TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂNKHOA MARKETING ---BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI: Phân tích quan điểm của Đảng tại Đại hội lần thứ 6 trên các lĩnh vực kinh tế
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA MARKETING
-BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
ĐỀ TÀI: Phân tích quan điểm của Đảng tại Đại hội lần thứ 6 trên các lĩnh
vực kinh tế, chính trị, văn hóa-xã hội và đối ngoại
Nhóm 02: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI Lớp: Marketing 62B
Hà Nội, 10/2021
Trang 2STT THÀNH VIÊN MÃ SINH VIÊN
Trang 3TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com
Trang 4MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 2
1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐẠI HỘI VI 3
1.1 Thời gian tổ chức đại biểu 3
1.2 Bộ máy lãnh đạo mới 3
1.3 Đường lối đổi mới 3
2 CÁC QUAN ĐIỂM CỦA ĐẠI HỘI VI TRÊN CÁC LĨNH VỰC 5
2.1 Lĩnh vực kinh tế 5
2.2 Lĩnh vực chính trị 10
2.3 Lĩnh vực văn hóa- xã hội 13
2.4 Lĩnh vực đối ngoại 14
3 ĐÁNH GIÁ VỀ ĐẠI HỘI VI 18
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Con đường tiến tới chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam gặp phải không ít khókhăn, sai lầm Nhìn lại những hạn chế, khuyết điểm trong quá trình Đảng lãnhđạo xây dựng chủ nghĩa xã hội những năm 1975-1985, Đảng ta nhận ra đổi mới
là yêu cầu bức thiết của sự nghiệp cách mạng, là vấn đề có ý nghĩa sống còn TSKH Phan Xuân Sơn trong cuộc phỏng vấn với Báo Pháp Luật đã khẳng định:
GS-“Đảng ta từng vấp khuyết điểm, thậm chí sai lầm và gặp không ít khó khăn, tháchthức Nhưng Đảng ta thực sự gắn bó với vận mệnh của dân tộc, thực tâm đặt lợiích của nhân dân, của quốc gia lên trên hết Đảng luôn quyết tâm đứng về phíatiến bộ, hòa vào dòng chảy văn minh của nhân loại như chống thực dân, đế quốc,phát xít, xây dựng nhà nước pháp quyền, tích cực và chủ động hội nhập quốctế…” Nhận thấy đổi mới để đi lên chủ nghĩa xã hội là ý Đảng, lòng dân, tại Đạihội VI năm 1986, Đảng đã chủ trương đổi mới toàn diện và triệt để đời sống xãhội, đặc biệt ở các lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, đối ngoại và văn hoá - xã hội Vớiquyết tâm “Đổi mới công tác lãnh đạo của Đảng theo tinh thần cách mạng vàkhoa học”, Đảng ta đã nghiên cứu tổng kết từ thực tiễn cách mạng nước ta trên
cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin đồng thời học hỏi, tiếp thu có phêphán, chọn lọc kinh nghiệm của cách mạng thế giới, tham khảo kinh nghiệm pháttriển của nhiều nước, đặc biệt là các nước trong khu vực Đường lối đổi mới đó
đã nhanh chóng đi vào cuộc sống và thực tiễn đã cho thấy quyết định đổi mới đấtnước của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI là một bước ngoặt lịch sử của cáchmạng Việt Nam
Trang 61 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐẠI HỘI VI
1.1 Thời gian tổ chức đại hội
