BÀI DỰ THI “ĐẠI SỨ VĂN HÓA ĐỌC NĂM 2021” Đề 1 Câu 1 Chia sẻ về một cuốn sách mà anh (chị) yêu thích hoặc một cuốn sách làm thay đổi nhận thức hoặc cuộc sống của anh (chị) Câu 2 Nếu được chọn là Đại sứ Văn hóa đọc, anh (chị) có kế hoạch và biện pháp gì để khuyến khích các bạn và mọi người đọc sách nhiều hơn Khi đọc một cuốn sách cũng là lúc bạn đang sống một cuộc đời mới và khác biệt Câu 1 Dr Seuss – Người được coi là biểu tượng của nước Mỹ bởi những điều ông đã làm thay đổi nền giáo dục của quốc[.]
Trang 1BÀI DỰ THI “ĐẠI SỨ VĂN HÓA ĐỌC NĂM 2021”
Đề 1:
Câu 1: Chia sẻ về một cuốn sách mà anh (chị) yêu thích hoặc một cuốn sách làm thay đổi nhận thức hoặc cuộc sống của anh (chị)
Câu 2: Nếu được chọn là Đại sứ Văn hóa đọc, anh (chị) có kế hoạch và biện pháp gì để khuyến khích các bạn và mọi người đọc sách nhiều hơn
Trang 2Khi đọc một cuốn sách cũng là lúc bạn đang sống một cuộc đời mới và khác biệt
Câu 1:
Dr Seuss – Người được coi là biểu tượng của nước Mỹ bởi những điều ông đã làm thay đổi nền giáo dục của quốc gia này, có một lời khuyên thấm thía rằng: “The more that you read, the more things you will know The more that you learn, the more places you’ll go” (Tạm dịch:
Bạn càng đọc nhiều, bạn càng biết nhiều Bạn càng học nhiều, bạn càng đi nhiều) Việc đọc một
cuốn sách, thấu hiểu cuốn sách và áp dụng những tri thức mà cuốn sách lưu giữ vào cuộc sống chính là để cuốn sách được thở, được sống thêm một lần nữa
Trang 3Có những cuốn sách có khả năng làm lay chuyển cả thế giới, có sức công phá mạnh mẽ hơn bất kì một loại vũ khí nào Bởi những tri thức mà cuốn sách ấy đem lại hoặc là kiến thức hoàn toàn mới lạ, vượt lên trên tầm hiểu biết của nhân loại lúc bấy giờ; hoặc là cuốn sách ấy phê phán hoặc phủ nhận những tri thức mà nhiều người đang công nhận Cũng có những cuốn sách tuy sức ảnh hưởng không rộng khắp trên thế giới nhưng sức lay động đến thế giới tâm hồn của
độc giả cũng rất mạnh mẽ Đối với tôi, “Vừa nhắm mắt, vừa mở cửa sổ” của nhà văn Nguyễn
Ngọc Thuần là một cuốn sách như vậy
Nguồn ảnh: https://www.netabooks.vn/vua-nham-mat-vua-mo-cua-so-tai-ban-2018
Nguyễn Ngọc Thuần – tác giả của “Vừa nhắm mắt, vừa mở cửa sổ” vốn là một họa sĩ,
nhưng văn chương lại là con đường mà Nguyễn Ngọc Thuần tiếp xúc với đại chúng Nguyễn Ngọc Thuần là một trong những cây bút tiềm năng trong văn học thiếu nhi Việt Nam Trong
những tác phẩm của Nguyễn Ngọc Thuần, “Vừa nhắm mắt, vừa mở cửa sổ” là tác phẩm được
nhiều độc giả đón nhận và được nhận nhiều giải thưởng văn học Năm 2002, truyện đã đạt giải A Cuộc thi sáng tác văn học thiếu nhi Vì tương lai đất nước lần thứ III, giải Peter Pan (giải thưởng của Thụy Điển dành cho tác phẩm thiếu nhi hay nhất) năm 2008, giải thưởng Sách hay năm
2011
Từ trang đầu tiên cho đến dấu chấm cuối cùng của tập truyện, chúng ta được theo dõi những câu chuyện nhỏ trong đời sống hàng ngày, mỗi câu chuyện là “một bí mật về bạn” Câu
Trang 4chuyện được kể bởi điểm nhìn của Dũng – cậu bé mười tuổi, có chiếc răng khểnh và sống tại một vùng quê Cũng giống như những đứa trẻ cùng lứa tuổi, Dũng hiếu kỳ về cuộc sống nhưng những suy nghĩ của cậu lại có phần chín chắn hơn so với tuổi
Câu chuyện về những sự chia sẻ và yêu thương dung dị đời thường Dũng thân thiết với chú Hùng, mỗi ngày chú thường sang gọi cậu dậy và hai chú cháu lại cùng nhau giả giọng đóng kịch Chú Hùng đã mất một ngón tay vì chiến tranh Nhìn thấy đôi bàn tay của chú Hùng, Dũng nhìn lại đôi bàn tay lành lặn 10 ngón của mình, cậu bé hạnh phúc vì bản thân được lành lặn:
“Một cơ thể lành lặn bao giờ cũng thật đẹp Những con người mất đi một phần cơ thể là mất đi những niềm vui Thay vì vui mười ngón, chú chỉ còn niềm vui chín ngón”
Cũng vào chính thời điểm ấy, Dũng hiểu rằng nếu thân thể bị khuyết thiếu ắt hẳn chúng ta
