định mức lao động

- Định mức lao động tổng hợp cho đơn vị sản phẩm, kể cả sản phẩm quy đổi

và định mức biên chế lao động tổng hợp của doanh nghiệp phải hình thành từ định

mức nguyên công và từ định mức biên chế của bộ phận cơ sở và lao động quản lý

- Khi xây dựng định mức lao động tổng hợp, phải đồng thời xác định mức

độ phức tạp lao động và cấp bậc công việc bình quân theo phương pháp gia truyền

- Quá trình tính toán xây dựng định mức lao động phải căn cứ vào các thông

số kỹ thuật quy định cho sản phẩm, quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm, chế độ làm việc của thiết bị, kết hợp với những công nghệ tiên tiến có điều kiện áp dụng rộng rãi và các yêu cầu về chấn chỉnh tổ chức sản xuất, lao động và quản lý

- Không tính những lao động làm sản phẩm phụ, sửa chữa lớn và hiện đại hóa thiết bị, sửa chữa nhà xưởng, công trình xây dựng cơ bản, chế tạo, lắp đặt thiết

bị và công việc khác vào định mức lao động tổng hợp cho đơn vị sản phẩm

1.2 Lý thuyết về các phương pháp định mức lao động chi tiết:

1.2.1 Nhóm phương pháp tổng hợp:

1.2.1.1 Phương pháp thống kê kinh nghiệm:

- Khái niệm: là phương pháp định mức cho một bước công việc nào đó hoặc sản lượng (số sản phẩm làm được), dựa trên cơ sở các số liệu thống kê về năng suất lao động của công nhân thời kỳ đã qua, có sự kết hợp với kinh nghiệm bản thân của cán bộ định mức, đốc công hoặc nhân viên kỹ thuật

- Trình tự xác định gồm 4 bước:

Bước 1: Thống kê năng suất lao động của các nhân viên thực hiện bước công việc cần định mức thông qua 1 trong 2 tiêu thức sau:

+ Về mặt hiện vật: w1, w2, w3, ,wn

+ Về mặt hao phí thời gian lao động: t1, t2, t3, , tn

Bước 2: Tính giá trị trung bình của năng suất lao động:

+ Về mặt hiện vật: Có thể sử dụng 1 trong 2 công thức tính sau:

Công thức 1: ∑

Trong đó: Năng suất lao động trung bình của một ngày

: Năng suất lao động của ngày thứ i qua thống kê

n: Số ca đã được thống kê

Công thức 2: ∑ ∑

Trong đó:

: Năng suất lao động của lần thống kê thứ j

: Tần suất xuất hiện của giá trị trong dãy số thống kê

n: Số lượng các số trong dãy số thống kê

+ Về mặt thời gian hao phí: Có thể sử dụng một trong 2 công thức tính sau:

Công thức 1: ∑

Trong đó:

Thời gian hao phí trung bình để kinh doanh một đơn vị sản phẩm

: Thời gian hao phí để kinh doanh một đơn vị sản phẩm thứ i

n: Số lần công việc được thống kê

Công thức 2: ∑

∑

Trong đó:

: Thời gian của lần thống kê thứ i

: Tần suất xuất hiện của giá trị trong dãy số thống kê

n: Số lượng các số trong dãy số thống kê

Bước 3: Tính năng suất lao động trung bình tiên tiến:

Năng suất lao động trung bình tiên tiến là năng suất lao động trung bình của những người lao động mà năng suất của họ lớn hơn hoặc bằng mức bình quân chung

+ Về mặt hiện vật: Có thể sử dụng một trong 2 công thức tính sau

Công thức 1: ∑

Sao cho (m

Trong đó:

W’ tt : Năng suất lao động trung bình tiên tiến về mặt hiện vật

Những giá trị năng suất lao động thống kê được lớn hơn hoặc bằng năng suất lao động trung bình

m: Số giá trị năng suất lao động lớn hơn hoặc bằng NSLĐ trung bình

Công thức 2: ∑

∑ Trong đó:

Là năng suất lao động trung bình tiên tiến về mặt hiện vật

: Là những giá trị năng suất lao động thống kê được lớn hơn hoặc bằng năng suất lao động trung bình

: Tần suất xuất hiện của giá trị trong dãy số thống kê

m: Số lượng các số còn lại trong dãy số ( từ giá trị w đến wmax m < n)

+ Về mặt hao phí thời gian: Có thể sử dụng một trong 2 công thức tính sau

: NSLĐ trung bình tiên tiến về mặt hao phí thời gian

: Những giá trị thời gian thống kê được nhỏ hơn hoặc bằng NSLĐ TB : Tần suất xuất hiện của giá trị trong dãy số thống kê

m: Số giá trị thời gian nhỏ hơn hoặc bằng thời gian lao động trung bình Bước 4: Kết hợp năng suất lao động trung bình tiên tiến với kinh nghiệm của bản thân cán bộ định mức, trưởng bộ phận hoặc nhân viên để quyết định định mức, sau đó mới giao cho nhân viên

- Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp thống kê kinh nghiệm:

+ Ưu điểm: Tương đối đơn giản, tốn ít công sức, có thể xây dựng được hàng

loạt mức lao động trong thời gian ngắn

+ Nhược điểm: Không phân tích được tỉ mỉ năng lực sản xuất - kinh doanh

và các điều kiện tổ chức - kỹ thuật cụ thể, không nghiên cứu và không cho phép sử dụng những phương pháp lao động tiên tiến của nhân viên, không xây dựng các hình thức tổ chức lao động, tổ chức sản xuất - kinh doanh hợp lý trong doanh nghiệp nên không sử dụng được các khả năng tiềm tàng của nhân viên; không tạo ra khả năng thúc đẩy khai thác được năng lực sản xuất - kinh doanh, nâng cao trình độ quản lý doanh nghiệp, trình độ tổ chức sản xuất - kinh doanh và tổ chức lao động, kìm hãm việc nâng cao năng suất lao động

- Những biện pháp nhằm giảm thiểu hạn chế của phương pháp định mức lao động theo phương pháp thống kê kinh nghiệm:

+ Phải thiết kế các biểu mẫu thống kê có tính khoa học, hợp lý cao Số liệu thống kê phải đồng nhất, phản ánh rõ ràng trung thực

+ Phải bố trí những người thật sự có năng lực, có kinh nghiệm chuyên môn thống kê và định mức lao động để làm công tác định mức

+ Kết hợp số liệu thống kê với phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động của công nhân

1.2.1.2 Phương pháp thống kê phân tích:

- Khái niệm: là phương pháp định mức cho một bước công việc nào đó dựa trên cơ sở các số liệu thống kê về năng suất lao động của công nhân thực hiện bước công việc ấy, kết hợp với việc phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động của công nhân tại nơi làm việc qua khảo sát thực tế

- Trình tự xác định gồm 4 bước:

Bước 1, 2, 3 giống hoàn toàn như phương pháp thống kê phân tích

Bước 4: Kết hợp năng suất lao động trung bình tiên tiến với việc phân tích tĩnh hình sử dụng thời gian lao động của nhân viên tại nơi làm việc qua khảo sát thực tế Cách tính mức lao động theo phương pháp thống kê phân tích như sau:

+ Về mặt hiện vật:

Trong đó:

: Mức lao động về mặt hiện vật (của một bước công việc)

: Năng suất lao động trung bình tiên tiến về mặt hiện vật

Tca: thời gian làm việc theo quy định (số giờ/ngày, số ngày/tuần )

TĐM: Thời gian thực tế được định mức (bằng thời gian làm việc theo quy định trừ đi thời gian thực tế bị lãng phí trong quá trình làm việc)

Và:

Trong đó:

Mtg: Mức lao động về mặt thời gian (của một bước công việc)

: Mức lao động về mặt hiện vật (của một bước công việc)

Tca: Thời gian làm việc theo quy định (số giờ trong một ngày, số ngày trong một tuần …)

+ Về thời gian hao phí:

Trong đó:

Mtg: Mức lao động về mặt thời gian (của một bước công việc)

: Năng suất lao động trung bình tiên tiến về mặt thời gian

Tca: thời gian làm việc theo quy định (số giờ trong ngày, số ngày/tuần )

TĐM: Thời gian thực tế được định mức (bằng thời gian làm việc theo quy định trừ đi thời gian thực tế bị lãng phí trong quá trình làm việc)

Và:

Mtg: Mức lao động về mặt thời gian (của một bước công việc)

: Mức lao động về mặt hiện vật (của một bước công việc)

Tca: Thời gian làm việc theo quy định (số giờ trong một ngày, số ngày trong một tuần …)

- Ưu, nhược điểm của phương pháp phân tích thống kê:

+ Ưu điểm: Đơn giản, dễ tính, độ chính xác cao hơn phương pháp thống kê

kinh nghiệm Kết hợp năng suất lao động trung bình tiên tiến với phân tích tình hình

sử dụng thời gian lao động của người lao động tại nơi làm việc nên đã loại trừ được các loại thời gian lãng phí trông thấy, như lãng phí do tổ chức, lãng phí do nhân viên

+ Nhược điểm: Phương pháp này cũng có những nhược điểm giống như

phương pháp thống kê thuần túy nhưng đã loại trừ được thời gian lãng phí trong ngày

1.2.2 Nhóm phương pháp phân tích:

1.2.2.1 Phương pháp phân tích tính toán:

- Khái niệm: là phương pháp định mức lao động dựa trên cơ sở phân tích kết cấu bước công việc, các nhân tố ảnh hưởng đến hao phí thời gian, các chứng từ kỹ thuật và tiêu chuẩn các loại thời gian để tính mức thời gian cho bước công việc

- Trình tự xác định gồm 3 bước:

Bước 1: Phân chia bước công việc ra các bộ phận hợp thành về mặt lao động (thao tác, động tác và cử động) cũng như về mặt công nghệ và nghiên cứu kết cấu của các bước công việc, loại bỏ những bộ phận thừa, thay thế những bộ phận lạc hậu bằng những bộ phận tiên tiến, sau đó thiết kế kết cấu bước công việc hợp lý

Bước 2: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới hao phí thời gian hoàn thành từng bộ phận công việc, các điều kiện tổ chức kỹ thuật cụ thể của nơi làm việc trên cơ sở đó xác định trình độ lành nghề của nhân viên cần sử dụng, thiết bị cần dùng, chế độ làm việc tối ưu và tổ chức nơi làm việc hơp lý nhất

Bước 3: Dựa vào quy trình và tiêu chuẩn các loại thời gian được xây dựng sẵn (tiêu chuẩn thời gian, số lượng, ), vận dụng các phương pháp toán, sử dụng các công thức để tính toán các thời gian tác nghiệp chính và thời gian khác trong mức, tính hao phí thời gian cho từng bộ phận của bước công việc Tổng cộng các hao phí thời gian này, doanh nghiệp được mức lao động thời gian có căn cứ kỹ thuật cho cả bước công việc

- Ưu, nhược điểm và điều kiện thực hiện phương pháp này:

+ Ưu điểm: Phương pháp này cho phép xây dựng định mức được nhanh, đỡ

tốn công sức, đảm bảo tính đồng nhất và độ chính xác của định mức

+ Nhược điểm: Độ chính xác của mức được xác định hoàn toàn phụ thuộc vào các tài liệu tiêu chuẩn dùng để định mức

+ Điều kiện thực hiện phương pháp: Doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh phải tương đổi ổn định, quy trình làm việc đơn giản và mang tính chất lặp lại, cán

bộ định mức phải nắm vững nghiệp vụ định mức lao động Tài liệu tiêu chuẩn dùng

để định mức lao động phải phù hợp và chính xác

1.2.2.2 Phương pháp phân tích khảo sát:

- Khái niệm: là phương pháp định mức lao động có căn cứ kỹ thuật dựa trên

cơ sở phân tích kết cấu bước công việc, các nhân tố ảnh hưởng đến hao phí thời gian, các chứng từ kỹ thuật và tài liệu khảo sát sử dụng thời gian của người lao động ở ngay tại nơi làm việc để tính mức lao động cho bước công việc

- Trình tự xác định gồm 3 bước:

Bước 1: Phân chia bước công việc ra những bộ phận hợp thành về mặt công

nghệ cũng như về mặt lao động, loại bỏ những thao tác và động tác thừa, xây dựng kết cấu bước công việc hợp lý

Bước 2: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hao phí thời gian hoàn thành

từng bộ phận bước công việc, phân tích các điều kiện tổ chức - kỹ thuật cụ thể của nơi làm việc trên cơ sở đó xác định trình độ lành nghề mà người lao động cần có, máy móc thiết bị dụng cụ cần dùng, chế độ làm việc tối ưu và xây dựng những điều kiện tổ chức - kỹ thuật, tổ chức lao động hợp lý nhất

Bước 3: Đảm bảo các điều kiện tổ chức - kỹ thuật đúng như quy định ở nơi làm việc và chọn người lao động có năng suất trung bình tiên tiến, nắm vững kỹ thuật sản xuất - kinh doanh, có thái độ đúng đắn và sức khỏe trung bình để tiến hành khảo sát Việc khảo sát hao phí thời gian trong ca làm việc của nhân viên đó tại nơi làm việc bằng chụp ảnh và bấm giờ

- Ưu, nhược điểm và điều kiện thực hiện của phương pháp:

+ Ưu điểm: Mức lao động được xây dựng chính xác; tổng hợp được những kinh nghiệm tiên tiến của người lao động, cung cấp được số liệu một cách đầy đủ để

cải tiến tổ chức lao động, tổ chức sản xuất - kinh doanh và sử dụng để xây dựng các loại tiêu chuẩn định mức lao động có căn cứ kỹ thuật đúng đắn

+ Nhược điểm: Tốn nhiều thời gian và công sức để thực hiện khảo sát + Điều kiện thực hiện: Để thực hiện được phương pháp này, sản xuất - kinh doanh phải tương đối ổn định, đồng thời cán bộ định mức phải thành thạo nghiệp vụ định mức lao động và am hiểu kỹ thuật, quy trình sản xuất - kinh doanh

1.2.2.3 Phương pháp so sánh điển hình:

- Khái niệm: là phương pháp xây dựng mức lao động cho các bước công việc dựa trên cơ sở so sánh hao phí thời gian thực hiện bước công việc điển hình và những nhân tố ảnh hưởng quy đổi để xác định mức

- Trình tự xác định gồm 5 bước:

Bước 1: Phân các bước công việc phải hoàn thành ra từng nhóm theo những đặc trưng nhất định về kết cấu và quy trình công nghệ Trong mỗi nhóm, chọn một bước công việc tiêu biểu cho nhóm gọi là bước công việc điển hình Bước công việc điển hình thường là bước công việc hay lặp lại nhất trong nhóm (có tần số xuất hiện nhiều nhất)

Bước 2: Xác định quy trình công nghệ hợp lý và các điều kiện tổ chức - kỹ thuật để thực hiện bước công việc điển hình

Bước 3: Xây dựng mức lao động có căn cứ kỹ thuật cho bước công việc điển hình bằng phương pháp phân tích tính toán hoặc phương pháp phân tích khảo sát Mức kỹ thuật lao động của bước công việc điển hình, ký hiệu là: Mtg1 và Msl1

Bước 4: Xác định hệ số quy đổi Ki cho các bước công việc trong nhóm với quy ước là hệ số của bước công việc điển hình bằng 1 (tức là Ki = 1), hệ số của các bước công việc còn lại trong nhóm được xác định trên cơ sở phân tích điều kiện tổ chức - kỹ thuật cụ thể của từng bước công việc, từng nhân tổ ảnh hưởng đến hao phí thời gian hoàn thành và so sánh với bước công việc điển hình

Nếu điều kiện tổ chức - kỹ thuật và các nhân tố ảnh hưởng của bước công việc đó giống hoàn toàn bước công việc điển hình thì Ki = 1 (với i = 2, 3, n ; với n là số bước cồng việc của nhóm)

Nếu điều kiện tổ chức - kỹ thuật và các nhân tố ảnh hưởng của bước công việc đó thuận lợi hơn bước công việc điển hình thì Ki < 1 (với i = 2, 3, , n)

Còn nếu điều kiện tổ chức - kỹ thuật và các nhân tố ảnh hưởng của bước công việc đó khó khăn hơn bước công việc điển hình, tức là hao phí thời gian cho bước công việc đó tăng hơn thì Ki > 1 (với i = 2, 3, ,n)

Bước 5: Căn cứ vào mức lao động của bước công việc điển hình và các hệ số đổi Ki doanh nghiệp tính mức lao động có căn cứ kỹ thuật cho mỗi bước công việc trong nhóm bằng các công thức:

Ki: Hệ số quy đổi của bước công việc thứ i so với bước công việc điển hình

- Ưu, nhược điểm của phương pháp so sánh điển hình:

+ Ưu điểm: Có thể xây dựng hàng loạt mức lao động (cho các bước công việc có những đặc trưng gần giống nhau về kết cấu, quy trình công nghệ) trong thời gian ngắn, ít tốn công sức

+ Nhược điểm: trong thực tế mọi sự so sánh chỉ là tương đối, nên mức xây dựng bằng phương pháp so sánh điển hình có độ chính xác không cao so với mức xây dựng bằng phương pháp phân tích tính toán và phương pháp phân tích khảo sát

và việc xác định chính xác hệ số quy đổi Ki gặp khó khăn

- Vì vậy, để nâng cao chất lượng của mức so sánh điển hình cần thực hiện một sỏ biện pháp sau:

+ Thu hẹp quy mô của nhóm, tức là phân các bước công việc cần định mức

ra từng nhóm nhỏ, mỗi nhóm chỉ nên có từ 5 đến 10 bước công việc để mức độ

chênh lệch về điều kiện tổ chức - kỹ thuật của các bước công việc trong mỗi nhóm

ít, việc chọn bước công việc điển hình sẽ thuận lợi hơn do dễ đại diện cho cả nhóm

+ Chọn bước công việc điển hình phải thật chính xác, tiêu biểu cho cả nhóm

(theo kinh nghiệm thì nên chọn bước công việc nào có tần số xuất hiện nhiều nhất làm bước công việc điển hình là tốt nhất)

+ Xây dựng mức của bước công việc điển hình thật chính xác bằng phương

pháp phân tích tính toán hoặc phương pháp phân tích khảo sát

+ Xác định hệ số quy đổi Ki cho các bước công việc trong nhóm thật chính xác bằng cách phân tích, so sánh điều kiện tổ chức kỹ thuật, hao phí thời gian thực

hiện của từng bước công việc trong nhóm với bước công việc điển hình Việc này không chỉ làm một lần mà phải kiên trì theo dõi, điều chỉnh nhiều lần trong thời gian dài mới có được Ki tin cậy

Tiểu kết chương 1 Trong chương 1 đã đề cập đến cơ sở lý luận về định mức lao động nói

chung và các phương pháp định mức lao động chi tiết nói riêng Những nội dung

về các phương pháp định mức lao động chi tiết chính là những căn cứ cơ bản để tiến hành khảo sát, tìm hiểu, nhận định và đánh giá thực trạng công tác này tại công ty TNHH Thương Mại Cao Su Đông Á trong chương 2