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam họp tạiThủ đô Hà Nội từ ngày 15 đến ngày 18-12-1986 Dự đại hội có 1129 đại biểuthay mặt cho gần 1,9 triệu Đảng viên trong toàn Đảng Đến dự Đại hội có 32đoàn đại biểu quốc tế Công tác chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VI kéo dài 19 ngày Sau hội nghị lần thứ 10, các tổ chức đảng cấp tỉnh và địaphương bắt đầu bầu đại biểu dự đại hội cũng như chuẩn bị các văn kiện Đại hội.Đại hội đã đưa ra các cải cách kinh tế, được gọi là đổi mới, và bầu ra ban lãnhđạo mới của Đảng Cộng sản Việt Nam
1.2 Bộ máy lãnh đạo mới
Ban Chấp hành Trung ương khóa VI, gồm có 124 ủy viên chính thức, 49
ủy viên dự khuyết Trung ương đã bầu Bộ Chính trị gồm có 13 ủy viên chínhthức, 1 ủy viên dự khuyết Đồng chí Nguyễn Văn Linh được bầu làm Tổng Bíthư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Các đồng chí Trường Chinh, Phạm VănĐồng và Lê Đức Thọ được giao trách nhiệm làm Cố vấn cho Ban Chấp hànhTrung ương Đảng
1.3 Đường lối đổi mới
Đại hội khẳng định quyết tâm đổi mới công tác lãnh đạo của Đảng theotinh thần cách mạng và khoa học Đại hội nhận định: Năm năm qua là một đoạnđường đầy thử thách đối với Đảng và nhân dân ta Cách mạng nước ta diễn ratrong bối cảnh quốc tế và trong nước có những thuận lợi cơ bản, nhưng cũng cónhiều khó khăn phức tạp Thực hiện những nhiệm vụ, mục tiêu do Đại hội thứ V
đề ra, nhân dân ta đã anh dũng phấn đấu đạt được những thành tựu quan trọngtrong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, giành những thắng lợi to lớn trongcuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế Đại hội cũng nhận rõ:
Trang 7Tình hình kinh tế - xã hội đang có những khó khăn gay gắt; sản xuất tăng chậm;hiệu quả sản xuất và đầu tư thấp; phân phối lưu thông có nhiều rối ren; nhữngmất cân đối lớn trong nền kinh tế chậm được thu hẹp; quan hệ sản xuất xã hộichủ nghĩa chậm được củng cố; đời sống nhân dân lao động còn nhiều khó khăn…Nhìn chung, chúng ta chưa thực hiện được mục tiêu tổng quát do Đại hội lần thứ
V đề ra là về cơ bản ổn định tình hình kinh tế - xã hội, ổn định đời sống nhândân
Khẳng định đổi mới là yêu cầu bức thiết, có ý nghĩa sống còn đối với nước
ta, Đại hội đã đề ra đường lối đổi mới, trước hết là đổi mới cơ cấu kinh tế; thựchiện ba chương trình kinh tế về lương thực, thực phẩm; hàng tiêu dùng; hàngxuất khẩu Việc cải tạo xã hội chủ nghĩa nhất thiết phải theo quy luật về sự phùhợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất để xácđịnh bước đi và hình thức thích hợp; phải xuất phát từ thực tế của nước ta và vậndụng quan điểm của Lênin coi nền kinh tế có cơ cấu nhiều thành phần là một đặctrưng của thời kỳ quá độ Trong cải tạo xã hội chủ nghĩa phải xây dựng quan hệsản xuất mới trên cả ba mặt xây dựng chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, chế độquản lý và chế độ phân phối xã hội chủ nghĩa
Đại hội xác định nhiệm vụ bao trùm, mục tiêu tổng quát của những nămcòn lại của chặng đường đầu tiên là ổn định mọi mặt tình hình kinh tế - xã hội,tiếp tục xây dựng những tiền đề cần thiết cho việc đẩy mạnh công nghiệp hóa xãhội chủ nghĩa trong chặng đường tiếp theo Để biến mục tiêu đó thành hiện thực,điều quan trọng hàng đầu là đổi mới chính sách kinh tế, chính sách xã hội, nhằmkhai thác nhanh và có hiệu quả mọi khả năng hiện có và tiềm tàng của nền kinh
