2 TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐẠI NAM BỘ MÔN GDQPANGDTC TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG AN NINH Đề tài 01 Chứng minh Quan điểm “Chiến tranh là chính trị” lấy ví dụ để chứng minh Trách nhiệm của mỗi cá nhân để loại bỏ chiến tranh ra khỏi đời sống Họ và tên Nguyễn Thị Độ Mã sinh viên 0937200027 Lớp LTTCD 09 07 Hà Nội, tháng 12 năm 2021 MỤC LỤC TT NỘI DUNG TRANG 1 I MỞ ĐẦU 3 2 II NỘI DUNG 4 3 1 Quan điểm của Mác Lênin về chiến tranh 4 4 1 1 Chiến tranh là một hiện tượng chính trị xã hội có t.
Trang 1TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG AN NINH
Đề tài 01:
Chứng minh Quan điểm “Chiến tranh là chính trị” lấy ví dụ để chứng minh Trách nhiệm
của mỗi cá nhân để loại bỏ chiến tranh ra khỏi đời sống
Họ và tên: Nguyễn Thị Độ
Mã sinh viên:0937200027 Lớp: LTTCD 09-07
Hà Nội, tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
4 1.1 Chiến tranh là một hiện tượng chính trị- xã hội có tính lịch
sử
4
5 1.2 Bản chất chiến tranh: “Chiến tranh là sự tiếp tục sự nghiệp
chính trị bằng thủ đoạn bạo lực”
4
6 1.3 Ảnh hưởng của chiến tranh đến quan hệ quốc tế 6
7 2 Trách nhiệm của mỗi người để loại bỏ chiến tranh 7
8 2.1 Tại sao lại phải loại bỏ chiến tranh 7
9 2 2 Loại bỏ chiến tranh chúng ta phải làm gì 7
I MỞ ĐẦU
Trang 3“Chiến tranh” - một khái niệm quen thuộc với mỗi người dân trên đất nước Việt Nam Dù chiến tranh ở Việt Nam đã lùi xa nhưng hậu quả nó để lại thì vô cùng lớn Tuy nhiên nhiều quốc gia trên thế giới chiến tranh vẫn đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ gay biết bao đau thương mất mát cho nhân dân Chiến tranh- đó là biểu hiện cao nhất của mâu thuẫn không thể hòa giải, là sự tham gia bằng vũ lực hai bên trở lên Lịch sử thế giới
đã in đậm hình ảnh của biết bao cuộc chiến tranh, cuộc chiến tranh nào cũng tàn khốc và không gì có thể bù đắp nổi dù là bên chiến thắng hay bên thất bại Loài người đã từng trải
qua hai cuộc chiến tranh lớn nhất thế giới mà người ta gọi nó là Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai, những cuộc chiến tranh được coi là tàn khốc nhất
trong lịch sử với sự tham gia của các nước lớn trên thế giới như: Mĩ , Anh, Pháp, Liên Xô; Đức, Ý, Nhật… Rồi có ai quên được những đau thương mất mát của hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản khi Mĩ thả hai quả bom nguyên tử xuống trong thế chiến thứ hai Cả hai thành phố chỉ còn là một đống đổ nát với mùi thuốc nổ, máu nước mắt khắp mọi nơi Cuộc chiến tranh Trung – Nhật đã cướp đi bao mạng người tham gia vào cuộc chiến đó Nói về chiến tranh thật thiếu sót nếu như ta không nhắc tới Việt Nam-một dân tộc anh hùng đã hi sinh rất nhiều trong các cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại Trong suốt một nghìn năm Bắc thuộc dân tộc ta đã phải gồng mình lên để chống lại quân Nam Hán, Nguyên Mông, quân Thanh… Rồi sau đó là cuộc xâm lược của thực dân Pháp,
đế quốc Mĩ hùng mạnh, hiếu chiến Bao nhiêu cuộc chiến tranh là bấy nhiêu thời điểm đất nước lầm than, nhân dân loạn lạc, li tán, chết chóc Để kể về hậu quả mà chiến tranh gây ra thì có lẽ không có một từ nào có thể diễn tả được hết Và đó chính là lý đo để người viết lựa chọn đề tài tiểu luận này
II NỘI DUNG
Trang 41 Quan điểm của Mác-Lênin về chiến tranh.
