Đạo đức Đề tài Thiện – Ác Nhóm 6 Hoàng Thị Mỹ Nhung ; Vũ Hà Anh ; Triệu Bích Tiền Lớp Đại học tiểu học AK3 1 Khái niệm cái thiện và cái ác Cái thiện là cái tốt lành, cái có lợi, có ích, phù hợp với chuẩn mực đạo đức, mang lại những điều tốt đẹp cho xã hội, cộng đồng, con người Cái ác là cái xấu, cái có hại, trái ngược với đạo đức xã hội, mang lại những điều đau khổ, bất hạnh cho con người, gây ra sự bất ổn cho cộng đồng, xã hội 2 Đặc điểm 2 1 Cái thiện và cái ác luôn biến đổi theo sự phát triển[.]
Trang 1Đ o đ c ạ ứ
Đ tài: Thi n – Ác ề ệ Nhóm 6: Hoàng Th Mỹ Nhung ; Vũ Hà Anh ; Tri u Bích Ti nị ệ ề
L p: Đ i h c ti u h c AK3ớ ạ ọ ể ọ
1 Khái ni m cái thi n và cái ác ệ ệ
- Cái thi n là cái t t lành, cái có l i, có ích, phù h p v i chu n m c đ o đ c,ệ ố ợ ợ ớ ẩ ự ạ ứ mang l i nh ng đi u t t đ p cho xã h i, c ng đ ng, con ngạ ữ ề ố ẹ ộ ộ ồ ười
- Cái ác là cái x u, cái có h i, trái ngấ ạ ược v i đ o đ c xã h i, mang l i nh ngớ ạ ứ ộ ạ ữ
đi u đau kh , b t h nh cho con ngề ổ ấ ạ ười, gây ra s b t n cho c ng đ ng, xã ự ấ ổ ộ ồ
h i.ộ
2 Đ c đi m ặ ể
2.1 Cái thi n và cái ác luôn bi n đ i theo s phát tri n c a xã h i loài ệ ế ổ ự ể ủ ộ
ng ườ i và m i m t dân t c, giai c p ch đ đ u có quan ni m c a mình v ỗ ộ ộ ấ ế ộ ề ệ ủ ề cái thi n, cái ác ệ
- Quan ni m thi n và ác mang tính l ch s c th Nhi u khi, v i cùng m t ệ ệ ị ử ụ ể ề ớ ộ
hi n tệ ượng, dân t c này cho là thi n nh ng dân t c khác l i cho là ác Thí ộ ệ ư ộ ạ
d , dân t c Hôtenh t (châu Phi) có t c l gi t cha m lúc già y u; nh ng ụ ộ ố ụ ệ ế ẹ ế ư
đ i v i nhi u dân t c, trong đó có Vi t Nam thì hành đ ng đó là m t t i ác ố ớ ề ộ ệ ộ ộ ộ không th dung th Hay nh trong ch đ Nô l c đ i, con ngể ứ ư ế ộ ệ ổ ạ ườ ượi đ c xem nh công c bi t nói, b đ i x m t cách tàn ác Đi u đó hoàn toàn tráiư ụ ế ị ố ử ộ ề
ngược v i dân t c ta.ớ ộ
- Không có quan ni m thi n, ác nào là vĩnh vi n đ i v i loài ngệ ệ ễ ố ớ ười, ho c ặ đúng cho nhi u th i đ i M i xã h i đ u có nh ng thuy t đ o đ c tề ờ ạ ỗ ộ ề ữ ế ạ ứ ương
đ i khác nhau th m chí đ i l p nhau Các giai c p ti n b thố ậ ố ậ ấ ế ộ ường g n li n ắ ề
v i nh ng xu hớ ữ ướng đ o đ c ti n b Ngạ ứ ế ộ ượ ạc l i nh ng giai c p đang suy ữ ấ tàn thường g n v i m t b o th , m t tiêu c c; do v y, lý thuy t c a h ắ ớ ặ ả ủ ặ ự ậ ế ủ ọ cũng thường là nh ng lý thuy t sai l m.ữ ế ầ
M t s quan ni m thi n ác trong l ch s ộ ố ệ ệ ị ử
Trang 2- Các xu hướng duy tâm tôn giáo, xem cái thi n chính là ý mu n c a thệ ố ủ ượng
đ ế
+ Abrelia cho r ng “ý mu n c a thằ ố ủ ượng đ đó là cái thi n” và gi i thích ế ệ ả chúa là người duy nh t sáng t o và mong cái thi n Xung quanh chúng ta ấ ạ ệ
