MẪU A MỤC LỤCSỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRUNG TÂM GDNN – GDTX NHƯ XUÂN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI GIẢI PHÁP XỬ LÝ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG DO MÙN CƯA GÂY RA TẠI XƯỞNG MỘC CỦA TRUNG TÂM GDNN GDTX HUYỆN NHƯ XUÂN BẰNG KỸ THUẬT NUÔI TRỒNG NẤM BÀO NGƯ XÁM Người thực hiện Nguyễn Thị Hạnh Chức vụ Giáo viên Đơn vị công tác Trung tâm GDNN GDTX huyện Như Xuân SKKN thuộc lĩnh vực môn Công nghệ Nông nghiệp THANH HOÁ NĂM 2022 1 Mở đầu 1 1 Lí do chọn đề tài 1 1 2 Mục đích nghiên cứu 1 1 3 Đối tượng, phạ.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRUNG TÂM GDNN – GDTX NHƯ XUÂN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
GIẢI PHÁP XỬ LÝ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG DO MÙN CƯA GÂY RA TẠI XƯỞNG MỘC CỦA TRUNG TÂM GDNN-GDTX HUYỆN NHƯ XUÂN BẰNG KỸ THUẬT NUÔI TRỒNG
NẤM BÀO NGƯ XÁM.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hạnh
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trung tâm GDNN-GDTX huyện Như Xuân SKKN thuộc lĩnh vực môn: Công nghệ Nông nghiệp
THANH HOÁ NĂM 2022
Trang 2MỤC LỤC
1 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 1
1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
1.5 Những điểm mới của SKKN 2
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2
2.1.1 Giới thiệu chung về nấm bào ngư xám 2
2.1.2 Cơ sở lí luận 2
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến 5
2.2.1 Trước khi thực hiện đề tài 5
2.2.2 Thuận lợi, khó khăn 5
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6
2.3.1 Các giải pháp 6
2.3.2.Tiến hành kỹ thuật 6
2.3.3 Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá hiệu quả đề tài 12
2.3.4 Phương pháp đánh giá 13
2.3.5 Phương pháp xử lý số liệu 13
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục nghề nghiệp tại Trung tâm GDNN – GDTX Như Xuân 13
2.4.1 Hiệu quả đối với đào tạo nghề cho LĐNT 13
Trang 32.4.2 Giải quyết cơ bản nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường do mùn cưa gây
ra tại xưởng mộc 14 2.4.3 Hiệu quả kinh tế đạt được sau khi áp dụng sáng kiến 15
3 Kết luận, kiến nghị
3.1 Kết luận 15 3.2 Kiến nghị 15
Trang 41 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài.
Nấm ăn có thể coi là loại thực phẩm an toàn không chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cũng như chất bảo quản, cân bằng về giá trị dinh dưỡng Vì vậy nấm được ví như một loại rau sạch hay thịt sạch và các loại thực phẩm thuốc Nước ta có đầy đủ các điều kiện thuận lợi để phát triển nghề trồng nấm như: Điều kiện khí hậu đa dạng, nguồn nguyên liệu sẵn có như rơm rạ, thân ngô, dây lạc, gỗ cành, gỗ vụn, mùn cưa , lực lượng lao động dồi dào, kỹ thuật nuôi trồng đơn giản, không cần công nghệ cao, số lượng giống nấm thì khá phong phú, thị trường tiêu thụ nấm lớn Vấn đề của chúng ta là phải xác định được ở địa phương mình có những điều kiện thuận lợi nào để lựa chọn có thể trồng được những loài nấm nào là phù hợp và mang lại hiệu quả kinh tế cao
Những năm gần đây, nghề trồng nấm ở huyện Như Xuân đang có những bước phát triển tích cực, nhiều loại nấm được người dân nuôi trồng như: nấm rơm, nấm sò, nấm mộc nhĩ… Nghề trồng nấm ăn ở Như Xuân đã được người dân đưa vào sản xuất từ khoảng cuối năm 2010, trước đây người dân nuôi trồng nấm kiểu tự phát nhỏ lẻ; chủng loại nấm chưa đa dạng, năng suất, sản lượng và hiệu quả kinh tế chưa cao Nắm được tình hình đó UBND huyện đã giao nhiệm