tế Cụ thể là, bố trí lại cơ cấu sản xuất, điều chỉnh lớn cơ cấu đầu tư; xây dựng vàcủng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, sử dụng và cải tạo đúng đắn cácthành phần kinh tế Việc bố trí lại cơ cấu kinh tế phải đi đôi với đổi mới cơ chếquản lý kinh tế Phát huy mạnh mẽ và đồng bộ khoa học - kỹ thuật Mở rộng vànâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại,
Trang 82 CÁC QUAN ĐIỂM CỦA ĐẠI HỘI VI TRÊN CÁC LĨNH VỰC
2.1 Lĩnh vực kinh tế
2.1.1 Nhìn lại tình hình kinh tế những năm 1981-1985
Năm năm thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ V (1981-1985) là nhữngnăm đầy thử thách đối với Đảng và nhân dân ta Cách mạng nước ta diễn ra trongbối cảnh quốc tế và trong nước có những thuận lợi cơ bản, nhưng cũng có nhiềukhó khăn phức tạp Thực hiện những nhiệm vụ, mục tiêu do Đại hội thứ V đề ra,nhân dân ta đã anh dũng phấn đấu đạt được những thành tựu quan trọng trongcông cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, giành những thắng lợi to lớn trong cuộcchiến đấu bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế
Nhân dân ta đã đạt được những thành tựu quan trọng trong thời kỳ
1981-1985 Nông nghiệp bình quân hàng năm tăng gần 5%, tổng sản lượng lương thựcnăm 1986 tăng hơn 3 triệu tấn so với năm 1981, sản xuất công nghiệp tăng bìnhquân hàng năm 9.5%, thu nhập quốc dân bình quân hàng năm tăng 6.4% Côngtrình thủy điện Hòa Bình, Trị An bắt đầu được xây dựng, dầu mỏ bắt đầu đượckhai thác Đặc biệt, chủ trương “khoán sản phẩm” đã mở lối ra cho quan hệ sảnxuất ở nông thôn
Tuy nhiên, bên cạnh đó, đại hội cũng nhận rõ: Tình hình kinh tế - xã hộiđang có những khó khăn gay gắt Báo cáo chính trị đã nghiêm khắc chỉ ra tínhchất nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội Đó là: sản xuất tăngtrưởng chậm, nhiều chỉ tiêu quan trọng của kế hoạch 5 năm không đạt được, tàinguyên lãng phí, phân phối lưu thông rối ren, nhiều người lao động chưa có việclàm, hàng tiêu dùng không đủ, nhà ở và điều kiện vệ sinh còn thiếu thốn Thiếusót lớn nhất là chưa thực hiện được mục tiêu ổn định tình hình kinh tế, xã hội Sailầm về tổng điều chỉnh giá, lương, tiền cuối năm 1985 đã đưa nền kinh tế của đấtnước ta đến những khó khăn mới Nền kinh tế - xã hội nước ta đã lâm
Trang 9vào khủng hoảng trầm trọng Nhìn chung, chúng ta chưa thực hiện được mục tiêutổng quát do Đại hội lần thứ V đề ra là về cơ bản ổn định tình hình kinh tế - xãhội, ổn định đời sống nhân dân Báo cáo chính trị tại Đại hội đã vạch rõ nhữnghạn chế và sai lầm trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội cả về chế độ sởhữu, chế độ phân phối và cơ chế quản lý Về chế độ sở hữu, chúng ta đã cónhững biểu hiện nóng vội, muốn xoá bỏ ngay khu vực kinh tế ''phi xã hội chủnghĩa”, muốn nhanh chóng thiết lập, khu vực kinh tế ''xã hội chủ nghĩa” (gồmquốc doanh và tập thể) Về phân phối, chúng ta đã thực hiện một chế độ phânphối về thực chất là bình quân Về quản lý, chúng ta đã thực hiện một cơ chếquản lý kế hoạch hoá tập trung, quan liêu bao cấp.
Về nguyên nhân dẫn đến tình hình trên, Đại hội nhấn mạnh trong nhữngnăm qua việc nhìn nhận, đánh giá tình hình cụ thể về các mặt kinh tế, xã hội củađất nước đã có nhiều thiếu sót Nguyên nhân chủ quan của tình hình trên là nhữngsai lầm về chủ trương, chính sách lớn, về chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiệncủa Đảng và của Nhà nước Sai lầm thể hiện trên các mặt: Xác định mục tiêu vàbước đi không sát thực tế nước ta; không coi trọng khôi phục kinh tế là cấp bách,nông nghiệp vẫn chưa thực sự là mặt trận hàng đầu; muốn xóa bỏ ngay các thànhphần kinh tế phi xã hội chủ nghĩa trong vòng 5 năm; chưa biết kết hợp kế hoạchhóa với quan hệ hàng hóa tiền tệ; mắc sai lầm nghiêm trọng trong lĩnh vực phânphối, lưu thông
Đại hội thẳng thắn cho rằng: “Những sai lầm nói trên là những sai lầmnghiêm trọng và kéo dài về chủ trương, chính sách lớn, sai lầm về chỉ đạo chiếnlược và tổ chức thực hiện”, đặc biệt là những sai lầm về chính sách kinh tế, làbệnh chủ quan, duy ý chí, lối suy nghĩ và hành động giản đơn, nóng vội, làkhuynh hướng buông lỏng trong quản lý kinh tế, xã hội, không chấp hànhnghiêm chỉnh đường lối và nguyên tắc của Đảng Đó là những biểu hiện của tưtưởng tiểu tư sản vừa "tả" khuynh, vừa hữu khuynh Những sai lầm và khuyếtđiểm trong lĩnh vực kinh tế, xã hội bắt nguồn từ những khuyết điểm trong côngtác tư tưởng, tổ chức và công tác cán bộ của Đảng
Trang 10Nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, Đại hội nhấn mạnh, trongnhững năm qua việc nhìn nhận, đánh giá tình hình cụ thể về các mặt của đất nước
có nhiều thiếu sót, dẫn đến nhiều sai lầm trong việc xác định mục tiêu và bước đi.Quá trình chuẩn bị Đại hội toàn quốc lần thứ VI của Đảng là dịp để toàn Đảng,toàn dân nhìn lại và suy nghĩ về đoạn đường vừa qua, rút ra những bài học bổích, thấy sáng hơn đoạn đường đi tới Đó là sự trưởng thành của chúng ta, đócũng là nhân tố mới để chúng ta tin tưởng: chúng ta đã lớn lên một bước saunhững năm 1981 - 1985
2.1.2 Những chủ trương đổi mới kinh tế được đề ra trong đại hội VI
Khẳng định đổi mới là yêu cầu bức thiết, có ý nghĩa sống còn đối với nước
ta, Đại hội đã đề ra đường lối đổi mới, trước hết là đổi mới cơ cấu kinh tế
Những chủ trương đổi mới kinh tế được nêu ra bao gồm:
(1) Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, tập trung thực hiện ba chương trình kinh
tế lớn về lương thực-thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu
(2) Giải quyết những vấn đề cấp bách về phân phối lưu thông Thực hiện bốngiảm: giảm tỷ lệ bội chi ngân sách, giảm nhịp độ tăng giá, giảm tốc độ lạm phát, giảmkhó khăn về đời sống của nhân dân, mở rộng giao lưu hàng hoá, giải thể các trạmkiểm soát hàng hóa trên các trục đường giao thông
(3) Nhà nước công nhận sự tồn tại lâu dài của nhiều thành phần kinh tế vừanâng cao vai trò chủ đạo của kinh tế quốc doanh, vừa phát huy khả năng tích cực củacác thành phần kinh tế khác Các thành phần kinh tế bình đẳng về quyền lợi, nghĩa vụtrước pháp luật
Đại hội xác định nhiệm vụ bao trùm, mục tiêu tổng quát của những nămcòn lại của chặng đường đầu tiên là ổn định mọi mặt tình hình kinh tế Xây dựngnhững tiền đề cần thiết cho việc công nghiệp hóa trong chặng đường tiếp theo.Mục tiêu cụ thể về kinh tế trong chặng đường đầu tiên là: Sản xuất đủ tiêu dùng
và có tích lũy Bước đầu tạo ra một cơ cấu kinh tế hợp lý, hướng vào việc đẩymạnh sản xuất nông nghiệp, chủ yếu là lương thực, thực phẩm, hàng tiêu
Trang 11dùng và xuất khẩu, làm cho thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa giữ vai trò chiphối, sử dụng mọi khả năng của các thành phần kinh tế khác trong sự liên kếtchặt chẽ dưới sự chỉ đạo của thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa Tiến hành cảitạo xã hội chủ nghĩa theo nguyên tắc phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh
tế và tăng thu nhập cho người lao động Để biến mục tiêu đó thành hiện thực,điều quan trọng hàng đầu là đổi mới chính sách kinh tế, chính sách xã hội, nhằmkhai thác nhanh và có hiệu quả mọi khả năng hiện có và tiềm tàng của nền kinh
tế Cụ thể là, bố trí lại cơ cấu sản xuất, điều chỉnh lớn cơ cấu đầu tư; xây dựng vàcủng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, sử dụng và cải tạo đúng đắn cácthành phần kinh tế Việc bố trí lại cơ cấu kinh tế phải đi đôi với đổi mới cơ chếquản lý kinh tế Phát huy mạnh mẽ và đồng bộ khoa học - kỹ thuật Mở rộng vànâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại,
Đại hội VI đã đưa ra quan điểm mới về cải tạo xã hội chủ nghĩa dựa trên 3nguyên tắc: Nhất thiết phải theo quy luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất vớitính chất và trình độ của lực lượng sản xuất để xác định bước đi và hình thứcthích hợp Phải xuất phát từ thực tế của nước ta và là sự vận dụng quan điểm củaLênin coi nền kinh tế có cơ cấu nhiều thành phần là một đặc trưng của thời kỳquá độ Trong công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa phải xây dựng quan hệ sản xuấtmới trên cả 3 mặt xây dựng chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, chế độ quản lý
và chế độ phân phối xã hội chủ nghĩa Bên cạnh đó, Đại hội cũng đề ra phươnghướng nhiệm vụ xây dựng và củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, sử dụng
và cải tạo các thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa; thành phần kinh tế phi xã hộichủ nghĩa; kinh tế tư bản tư nhân; kinh tế tự nhiên, tự cấp, tự túc Đổi mới cơ chếquản lý kinh tế, chính sách xã hội, kế hoạch hoá dân số và giải quyết việc làmcho người lao động
2.1.3 Phương hướng thực hiện những chủ trương Đảng đề ra
Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế là một yêu cầu bức thiết, một bộ phận cấuthành quan trọng nhất trong toàn bộ hoạt động trên lĩnh vực kinh tế của Đảng
Trang 12Hội nghị lần thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương, tháng 8-1987, đã quyếtnghị: "Chuyển hoạt động của các đơn vị kinh tế quốc doanh sang kinh doanh xãhội chủ nghĩa, đổi mới quản lý nhà nước về kinh tế" Hội nghị nhấn mạnh mụcđích của đổi mới cơ chế quản lý kinh tế là phải tạo ra động lực mạnh mẽ giảiphóng mọi năng lực sản xuất, thúc đẩy tiến bộ khoa học - kỹ thuật, phát triểnkinh tế hàng hoá theo hướng đi lên chủ nghĩa xã hội với năng suất, chất lượng,hiệu quả ngày càng cao, trước mắt nhằm phục vụ ba chương trình kinh tế lớn,từng bước thực hiện "bốn giảm", thiết lập trật tự kỷ cương trong mọi hoạt độngkinh tế - xã hội, tạo tiền đề để tiến lên.
Vấn đề nóng bỏng và cấp bách nhất là lưu thông phân phối Vì vậy, Hộinghị lần thứ hai của Ban Chấp hành Trung ương, họp trong tháng 4-1987, đãquyết định phương hướng giải quyết vấn đề đó là phải nắm vững mục tiêu giảm
tỷ lệ bội chi ngân sách, giảm nhịp độ tăng giá, giảm tốc độ lạm phát, giảm khókhăn về đời sống của nhân dân trên cơ sở xoá bỏ chế độ tập trung quan liêu baocấp, chuyển các hoạt động kinh tế sang hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa,nâng cao vai trò chủ đạo của nền kinh tế quốc doanh, phát huy khả năng tích cựccủa các thành phần kinh tế khác, mở rộng giao lưu hàng hoá, giải phóng sức sảnxuất
Đại hội VI đã quyết định chuyển nền kinh tế từ mô hình dựa trên chế độcông hữu về tư liệu sản xuất sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần Đại hộikhẳng định trong nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thịtrường ấy, nền kinh tế phải được quản lý bằng các phương pháp kinh tế là chủyếu với động lực thúc đẩy là sự kết hợp hài hoà lợi ích của toàn xã hội, lợi íchcủa tập thể và lợi ích riêng của từng người lao động, phù hợp với đường lối đổimới ấy Để khắc phục tính chất bình quân, Đại hội VI cho rằng cần khắc phụctình trạng ''tách rời việc trả công lao động với số lượng và chất lượng lao động''trong phân phối thời kỳ trước đổi mới; phải quay trở lại thực hiện đúng nguyêntắc phân phối theo lao động Văn kiện Đại hội viết: ''Việc thực hiện đúng nguyêntắc phân phối theo lao động đòi hỏi sửa đổi một cách căn bản chế