đ u là cái ác và do đó con ngề ười sa ngã và m t h t t do đ vấ ế ự ể ươ ớn t i cái thi n, nên chúa ph i c u v i con ngệ ả ứ ớ ười ra kh i cái ác đó chính là cái thi n ỏ ệ
c a chúa.ủ
+Platon: thượng đ đem l i cho con ngế ạ ười đi u thi n nên con ngề ệ ười ph i ả
bi t vâng m nh thế ệ ượng đ s ng thi n và làm đi u thi n.ế ố ệ ề ệ
+ M nh T : “nhân chi s tính b n thi n”.ạ ử ơ ả ệ
Các quan ni m thi c, ác trên có sai l m cho là ph m trù tiên thiên, nó nh ệ ệ ầ ạ ư
là b n ch t v n có, th m chí có ngả ấ ố ậ ười cho r ng con ngằ ười sinh ra đã mang theo m m móng t i ác H không hi u đầ ộ ọ ể ược b n ch t xã h i và tính l ch sả ấ ộ ị ử
c a ph m trù thi n ác.ủ ạ ệ
- Quan ni m c a đ o đ c h c Mác xít:ệ ủ ạ ứ ọ
+ Đ o đ c h c Mác xít cho r ng quan ni n thi n, ác c a con ngạ ứ ọ ằ ệ ệ ủ ười là m t ộ
s n ph m l ch s Vì th n i dung c a nó không ph i là m t cái gì vĩnh ả ẩ ị ử ế ộ ủ ả ộ
vi n không thay đ i ngễ ổ ượ ạ ở ỗc l i, m i th i đ i, t nh ng quan h kinh t , ờ ạ ừ ữ ệ ế
xã h i và giai c p, con ngộ ấ ười hình thành nên nh ng quan ni m thi n hay ácữ ệ ệ khác nhau tương ng v i xã h i trong th i đ i đó.ứ ớ ộ ờ ạ
VD: Yêu c u cái thi n trong ch đ phong ki n là c m no, áo m cho nông ầ ệ ế ộ ế ơ ấ dân thì cái thi n trong xã h i t b n là t do dân ch , bình đ ng, bác ái ệ ộ ư ả ự ủ ẳ Ngày x a, cái thi n cao nh t là trung v i vua, hi u v i cha m thì ngày nay ư ệ ấ ớ ế ớ ẹ
nó mang thêm n i dung m i “trung v i đ ng, hi u v i dân”.ộ ớ ớ ả ế ớ
+ Đ o đ c mang tính giai c p do v y thi n, ác mang tính giai c p giai c p ạ ứ ấ ậ ệ ấ ấ này cho là thi n thì giai c p khác có khi cho là ác.ệ ấ
+ Trong m t quan ni m c th v cái thi n bao gi cũng hàm xúc nhi u lý ộ ệ ụ ể ề ệ ờ ề
tưởng v đ o đ c c a con ngề ạ ứ ủ ười, v l i ích, s yêu thề ợ ự ương, kính tr ng đ i ọ ố
v i con ngớ ười, v s tôn vinh ph m giá cao quí c a con ngề ự ẩ ủ ười Nh ng giá ữ
tr đó đị ượcth hi n ra thông qua giá tr tinh th n, v t ch t mà b ng nh ngể ệ ị ầ ậ ấ ằ ữ
n l c, hy sinh, ph n đ u c a b n thân mình, con ngổ ự ấ ấ ủ ả ười đã sáng t o nên ạ trong nh ng đi u ki n kinh t xã h i c th ữ ề ệ ế ộ ụ ể
Trang 3+ C u trúc n i t i c a b n thân cái thi n đòi h i có s tấ ộ ạ ủ ả ệ ỏ ự ương h p gi a lý ợ ữ
tưởng đ o đ c và hi n th c đ o đ c N u nh ng lý tạ ứ ệ ự ạ ứ ế ữ ưởng đ o đ c phù ạ ứ
h p thì sẽ thúc đ y s phát tri n c a hi n th c đ o đ c N u lý tợ ẩ ự ể ủ ệ ự ạ ứ ế ưởng đ oạ
đ c vứ ượt quá xa đ i s ng hi n th c thì nó ch có th d ng l i nh ng lý ờ ố ệ ự ỉ ể ừ ạ ở ữ
tưởng thu n túy m c dù con ngầ ặ ườ ế ứi h t s c ngưỡng m và tôn th nh ng ộ ờ ư không th áng t o nên cái thi n tể ạ ệ ương ng Ngứ ượ ạc l i trong đ i s ng hi n ờ ố ệ
th c, n u không đự ế ược hướng d n, đẫ ược thúc đ y b ng nh ng lý tể ằ ữ ưởng
đ o đ c chân chính thì cái thi n cũng khó có đi u ki n hình thành và phát ạ ứ ệ ề ệ tri n.ể
+ Cái thi n bao gi cũng ph i là s sáng t o tích c c c a con ngệ ờ ả ự ạ ự ủ ười theo
nh ng lý tữ ưởng cao đ p, đúng đ n Trong m t xã h i c th , tùy theo ẹ ắ ộ ộ ụ ể
nh ng đi u ki n khách quan, ch quan nh t đ nh, m i cá nhân hay nhóm ữ ề ệ ủ ấ ị ỗ thành viên đ u có th và c n ph i tham gia vào sáng t5ao nên cái thi n ề ể ầ ả ệ
Đi u này làm cho cái thi n trong m t xã h i c th có th t n t i và th ề ệ ộ ộ ụ ể ể ồ ạ ể
hi n ra nhi u c p đ khác nhau, tùy thu c vào s phát tri n các quan h ệ ở ề ấ ộ ộ ự ể ệ
xã h i, s trộ ự ưởng thành v đ o đ c c a ch th và nh ng hoàn c nh mà ề ạ ứ ủ ủ ể ữ ả trong đó cái thi n đệ ược sáng t o.ạ
+ Vì là s n ph m c a ho t đ ng sáng t o c a con ngả ẩ ủ ạ ộ ạ ủ ười nên trong đi u ề
ki n nào cái thi n cũng g n bó ch t chẽ v i cái chân lý và cái đ p.ệ ệ ắ ặ ớ ẹ
+ Cái thi n trệ ước h t ph i là cái chân lý, cái đúng đ n Thi u nh ng đi u ế ả ắ ế ữ ề
ki n đó không th tr thành cái thi n, cái chân lý ch a đ ng trong cái ệ ể ở ệ ứ ự thi n chính là l i ích c a t qu c, c a nhân dân, l i ích chân chính c a con ệ ợ ủ ổ ố ủ ợ ủ
người và xã h i loài ngộ ười
+ Cái thi n đ ng th i ph i th a mãn nh ng quan ni m thi n, ác khác nhau.ệ ồ ờ ả ỏ ữ ệ ệ Tuy nhiên, nh ng lý thuy t đ o đ c nói chung và quan ni m thi n ác nói ữ ế ạ ứ ệ ệ riêng g n v i các giai c p ti n b c a th i đ i thì đ u là nh ng lý thuy t, ắ ớ ấ ế ộ ủ ờ ạ ề ữ ế
nh ng quan ni m ti n b ữ ệ ế ộ
+ Đ i l p v i cái thi n là cái ác, cái mà chúng ta ph i kiên quy t g t b ố ậ ớ ệ ả ế ạ ỏ
kh i đ i s ng xã h i.ỏ ờ ố ộ
M c dù ph n đ i vi c đ cao cái ác ho c bi n h cho cái ác Nh ng đ o ặ ả ố ệ ề ặ ệ ộ ư ạ
đ c h c Mác-Lênin không đ i l p m t cách tuy t đ i gi a cái thi n và cái ứ ọ ố ậ ộ ệ ố ữ ệ
ác Do là s n ph m c a l ch s xã h i nên quan ni m v cái ác cũng thay ả ẩ ủ ị ử ộ ệ ề
đ i th m chí trái ngổ ậ ược nhau t xã h i này đ n xã h i khác, t th i đ i nàyừ ộ ế ộ ừ ờ ạ
Trang 4đ n th i đ i khác Có trế ờ ạ ường h p m t hi n tợ ộ ệ ượng nào đó được m t th i ộ ờ
đ i này coi là cái bình thạ ường th m chí là cái thi n, nh ng đ n th i sau, doậ ệ ư ế ờ
s ti n b c a xã h i l i b coi là ác, b xã h i lên án.ự ế ộ ủ ộ ạ ị ị ộ
2.2 Cái thi n và cái ác n ệ ở ướ c ta theo các giai đo n l ch s ạ ị ử
Trong th i kỳ kháng chi n ch ng xâm lờ ế ố ược, giành và b o v n n đ c ả ệ ề ộ
l p dân t c, cái thi n cao nh t là lòng yêu nậ ộ ệ ấ ước, đánh đu i gi c ngo i xâm.ổ ặ ạ
Đ i v i m i thanh niên th i kỳ y th hi n rõ lý tố ớ ỗ ờ ấ ể ệ ưởng “D u m t cây ẫ ộ
chông tr gi c Mỹ, h n ngàn trang gi y lu n văn chừ ặ ơ ấ ậ ương” Vi c làm giàu cá ệ nhân lúc y tr nên l c lõng và b phê phán M i s quan tâm l i ích cá ấ ở ạ ị ọ ự ợ nhân ph i nhả ường ch cho “Ý th c làm ch t p th ” M i hành đ ng đi ỗ ứ ủ ậ ể ọ ộ
ngượ ạ ợc l i l i ích c a T qu c đ u là ác.ủ ổ ố ề
Trong n n kinh t th trề ế ị ường đ nh hị ướng XHCN nở ước ta hi n nay, ệ
vi c xác l p đ a v ch th c a cá nhân, phát huy năng l c cá nhân đệ ậ ị ị ủ ể ủ ự ược
t o đi u ki n thu n l i; quy n l i c a cá nhân g n li n v i l i ích c a t p ạ ề ệ ậ ợ ề ợ ủ ắ ề ớ ợ ủ ậ
th và xã h i N u nh trể ộ ế ư ước đây chúng ta quá nh n m nh nh ng giá tr ấ ạ ữ ị tinh th n mà xem nh l i ích v t ch t, không quan tâm đ n l i ích cá nhân,ầ ẹ ợ ậ ấ ế ợ thì gi đây đòi h i ph i nhìn nh n đúng m c, l y l i ích v t ch t và l i ích ờ ỏ ả ậ ứ ấ ợ ậ ấ ợ
cá nhân là đ ng l c c a s n xu t Vì th , thi n gi đây chính là th c hi n ộ ự ủ ả ấ ế ệ ờ ự ệ
m t xã h i “Dân giàu, nộ ộ ước m nh, dân ch , công b ng, văn minh”; t t c ạ ủ ằ ấ ả
nh ng gì ph c v và b o đ m cho vi c th c hi n m c tiêu đó đ u là thi n.ữ ụ ụ ả ả ệ ự ệ ụ ề ệ
Ngượ ạc l i, cái gì c n tr , b t l i cho quá trình đó thì là ác.ả ở ấ ợ
Trong giai đo n hi n nay, ranh gi i gi a thi n và ác r t khó phân bi t m t ạ ệ ớ ữ ệ ấ ệ ộ cách r ch ròi, n u chúng ta không có cách nhìn nh n th u đáo Bên c nh ạ ế ậ ấ ạ
nh ng hành đ ng quên mình vì T qu c c a các chi n sĩ b đ i, công an; ữ ộ ổ ố ủ ế ộ ộ
s hăng say, mi t mài làm vi c vì s ph n vinh c a đ t nự ệ ệ ự ồ ủ ấ ướ ủc c a các
doanh nhân, người lao đ ng; vì s c kh e c ng đ ng, cu c s ng nhân dân ộ ứ ỏ ộ ồ ộ ố
và s phát tri n chung c a xã h i c a nh ng bác sĩ, kỹ s , giáo viên và r tự ể ủ ộ ủ ữ ư ấ nhi u hành đ ng, nghĩa c cao đ p khác (cái thi n) v n còn có nhi u hànhề ộ ử ẹ ệ ẫ ề
đ ng trái v i đ o đ c, lộ ớ ạ ứ ương tâm, vì đ ng ti n b t ch p t t c (cái ác) ồ ề ấ ấ ấ ả Trong xã h i ngày nay, nh ng quan h v n độ ữ ệ ố ược coi là thiêng liêng nh cha ư
m , v ch ng, th y trò, tình yêu… đáng ph i đẹ ợ ồ ầ ả ược tôn tr ng, nâng niu, gìn ọ
gi thì có lúc, có n i b v y b n, “tha hóa” b i m t s ngữ ơ ị ấ ẩ ở ộ ố ười vô trách
nhi m, vô lệ ương tâm M t s cán b , đ ng viên độ ố ộ ả ược nhân dân b u lên đ ầ ể làm “công b c” cho dân, l i m dân, l i nói không đi đôi v i vi c làm, th m ộ ạ ị ờ ớ ệ ậ chí l i d ng ch c v đ tham ô, bòn rút c a công Nhi u cái ác khác v n ợ ụ ứ ụ ể ủ ề ẫ
Trang 5còn di n ra trong xã h i nh tình tr ng mua quan bán ch c; ho t đ ng ễ ộ ư ạ ứ ạ ộ
ch ng phá, nói x u, phĩ báng đ t nố ấ ấ ước; vi c buôn gian bán l n, tr n thu , ệ ậ ố ế
vi ph m pháp lu t… đã gây nh hạ ậ ả ưởng x u t i l i ích c a nhân dân và nhà ấ ớ ợ ủ
nước
2.3 Vi c đánh giá m t hành vi là thi n hay ác ph thu c vào k t qu , m c ệ ộ ệ ụ ộ ế ả ụ đích, đ ng c , ph ộ ơ ươ ng ti n, đi u ki n th c hi n… ệ ề ệ ự ệ
Trong truy n th ng đ o đ c c a dân t c ta, cái thi n luôn đề ố ạ ứ ủ ộ ệ ược trân
tr ng, đ cao Đó là "m t tr i chân lý" đ m i hành đ ng, vi c làm c a con ọ ề ặ ờ ể ỗ ộ ệ ủ
ngườ ưới h ng t i Ngớ ượ ạc l i, cái ác luôn đươc lên án, ghét b , k t t i Trong ỏ ế ộ
cu c chi n gi a cái thi n và cái ác, nhân dân ta luôn đ cái thi n chi n ộ ế ữ ệ ể ệ ế
th ng v vang, đó là ắ ẻ ước m và cũng là s th t đ i.ơ ự ậ ở ờ
Tuy nhiên, đ đánh giá đúng đ n quan ni m thi n và ác ta ph i xét ể ắ ệ ệ ả
c m c đích, đ ng c , phả ụ ộ ơ ương ti n và k t qu N u đ ng c đã bao hàm ệ ế ả ế ộ ơ
m c đích, và k t qu đã bao hàm phụ ế ả ương ti n, thì trong nh ng hành vi c ệ ữ ụ
th quan h gi a đ ng c và k t qu để ệ ữ ộ ơ ế ả ược đánh giá nh sau: đ ng c t t, ư ộ ơ ố
k t qu t t - đó là thi n; đ ng c t t, k t qu x u - không coi là ác; đ ng ế ả ố ệ ộ ơ ố ế ả ấ ộ
c x u, k t qu t t - là cái ác; đ ng c x u, k t qu x u - là cái ác M i ơ ấ ế ả ố ộ ơ ấ ế ả ấ ố quan h gi a m c đích và phệ ữ ụ ương ti n bao gi cũng th ng nh t M c đích ệ ờ ố ấ ụ thi n không th th c hi n b ng hành đ ng ác, b ng nh ng phệ ể ự ệ ằ ộ ằ ữ ương ti n ệ tàn b o K ng y bi n thạ ẻ ụ ệ ường bi n h cho nh ng hành đ ng ác b ng m c ệ ộ ữ ộ ằ ụ đích thi n; nh m làm l n l n, xóa nhòa ranh gi i gi a thi n và ác.ệ ằ ẫ ộ ớ ữ ệ
2.4 Lý t ưở ng cao đ p c a loài ng ẹ ủ ườ i là xây d ng m t xã h i văn minh mà ự ộ ộ trong đó cái thi n ng tr tuy t đ i ệ ự ị ệ ố
S xu ng c p v m t đ o đ c là m t th c t làm đ o l n các thang giá tr ự ố ấ ề ặ ạ ứ ộ ự ế ả ộ ị
đ o đ c truy n th ng: thi n tâm, trong sáng, danh d , lạ ứ ề ố ệ ự ương tâm, trách nhi m đã d n d n b l n át b i lòng v kỹ, ti n b c, đ a v , quy n th , s ệ ầ ầ ị ấ ở ị ề ạ ị ị ề ế ự sang tr ng b ngoài Vì th , nhi m v c a m i chúng ta hi n nay là ph i ọ ề ế ệ ụ ủ ỗ ệ ả nhìn nh n, xem xét m t cách th u đáo Không có m t xã h i nào ch toàn là ậ ộ ấ ộ ộ ỉ hành đ ng thi n, và cũng không th có toàn hành đ ng ác Thi n và ác là ộ ệ ể ộ ệ hai m t trong quá trình phát tri n; trong đó, thi n là cái ti n b , thi n ặ ể ệ ế ộ ệ
ph i th ng ác là yêu c u chung, là quy lu t phát tri n c a xã h i Đ cái ả ắ ầ ậ ể ủ ộ ể thi n luôn phát tri n và đ y lùi cái ác m i chúng ta là m t t m gệ ể ẩ ỗ ộ ấ ương sáng
v làm đi u thi n, c vũ cho cái thi n, tránh đi u ác, lên án cái ác.ề ề ệ ổ ệ ề
Trang 63 Ý nghĩa, ví d trong cu c s ng ụ ộ ố
Thi n và ác là hai khái ni m dệ ệ ường nh đã tr nên quá quen thu c v i m iư ở ộ ớ ỗ chúng ta Nh ng đ tư ể ường t n v m i quan h gi a chúng thì không ph i ậ ề ố ệ ữ ả
ai cũng rõ Nôm na, ta cóth hi u r ng, ác là cái x u xa, cái đ n t i, trái đ oế ể ằ ấ ề ố ạ
đ c làm ngứ ười Còn ngu c l i, thi n là nh ng cái t t đ p, t t lành, h p v i ợ ạ ệ ữ ố ẹ ố ợ ớ
đ o đúc Rõ ràng, chúng thu c hai phía đói l p nhau, nh ng bên c nh vi c ạ ộ ậ ư ạ ệ
đ u tranh, tri t tiêu nhau thì chúng l i thúc đ y nhau cùng phát tri n M t ấ ệ ạ ấ ể ộ
đi u tề ưởng ch ng nh vô lí mà l i hoàn toàn có lí B i đ n gi n, đó là quy ừ ư ạ ở ơ ả
lu t t t y u c a cu c s ng N u ch u khó quan sát, ta sẽ th y quy lu t y ậ ấ ế ủ ộ ố ế ị ấ ậ ấ luôn t n t i ngay xung quanh ta, hi n h u ngay trồ ạ ệ ữ ước m t ta, trong nh ng ắ ữ
th th t g n gũi v i ta.ứ ậ ầ ớ
Trong thiên nhiên, n i cu c s ng hoang dã muôn màu, bên c nh nhũng conơ ộ ố ạ
v t ăn c hi n lành v n có nh ng thú d hung ác Chúng ta có th d dàng ậ ỏ ề ẫ ữ ử ể ễ
nh n th y r ng, bên c nh nh ng đàn hậ ấ ằ ạ ữ ươu ngoan ngoãn, nh ng chú th ữ ỏ
d thề ương, nh ng con nai yé đu i v n có nh ng con hô khát máu, nh ng ữ ư ố ẫ ư ữ con báo h u ăn hay nh ng con cáo ranh mãnh Bên c nh nh ng chim sâu ả ữ ạ ữ nhí nh nh, gõ ki n c n cù v n có nh ng di u hâu, nh ng đ i bàng đ c ác ả ế ầ ẫ ữ ề ữ ạ ộ Bên c nh nh ng cá ng a, nh ng t m hùm, rùa bi n, cá heo v n có nh ng ạ ữ ự ữ ổ ế ẫ ữ
cá s u, cá m p hung d Hay ngay gi a khu vấ ậ ữ ữ ườn đày hoa th m trái ng t ơ ọ luôn t n t i không ít ran r t, sâu b và nh ng loài phá ho i đáng ghét.ồ ạ ế ọ ữ ạ Trong cu c s ng cung v y, bên c nh nh ng con ngộ ố ậ ạ ữ ườ ươi l ng thi n là ệ
nh ng k x u xa đ c ác Bên c nh cô T m d u hi n là m con Cám l m ữ ẻ ấ ộ ạ ấ ị ề ẹ ắ
m u nhi u k Bên c nh nàng L Lem ch u thư ề ế ạ ọ ị ương ch u khó là m dì gh ị ụ ẻ lòng d t i tăm Hay bên c nh nàng Ki u tài s c v n toàn là b n buôn ạ ố ạ ề ắ ẹ ọ
người vô lương tâm Tú Bà, B c Bà, B c H nh… Th nên đâu ph i vô c mà ạ ạ ạ ế ả ớ trong phim, trong truy n luôn có nh ng nhân v t chính di n và nh ng ệ ữ ậ ệ ữ nhân v t ph n di n Ch ng qua phim, truy n cũng là nh ng phậ ả ệ ẳ ệ ữ ương ti n ệ
đ ph n ánh cu c s ng mà thôi.ể ả ộ ố
Th m chí trong m i con ngậ ỗ ười, bên c nh ph n t t đ p cũng có không ít ạ ầ ố ẹ
ph n x u xa Ph n ngầ ấ ầ ười và ph n con, luôn t n t i và đ u tranh trong m i ầ ồ ạ ấ ỗ chúng ta Nh nhân v t ngư ậ ười ho sĩ trong truy n ng n B c tranh c a ạ ệ ắ ứ ủ Nguy n Minh Châu, vì vi c làm sai trái, ích k c a mình mà anh đã làm cho ễ ệ ỉ ủ
bà m anh chi n sĩ đã t ng giúp mình thẹ ế ừ ương con đ n n i khóc mù c hai ế ỗ ả
m t Cu c s ng n i tâm c a anh cũng vì th mà không bao gi có m t gi y ắ ộ ố ộ ủ ế ờ ộ ấ thanh th n Vi c làm y khi n lả ệ ấ ế ương tâm anh c n r t Nhi u lúc, cái thi n ắ ứ ề ệ
Trang 7thúc gi c anh hãy mau đ n tru c bà m đáng thir ng y mà quỳ g i đ ụ ế ớ ẹ ơ ấ ố ể
c u xin tha th nh ng cái ác l i c n tr anh, ngăn anh làm vi c đó B i v y ầ ứ ư ạ ả ở ệ ở ậ chúng c đ u tranh, gi ng xé tâm c n anh, làm cho anh lúc nào cũng ph i ứ ấ ằ ầ ả
s ng trong u phi n, s hãi…ố ư ề ợ
Đã có a dám kh ng đ nh r ng mình ch a t ng, ch a bao gi nghĩ đ n ỉ ẳ ị ằ ư ừ ư ờ ế
nh ng vi c làm x u không? Không, tôi dám ch c là trên đ i này không t n ữ ệ ấ ắ ờ ồ
t i nh ng con ngạ ữ ười nh v y Chúng ta ch ng qua cũng ch là nh ng con ư ậ ẳ ỉ ữ
ngườ ấ ỗi r t đ i bình thường Mà đã là người bình thường thì ai mà ch ng d ẳ ễ
b cám d H n th n a s c cám d đ sa vào cái ác thị ỗ ơ ế ữ ứ ỗ ể ường m nh mẽ h n ạ ơ cái thi n r t nhi u Đ n gi n là vì làm vi c ác đôi khi có l i cho ta nhi u ệ ấ ề ơ ả ệ ợ ề
h n là vi c thi n Ví d nh nhân v t Thành trong truy n ng n S i tóc c aơ ệ ệ ụ ư ậ ệ ắ ợ ủ
Th ch Làm Anh hoàn toàn có th l y tr m ti n trong chi c ví căng ph ng ạ ể ấ ộ ề ế ồ
c a ngủ ườ ại b n mà ch ng ai nghi ng Dù đã chu n b trong đ u kĩ lẳ ờ ẩ ị ầ ưỡng
m i tình hu ng đ đ i phó nh ng cu i cùng cái Thi n trong anh đã tr l i ọ ố ể ố ư ố ệ ở ạ
l n đ n n i đ y lùi c cái Ác nên anh đã tr l i cái áo c m nh m và còn ớ ế ỗ ẩ ả ả ạ ầ ầ
c n th n d n anh b n hãy ki m tra l i ti n Mà kê c chúng ta cũng v y ẩ ậ ặ ạ ể ạ ề ả ậ
ch không ph i ch trong văn chứ ả ỉ ương m i có chuy n nh th đâu Ch ng ớ ệ ư ế ẳ
h n nh đã bao gi có ngạ ư ờ ườ ạ ứi l h a sẽ cho b n ti n đ b n làm cho h n ạ ề ể ạ ắ
m t vi c không t t mà khi n b n ph i suy nghĩ mãi? Hay đã có l n nào cô ộ ệ ố ế ạ ả ầ giáo ki m tra đúng vào bài b n ch a h c nên b n có ý đ nh quay cóp? Có ể ạ ư ọ ạ ị
đ y Nh ng vi c nh th x y ra là chuy n c m b a Chi có đi u cái thi n ấ ữ ệ ư ế ả ệ ơ ữ ề ệ
có đ s c gi cho b n v n hoàn toàn là ngủ ứ ữ ạ ẫ ười trong s ch hay không thôi.ạ Xét v m i quan h gi a cái thi n và cái ác, ta th y chúng th t phúc t p ề ố ệ ữ ệ ấ ậ ạ
V i m i con ngớ ỗ ười, ai cũng mong mu n có m t xã h i công b ng, trong đó ố ộ ộ ằ thi n sẽ th ng ác, chính sẽ th ng tà nh ng th c t thì không t n t i m t xãệ ắ ắ ư ụ ế ồ ạ ộ
h i hoàn h o đ n th B i luôn có nhi u trộ ả ế ế ở ề ường h p x y ra, có khi thi n ợ ả ệ
th ng ác, có khi ngu c l i, có khi l i chuyên hoá cho nhau Nh nhân v t ắ ợ ạ ạ ư ậ Chí Phèo c a nhà văn Nam Cao B n ch t Chí không x u nh ng hoàn c nh ủ ả ấ ấ ư ả
đã đ y Chí vào bẩ ước đu ng cùng khi n cho nh ng cái t t đ p trong con ờ ế ữ ố ẹ
người Chí b tha hoá thành nh ng cái x u xa, đáng ghét Nh v y cái thi n ị ữ ấ ư ậ ệ
đã b chuy n hoá thành cái ác t lúc nào có lẽ Chí cũng không hay Cũng ị ể ừ nhi u khi» chúng ta th t khó đ phân bi t r ch ròi tr ng đ n, t t, x u, ề ậ ể ệ ạ ắ ề ố ấ thi n, ác Đ n c nh nhân v t Xuân Tóc Đ , th t khó mà phân bi t n i ệ ơ ử ư ậ ỏ ậ ệ ổ xem anh ta là ngườ ối t t hay k x u Đúng ra thì anh ta cũng ch ng làm h i ẻ ấ ẳ ạ
đ n ai nh ng nh ng hành vi c a anh ta l i là nh ng hành vi l a đ o ngế ư ữ ủ ạ ữ ừ ả ười khác Mà đ tinh vi c a các trò lùa đ o y c tăng d n lên bi n anh ta ộ ủ ả ấ ứ ầ ế
Trang 8thành m t con ngộ ười ác nhi u h n thi n S may m n đã làm cho anh ta ề ơ ệ ự ắ
tr nên có ti ng tăm, gi u có, sung sở ế ầ ướng Là m t k h u danh vô th c ộ ẻ ữ ự
nh ng anh ta l i hài lòng, ti p t c l a d i m i ngư ạ ế ụ ừ ố ọ ười Ch ng ph i cái ác ẳ ả đang l n d n lên trên cái thi n trong con ngấ ầ ệ ười anh ta đ y sao?ấ
Suy nghĩ v m i quan h thi n ác, chúng ta có th rút ra nh ng bài h c c nề ố ệ ệ ể ữ ọ ầ thi t gì đ m i ngế ể ỗ ười có th s ng t t h n?ể ố ố ơ
Th nh t, chúng ta c n có cái nhìn toàn di n, phân bi t đúng t t x u, thi nứ ấ ầ ệ ệ ố ấ ệ
ác, không quá bi quan song cũng không nên o tả ưởng cu c s ng ch toàn ộ ố ỉ màu h ng đâu cũng có cái thi n xen l n cái ác; cái t t đan vào cái x u vì ồ Ở ệ ẫ ố ấ
th không c gì là tuy t đ i M i chúng ta ph i phân bi t rõ ràng đ l a ế ố ệ ố ỗ ả ệ ể ự
ch n m t họ ộ ướng đi đúng đ n cho mình.ắ
Th hai, chúng ta c n ph i bi t đ phòng, c nh giác v i nguy c tha hoá ứ ầ ả ế ề ả ơ ơ trong chính b n thân mình, luôn luôn t đ u tranh đ cho ph n t t đ p ả ự ấ ể ầ ố ẹ chi n th ng ph n x u xa dung t c, Nh Các Mác đã nói: ‘Trong trế ắ ầ ấ ụ ư ường kì
l ch s đ u tranh c a nhân lo i, cái thi n ch thăng cái ác trong n a vòng ị ử ấ ủ ạ ệ ỉ ử bánh xe b i ranh gi i gi a thi n và ác là vô cùng mong manh ch nh m t ở ớ ữ ệ ỉ ư ộ
s i tóc…ợ
Cu c s ng luôn luôn là v y Xung quanh ta lúc nào cũng l n l n th t, gi , ộ ố ậ ẫ ộ ậ ả
t t, x u Đ có th t n t i và đ ng v ng không còn cách nào khác, chúng taố ấ ề ế ồ ạ ứ ữ
ph i t đ ng trên đôi chân c a mình, dùng đôi m t và trái tim c a mình đả ự ứ ủ ắ ủ ế phân bi t đúng sai, tr thành m t con ngệ ở ộ ườ ươi l ng thi n.ệ