vụ cho TTGDNN-GDTX (Trung tâm giáo dục nghề nghiệp- Giáo dục thường xuyên) huyện Như Xuân mở các lớp học nghề trình độ sơ cấp để chuyển giao công nghệ nghề Trồng nấm đến lao động nông thôn (LĐNT) Mỗi năm Trung tâm chuyển giao công nghệ trồng nấm cho hàng trăm LĐNT và hiện nay trên địa bàn huyện đã có nhiều cơ sở sản xuất nấm đầu tư quy mô lớn và tổ chức sản xuất ổn định cho hiệu quả kinh tế cao
Bên cạnh đó Trung tâm có xưởng mộc dân dụng luôn hoạt động hết công suất nên số lượng mùn cưa hàng ngày rất nhiều Trước đây mùn cưa được xử lý
tự phát như đốt, chôn lấp, đây là một sự lãng phí nguồn nguyên liệu hữu cơ mà không được tái xử dụng hợp lý, hoặc mùn cưa không xử lý kịp bị chất đống ùn ứ
từ tháng này qua tháng khác, mùa nắng gió thì bụi trắng cả bầu không khí, đến mùa mưa mùn cưa bị ngâm trong nước bốc mùi hôi thối, theo nước mưa trôi đọng xuống cống rãnh trở thành nguồn gây ô nhiễm và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sinh thái Đã có rất nhiều ý kiến phản ánh của người dân sinh sống xung quanh khu vục xưởng mộc về sự ô nhiễm môi trường này Chính vì các lý
do trên tôi đưa ra “Giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường do mùn cưa gây ra tại xưởng mộc của Trung tâm GDNN-GDTX huyện Như Xuân bằng kỹ thuật nuôi trồng nấm bào ngư xám.” là cách xử lý khá thân thiện với môi trường, hoàn toàn cần thiết, đáp ứng yêu cầu phát triển nghề nuôi trồng nấm cho người học, nghề sản xuất nấm ăn tại địa phương Bã nấm sau khi thu hoạch không còn mùi hôi thối có thể sử dụng làm phân bón hữu cơ Phương pháp này đã làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và góp phần tăng hiệu quả kinh tế cho xưởng mộc tại Trung tâm
1.2.Mục đích nghiên cứu.
- Nghiên cứu kỹ thuật nuôi trồng nấm bào ngư xám bằng mùn cưa
Trang 5- Tìm ra giải pháp hiệu quả nhất để xử lý ô nhiễm môi trường do mùn cưa gây ra tại xưởng mộc của Trung tâm
1.3 Đối tượng nghiên cứu, thời gian nghiên cứu.
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu
- Mùn cưa tại xưởng mộc của Trung tâm GDNN-GDTX huyện Như Xuân
- Phôi nấm bào ngư xám của viện Di truyền học- Học viện Nông nghiệp Việt Nam
1.3.2 Thời gian nghiên cứu
- Thời gian thực hiện đề tài từ 3/4/2020 đến 24/8/2020
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết:
Để thực hiện các quy trình trong kỹ thuật trồng nấm bào ngư xám thành công thì cần nghiên cứu kỹ các giáo trình, tài liệu liên quan trến nghề trồng nấm, tham khảo các công trình nghiên cứu khoa học gần nhất mà được nhà nước công nhận về lĩnh vực trồng nấm, các chia sẻ của các chuyên gia, chủ cơ sở sản xuất nấm trong nước và ngoài nước trên các kênh truyền hình hay intenet
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
Đến các cơ sở nuôi trồng nấm trên địa bàn huyện để học hỏi kinh nghiệm thực tế, tránh những sai hỏng có thể gặp trong quá trình trồng nấm
Liên hệ phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Như Xuân, phòng Thống kê để tiến hành điều tra tình hình thời tiết khí hậu của huyện
Khảo sát điều kiện để tiến hành thực hành nuôi trồng nấm tại Trung tâm như: Sân để ủ mùn cưa, nơi tiến hành đóng bịch nấm, giá để bịch phôi nấm, nhà
để treo nấm, dụng cụ thực hành, nguyên liệu , cách bảo quản, nguồn tiêu thụ nấm
- Phương pháp bố trí thí nghiệm
- Phương pháp xử lý số liệu thí nghiệm
1.5 Những điểm mới của sáng kiến