sẽ rất buồn và cậu bé muốn làm một điều gì đó để chia sẻ nỗi buồn ấy: “Khi một ai đó buồn, họ cần rất nhiều người để chia sẻ Nỗi buồn chỉ vơi đi bằng tình thương chứ không có một phương thuốc nào hết Khi chia sẻ một nỗi buồn, chúng ta sẽ không buồn hơn, nhưng người khác lại vui hơn” Khi biết được ông Tư cùng xóm đã mất cả hai bàn tay vì cứu một em học sinh trong chiến tranh, Dũng đã đề nghị ông Tư cho phép cậu đến “thăm” đôi bàn tay của ông, cậu sẽ kể với những người bạn của mình câu chuyện về cây dừa và đôi bàn tay của ông Tư Cậu bé cũng muốn trở thành đôi bàn tay của ông Tư, để những khi ông cần, cậu có thể giúp ông lấy bánh Một lời nói, hành động nhỏ của Dũng đã an ủi phần nào những mất mát trong lòng ông Tư
“Vừa nhắm mắt, vừa mở cửa sổ” cũng là lời động viên, cổ vũ chúng ta: Yêu chính bản
thân mình dù bản thân còn có rất nhiều khuyết điểm, yêu từ cái tên, cái răng khểnh, nụ cười đến đôi bàn tay lành lặn Khi cậu bé Dũng tự ti vì chiếc răng khểnh của mình, cậu không còn cười nhiều như trước đó Bố cậu sau khi biết chuyện đã nói nhỏ với cậu rằng “mỗi đứa trẻ có một điều
kỳ lạ riêng” Điều đó không khiến chúng ta trở nên dị biệt mà “điều kỳ lạ” đó là bản sắc riêng, là điều đặc biệt của chúng ta
Chúng ta thường rất khó để nói ra những điều hiển nhiên với những người mình yêu thương, lời cảm ơn, lời xin lỗi và cả lời yêu “Khi yêu ai phải nói cho người ta biết, người ta rất mừng” Nói ra lời yêu thương người khác cũng chính là thêm một cơ hội cho chính bản thân mình được yêu Chú Hùng đã can đảm nói ra lời yêu cô Hồng và hai người cùng được trao cơ hội trở thành gia đình của nhau, cùng nhau vun vén hạnh phúc Cũng vì chúng ta yêu thương nên chúng ta càng lo sợ và đau lòng nhiều hơn Như khi Dũng nhìn thấy Tí – người bạn thân của
Trang 5mình bị rắn cắn, Tí bất tỉnh và ngay cả thầy thuốc cũng phải bó tay Dũng nghĩ về đám tang của
Tí, những khoảng tâm hồn chơi vơi khi người bạn thân sẽ ra đi mãi mãi: “Khi một người thương yêu của ta ra đi, cũng giống như chúng ta cắt lìa từng khoảng trời trong tim mình Đó là một khoảng trời rất rộng mà ta hít thở từng ngày Ta được nuôi sống” Dũng đã khóc rất nhiều, đó là những giọt nước mắt của hạnh phúc, giọt nước mắt của yêu thương và thật may mắn vì cuối cùng
Tí cũng tỉnh lại,
“Vừa nhắm mắt, vừa mở cửa sổ” được xếp vào văn học thiếu nhi nhưng tôi tin rằng khi
đọc cuốn sách này, ai cũng thấy mình ở trong đó, dù chúng ta đang ở độ tuổi nào Không phải là
do tất cả chúng ta đều đã từng là thiếu nhi mà bởi vì ở mỗi một độ tuổi chúng ta lại cảm nhận được sức hấp dẫn riêng của cuốn sách Khi tôi học cấp ba, đọc xong cuốn sách tôi đã viết vào cuốn nhật ký của mình rằng: “đọc đến cuối cùng vẫn không biết nhân vật chính tên gì, thật là lạ” Vậy mà khi đọc lại một lần nữa, thì ra tên nhân vật đã xuất hiện ngay từ chương 1, ngay từ những tưởng tượng về bà mụ, bí mật về cái tên Có lẽ là đọc ẩu nên đã bỏ qua chi tiết này, cũng có lẽ là
do cuốn vào mạch truyện nhân vật “tôi”, đồng cảm với những dung dị đời thường ấy mà quên mất tên nhân vật Nhưng có một điều chắc chắn đó là khi gấp lại cuốn sách này, tôi càng yêu thích hơn cái tên của mình, càng yêu hơn cơ thể lành lặn của bản thân Tôi cũng dành nhiều thời gian để ngắm nhìn những người xung quanh, ắt hẳn họ cũng có những điều kỳ lạ đáng yêu Để rồi khi nhắm mắt lại, hình ảnh họ vẫn hiện lên, nhìn vào họ mà tôi lại thấy được “nỗi nhớ” của chính mình
Giống như tựa đề của cuốn sách, khi “vừa nhắm mắt, vừa mở cửa sổ”, tuy chúng ta không
thâu thế giới vào trong đôi mắt nhưng chúng ta vẫn có thể cảm nhận sự sống thông qua khứu giác, thính giác, xúc giác Đó là một trải nghiệm vừa mới mẻ vừa Người ta ví đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, vậy nếu chúng ta nhắm mắt lại, chúng ta cảm nhận tâm hồn bằng cách nào?
