- Phát biểu và chứng minh được định lí về số đo của góc có đỉnh ở bên trong hay bên ngoài đường tròn.. Quy ước: Mỗi góc có đỉnh ở bên trong đường tròn chắn hai cung, một cung nằm bên tro
Trang 1Tiết 44:
GÓC CÓ ĐỈNH Ở BÊN TRONG ĐƯỜNG TRÒN GÓC CÓ ĐỈNH Ở BÊN NGOÀI ĐƯỜNG TRÒN
I Mục tiêu :
Qua bài này giúp HS:
1 Kiến thức
- Chỉ ra được góc có đỉnh ở bên tron hay bên ngoài đường tròn
- Phát biểu và chứng minh được định lí về số đo của góc có đỉnh ở bên trong hay bên ngoài đường tròn
- Phân chia được các trường hợp để tiến hành chứng minh
- Bước đầu vận dụng được kiến thức vào giải bài tập (Tính được số
đo các góc, vận dụng tính chất, định lí, hệ quả để giải bài tập0
2 Kỹ năng
- Vẽ hình chính xác, cẩn thận, trình bày bài khoa học, rõ ràng
3 Thái độ
- Có thái độ học tập nghiêm túc, trình cẩn thận, rõ ràng
4 Định hướng hình thành phẩm chất, năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán
- Phẩm chất: Tự chủ, có trách nhiệm
II Chuẩn bị :
- Gv : Máy chiếu, phấn mầu, bảng phụ, compa, thước đo góc, phấn màu…
- Hs: Đồ dùng học tập, đọc trước bài và ôn tập kiến thức cũ liên
quan
III Tiến trình dạy học :
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số - Ổn định lớp (1 phút)
2 Nội dung
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ (khởi động) (5 phút)
Cho hình vẽ:
Trang 2Tính số đo các góc nội tiếp có trên hình
vẽ biết sđBnD =¼ 100 ° ;
sđ AmC =¼ 40 °
1 Hs lên bảng làm bài tập
KQ:
DAB =DCB = °
ADC =ABC = °
HS dưới lớp quan sát, nhận xét
? Phát biểu định lí liên quan HS: Trong một đườngtròn, số đo góc nội
tiếp bằng nửa số đo cung bị chắn
GV giới thiệu: góc DFB là góc có đỉnh ở bên
trong đường tròn Và góc DEB là góc có
đỉnh ở bên ngoài đường tròn
HS lắng nghe
Số đo của góc E và số đo của góc DFB có quan hệ gì với số đo các cung AmC và BnD chúng ta cùng nghiên cứu nội dung bài học hôm nay
Hoạt động 2: Bài học
1 ND1: Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn (11 phút)
Mục tiêu: Trình bày được thế nào là góc có đỉnh bên trong đường
tròn
HS vẽ được góc có đỉnh ở bên trong đường tròn, đo góc và số đo cung bị chắn Qua đó nhận xét, nêu và phát biểu lại được đính lí về
số đo góc có đỉnh ở bên trong đường tròn
Phương pháp: Vấn đáp, hoạt động nhóm, thuyết trình.
Nội dung
HĐ của GV
HĐ của HS
1 Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn
GV chiếu máy hình 31 SGK
HS quan sát hình trên máy chiếu hoặc SGK
Trang 3Góc BFD có đỉnh F nằm bên trong đường tròn (O) được gọi là góc có đỉnh ở bên trong đường tròn
Góc BFD là góc có đỉnh ở bên trong đường tròn
Nêu đăc điểm của góc có đỉnh bên trong đường tròn?
HS: Đỉnh nằm trong đường tròn, mỗi cạnh của góc thuộc một dây cung của đường tròn đó
Quy ước: Mỗi góc có đỉnh ở bên trong đường tròn chắn hai cung, một cung nằm bên trong góc và cung kia nằm bên trong góc đối đỉnh của nó
Cung bị chắn của ·BFD là BnD¼ và AmC¼
Xác định cung bị chắn của ·BFD
HS: BnD¼ và AmC¼
Phát biếu bài tập
HS hđ nhóm bàn (2p)
Sử dụng thước đo độ để tìm:
a) số đo DnB¼ ; số đo AmC¼
b) Số đo ·BFD
c) Cho biết mối liên hệ giữa tổng sđ đi hai cung
¼
DnB ;AmC¼ với số đo ·BFD
Trang 4GV chuẩn bị phiếu bài tập trên bảng nhóm lớn phát cho 1 bàn
GV yêu cầu HS làm bài tập trên phiếu
HS thực hiện đo đạc và giải toán
1 nhóm bàn làm trên bảng nhóm
Khẳng định hệ thức HS đo được là đúng (hoặc sai)
HS treo bảng nhóm, yêu cầu HS đại diện nhóm trình bày
HS các nhóm nhận xét
HS cần chỉ ra được:
2
BnD AmC
BFD =s® +s®
Em có nhận xét gì về mối liên hệ giữa số đo góc có đỉnh ở bên trong đường tròn và tổng số đo hai cung bị chắn
Số đo của góc có đỉnh ở bên trong đường tròn bằng nửa tổng số đo hai cung bị chắn
Đó chính là nội dung định lí
1 HS phát biểu lại
Ghi GT/KL
HS ghi GT/KL (như phần nội dung
?1 Chứng minh định lí
G
T ( )O ; ·DFB là góc có
đỉnh bên trong
đường tròn
2
BnD AmC BFD =s® +s®
Trang 5Chứng minh Hãy chứng minh định lí
HS: Sử dụng tính chất góc ngoài của tam giác để chứng minh
BFD =BAD+ADC (góc ngoài tam giác ADF)
2
BAD = s®BnD
(góc nội tiếp)
2
ADC = s®AmC
(góc nội tiếp) Suy ra
2
BnD AmC
BFD = s® +s®
1 HS lên bảng chứng minh
GV nhận xét
Yêu cầu HS ghi nhanh cách chứng minh vào vở
Góc ở tâm có phải là góc có đỉnh bên trong đường tròn? Có thoả mãn định lí vừa học
Góc ở tâm là trường hợp đặc biệt của góc có đỉnh ở trong đường tròn
GV chiếu hình minh hoạ
Nhận xét số đo BnD AmC¼ ;¼
Trang 6·BOD =
2
BnD+ AmC
BnD AmC
=2.s® =2.s®
BnD AmC
= s® = s®
Hai cung có số đo bằng nhau
ND2: Góc có đỉnh ở bên ngoài đường tròn (15 phút)
Mục tiêu: HS vẽ được góc có đỉnh ở bên ngoài đường tròn trong cả
3 trường hợp, đo góc và số đo 2 cung bị chắn, qua đó nêu, phát biểu lại được định lí về góc có đỉnh ở bên ngoài đường tròn
Phương pháp: Nêu vấn đề, phát vấn, hoạt động nhóm.
GV yêu cầu HS hoạt động nhóm (2 phút) - Chiếu máy chiếu
Đề toán: Cho (O;R) và điểm E nằm ở ngoài đường tròn đó Qua
Nhóm 1: Hai cát tuyến EAB và ECD của ( )O
Nhóm 2: Vẽ một tiếp tuyến EC và một cát tuyến EAB của ( )O
Nhóm 3; 4: Vẽ hai tiếp tuyến EB và EC của ( )O
Quy ước: Hai cung bị chắn là hai cung bên trong góc
Sử dụng thước đo góc, tìm số đo hai cung bị chắn trong mỗi trường hợp vẽ được và cho biết mối liên hệ giữa số đo góc E và hiệu số đo hai cung bị chắn đó
(HD: Có thể ghi sẵn : ·BEC = để khi cần chứng minh định lí được dễ dàng hơn) (đó là phần kết luận của mỗi trường hợp hình)
Trang 7GV yêu cầu hs làm trên bảng nhóm
Các nhóm thực hiện
vẽ trên bảng nhóm Treo kết quả trên bảng
Yêu cầu 3 đại diện nhóm báo cáo nhanh kết quả khi sử dụng thước đo góc
(nhóm 3, 4 nhận xét sớm nhất và kiểm tra nhanh nhóm còn lại)
GV khẳng định các
bạn đo đạc và có kết
quả đúng (hoặc sai
nếu có)
Các nhóm quan sát, nhận xét chéo
KQ:
N1:
· sdBC» sdAD» BEC
2
-=
N2:
· sd¼ sdCA» BEC
2
BC
-= N3;4:
· sdBm¼ sdBnC¼ BEC
2
C
-=
2 Góc có đỉnh bên
ngoài đường tròn.
GV giới thiệu Góc
BEC là góc góc đỉnh
ở bên ngoài đường tròn
GV nhấn mạnh lại
ở từng bảng nhóm các cung bị chắn.
Đặc điểm chung của góc có đỉnh bên
Có đỉnh nằm ngoài đường tròn
Các cạnh đều có điểm chung với đường tròn (hoặc cắt đường tròn tại 2 điểm hoặc tiếp xúc với đường tròn [1
Trang 8ngoài đường tròn? điểm chung hoặc 2
điểm chung]) (3 hình vẽ bảng
nhóm của HS) Số đo của góc cóđỉnh bên ngoài
đường tròn bằng nửa hiệu số đo hai cung
bị chắn Định lí:
Số đo của góc có
đỉnh bên ngoài
đường tròn bằng nửa
hiệu số đo hai cung
bị chắn
Yêu cầu HS ghi nhớ 3 trường hợp của góc
có đỉnh bên ngoài đường tròn Phát biểu lại định lí
HS ghi nhớ (Có thể vẽ nhanh vào vở ghi)
HS phát biểu lại định lí
Yêu cầu HS trao đổi theo nhóm ứng với hình vẽ minh hoạ
Chứng minh
HS thảo luận nhóm (2 p) và cử sẵn 1 bạn chứng minh
GV yêu cầu đại diện trình bày
- Lần 2: Nhóm 3,4 (chọn nhóm chưa được phát biểu của lần vẽ hình phát biểu)
GV nhận xét, chốt kiến thức sau mỗi trường hợp hình
*(GV có thể nhắc nhở HS vận dụng t/c góc tạo bởi tia tiếp tuyến trong quá trình giải toán với nhóm 2,3,4)
Các nhóm khác quan sát, lắng nghe bạn chứng minh
Nhận xét chứng minh của bạn
(đủ 3 nhóm báo cáo)
Yêu cầu HS về nhà chứng minh lại vào vở
HS ghi nhớ coi như bài tập
Trang 9Hoạt động 3: Luyện tập - Vận dụng – 12 phút.
Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào làm bài tập
Phương pháp: Vấn đáp, hoạt động nhóm.
Chiếu máy chiếu các hình vẽ
GV chiếu trên máy chiếu, nội dung ra lần lượt
HS chỉ ra đượợc tên các góc
Chỉ ra được số đo góc
Chỉ ra được 3 vị trí của đỉnh góc với đường tròn
Đó là các loại góc được học trong chương III: Góc với đường tròn Từ nay ghi nhớ cách tính số
đo góc để vận dụng giải các bài tập liên quan
HS lắng nghe
1 HS vẽ hình, ghi
Trang 10Hs thực hiện yêu cầu Yêu cầu HS hoạt
động nhóm (4 nhóm)
Hết 4 phút, gv yêu cầu 1 HS báo cáo kết quả
4 nhóm thực hiện giải toán
Trao đổi, giải bài tập trong 4 phút
Đại diện nhóm xong nhanh nhất treo kết quả và trình bày trước lớp
HS các nhóm lắng nghe, nhận xét
GV yêu cầu quan sát
3 nhóm còn lại
GV chốt kiến thức
HS quan sát bài làm các nhóm khác, nhận xét lỗi sai trong nhóm
Học sinh chơi trò chơi “Hộp quà bí ẩn”
GV chọn 3 HS tham gia chơi trò chơi
Câu hỏi Trắc nghiệm HS trả lời đúng được phần quà là 1 cây bút
hoặc 1 tràng pháo tay
Thời gian chơi: 3 phút
Thời gian suy nghĩ mỗi câu hỏi: 30 giây
Nội dung:
Câu 1: Trong các khẳng định sau đây, khẳng định nào đúng?
