LUẬN văn THẠC sĩ đề tài phân tích báo cáo tài chính công ty cổ phần tập đoàn hòa phát

Nguyễn Thị Thu Liên đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã hoàn thành luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh với đề tài: “Phân tích báo cáo tài chính

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Đề tài: Phân tích báo cáo tài chính Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát

Họ tên học viên: Lê Quốc Toản MSHV: CH290820

Lớp: K29A GVHD: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Liên

Hà Nội – 04/2022

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ Kế toán với đề tài: “Phân tích

báo cáo tài chính Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát” là công trình

nghiên cứu khoa học của riêng tôi và được hoàn thành dưới sự hướng dẫn

của PGS TS Nguyễn Thị Thu Liên Các số liệu, kết quả trong luận văn

hoàn toàn trung thực, có cơ sở và nguồn gốc rõ ràng Những đánh giá, kết luận của luận văn chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước khi trình, bảo vệ và công nhận bởi Hội đồng đánh giá luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Kế toán tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Tôi xin cam đoan và chịu trách nhiệm về lời cam đoan này./

Tác giả luận văn

Lê Quốc Toản

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu tại khoa Sau Đại học Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, được sự giúp đỡ tận tình của các thầy giáo, cô giáo giảng dạy và đặc biệt PGS TS Nguyễn Thị Thu Liên đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã hoàn thành

luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh với đề tài: “Phân tích báo cáo tài chính Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát”

Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể cán bộ và công nhân viên Công

ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian

thực hiện đề tài này Trong quá trình thực hiện khó có thể tránh khỏi những khiếm khuyết, vì vậy tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý

thầy, cô giáo và bạn đọc để luận văn được hoàn thiện hơn

Kính chúc các thầy giáo, cô giáo luôn mạnh khỏe, công tác tốt, chúc Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát ngày càng vững mạnh, phát triển

Tôi xin chân thành cảm ơn!

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BCTC: Báo cáo tài chính

CTPT: Chỉ tiêu phân tích

DTT: Doanh thu thuần HĐKD: Hoạt động kinh doanh HĐTC: Hoạt động tài chính HTK: Hàng tồn kho

KQKD: Kết quả kinh doanh LCT: Luân chuyển thuần LCTT: Lưu chuyển tiền tệ LNST: Lợi nhuận sau thuế

VLC: Vốn lưu động

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay, nền kinh tế Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi theo hướng kinh tế thị trường, mở cửa hội nhập kinh tế trong khu vực cũng như toàn cầu

Hệ thống doanh nghiệp cũng đã và đang không ngừng đổi mới và phát triển theo hướng đa dạng hóa các loại hình doanh nghiệp và hình thức sở hữu Chính

vì vậy, những yêu cầu cấp thiết đối với nhà quản lý, quản trị doanh nghiệp và đặc biệt là những nhà quản trị tài chính doanh nghiệp cần có sự hiểu biết và có những kiến thức cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp, để có thể phân tích, đánh giá một cách đúng đắn nhất về tình hình hoạt động, hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp theo hệ thống chỉ tiêu kinh tế tài chính phù hợp, nắm rõ được đâu là điểm mạnh, điểm yếu của hệ thống tài chính trong doanh nghiệp mình

để đưa ra những quyết định kịp thời, chính xác

Phân tích báo cáo tài chính là một công việc vô cùng cần thiết không những đối với chủ sở hữu doanh nghiệp mà còn cần thiết đối với tất cả các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp có quan hệ về kinh tế và pháp lý với doanh nghiệp Đánh giá được đúng thực trạng tài chính, chủ doanh nghiệp sẽ đưa ra được các quyết định kinh tế thích hợp, sử dụng một cách tiết kiệm và có hiệu quả vốn và các nguồn lực, nhà đầu tư có quyết định đúng đắn với sự lựa chọn đầu tư của mình, các chủ nợ được đảm bảo về khả năng thanh toán của doanh nghiệp đối với các khoản cho vay, nhà cung cấp và khách hàng đảm bảo được việc doanh nghiệp sẽ thực hiện các cam kết đặt ra, các cơ quan quản lý Nhà nước có được các chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cũng như hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và đồng thời kiểm soát được hoạt động của doanh nghiệp bằng pháp luật

Nhận thấy tầm quan trọng của công tác phân tích BCTC đối với việc phản ánh thực trạng tài chính của các đơn vị và thực trạng tình hình tài chính của Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát nên đề tài “Phân tích báo cáo tài chính Công ty

cổ phần Tập đoàn Hòa Phát” được chọn làm đề tài nghiên cứu cho bài luận văn này Mục đích chính của đề tài này là phân tích báo cáo tài chính tại Công ty