Chúng ta yêu thương, trân trọng bản thân
Chúng ta yêu quý, sẻ chia với những người xung quanh cả niềm vui lẫn nỗi buồn
Khi đó, chúng ta đang mở lòng
Câu 2:
Trang 6Khi chúng ta đọc sách, cuốn sách đang được sống một lần nữa và chính chúng ta được trải nghiệm một cuộc đời mới và khác biệt Chúng ta được tiếp nhận tri thức mới, chúng ta được phiêu lưu nhiều cuộc đời khác nhau Chúng ta sẽ có được rất nhiều lợi ích từ việc đọc sách Có lẽ những bài luận, tọa đàm về vai trò hay ý nghĩa của sách, việc đọc sách đã rất quen thuộc với chúng ta Chúng ta phải khẳng định rằng sách có ý nghĩa quan trọng đối với nhân loại Nhưng cuộc sống hối hả, sự phát triển của internet, sự ra đời của nhiều loại hình giải trí đã làm thay đổi thói quen đọc sách của nhiều người trong chúng ta
Bên cạnh đó, chính nhận thức cũng như tình cảm của mỗi người về sách mới chính là điều kiện làm thay đổi văn hóa đọc Nếu được trở thành Đại sứ văn hóa đọc, để có thể khuyến khích các bạn và mọi người đọc sách nhiều hơn, tôi mong rằng mình và những người yêu thích sách có những dự án cụ thể để khuyến khích văn hóa đọc trong cộng đồng sinh viên Nhân văn Mục tiêu của những dự án này là sách được trở thành một phần của đời sống sinh viên một cách tự nhiên, gần gũi nhất
Cụ thể như các cuộc thi, phong trào Đoàn Hội bên cạnh những phần thưởng, món quà, giấy chứng nhận đang hiện có, có thể thêm những phần quà là sách giấy Internet đang ngày càng phát triển, để việc đọc sách trở nên thuận tiện, dễ dàng hơn, ebook dần trở thành trào lưu văn hóa đọc mới trên thế giới cũng như tại Việt Nam Ebook cũng có thể trở thành một lựa chọn để dành tặng các bạn sinh viên tham gia các chương trình, hoạt động Cuộc thi về sách trong sinh viên cũng chính là cơ hội để lan tỏa văn hóa đọc tới mọi người
Nhận thức về tầm quan trọng của sách, việc đọc sách cần được giáo dục ngay từ khi còn trong bụng mẹ Khoa học chứng minh rằng việc đọc sách cho thai nhi hay nghe âm nhạc cổ điển
sẽ góp phần giúp mẹ trau dồi kiến thức chăm sóc sức khỏe thai kỳ, nuôi con thông minh mà còn giúp trẻ phát triển trí não, ngôn ngữ ngay từ trong bụng mẹ Việc đọc sách được lặp đi lặp lại nhiều lần, khi đi học mầm non, những em bé được nghe thầy cô đọc sách, kể chuyện Khi đi học tiểu học, được tự đọc những cuốn sách có dung lượng ngắn và kể lại những nội dung đã đọc với thầy cô, bạn bè Đến khi lên trung học, khuyến khích học sinh viết cảm nhận riêng về cuốn sách
và có những góp ý tích cực để học sinh Chính phủ có phong trào toàn dân đọc sách, triển khai những tủ sách công cộng Việc khuyến khích văn hóa đọc cần nhận được sự quan tâm của Chính phủ, các trường học và gia đình
Nguồn tham khảo
Trang 71 “Vừa nhắm mắt, vừa mở cửa sổ” – Nguyễn Ngọc Thuần
2. https://baotuyenquang.com.vn//van-hoa/hoang-tu-be-cua-van-hoc-viet-nam-128814.html