- Xưởng mộc của Trung tâm được thành lập năm 2017 theo Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động GDNN số 3679/GCNĐKHĐ-SLĐTBXH ngày 26/10/2017 của Sở LĐTBXH mới mục đích đào tạo nghề Mộc dân dụng cho LĐNT trình độ sơ cấp nghề và phối hợp sản xuất nhằm giải quyết việc làm sau học nghề cho LĐNT Trước đây mùn cưa được xử lý chưa hiệu quả và chưa khoa học như đốt, chôn lấp gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến nguồn nước
và không khí
- Đề tài này tôi đưa ra giải pháp xử lý mùn cưa thân thiện với môi trường bằng kỹ thuật nuôi trồng nấm bào ngư xám, lượng mùn cưa sẽ được gom lại hằng ngày để ủ và thực hiện làm trong tuần nên sẽ không có hiện tượng ùn ứ lại, sau khi nấm được thu hái sẽ bán ra thị trường, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho xưởng mộc Đây chính là điểm mới của đề tài tôi nghiên cứu
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Giới thiệu chung về nấm bào ngư xám
Trang 6- Phân loại nấm bào ngư xám
Nấm bào ngư có tên gọi chung cho các loài thuộc họ Pleurotus, theo
Nguyễn Lân Dũng (2005) Công nghệ nuôi trồng nấm, tập I, II Nhà xuất bản
Nông nghiệp Hà Nội thì ở Việt Nam Nấm bào ngư trước đây mọc chủ yếu hoang dại và có nhiều tên gọi khác nhau: nấm sò, nấm hương trắng hay chân ngắn (Miền bắc), nấm dai (Miền nam), nấm bình cô, Oyster Mushroom
- Đặc điểm hình thái
Nấm bào ngư xám có chung đặc điểm như các nấm bào ngư khác, tai nấm dạng hình phễu, phiến mang bào tử kéo dài xuống đến chân cuống nấm, gần gốc
có lớp lông nhỏ mịn Tai nấm bào ngư còn non có màu sắc sậm hoặc tối nhưng khi trưởng thành có màu sáng hơn có dạng hình phễu lệch gồm 3 bộ phận: mũ, phiến, và cuống nấm Chúng thường mọc tập trung thành tùng cụm gồm một số cây nấm nhóm lại với nhau
- Đặc điểm sinh học
Chu kỳ sống của nấm bào ngư cũng như các loài nấm khác, bắt đầu từ đảm bào tử hữu tính, nảy mầm cho hệ sợi tơ dinh dưỡng (sơ và thứ cấp) Kết thúc bằng việc hình thành cơ quan sinh sản tai nấm Tai nấm sinh ra đảm bào tử
và chu trình lại tiếp tục, riêng nấm bào ngư xám (Pleurotus ostreatus), khi nuôi nấm hệ sợi nấm thường xuất hiện các gai nhọn mang dịch nước đen Bên trong dịch nước này là các bào tử vô tính Bào tử nảy mầm lại cho tơ thứ cấp Quả thể nấm bào ngư thường phát triển theo nhiều giai đoạn dựa theo hình dạng tai nấm
mà có tên gọi cho từng giai đoạn:
Dạng san hô: quả thể mới tạo thành, dạng sợi mảnh hình chùm
Dạng dùi trống: mũ xuất hiện dưới dạng khối tròn, còn cuống phát triển cả
về chiều ngang và chiều dài nên đường kính cuống và mũ không khác nhau là bao nhiêu
Dạng phễu: mũ mở rộng, trong khi cuống còn ở giữa (giống cái phễu) Dạng bán cầu lệch: cuống lớn nhanh một bên và bắt đầu lệch so với vị trí tâm của mũ
Dạng lá lục bình: cuống ngừng tăng trưởng trong khi mũ vẫn tiếp tục phát triển, bìa mép thẳng đến gợn sóng
Từ giai đoạn phễu sang giai đoạn bán cầu lệch có sự thay đổi về chất (giá trị dinh dưỡng tăng) còn từ giai đoạn từ bán cầu lệch sang dạng lá có sự nhảy vọt về khối lượng (trọng lượng tăng) sau đó giảm dần Vì vậy thu hái nấm bào ngư nên chọn lúc tai nấm vừa chuyển sang dạng lá
- Giá trị dinh dưỡng
Các loài nấm bào ngư Pleurotus ostreatus là nguồn thực phẩm bổ dưỡng quý giá Trong nấm chứa 30–40% protein, tổ thành acid amin hoàn toàn, chiếm
- 50% trong mấy loại acid amin cần thiết Mặt khác nấm còn chứa các thành phần glucid, vitamin, khoáng chất, acid béo (chủ yếu là acid no, acid hữu cơ) cần thiết cho sức khỏe (Thiên Nguyên Ngô Lang (1968) Giá trị dinh dưỡng nấm)
Trang 7Nấm bào ngư không chỉ ăn ngon mà còn giá trị dinh dưỡng cao, chứa đầy
đủ các amino acid Ngoài giá trị dinh dưỡng, nấm ăn còn có nhiều đặc tính của biệt dược, có khả năng phòng và chữa các bệnh như làm hạ huyết áp, chống béo phì, chữa bệnh đường ruột Nhiều nghiên cứu cho thấy nấm bào ngư cùng một
số nấm ăn khác có tác dụng chống ung thư Bằng phương pháp khuếch tán vào thạch nhóm nghiên cứu trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên Thành phố Hồ Chí Minh đã cho thấy nấm bào ngư Pleurotus sajor – caju ở dạng bán cầu lệch đã có tác dụng ức chế 2 chủng vi khuẩn Gram dương S.aureus và B.subtilis và 2 chủng Gram âm E.coli và Pseudomonas aeruginosa
- Ý nghĩa kinh tế
Hiện nay đã có nhiều nông dân Việt Nam thoát nghèo nhờ việc trồng nấm bào ngư, rất nhiều mô hình trồng nấm bào ngư được nhân rộng đặc biệt là các tỉnh ở Miền nam như: Đồng Nai, Bến Tre, Củ Chi, Bình Thuận,Vĩnh Long, An Giang, Bình Dương, Đà Lạt, Đồng Tháp Ở Miền Bắc gần 10 năm về đây các
mô hình hay dự án trồng nấm bắt đầu phát triển mạnh, có những nơi coi nghề trồng nấm là nền kinh tế mũi nhọn của địa phương Nghề trồng nấm không những giúp người dân thoát nghèo, mà việc trồng nấm bào ngư đúng quy trình
và theo quy mô lớn còn có thể giúp một số doanh nhân biết cách đầu tư làm giàu nhanh chóng (theo https://angiang.gov.vn/wps/wcm/connect/nam-bao-ngu-xam-mo-hinh-mang-lai-hieu-qua-kinh-te-cho-ba-con-nong-dan)
2.1.2 Cơ sở lí luận
Nước ta có tiềm năng lớn về sản xuất nấm ăn và nấm dược liệu do có nguồn nguyên liệu trồng nấm phong phú (rơm, rạ, mùn cưa, bã mía, than, lõi ngô, thân cây gỗ các loại), nguồn lao động nông thôn dồi dào, điều kiện thời tiết thuận lợi cho phát triển nhiều chủng loại nấm và có thể trồng nấm quanh năm Chu kỳ sinh trưởng của nấm thường ngắn Ít tốn đất, hiệu quả sử dụng đất rất cao vì có thể trồng trên giàn kệ nhiều tầng, không choán chỗ đất nông nghiệp, tận dụng được đất không trồng trọt được, lại có tác dụng cải tạo đất bằng bã sau khi thu hoạch nấm ít tiêu tốn nước hơn so với nhiều loại cây trồng Trồng nấm không có mùi thối, lại biến phế thải thành chất có ích hợp quy luật tự nhiên góp phần tích cực cho nông nghiệp bền vững
Nấm lại rất giàu chất dinh dưỡng cho đời sống con người Nấm được đánh giá là một loại “rau sạch” trong đó chứa nhiều protein và các loại acid amin không gây xơ cứng động mạch, không làm tăng lượng cholesterol trong máu, nấm còn chứa nhiều loại vitamin B1, B2, C, PP, và các chất như canxi, sắt, kali, magie, photpho, lưu huỳnh…
Trong khoảng 10 năm trở lại đây, ngành trồng nấm phát triển khá mạnh
mẽ Ngày càng có nhiều người biết đến tác dụng của nấm hơn Sản lượng nấm thu hoạch mỗi năm ngày càng tăng lên rõ rệt Chi phí để tiến hành nuôi trồng nấm không cao, nên giá thành mỗi kilogam nấm thành phẩm bán ra thị trường phù hợp với túi tiền người dân, chính vì vậy nấm ăn rất gần gũi với mâm cơm hằng ngày của người dân, nấm được bày bán rộng rãi từ chợ cóc đến siêu thị
Trang 8Trồng nấm muốn đạt năng suất cao và hiệu quả kinh tế đòi hỏi nhiều điều kiện Điều kiện khách quan bao gồm: Thời tiết, khí hậu, yếu tố mùa vụ, thị trường tiêu thụ, nguồn giống nấm chất lượng cao Điều kiện chủ quan: Kỹ thuật con người, khâu chăm sóc, vệ sinh phòng bệnh, nguồn nguyên liệu, khả năng tổ chức sản xuất, bảo quản nấm sau thu hoạch và xác định được đầu ra rõ ràng
Bên cạnh đó điều kiện để tiến hành nuôi trồng nấm tại Trung tâm khá thuận lợi, nguồn nguyên liệu là mùn cưa sẵn có không phải đi thu mua từ nơi khác, các dụng cụ thực hành đầy đủ do Trung tâm được cấp trang thiết bị để phục vụ cho lