GIÁO ÁN THAO GIẢNG CẤP HUYỆN Môn Lịch sử lớp 4 Bài Trịnh – Nguyễn phân tranh Đối tượng Lớp 4B trường Tiểu học Nghĩa Xuân 2 Người thực hiện Lê Thị Hòa Đơn vị Trường Tiểu học Yên Hợp Ngày lên lớp ngày 1/3/2013 I Mục tiêu Giúp HS Biết được một vài sự kiện về sự chia cắt đất nước, tình hình kinh tế sa sút + Từ thế kỉ XVI, triều đình nhà Lê suy thoái, đất nước từ đây bị chia cắt thành Nam triều và Bắc triều, tiếp đó là Đàng Trong và Đàng Ngoài + Nguyên nhân của việc chia cắt đất nước là do cuộc tranh[.]
Trang 1GIÁO ÁN THAO GIẢNG CẤP HUYỆN
Môn: Lịch sử lớp 4 Bài: Trịnh – Nguyễn phân tranh Đối tượng: Lớp 4B- trường Tiểu học Nghĩa Xuân 2
Người thực hiện: Lê Thị Hòa Đơn vị: Trường Tiểu học Yên Hợp Ngày lên lớp: ngày 1/3/2013
I.Mục tiêu: Giúp HS:
- Biết được một vài sự kiện về sự chia cắt đất nước, tình hình kinh tế sa sút:
+ Từ thế kỉ XVI, triều đình nhà Lê suy thoái, đất nước từ đây bị chia cắt thành Nam triều và Bắc triều, tiếp đó là Đàng Trong và Đàng Ngoài
+ Nguyên nhân của việc chia cắt đất nước là do cuộc tranh giành quyền lực của các phe phái phong kiến
+ Cuộc tranh giành quyền lực giữa các tập đoàn phong kiến khiến cuộc sống của nhân dân ngày càng khổ cực: đời sống đói khát, phải đi lính và chết trận, sản xuất không phát triển
-Dùng lược đồ Việt Nam chỉ ra ranh giới chia cắt Đàng Ngoài – Đàng Trong
-Giáo dục HS có thái độ không chấp nhận việc đất nước bị chia cắt
II Đồ dùng dạy học
-Bản đồ Việt Nam thế kỉ XVI-XVII
-Phiếu học tập
III Các hoạt động dạy học
A.Kiểm tra bài cũ:
- GV hỏi :Buổi đầu độc lập thời Lý ,Trần, Hậu Lê
đóng đô ở đâu ?
- Tên gọi nước ta các thời đó là gì ?
- GV nhận xét ghi điểm
B.Bài mới :
1.Giới thiệu bài
2.Phát triển bài:
a Tình hình nước ta đầu thế kỉ XVI
- Cho HS đọc SGK (từ đầu đến loạn lạc)/trang 53
-Nêu tình hình nước ta dưới triều đình Hậu Lê từ
đầu thế kỉ XVI?
- Kết luận, trình chiếu nội dung và cho HS nhắc
lại
- GV giải thích từ “vua quỷ” và “vua lợn”
-Cuộc sống nhân dân ta như thế nào?
-Tình hình đó nói lên điều gì về triều đại Hậu Lê?
b Nhà Mạc ra đời và sự phân chia Nam
triều-Bắc triều
- GV cho HS đọc SGK và trả lời các câu hỏi sau:
+ Nhà Mạc ra đời trong hoàn cảnh nào? Triều đình
nhà Mạc được sử cũ gọi là gì ?
-Cho HS xem tranh Mạc Đăng Dung
+ Nam triều được hình thành như thế nào?
- Đóng đô ở Thăng Long
-Tên gọi nước ta thời kì đó là: Đại Việt
- Lắng nghe, nhắc lại tên bài
- HS đọc SGK, thảo luận nhóm 2:
-Vua chỉ bày trò ăn chơi xa xỉ suốt ngày đêm, xây dựng cung điện tốn kém -Quan lại trong triều đánh giết lẫn nhau
để tranh giành quyền lợi
- Đất nước rơi vào cảnh loạn lạc.
-1 HS nhắc lại
- HS lắng nghe -Cuộc sống cực khổ -Nhà Hậu Lê đã suy yếu
-Năm 1527, trước tình hình nhà lê suy yếu, Mạc Đăng Dung đã cướp ngôi nhà
Lê, lập ra triều Mạc (Bắc Triều.) -Năm 1533, Nguyễn Kim đã đưa một
Trang 2-Cho HS xác định kinh đô Bắc triều và kinh đô
Nam triều trên lược đồ
+Cuộc nội chiến Nam triều và Bắc triều diễn ra
bao lâu? Kết quả ra sao?
-Cuộc nội chiến Nam-Bắc triều diễn ra nhằm mục
đích gì?
3 Chiến tranh Trịnh – Nguyễn
- GV cho đọc SGK, hỏi:
+Nguyên nhân nào dẫn đến chiến tranh Trịnh
Nguyễn?
*Cho HS thảo luận nhóm đôi
+Chiến tranh Trịnh- Nguyễn diễn ra như thế nào?
Kết quả ra sao?
-Cho xem lược đồ và cho HS lên xác định giới
tuyến phân chia Đàng Trong, Đàng Ngoài
-Cho HS xem tranh vẽ: phủ Vua Lê, chúa Trịnh
*HS khá,giỏi:
Chiến tranh Nam triều và Bắc triều, cũng như
chiến tranh Trịnh –Nguyễn diễn ra vì mục đích gì?
Hậu quả ra sao ?
* GV: Vậy là hơn 200 năm các thế lực PK đánh
nhau, chia cắt đất nước ra làm 2 miền Trước tình
cảnh đó, đời sống của nhân dân ta cực khổ trăm
bề
Trò chơi: Điền nhanh, điền đúng
-Hướng dẫn cách chơi:
Cho 2 đội tham gia, mỗi đội 4 người lên điền số
hoặc chữ vào chỗ chám, đúng mỗi đáp án cho 10
điểm Đội nào nhanh và điểm cao hơn sẽ thắng
-Nhận xét, tổng kết cuộc thi
người thuộc dòng dõi nhà Lê lên ngôi, lập
ra triều đình riêng ở Thanh Hóa Sử cũ gọi đây là Nam triều
-HS xác định trong SGK và trên bảng lớp
-Cuộc nội chiến kéo dài hơn 50 năm Đến năm 1592, Nam triều chiếm được Thăng Long, chiến tranh mới kết thúc
-Mục đích: Tranh giành quyền lực
*Đọc SGK và trả lời
-Nguyễn Kim chết, con rể là Trịnh Kiểm lên thay đã nắm toàn bộ binh quyền của nhà lê, dần phát triển thế lực học Trịnh -Con Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng được cử vào trấn thủ vùng Thuận Hóa – Quảng Nam đã xây dựng lực lượng, sau này phát triển thành dòng học Nguyễn
*Thảo luận:
-Chiến tranh Trịnh – Nguyễn diễn ra trong khoảng 50 năm, họ Trịnh và họ Nguyễn đánh nhau 7 lần Vùng đất miền trung trở thành chiến trường ác liệt Hai bên đánh nhau không phân thắng bại -Cuối cùng phải lấy sông Gianh làm ranh giới chia cắt đất nước
-1 HS lên bảng chỉ
* Lớp thảo luận:
+Tranh giành quyền lực giữa các thế lực phong kiến.
-Gây ra nhiều tội ác đối với nhân dân và đất nước:
+Nhận dân bị đói khổ, chết chóc, gia đình phải chia li, vợ phải xa chồng
+Đất nước bị chia cắt hơn 200 năm, làng mạc bị tàn phá, kính tế bị đình trệ, ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển của đất nước
Trang 3-Cho 2-3 HS nhắc lại diễn biến cuộc chiến tranh
Trịnh – Nguyễn
4.Củng cố :
+Do đâu mà vào đầu thế kỉ XVI, nước ta lâm vào
thời kì bị chia cắt ?
-Cuộc xung đột giữa các tập đoàn pk đã gây ra
những hậu quả gì?
+ Cho HS đọc ghi nhớ
5 Dặn dò:
- Về nhà học bài và chuẩn bị trước bài : “Cuộc
khẩn hoang ở Đàng trong”.
- Nhận xét tiết học
- Từ đầu thế kỉ XVI, chính quyền nhà Lê suy yếu
- đất nước bi chia cắt, nhân dân cực khổ -2, 3 HS đọc ghi nhớ
-HS viết nhanh trên bảng con