1.1 Chiến tranh là một hiện tượng chính trị- xã hội có tính lịch sử.
Chiến tranh là một trong những vấn đề phức tạp, trước Mác đã có nhiều nhà tư tưởng đề cập đến vấn đề này, song đáng chú ý nhất là tư tưởng của C.Ph Claudơvít (1780
- 1831), Ông quan niệm: Chiến tranh là một hành vi bạo lực dùng để buộc đối phương phục tùng ý chí của mình Chiến tranh là sự huy động sức mạnh không hạn độ, sức mạnh đến tột cùng của các bên tham chiến Ở đây, C.Ph.Claudơvít đã chỉ ra được đặc trưng cơ bản của chiến tranh đó là sử dụng bạo lực Tuy nhiên, C.Ph.Claudơvít chưa luận giải được bản chất của hành vi bạo lực ấy
Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác đã kế thừa tư tưởng đó và đi đến khẳng định: Chiến tranh là hiện tượng chính trị xã hội có tính lịch sử, đó là cuộc đấu tranh vũ trang có tổ chức giữa các giai cấp, nhà nước (hoặc liên minh giữa các nước) nhằm đạt mục đích chính trị nhất định Như vậy, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, chiến tranh là kết quả của những quan hệ giữa người với người trong xã hội Nhưng nó không phải là những mối quan hệ giữa người với người nói chung, mà là mối quan hệ giữa những tập đoàn người có lợi ích cơ bản đối lập nhau Khác với các hiện tượng chính trị
-xã hội khác, chiến tranh được thể hiện dưới một hình thức đặc biệt, sử dụng một công cụ đặc biệt đó là bạo lực vũ trang
1.2 Bản chất chiến tranh: “Chiến tranh là sự tiếp tục sự nghiệp chính trị bằng thủ đoạn bạo lực”.
- Theo V.I Lênin: “Chiến tranh là sự tiếp tục của chính trị bằng những biện pháp khác” (cụ thể là bằng bạo lực):
+ “Chính trị là sự phản ánh tập trung của kinh tế”, “Chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc”, chính trị là sự thống nhất giữa đường lối đối nội và
đường lối đối ngoại, trong đó đường lối đối ngoại phụ thuộc vào đường lối đối nội Lênin
chỉ rõ “mọi cuộc chiến tranh đều gắn liền với chế độ chính trị sinh ra nó”.Như vậy,
chiến tranh chỉ là một thời đoạn, một bộ phận của chính trị, nó không làm gián đoạn chính trị Ngược lại, mọi chức năng, nhiệm vụ của chính trị đều được tiếp tục thực hiện trong chiến tranh
+ Giữa chiến tranh và chính trị có quan hệ chặt chẽ với nhau:
Chính trị chi phối và quyết định toàn bộ tiến trình và kết cục chiến tranh, chính trị chỉ đạo toàn bộ hoặc phần lớn tiến trình và kết cục của chiến tranh, chính trị quy định mục tiêu và điều chỉnh mục tiêu, hình thức tiến hành đấu tranh vũ trang Chính trị không chỉ kiểm tra toàn bộ quá trình tác chiến, mà còn sử dụng kết quả sau chiến tranh để đề ra những nhiệm vụ, những mục tiêu mới cho giai cấp, xã hội trên cơ sở thắng lợi hay thất bại của chiến tranh
Ngược lại, chiến tranh là một bộ phận, một phương tiện của chính trị, là kết quả phản ánh những cố gắng cao nhất của chính trị Chiến tranh tác động trở lại chính trị theo
Trang 5hai hướng tích cực hoặc tiêu cực; hoặc tích cực ở khâu này nhưng lại tiêu cực ở khâu khác Chiến tranh có thể làm thay đổi đường lối, chính sách, nhiệm vụ cụ thể, thậm chí có thể còn thay đổi cả thành phần của lực lượng lãnh đạo chính trị trong các bên tham chiến Chiến tranh tác động lên chính trị thông qua việc làm thay đổi về chất tình hình xã hội, nó làm phức tạp hoá các mối quan hệ và làm tăng thêm những mâu thuẫn vốn có trong xã hội có đối kháng giai cấp Chiến tranh có thể đẩy nhanh sự chín muồi của cách mạng hoặc làm mất đi tình thế cách mạng Chiến tranh kiểm tra sức sống của toàn bộ chế độ chính trị xã hội
Trong thời đại ngày nay mặc dù chiến tranh có những thay đổi về phương thức tác
chiến, vũ khí trang bị “song bản chất chiến tranh vẫn không có gì thay đổi, chiến tranh vẫn là sự tiếp tục chính trị của các nhà nước và giai cấp nhất định Đường lối chính trị của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch vẫn luôn chứa đựng nguy cơ chiến tranh, đường lối đó đã quyết định đến mục tiêu chiến tranh, tổ chức biên chế, phương thức tác chiến, vũ khí trang bị” của quân đội do chúng tổ chức ra và nuôi dưỡng
Thực tế trong lịch sử đã chứng minh “Chiến tranh là chính trị” bởi chiến tranh là
để nhằm một mục đích chính trị nhất định Nguyên nhân của chiến tranh thường do mâu thuẫn giữa các giai cấp, dân tộc, tôn giáo phát triển đến mức gay gắt nhất hoặc do mâu thuẫn trong nội bộ một dân tộc, tôn giáo Cụ thể như cuộc Chiến tranh thế giới thứ Nhất thứ Hai nguyên nhân đều bắt từ mâu thuẫn chính trị và để giải quyết mâu thuẫn về chính trị Cụ thể như nguyên nhân sâu xa dẫn tới Chiến tranh thế giới thứ Nhất đó là sự phát triển không đều của chủ nghĩa tư bản Thêm vào đó là mâu thuẫn sâu sắc về vấn đề thuộc địa giữa các đế quốc: các đế quốc trẻ như Đức, Nhật Bản, Mỹ nắm giữ ít thuộc địa, trong khi những đế quốc lâu đời như Anh, Pháp hay Nga lại có trong tay nhiều thuộc địa Điều này dẫn tới mâu thuẫn, sự không bằng lòng giữa các đế quốc về sở hữu thuộc địa mà trước tiên đó là mâu thuẫn giữa Đức và Anh Sự phát triển chênh lệch của chủ nghĩa tư bản cùng mâu thuẫn thuộc địa gay gắt giữa các đế quốc dẫn tới tham vọng tranh giành, phân chia lại thị trường thuộc địa Đây là nguyên nhân sâu xa dẫn tới cuộc đại chiến thế giới lần Nhất;
Tiêp theo đó là cuộc Chiến tranh thế giới thứ Hai nguyên nhân sâu xa cũng bắt nguồn từ chính trị Sau cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914 – 1918), những mâu thuẫn mới về quyền lợi, thị trường và thuộc địa giữa những nước đế quốc lại nảy sinh Nguyên nhân là do tác động của quy luật phát triển không đều về kinh tế và chính trị giữa những nước tư bản trong thời đại đế quốc chủ nghĩa Việc tổ chức và phân chia thế giới theo trật tự Vecsxai – Oasinhtơn đã ko còn phù hợp với tình hình thế giới lúc đó nữa Lúc bấy giờ buộc phải mang một cuộc chiến tranh mới giữa những nước đế quốc để tổ chức, phân chia lại thế giới Rôi cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 làm cho những mâu thuẫn giữa những nước đế quốc ngày càng sâu sắc Điều này dẫn tới việc cầm quyền của chủ nghĩa phát xít ở Đức, Italia, Nhật Bản với ý đồ gây chiến tranh để phân chia lại thế giới
Trang 6Nói tóm lại, chiến tranh là sự xung đột do từ mâu thuẫn ý thức giữa các tư tưởng khác nhau Nguyên nhân của những mâu thuẫn này xuất phát từ tham vọng riêng của từng thực thể con người Khi những tham vọng này đối chọi nhau đến mức độ căng thẳng cao độ thì chiến tranh xảy ra Chỉ khi nào tồn tại 2 bên đối nghịch nhau thì chiến tranh mới bùng nổ Những hình thức chiến tranh đi từ hình thức thô thiển như chiến tranh
vũ trang đến thể loại chiến tranh vi tế như sử dụng văn hóa để công kích
Tính chất đặc trưng của các ý thức hệ là tìm cách đồng hóa các ý thức hệ còn lại
để còn lại một thể duy nhất Chiến tranh có thể xem như quá trình đồng hóa các hệ ý tưởng của các bên đối lập nhau Chiến tranh leo thang là do sự đồng hóa này chưa dừng lại
Hậu quả của chiến tranh không chỉ có sự hoang tàn mà còn có cả sự tiến bộ Chiến tranh là thành phần không thể thiếu trong quá trình tiến hóa của tất cả các sinh vật, đoàn thể, tổ chức hầu đạt được mục tiêu sống còn và phát triển
Sự ra đời, tồn tại của chiến tranh gắn với sự ra đời của chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất và đối kháng giải cấp Chiến tranh không phải là một phạm trù vĩnh viễn và càng không phải là tất yếu định mệnh Con người có thể loại bỏ được chiến tranh ra khỏi đời sống xã hội và khẳng định chiến tranh chỉ là sự kế tục của chính trị bằng thủ đoạn bạo lực
1.3 Ảnh hưởng của chiến tranh đến quan hệ quốc tế.
Chiến tranh có thể làm xuất hiện hoặc biến mất các chủ thể quan hệ quốc tế (QHQT) Sau chiến tranh, có thể xuất hiện các quốc gia mới do giành được độc lập hay được mở rộng Nhưng cũng có chủ thể QHQT có thể biến mất bởi bị thôn tính và sáp nhập
Chiến tranh có thể làm tăng hoặc giảm quyền lực của quốc gia trong QHQT Sau chiến tranh, quốc gia bại trận thường bị suy giảm quyền lực, các nước thắng trận thường tăng quyền lực Tuy nhiên, cũng có những trường hợp nước thắng trận bị suy giảm quyền lực bởi sự tàn phá trong chiến tranh và không hiếm các cuộc chiến tranh mà cả hai bên đều là kẻ thua cuộc
Chiến tranh thường dẫn đến sự thay đổi trong các cân lực lượng – yếu tố quan trọng để đảm bảo an ninh và ổn định trong QHQT Theo đó, chiến tranh, đặc biệt là chiến tranh giữa các cường quốc chủ yếu, có thể dẫn đến sự thay đổi của hệ thống quốc tế – sự thay đổi lớn nhất trong QHQT Sự thay đổi cán cân lực lượng sau chiến tranh dẫn đến sự thay đổi phân bố quyền lực của hệ thống quốc tế Cơ cấu quyền lực thay đổi dẫn đến hệ thống quốc tế cũng thay đổi Một trong các hậu quả quan trọng của chiến tranh là tính chất quan hệ giữa các chủ thể cũng bị thay đổi Hoặc từ xung đột sang nô dịch như các cuộc chiến tranh xâm lược, hoặc từ nô dịch sang bình đẳng như các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, hoặc từ xung đột sang phụ thuộc như các cuộc chiến giành quyền lực…
Trang 7Ngoài ra, chiến tranh cũng tác động tới tình trạng hỗn độn và vô chính phủ trong QHQT Nó có thể làm giảm tình trạng này với sự thiết lập các quyền hành mới cho toàn
hệ thống Nó cũng có thể làm tăng tình trạng hỗn độn khi tạo ra những chia rẽ và mâu thuẫn mới giữa các chủ thể QHQT
2 Trách nhiệm của mỗi người để loại bỏ chiến tranh
2.1 Tại sao lại phải loại bỏ chiến tranh?
Chiến tranh không phải là vấn đề của riêng đất nước, dân tộc hay cá nhân nào, mà nó là vấn đề của toàn nhân loại Vì chiến tranh xảy ra dù ít hay nhiều nó sẽ liên quan đến tất cả các nước, các dân tộc và nhân dân trên thế giới Cho nên trách nhiệm bảo về hòa bình thế giới, ngăn ngừa chiến tranh không phải của riêng một quốc gia, một dân tộc hay một cá nhân nào mà cũng là của toàn nhân loại Vì vậy mỗi đất nước, mỗi cá nhân cũng cần có ý thức trách nhiệm trong việc bảo về hòa bình chung của thế giới Vậy mỗi cá nhân cần phải làm gì để loại bỏ chiến tranh ra khỏi cuộc sống loài người?