A Số đo của góc có đỉnh nằm ở bên trong đường tròn bằng tổng
số đo hai cung bị chắn
B Số đo của góc có đỉnh nằm ở bên ngoài đường tròn bằng hiệu
số đo hai cung bị chắn
C Số đo của góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung bằng nửa số
Trang 11đo của cung bị chắn.
D Số đo của góc nội tiếp bằng số đo của cung bị chắn.
Câu 2: Trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào sai?
A.Trong một đường tròn, số đo của góc nội tiếp bằng nửa số đo
của cung bị chắn
B Các góc nội tiếp bằng nhau thì cùng chắn một cung
C Số đo của góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung bằng nửa số
đo của cung bị chắn
D Trong một đường tròn, góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung
và góc nội tiếp cùng chắn một cung thì bằng nhau
Câu 3: Trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào đúng?
A Góc có đỉnh nằm trong đường tròn được gọi là góc ở tâm.
B Góc có đỉnh nằm trên đường tròn gọi là góc nội tiếp.
C Góc có đỉnh nằm trên đường tròn, một cạnh là tiếp tuyến với
đường tròn gọi là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung
D Góc có đỉnh nằm trên đường tròn, một cạnh là tiếp tuyến với
đường tròn, cạnh kia chứa dây cung của đường tròn gọi là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung
Đáp án
C1: C
C2: B
C3: D
GV hỏi thêm học sinh ở mỗi lựa chọn
để HS khắc sâu kiến thức
HS tham gia chơi và trả lời các câu hỏi phụ của GV
Hoạt động 4: Dặn dò (1p)
- Mục tiêu: HS chủ động làm các bài tập về nhà để củng cố kiến
thức đã học
HS chuẩn bị bài mới giúp tiếp thu tri thức sẽ học trong buổi sau
Trang 12- Hệ thống lại các loại góc với đường tròn; cần nhận biết được từng loại góc, nắm vững và biết áp dụng các định lý về số đo của nó trong đường tròn
- Làm các bài tập 37; 38; 39; 40 sgk Chuẩn bị tiết luyện tập
Ý tưởng:
Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra kiến thức về số đo góc nội tiếp thông qua hình ảnh ban
đầu trong SGK
Giới thiệu như SGK để vào bài học
Phần bài mới.
Như tiến trình, khẳng định đó là góc có đỉnh bên trong đường tròn, yêu cầu HS tiến hành đo đạc và rút ra định lí
HS phát biểu đc và lên bảng cm định lý
Nội dung 2: Yêu cầu HS vẽ từng trường hợp của hình vẽ theo yêu
cầu, khi đó treo bảng sẽ có 3 trường hợp của góc có đỉnh bên ngoài đường tròn Thông qua hình vẽ hs hình thành đc khái niệm về góc
có đỉnh bên ngoài đường tròn
Dựa vào phần 1 để HS chứng minh Ở đây HS hoạt động nhóm là
chủ yếu
Phần luyện tập - Vận dụng:
Lựa chọn hệ thống lại các góc với đường tròn vì đây là tiết học cuối
về các loại góc
Chỉ chữa 1 bài trong SGk và chọn bài 36, các kiến thức về góc ngoài đường tròn hỏi đáp thêm trong phần trò chơi Hộp quà may mắn để củng cố lại 1 lần nữa về kiến thức toàn bài Dạng toán vận dụng giải góc có đỉnh bên ngoài đường tròn thì chưa khai thác được vì không
bố trí được thời gian, tiết sau luyện tập sẽ củng cố bằng bài tập cụ thể
Bài soạn còn thiếu xót rất mong thầy cô góp ý bổ sung thêm!
Trân trọng!