Cổ phấn Tập đoàn Hòa Phát, tìm ra các nguyên nhân và hạn chế và từ đó đưa

ra các giải pháp nhằm nâng cao năng lực tài chính Giải quyết tốt đề tài góp phần đánh giá đúng hơn thực trạng tình hình tài chính của đơn vị phục vụ cho nhiều các đối tượng quan tâm khác nhau

1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Công tác phân tích BCTC trong các DN nói chung đã có rất nhiều người quan tâm bởi vì trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh công ty nào muốn tồn tại và phát triển thì cần có những quyết định kinh tế đúng đắn Để có thể đưa ra các quyết định đúng đắn, ban lãnh đạo công ty cần hiểu rõ tình hình tài chính của công ty mình, công tác phân tích tài chính nhờ vậy mà không ngừng phát

Các công trình nghiên cứu đã công bố là các luận án, luận văn:

- Luận văn thạc sĩ kinh tế về đề tài “Phân tích báo cáo tài chính của công ty cổ phần FPT” của Lý Loan Loan năm 2015 đã hệ thống hóa về phân tích BCTC trong các

DN Sau đó, mô tả lại quá trình phân tích BCTC tại Công ty: thảo luận và đánh giá những ưu điểm, hạn chế trong phân tích BCTC tại các đơn vị nghiên cứu, từ đó đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện phân tích BCTC

- Luận văn thạc sĩ kinh tế về đề tài “Phân tích báo cáo tài chính của Công ty cổ phần Tập đoàn Hoa Sen” của Trần Hoàng Anh năm 2017 đã tập trung hệ thống hóa được những vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tình hình tài chính thông qua BCTC,

đề cập sâu đến phương pháp cũng như nội dung phân tích tình hình tài chính DN

- Luận văn thạc sĩ kinh tế đề tài “Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần sữa Việt Nam Vinamilk” của Nguyễn Mỹ Linh năm 2019 đã hệ thống hóa được các lý luận khoa học về báo cáo tài chính và phân tích BCTC của Công ty từ đó chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu trong năng lực tài chính, đưa ra một số giải pháp giúp khắc phục những hạn chế nhằm mục tiêu nâng cao năng lực tài chính công ty trong thời gian tới

Cả 3 công trình trình trên đều có những thành công nhất định và đều đã hệ thống hóa được các nguyên lý chung về phân tích BCTC, đưa ra đươc chỉ tiêu phân tích

Sau khi nghiên cứu các công trình đã công bố, tác giả nhận thấy chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về phân tích BCTC của Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát mới trong năm tài chính 2021, nên tác giả lựa chọn đề tài “Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Tập đòan Hòa Phát” nhằm đóng góp nâng cao năng lực tài chính tại công ty, đồng thời góp phần phong phú thêm cho hệ thống các công trình nghiên cứu về phân tích BCTC

1.3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích cơ bản của đề tài là dựa trên những dữ liệu tài chính thực tế đã được công bố của Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát để đánh giá thực trạng tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát, chỉ rõ ưu điểm và hạn chế tồn tại về tình hình tài chính tại Công ty Từ đó đề xuất giải pháp nâng cao năng lực tài chính tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát

- Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài:

+ Hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về phân tích BCTC trong DN

+ Tìm hiểu, đánh giá thực trạng phân tích BCTC tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát

+ Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực tài chính tại Công ty Cổ

6

phần Tập đoàn Hòa Phát.

1.4 Câu hỏi nghiên cứu

Để đạt mục tiêu nghiên cứu, cần tập trung trả lời các câu hỏi sau: Những chỉ tiêu nào được sử dụng trong phân tích báo cáo tài chính?

Thực trạng tài chính của Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát như thế nào?

Làm thế nào để cải thiện tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát?

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát với các cơ sở dữ liệu từ Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính của Công ty

Phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi không gian: Đề tài được thực hiện tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát

- Phạm vi thời gian: Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát trong giai đoạn từ năm 2020 – 2021

- Nội dung: Phân tích, đánh giá BCTC của Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát, từ đó trình bày các giải pháp nhằm nâng cao năng lực tài chính của Công ty

1.6 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

Phương pháp thu thập số liệu:

Thu thập các số liệu thống kê qua báo cáo tài chính: báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh, quy mô vốn, doanh thu,…của Công ty các năm 2020 và 2021

Phân tích và xử lý dữ liệu:

Trong quá trình làm đề tài nghiên cứu, tác giả sẽ sử dụng nhiều phương pháp phân tích khác nhau như: phương pháp phân tích tổng quát, phân tích tỷ lệ, so sánh các hệ số và tổng hợp suy diễn, mô hình phân tích Dupont