Trước tiên, tại sao lại phải bảo vệ hòa bình chống chiến tranh?
Vì bảo vệ hòa bình là để ngăn chặn chiến tranh Tất cả mọi người không ai mong muốn sẽ có chiến tranh xảy ra Việc chiến tranh diễn ra sẽ mất đoàn kết giữa các nước, phá hoại đất nước, nhà cửa, hao tổn nền kinh tế, phá hỏng nhà cửa, của cải, vật chất
Ngoài ra, khi có chiến tranh thì sẽ có rất nhiều người dân phải hy sinh vô ích Bất
kể ai được sinh ra đều có quyền được sống và bảo vệ mạng sống của chính mình Do vậy, chúng ta không để cho chiến tranh có quyền cướp đi mạng sống, người thân, của cải vật chất của chúng ta
Bảo vệ hòa bình chính là bảo vệ cuộc sống của không chỉ chúng ta mà còn của con cháu chúng ta đời đời về sau Giá trị của hòa bình không có gì có thể đánh đổi được, có hòa bình chúng ta mới có thể phát triển mọi mặt, mọi sự phát triển đều được đặt trên nền tảng của hòa bình Do đó, chúng ta cần phải bảo vệ hòa bình bằng mọi cách
2.2 Loại bỏ chiến tranh chúng ta phải làm gì?
Đoàn kết, hòa đồng với mọi người xung quanh
Phải là những công dân có ích cho xã hội, cho đất nước
Phải luôn có ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước, dân tộc
Kiên quyết chống đối lại những lực lượng có hành vi xấu liên quan đến chiến tranh
Tham gia tích cực những cuộc vận động hưởng ứng liên quan đến hòa bình và ngăn ngừa chiến tranh
Không ngừng cống hiến cho đất nước
Trang 8Tự giác thực hiện những chính sách, pháp luật, tôn trọng kỷ cương.
Luôn cống hiến hết mình vì công việc mà mình đã lựa chọn
III KẾT LUẬN
Mục đích của chiến tranh bao giờ cũng hướng đến chính trị và những mục đích của chính trị cũng sẽ dễ dàng dẫn đến chiến tranh Cho nên nói “Chiến tranh là chính trị”
Trang 9là hoàn toàn đúng Hiện nay và những năm sắp tới, tình hình thế giới, khu vực sẽ có nhiều biến động phức tạp mới, khó dự lường, nhất là trước sự tác động mạnh mẽ của cuộc cách mạng Công nghiệp lần thứ Tư; sự tác động của đặc điểm, tính chất, nội dung, hình thức, sắc thái mới của đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc trong điều kiện mới; cộng với âm mưu, thủ đoạn chống phá mới của các thế lực thù địch,… chiến tranh đang
và sẽ xảy ra sẽ có những đặc điểm mới so với các cuộc chiến tranh trước đây Song, những quan điểm, tư tưởng, lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê-nin về chiến tranh nói chung, của C Mác nói riêng vẫn tiếp tục là những cơ sở lý luận khoa học, cách mạng cho giai cấp vô sản và quần chúng lao động trong cuộc đấu tranh để đi tới thắng lợi cuối cùng
- chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- https://luatminhkhue.vn/tuyen-chien-la-gi -khai-niem-tuyen-chien-duoc-hieu-nhu-the-nao .aspx
Trang 10- http://tapchiqptd.vn/vi/nhung-ngay-ky-niem-lon/quan-diem-cua-c-mac-ve-chien-tranh/11643.html
- Giáo trình Giáo dục quốc phòng an ninh dufngc ho sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng