Hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Trung Quốc Mong muốn giảm thiểu các rào cản thương mại, giảm chi phí, tăng thương mại và đầu tư nội vùng, tăng hiệu quả kinh tế và tạo ra một
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÀI TẬP NHÓM
MÔN HỌC QUẢN TRỊ ĐA VĂN HÓA
Đề bài: Tạo Country Profile của Trung Quốc
Giảng viên: Phạm Thị Bích Ngọc Thành viên nhóm 2:
Nguyễn Thị Thanh Hằng (nhóm trưởng) – 11191708
Ngô Thị Thu Huyền – 11192457 Phạm Thị Huệ - 11192170
Ngô Thị Khánh Linh – 11192872 Nguyễn Ngọc Ánh – 11190655 Triệu Quốc Bảo – 11190716 Nguyễn Ngọc Tường Vy – 11195839
Vũ Thị Minh Tâm – 11194608 Lớp tín chỉ: Quản trị đa văn hóa_02
Trang 2Hà Nội, tháng 7 năm 2021
Trang 3MỤC LỤC
I Giới thiệu 1
1 Dân số 1
2 Diện tích 1
3 Vị trí địa lí 1
4 Các liên minh, thương mại, hiệp định thương mại đã tham gia 1
II Đánh giá môi trường kinh doanh 5
1 Kinh tế- chính trị Trung Quốc: 5
1.1 Tổng quan về kinh tế- chính trị Trung Quốc: 5
a Kinh tế: 5
b Chính trị: 7
c Một số vấn đề chính trị -kinh tế ở Trung Quốc: 7
d Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung dưới góc nhìn kinh tế - chính trị: 9
1.2 Kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh bùng phát đại dịch: 10
1.3 Đánh giá về ảnh hưởng của kinh tế- chính trị tới các doanh nghiệp đầu tư vào Trung Quốc: 11
a Cơ hội: 11
b Thách thức: 12
c Một số lưu ý khi các doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh tại Trung Quốc: 13 2 Luật pháp 14
a Nguồn gốc và lịch sử hình thành 14
b Đặc trưng khác biệt của luật pháp Trung Quốc so với các nước có hệ thống thông luật 14
c Đặc trưng luật pháp Trung Quốc hiện nay 15
d Những lưu ý cho các công ty nước ngoài kinh doanh tại Trung Quốc 16
3 Môi trường công nghệ thông tin 17
a Đặc điểm về môi trường công nghệ thông tin tại Trung Quốc 17
b Những ảnh hưởng tích cực của công nghệ thông tin đến việc hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc 21
c Những ảnh hưởng tiêu cực của công nghệ thông tin đến việc hoạt động
Trang 4d Những lưu ý cho các doanh nghiệp khi hoạt dộng kinh doanh tại Trung
Quốc hoặc hợp tác với đối tác Trung Quốc 22
4 Tôn Giáo: 23
Một số tôn giáo nổi bật ở Trung Quốc: 23
Các chính sách của chính phủ Trung Quốc về Tôn giáo: 25
Những lưu ý cho các doanh nghiệp khi kinh doanh tại Trung Quốc: 26
Trang 5I Giới thiệu
1 Dân số
- Dân số hiện tại của Trung Quốc là 1.444.967.934 người vào ngày 03/09/2021 theo số liệu mới nhất từ Liên Hợp Quốc
- Dân số Trung Quốc hiện chiếm 18,32% dân số thế giới
- Trung Quốc đang đứng đầu thế về dân số
- Lãnh thổ Trung Quốc nằm ở phía đông Châu Á
- Lãnh thổ trải dài từ 20o B tới 53o B và 73o Đ tới 135oĐ
- Có đường biên giới chung với 14 nước là Triều Tiên, Nga, Mông Cổ, Kazakstan,Kyrgyzstan, Tajikistan, Afghanistan, Pakistan, Ấn Độ, Nepal, Bhutan, Myanmar, Lào và ViệtNam
- Trung Quốc và Việt Nam chung đường biên giới trên đất liền dài khoảng 1.406km tiếpgiáp giữa 7 tỉnh của Việt Nam từ Tây sang Đông là Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang,Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh với tỉnh Vân Nam và khu tự trị dân tộc Choang - QuảngTây của Trung Quốc
4 Các liên minh, thương mại, hiệp định thương mại đã tham gia
a Tổ chức Thương mại Thế giới WTO ( các hiệp định trong WTO)
- Gồm 164 thành viên trong đó có Trung Quốc và Việt Nam
- Thành lập ngày 1/1/1995
- Trung Quốc gia nhập ngày 11 tháng 12 năm 2001
Trang 6- Việc gia nhập WTO cho phép Trung Quốc bước vào thời kỳ được coi là tăng trưởng kinh
tế “thần kỳ”, đưa Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới hiện nay Thươngmại hàng hóa của Trung Quốc đã tăng 8 lần trong 20 năm qua, từ 516,4 tỷ USD năm 2001 lên4,1 nghìn tỷ USD năm 2017
b Khu vực mậu dịch tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA)
- ASEAN và Trung Quốc ký Hiệp định khung về Hợp tác kinh tế toàn diện tháng 11/2002
- ASEAN và Trung Quốc đã nhất trí hợp tác trên 11 lĩnh vực như nông nghiệp, công nghệthông tin và truyền thông, phát triển nguồn nhân lực, phát triển lưu vực sông Mekong, đầu tư,năng lượng, giao thông, văn hóa, y tế công cộng, du lịch và môi trường
Hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Trung Quốc
Mong muốn giảm thiểu các rào cản thương mại, giảm chi phí, tăng thương mại
và đầu tư nội vùng, tăng hiệu quả kinh tế và tạo ra một thị trường rộng hơn với các cơhội lớn hơn, và tối ưu hoá hiệu quả kinh tế theo qui mô cho thương mại, mở rộng tínhhấp dẫn để thu hút vốn và nhân tài
Các mục tiêu của Hiệp định này là:
(a) Tăng cường và mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa ASEAN và Trung Quốc
(b) Tích cực tự do và xúc tiến thương mại hàng hoá và dịch vụ, cũng như cơ chế đầu tư thông thoáng và rõ ràng
(c) Khai thác các lĩnh vực mới và thết thập các biện pháp thích hợp cho hợp tác kinh tế chắt chẽ hơn giữa các Bên, và
(d)Tạo thuận lợi cho hội nhập kinh tế có hiệu quả hơn của các nước thành viên mới củaASEAN và tạo nhịp cầu thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các Bên
CÁC BIỆN PHÁP HỢP TÁC KINH TẾ
(a) Tích cực loại bỏ thuế và hàng rào phi thuế đối với hầu hết thương mại hàng hoá
(b) Tiến tới tự do hoá thương mại dịch vụ về cơ bản tất cả các lĩnh vực
(c) Thiết lập một cơ chế đầu tư cạnh tranh và cởi mở để tạo thuận lợi và thúc đẩy đầu tư trong khuôn khổ FTA
Trang 7(d) Áp dụng các ứng xử đặt biệt, khác biệt và linh hoạt cho các nước thành viên mới của ASEAN
(e) Áp dụng linh hoạt cho các Bên trong đàm phán FTA đối với các khu vực nhạy cảm củalĩnh vực hàng hoá, dịch vụ và đầu tư Sự linh hoạt này sẽ được đàm phán và cùng thống nhấtthoả thuận dựa trên nguyên tắc có đi có lại và cùng có lợi
(f) Thiết lập các biện pháp tạo thuận lợi đầu tư và thương mại có hiệu quả, gồm không hạnchế việc đơn giản hoá thủ tục hải quan và các thoả thuận công nhận lẫn nhau
(g) Mở rộng hợp tác kinh tế ra các lĩnh vực khác có thể đồng thuận được của cả hai bênASEAN và Trung Quốc, mà sẽ bổ sung vào việc làm sâu sắc thêm liên kết đầu tư và thươngmại giữa ASEAN và Trung Quốc, hình thành lên các chương trình hành động để thực hiệncác lĩnh vực hợp tác
(h) Thiết lập các cơ chế thích hợp nhằm mục đích thực hiện có hiệu quả Hiệp định này
c Hiệp định FTA Trung Quốc-Hàn Quốc
- Ngày 1/6/2015 2 nước đã chính thức ký Hiệp định tự do thương mại song phương (FTA)sau ba năm đàm phán
- Trong vòng 10 năm sau khi hiệp định được thực thi:
+ Hàn Quốc sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với 79% toàn bộ sản phẩm, tương đương
9.690 mặt hàng từ Trung Quốc
+ Trung Quốc cũng sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với 71% toàn bộ sản phẩm, tương đương 5.846 mặt hàng từ Hàn Quốc
- Trong vòng 20 kể từ sau khi thực hiện hiệp định này:
+ Hàn Quốc sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với 92% tất cả sản phẩm từ Trung Quốc
+ Trung Quốc cũng sẽ bãi bỏ thuế nhập khẩu đối với 91% các mặt hàng của Hàn Quốc
d Hiệp định thương mại tự do song phương FTA Trung Quốc – Úc (ChAFTA)
- Bắt đầu có hiệu lực từ ngày 20/12/2015
- Ngày có hiệu lực, hơn 86% xuất khẩu hàng hóa của Úc sang TQ sẽ được miễn thuế, và sẽtăng đến mức 96 % khi ChAFTA được thực hiện đầy đủ
Trang 8- Đổi lại, Úc cũng sẽ mở rộng thị trường đầu tư cho các doanh nghiệp Trung Quốc e Hiệpđịnh thương mại tự do (FTA) Trung Quốc – Iceland
- Hiệp định có hiệu lực từ ngày 1/7/2014
- Mục tiêu chính là thúc đẩy thương mại song phương thông qua việc bãi bỏ thuế quan đối với hàng nhập khẩu và tăng cường hơn nữa quan hệ kinh tế giữa hai nước
- FTA này bao gồm các quy định về thương mại hàng hoá và dịch vụ, quy tắc xuất xứ, tạo thuận lợi cho thương mại, quyền sở hữu trí tuệ, cạnh tranh và đầu tư
- Theo FTA Trung Quốc-Iceland, tỷ lệ hàng hóa áp mức thuế quan bằng 0% giữa Trung Quốc với Iceland lần lượt là 96,23% và 100%
f FTA Trung Quốc –Thụy Sĩ
-Hiệp định có hiệu lực từ ngày 1/7/2014
- Theo FTA Trung Quốc-Thụy Sĩ, Thụy Sĩ sẽ ngay lập tức áp thuế quan bằng không đối với 99,7% hàng xuất khẩu của Trung Quốc sau khi Hiệp định này có hiệu lực
- Trung Quốc cũng thực hiện mức thuế này đối với 84,2% hàng xuất khẩu của Thụy Sĩ
- Theo FTA Trung Quốc-Thụy Sĩ, tỷ lệ sản phẩm tham gia giảm thuế của Thụy Sĩ là99,99% còn của phía Trung Quốc là 96,5%, trong đó những sản phẩm có mức thuế giảmtương đối lớn là hàng dệt, quần áo, giày, mũ, linh kiện ôtô và các chế phẩm kim loại
g Hiệp định thương mại tự do (FTA) Trung Quốc-Campuchia
- Kí kết ngày 12/10/2020
- Hiệp định được Trung Quốc và Campuchia ký kết bao gồm các lĩnh vực như thương mại,
du lịch, nông nghiệp,…
- 2 nước sẽ cắt giảm thuế đối với các sản phẩm nhập khẩu
- Tỷ lệ các mặt hàng được Trung Quốc miễn thuế cho Campuchia lên đến 97,53%
h Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực ()
- RCEP là hiệp định thương mại tự do đa phương có quy mô lớn đầu tiên mà Trung Quốc
ký kết
Trang 9- Bao gồm 10 nước thành viên ASEAN và 5 quốc gia mà ASEAN đã ký hiệp định thương mại tự do (Trung Quốc, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand).
- Xét trên phương diện quy mô nền kinh tế, số lượng dân số, quy mô thương mại hay tiềmnăng thị trường tiêu dùng… thì Trung Quốc đều đứng đầu RCEP, có đủ năng lực đảm nhậnvai trò lãnh đạo trên thực tế trong quá trình xây dựng quy tắc kinh tế-thương mại ở khu vựcchâu Á-Thái Bình Dương -> nâng cao hơn nữa ảnh hưởng kinh tế-thương mại và chính trị ởkhu vực này, thậm chí là trên trường quốc tế
- Trung Quốc còn có thể được hưởng lợi từ việc khu vực thương mại tự do liên tục mởrộng và xu hướng hội nhập của thị trường lớn, từ đó đẩy nhanh quá trình chuyển đổi cơ cấukinh tế, giành thị phần lớn hơn trên thị trường giá trị gia tăng cao
- Thông qua RCEP, Trung Quốc sẽ hợp tác chặt chẽ với các nước châu Á, tăng cường mức
độ phụ thuộc kinh tế, mối quan hệ cộng sinh ngành nghề và cầu giữa Trung Quốc với các nềnkinh tế xung quanh sẽ ngày càng bền chặt hơn
- Hiệp định này sẽ giúp Bắc Kinh mở rộng không gian thị trường xuất khẩu, đáp ứng nhucầu nhập khẩu tiêu dùng trong nước, có lợi cho việc duy trì ổn định thương mại đối ngoại vàđầu tư nước ngoài
II Đánh giá môi trường kinh doanh
1 Kinh tế- chính trị Trung Quốc:
1.1 Tổng quan về kinh tế- chính trị Trung Quốc:
- Trung Quốc hiện là nền kinh tế đứng thứ 2 trên thế giới tính theo GDP danh nghĩa nhờtận dụng tốt tỷ giá hối đoái biến động trên thị trường thậm chí có dự báo chính thức rằngTrung Quốc sẽ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới tính theo GDP danh nghĩa kể từ năm2028
- Xuất nhập khẩu: Trung Quốc là nền kinh tế sản xuất và xuất khẩu lớn nhất thế giới,bên cạnh đó còn là thị trường tiêu thụ hàng hóa có tốc độ phát triển nhanh nhất và là quốc gianhập khẩu lớn thứ 2 thế giới
Trang 10+ Các mặt hàng nhập khẩu chính là: nhiên liệu điện, máy móc, dầu và khoáng sản, thiết
bị quang học và y tế, quặng kim loại,
+ Các mặt hàng xuất khẩu: điện, máy móc thiết bị, hàng may mặc, dệt may, điện thoại,
- Thuế: Có 14 loại thuế đánh vào các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài và đầu tư nướcngoài và người nước ngoài bao gồm: thuế Giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ, thuế kinh doanh,thuế Thu nhập doanh nghiệp, đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp nước ngoài, thuế Thu nhập
cá nhân, thuế tài nguyên, thuế tăng giá trị đất, thuế bất động sản đô thị, thuế giấy phép sửdụng phương tiện vận chuyển, thuế tem, thuế chứng thư, thuế sát sinh, thuế nông nghiệp vàthuế xuất nhập khẩu
Hồng Kông, Macau, Đài Loan và người Hoa kiều và doanh nghiệp của họ bị đánhthuế như người nước ngoài và doanh nghiệp nước ngoài Nhằm thu hút vốn, công nghệ
và thông tin Trung Quốc đã ban hành nhiều ưu đãi thuế cho đầu tư nước ngoài và đã kýkết hiệp định về thuế
- Cơ cấu kinh tế: nông nghiệp 27%, Công nghiệp: 29%, Dịch vụ: 44% ( 2018) Tỷ trọngnông nghiệp giảm, tỷ trọng công nghiệp dịch vụ tăng nhờ sự tăng trưởng tốc độ cao củangành công nghiệp dịch vụ
- Các trọng điểm kinh tế: Báo cáo GDP tại 9 trung tâm kinh tế trọng điểm của TrungQuốc bao gồm Bắc Kinh, Thiên Tân, Thượng Hải, Quảng Châu, Trùng Khánh, lần lượtđược công bố trong thời gian gần đây cho thấy quốc gia này đã có 23 thành phố gia nhậpnhóm thành phố có GDP 1000 tỷ nhân dân tệ
- Đầu tư nước ngoài: Dòng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Trung Quốc năm 2020 tăng14% đưa nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới thành điểm đến FDI hàng đầu thế giới Thành côngcủa Trung Quốc trong lĩnh vực thu hút nguồn vốn FDI còn do Trung Quốc đã phát triển và
mở rộng hệ thống khuyến khích đầu tư đa dạng như: Chủ động sử dụng nguồn vốn nướcngoài một cách hợp lý, hiệu quả; Coi đầu tư nước ngoài là một nguồn lực quan trọng trongquá trình phát triển của đất nước, chính sách thu hút đầu tư nước ngoài ngày càng thôngthoáng và hấp dẫn; Khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào các vùng khó khăncủa Trung Quốc (miền Trung và miền Tây) Khi đầu tư vào các khu vực khó khăn, các nhàđầu tư sẽ được hưởng chính sách thuế ưu đãi hơn trong 10 năm sau khi bắt đầu thực hiện dựán Cụ thể: Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở các ngành được khuyến khíchđầu tư, thì mức thuế thu nhập doanh nghiệp thấp (15%), đối với những vùng khó khăn đượckhuyến khích đầu tư (miền Tây và miền Trung của Trung Quốc), thì doanh nghiệp khôngphải nộp thuế thu nhập trong 2 năm sau khi có lãi và chỉ nộp 50% thuế thu nhập trong 6 nămtiếp theo; Mở cửa các thị trường tài chính được thực hiện trên nguyên tắc tin cậy và thậntrọng từng bước
- Cơ sở hạ tầng: mỗi năm Trung Quốc dành 8% GDP đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở hạtầng Trung Quốc hiện đang phát triển chóng mặt khiến cho Mỹ cũng phải dè chừng Một sốcông trình là niềm tự hào của Trung Quốc có thể kể đến như cầu sắt xuyên biển Vịnh HoàngChâu dài nhất thế giới ( đang trong quá trình thực hiện), cầu bắc qua
Trang 11sông Dương Tử dài 11km, hệ thống tàu điện không người lái Sky Shuttle, Cơ sở hạ tầng được coi là sức mạnh, điểm sáng trong nền kinh tế Trung Quốc.
b Chính trị:
Chính trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa diễn ra trong một khuôn khổ chế độ xãhội chủ nghĩa với một hệ thống đơn đảng, là Đảng Cộng sản Trung Quốc, đứng đầu làTổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, người đang giữ cương vị lãnh đạo tối cao củaTrung Quốc Quyền lực nhà nước tại Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa (PRC) được thựchiện thông qua Đảng Cộng sản, Quốc vụ viện và các đại diện cấp tỉnh và địa phương.Đảng Cộng sản Trung Quốc sử dụng thông tin nội bộ để quản lý và theo dõi những bấtđồng nội bộ giữa nhân dân của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Hai đặc khu hành chính(SAR) của Trung Quốc, Hồng Kông và Ma Cao, có hệ thống đa đảng độc lập và táchbiệt với hệ thống độc đảng của đại lục
Đặc điểm khác của chính trị Trung Quốc:
Sức mạnh sắc bén và toàn diện: do 1 đảng lãnh đạo, thống trị các đỉnh cao của nền kinh tế và kiểm soát phương thức sản xuất thông qua chế độ độc tài của giai cấp vô sản do đảng lãnh đạo
Một mục tiêu, các chiến lược khác nhau: Giấc mơ Trung Hoa là mục tiêu bền bỉ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhưng Đảng đã áp dụng các chiến lược khác nhau trong những thời điểm khác nhau
Vũ khí tối thượng cho sự sống còn của Đảng Cộng sản Trung Quốc
Bộ máy Tuyên truyền Toàn cầu của Đảng
Thúc giục chủ nghĩa dân tộc chống lại phương tây, trung thành với Đảng.Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ không bao giờ từ bỏ chế độ độc đảng
c Một số vấn đề chính trị -kinh tế ở Trung Quốc:
Nhằm thực hiện mục tiêu bành trướng chính trị toàn cầu của mình, Trung Quốc đã córất nhiều chính sách nhằm đánh thẳng vào nền kinh tế để lăm le đưa nền kinh tế lên vịtrí số 1 thế giới, bởi kinh tế chính là vũ khí quan trọng nhất thể hiện được sức mạnhchính trị
Chủ quyền: vấn đề chủ quyền của Trung Quốc là một vấn đề nan giải Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Nhân Dân Trung Hoa, Trung Quốc đã có những hành động gây ra những tranh cãi về vấn đề chủ quyền với các nước láng giềng xung quanh Trong đó phải kể đến đến những tranh chấp:
Trang 12o Tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Hàn Quốc: Đá ngầm Socotra
o Tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Nhật Bản: Đảo Senkaku
o Tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc với Ấn Độ: Aksai Chin (Khu tự trịDuy Ngô Nhĩ Tân Cương và Khu tự trị Tây Tạng) và Phòng tuyến McMahon
Những hành động của Trung Quốc trong lĩnh vực chủ quyền nhằm mục đích kinh tế:
o Nhằm đa phương hóa nguồn cung cấp năng lượng, Trung Quốc đầu tư khaithác dầu khí ở các nước ngoài để đảm bảo an toàn năng lượng Ngoài khai thác dầu khí vàkhoáng còn là khai thác thủy hải sản tạo nguồn thu khổng lồ
o Các đảo quần đảo và vùng biển mà Trung Quốc đang bành trướng cũng lànhững địa bàn chiến lược và chiếm vị trí rất quan trọng đối với không chỉ các quốc gia trongkhu vực mà còn là trên toàn thế giới
o Trong nội bộ Trung Quốc, Bắc Kinh cũng bị áp lực của thành phần theo
“chủ nghĩa dân tộc”, tỏ ra bất cần và lợi dụng chủ trương hòa hoãn này mở rộng khu vực khaithác dầu khí ở Biển Đông và thu hẹp không gian bành trướng của chiến lược địa kinh tế củaTrung Quốc ở Biển Đông và một số khu vực lân cận khác
o Mặt khác vấn đề chủ quyền cũng đã trực tiếp khiến cho giao lưu kinh tế giữaTrung Quốc và các nước có cạnh tranh chủ quyền như Việt Nam, Ấn Độ, Nhật Bản, … trởnên căng thẳng, suy giảm và ảnh hưởng tới sự hợp tác song phương và đa phương giữa cácquốc gia
=> Tranh chấp biển đảo hiện nay là một vấn đề hết sức nghiêm trọng trêntoàn thế giới, không chỉ tồn tại ở lĩnh vực kinh tế qua việc khai thác tàinguyên mà còn mục đích sâu xa hơn về chính trị đó cũng chính là mụctiêu giấc mơ Trung Hoa, đưa Trung Quốc vượt lên bá chủ thế giới
Rủi ro chính trị: các nhà đầu tư nước ngoài đầu từ vào Trung Quốc sẽ phải đối mặt với những rủi ro chính trị nhất định:
o Dễ bị tổn thương bởi các cú sốc bên ngoài, chẳng hạn như giá hàng hóa toàncầu (đặc biệt là năng lượng) tăng đột biến, dịch bệnh, bất ổn chính trị khu vực
o Bất ổn chính trị trong nước cũng tiềm ẩn những nguy cơ: tăng trưởng nhanh,
sự phẫn nộ của công chúng đối với việc phân chia lại đất đai, gia tăng khoảng cách giàunghèo; và các tai nạn công nghiệp lớn, bao gồm cả sự cố tràn chất độc, tất cả đã gây ra bất ổn
xã hội Sự biến động này
8
Trang 13có khả năng buộc chính phủ phải hành động gây nguy hiểm cho tài sản cốđịnh và làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư.
o Các đối thủ cạnh tranh địa phương của Trung Quốc thường có khả năng điềuhướng tốt hơn trong môi trường kinh doanh như mê cung của đất nước Các biện pháp bảo vệpháp lý được thực thi kém Bản quyền được bảo vệ không nhất quán Theo OECD, hệ thốngtài chính ở Trung Quốc không có lợi và ủng hộ các thực thể thuộc sở hữu nhà nước
o Ngoài ra, các tập đoàn nước ngoài ở Trung Quốc phải đối mặt với rủi ro về
uy tín tại nước sở tại Cũng giống như Google, Microsoft và Yahoo đã bị chỉ trích mạnh mẽ ởHoa Kỳ vì cho phép (trong một số trường hợp, giúp đỡ) chính phủ Trung Quốc thao túng việc
sử dụng Internet của người tiêu dùng, các công ty khác có thể bị buộc tội góp phần vào cáchoạt động lao động không công bằng hoặc không an toàn điều kiện môi trường
Chiếm đoạt tài sản: cùng với những rủi ro chính trị các nhà đầu tư nước ngoài còn phải đối mặt với các hình thức chiếm tài sản nước ngoài bao gồm quốc
hữu hóa, trưng dụng và tịch thu:
o Quốc hữu hóa: Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã có nhiềuđộng thái nhắm vào giới doanh nghiệp tư nhân công nghệ cao hàng đầu, từ thanh tra cho đếnđưa người vào các doanh nghiệp tư, quản lý chặt giới dân doanh từ vấn đề chính trị đến vấn
đề kinh tế Có phân tích cho rằng ĐCSTQ đang thúc đẩy giới dân doanh đi vào con đường cũtheo mô hình hợp tác công và tư, bước tiếp theo là triệt để thực thi quốc hữu hóa nền kinh tế,xây dựng nền kinh tế bế quan tỏa cảng với thế giới => Các doanh nghiệp nước ngoài khikinh doanh tại môi trường này sẽ gặp phải những vấn đề khó khăn như bị nhà nước can thiệpvào vấn đề kinh doanh hay bị kiểm soát
o Trưng dụng (Expropriation): Theo tờ South China Morning Post, các
cơ quan lập pháp của Thâm Quyến và Quảng Châu (đều thuộc tỉnh Quảng Đông) đã triệu tậpcuộc họp ngày 11.2 và thông qua luật cho phép chính quyền cấp thành phố và cấp quận đượctrưng dụng nhà, phương tiện của cá nhân, tổ chức nhằm phục vụ mục đích kiểm soát dịchbệnh Covid-19 do virus Corona chủng mới (nCoV) gây ra Chính quyền cũng được phép chỉthị cho doanh nghiệp sản xuất các vật phẩm cần thiết cho việc kiểm soát dịch bệnh => Một
số doanh nghiệp nước ngoài hoạt động trong lĩnh vực sản xuất hay nhà nghỉ, khách sạn, bệnhviện, cũng có thể bị nhà nước trưng dụng để phục vụ cho kiểm soát dịch bệnh
9
Trang 14d Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung dưới góc nhìn kinh tế - chính trị:
Chính trị: Bắt đầu từ cuối thời chính quyền Obama, Hoa Kỳ đã nhận ra rằng Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Tâ —p Câ —n Bình đã không là mô —t nước Trung Quốc mà Hoa Kỳ mong đợi trước đây, tức là một nước đóng góp cho dân chủ, hòa bình và thịnh vượng của thế giới Thay vào đó, những gì họ thấy là mộtTrung Quốc táo bạo đã lợi dụng thế giới thương mại tự do để tăng cường sức mạnh kinh tế và quân sự để chiếm lấy vị trí quốc gia hàng đầu thế giới Tham vọng này đã được thể hiện trong kế hoạch 2025, kế hoạch Vành Đai Con Đường,hành vi hung hăng của Trung Quốc đối với các nước láng giềng từ Ấn Độ đến Malaysia đến Nhật Bản đến Philippines đến Việt Nam, v.v
Kinh tế: đó là một cuộc chiến thương mại và các hành động của Hoa Kỳ đều dựatrên ba lập luận kinh tế Thứ nhất, Trung Quốc có thặng dư thương mại rất lớn với Mỹ khoảng 420 tỷ USD năm 2018 Thứ hai, thông qua các biện pháp trợ cấp phi thị trường và không minh bạch cho các ngành công nghiệp, Trung Quốc
đã lợi dụng hê — thống thương mại tự do để tích lũy số thặng dư này Thứ ba, Trung Quốc đã tiếp tục đánh cắp tài sản trí tuệ của Mỹ và buộc các công ty Mỹ phải chuyển giao công nghệ Mỹ để tiến cao hơn trong công nghệ
=> Hậu quả to lớn mà cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung gây ra cho nền kinh tế Trung Quốc:Xuất khẩu sang Mỹ giảm (Mỹ là một thị trường lớn)
Một số doanh nghiệp từ Mỹ ngưng hoặc hạn chế làm việc với Trung Quốc
Dư thừa lượng lớn sản phẩm xuất khẩu
Tăng giá thị trường dẫn đến lạm phát, thị trường bất ổn
Một số mặt hàng trở nên thiếu hụt cung do đã hạn chế nhập khẩu từ Mỹ
Tỷ lệ thất nghiệp tăng
Tăng trưởng kinh tế giảm
1.2 Kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh bùng phát đại dịch:
a Những tác động tiêu cực tới nền kinh tế:
* Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc sụt giảm rõ rệt:
- Tăng trưởng GDP giảm xuống mức thấp kỷ lục chỉ khoảng 4% ( quý I - 2020) tổng thiệt hại khoảng 1380 tỷ NDT
* Sản lượng công nghiệp giảm mạnh
* Chỉ số quản lý thu mua ( PMI) sản xuất giảm
Trang 15* Dịch vụ hàng không và du lịch thiệt hại nặng nề.
* Tình trạng thất nghiệp ngày càng trầm trọng
* Ô nhiễm môi trường
b Các biện pháp của Trung Quốc để vực dậy nền kinh tế:
* Giảm thuế và hạ thấp các loại thuế phí doanh nghiệp
* Áp dụng chính sách nới lỏng tiền tệ
* Mở rộng mức hỗ trợ cho sản xuất công nghiệp
* Thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng trong nước
* Hỗ trợ tài chính giải cứu ngành hàng không
=> Nhờ sự nỗ lực của Nhà nước và người dân, nền kinh tế Trung Quốc đã có những bước chuyển mình sau đại dịch
Tăng trưởng kinh tế được kỳ vọng sẽ nhảy vọt vượt mức 8,1% sau một năm
2020 ảm đạm Đà hồi phục kinh tế mạnh mẽ nhờ tổng hòa được nhiều yếu tố đã khiến cho nhiều người tin rằng năm 2028 Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ trở thành nền kinh tế lớn nhất hành tinh
Thị trường lao động Trung Quốc sau biến động lớn của dịch Covid vẫn hoàn thành vượt chỉ tiêu đề ra 131,8% lượng việc làm mới Đến cuối năm 2020 thì lượng người thất nghiệp vẫn không đổi so với cùng kỳ năm ngoái Các nhà hoạch định chính sách hàng đầu quốc gia đã tập trung tối ưu hóa hệ thống phân phối thu nhập, mạng lưới an sinh xã hội để củng cố sức mạnh thị trường lao động trong nước, qua đó nâng cao sức mạnh và tiềm năng chi tiêu tiêu dùng của các hộ gia đình trên cả nước
Thị trường chứng khoán ghi nhận mức tăng trưởng gấp đôi cùng kỳ năm 2019nhận 1,62 triệu nhà đầu tư mới) Trong năm 2020, con số này còn ghi nhận thêm18,02 triệu nhà đầu tư, nâng tổng số lên 177,77 triệu Sự tăng vọt dòng vốn đầu
tư vào thị trường đã đưa các chỉ số chứng khoán Trung Quốc tăng vọt.Thống kê cho thấy kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc năm 2020 đã lên mức cao nhất mọi thời đại 2,6 nghìn tỷ USD Bất chấp hệ quả từ thương chiến Mỹ Trung, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ đạt đỉnh 13,6 tỷ USD trong năm Thị phần xuất khẩu của Trung Quốc trên toàn cầu tăng lên mức kỷ lục 14,3%
- Tháng 1/2020, Trung Quốc ký với Mỹ thỏa thuận thương mại giai đoạn 1, tạmchấm dứt cuộc chiến tranh thương mại kéo dài gần 2 năm giữa hai nền kinh tếhàng đầu thế giới