- Luận văn sử dụng phương pháp tính toán và so sánh các chỉ tiêu nghiên cứu theo thời gian, so sánh giữa số thực tế kỳ phân tích với số thực tế của kỳ kinh doanh trước nhằm xác định rõ xu hướng thay đổi về tình hình hoạt động tài chính của doanh nghiệp Đánh giá tốc độ tăng trưởng hay giảm đi của các hoạt động tài chính của doanh nghiệp

- So sánh, đối chiếu tình hình biến động cả về số tuyệt đối và số tương đối trên từng chỉ tiêu, từng báo cáo tài chính Phân tích sự biến động về quy mô

7

của từng khoản mục, trên từng báo cáo tài chính của doanh nghiệp Qua đó xác định được mức biến động về quy mô của chỉ tiêu phân tích và mức độ ảnh hưởng của từng chỉ tiêu nhân tố đến chỉ tiêu phân tích

- So sánh dọc, ngang, sử dụng các tỷ lệ, các hệ số thể hiện mối tương quan giữa các chỉ tiêu trong từng báo cáo tài chính, giữa các báo cáo tài chính của doanh nghiệp Phân tích theo chiều dọc trên các báo cáo tài chính là phân tích sự biến động về cơ cấu hay những quan hệ tỷ lệ giữa các chỉ tiêu trong hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp

- So sánh xác định xu hướng về tính chất liên hệ giữa các chỉ tiêu Các chỉ tiêu riêng biệt hay các chỉ tiêu tổng cộng trên báo cáo tài chính được xem xét trong mối quan hệ với các chỉ tiêu phản ánh quy mô chung và chúng có thể được xem xét trong nhiều kỳ để phản ánh rõ hơn xu hướng phát triển của các hiện tượng kinh tế - tài chính của doanh nghiệp

- Phương pháp tỷ lệ là phương pháp dựa trên việc phân tích ý nghĩa của các tỷ

lệ giữa một khoản mục nhất định trên báo cáo với một hoặc nhiều khoản mục khác Tùy theo mục tiêu phân tích mà quyết định lựa chọn các nhóm chỉ tiêu phân tích, mức

độ của nhóm chỉ tiêu, trong từng thời kỳ cụ thể Ngoài ra khi thực hiện phương pháp phân tích tỷ lệ còn có thể áp dụng mô hình phân tích Dupont cho phép phân tích sâu hơn về mối tương quan giữa các tỷ lệ đó ảnh hưởng tới vấn đề cần phân tích

1.7 Những đóng góp mới của đề tài nghiên cứu

- Về mặt lý luận: đề tài góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung và phương pháp về phân tích BCTC trong các DN, là cơ sở nền tảng cho việc phân tích BCTC DN, làm tài liệu nghiên cứu khoa học giúp các nhà phân tích BCTC DN một cách khoa học, từ đó đưa ra được các nhận định, đánh giá và kết luận chính xác toàn diện tình hình tài chính của DN cần phân tích

- Về mặt thực tế: đề tài phân tích và đánh giá một cách khách quan những tồn tại của hoạt động phân tích BCTC tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát Từ đó, đề xuất các giải pháp và điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện phân tích BCTC tại Công ty CP Sông Đà Hà Nội, giúp công ty đánh giá chính xác tình hình tài chính tài chính và hướng các quyết định của Ban lãnh đạo công ty theo chiều hướng phù hợp với tình hình tài chính của DN

1.8 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục chữ viết tắt, phụ lục, luận văn được kết cấu thành 4 chương:

Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu

Chương 2: Lý luận chung về phân tích BCTC doanh nghiệp

Chương 3: Phân tích báo cáo tài chính Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát

Chương 4: Giải pháp cải thiện tình hình tài chính của Công ty cổ phần

8

Tập đoàn Hòa Phát

CHƯƠNG 2 LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

2.1 Phân tích báo cáo tài chính và vai trò phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp.

2.1.1 Khái niệm và các loại Báo cáo tài chính doanh nghiệp

* Khái niệm Báo cáo tài chính

Báo cáo tài chính (BCTC) là những báo cáo tổng hợp về tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và dòng tiền trong kỳ của doanh nghiệp Nói cách khác, báo cáo tài chính là phương tiện trình bày khả năng sinh lợi

và thực trạng tài chính của doanh nghiệp cho những người quan tâm Thông qua báo cáo tài chính, những người sử dụng thông tin có thể đánh giá, phân tích và chẩn đoán được thực trạng và an ninh tài chính, nắm bắt được kết quả và hiệu quả hiệu quả kinh doanh hoạt động kinh doanh, tình hình và khả năng thanh toán, xác định giá trị doanh nghiệp, định rõ tiềm năng cũng như dự báo được nhu cầu tài chính cùng những rủi ro trong tương lai mà doanh nghiệp có thể phải đương đầu

Theo khoản 1 Điều 3 luật kế toán năm 2015, Báo cáo tài chính là hệ thống thông tin kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán được trình bày theo biểu mẫu quy định tại chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán

Hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp, bao gồm các báo cáo tổng hợp, phản ánh tổng quát bằng các chỉ tiêu giá trị về tình hình tài sản, nguồn hình thành tài sản theo kết cấu, kết quả hoạt động kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ của doanh nghiệp tại một thời điểm, thời kỳ nhất định [5]

Trong quá trình quản lý sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp sử dụng hàng loạt các công cụ quản lý Trong đó, kế toán tài chính đóng trò quan trọng cho việc cung cấp các thông tin kinh tế tài chính phục vụ cho điều hành, quản lý của chủ doanh nghiệp và các đối tượng khác có liên quan như: cơ quan tài chính, ngân hàng, các nhà đầu tư, chủ nợ, khách nợ, đối tác liên doanh, liên kết và người lao động Mỗi đối tượng quan tâm đến báo cáo tài chính với những mục tiêu khác nhau Song đều có mục đích chung nhất định là nghiên cứu, tìm hiểu thông tin cần thiết, đáng tin cậy phục vụ cho việc ra quyết định phù hợp với mục đích của mình

- Đối với chủ DN báo cáo tài chính cung cấp thông tin tổng quát về tài sản, nguồn vốn, kết quả kinh doanh và triển vọng tài chính của doanh nghiệp Thông qua việc phân tích các chỉ tiêu chủ yếu của báo cáo tài chính, doanh nghiệp biết được kết cấu tài sản, nguồn hình thành tài sản, khả năng thanh toán, khả năng sinh lợi lợi nhuận và diễn biến các dòng tiền, từ đó có phương án SXKD hợp lý mang lại hiệu quả cao

- Đối với các nhà đầu tư, nhà cho vay, báo cáo tài chính giúp họ nhân biết khả năng tài chính, tình hình khả năng thanh toán cũng như việc sử dụng nguồn vốn được đầu tư và khả năng thu lợi nhuận để từ đó họ có thể quyết định đầu tư hay cho vay như thế nào

- Đối với các cổ đông, những người góp vốn, người lao động, báo cáo tài chính giúp họ biết khả năng sinh lợi, tỷ lệ lợi nhuận được chia hoặc phúc lợi sẽ được hưởng

- Đối với các cơ quan tài chính, ngân hàng, thuế, kiếm toán báo cáo tài chính cung cấp thông tin tổng quát về tình hình tài chính tình hình chấp hành chế độ thu nộp, kỷ luật tín dụng và tương lai phát triển của doanh nghiệp từ

đó, giúp cho việc kiểm tra hướng dẫn và tư vấn cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động

Như vậy, có thể nói rằng báo cáo tài chính là một công cụ quan trọng trong quản lý doanh nghiệp, là tài liệu không thể thiếu được trong việc cung cấp thông tin tài chính phục vụ cho việc ra quyết định hợp lý của các đối tượng quan tâm

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiện cần phải sử dụng các yếu tố vật tư, lao động, tiền vốn gọi chung là tài sản Các loại tài sản này được hình

thành từ nhiều nguồn khác nhau tùy theo đặc điểm hình thức sở hữu của doanh nghiệp, như từ ngân sách nhà nước, vay các đối tượng, liên doanh, liên kết, đóng góp của các cổ đông Các loại tài sản của DN được vận động thường xuyên liên tục từ hình thái này sang hình thái khác Để quản lý khối lượng tài sản đó cần phải sử dụng các chỉ tiêu giá trị (tiền tệ là chủ yếu) Do vậy kế toán tài chính sử dụng thước đo tiền tệ

để phản ánh vận động và số hiện có của tài sản trong doanh nghiệp thông qua hệ thống các phương pháp kế toán

Các nghiệp vụ kinh tế diễn ra trong quá trình hoạt động, bao gồm nhiều loại khác nhau, đa dạng và phong phú, được thu nhận, xử lý trên các chứng từ kế toán làm cơ sở pháp lý cho việc ghi vào các tài khoản kê toán theo đúng quan hệ đối ứng của tài khoản kế toán tài chính Từ các

số liệu phản ánh trên các tài khoản kế toán tài chính, kế toán tính toán theo phương pháp nhất định để lập báo cáo tài chính Như vậy, báo cáo tài chính thể hiện sự tổng hợp theo những chỉ tiêu giá trị nhất định được quy định phù hợp với yêu cầu quản lý doanh nghiệp trong từng thời kỳ Trên cơ sở các chỉ tiêu phản ánh ở các báo cáo tài chính cụ thể, tùy theo mục đích và yêu cầu quản lý, phân tích báo cáo tài chính có nhiệm vụ đánh giá những mặt mạnh, mặt tồn tại trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để cung cấp thông tin tin cậy cho việc điều

11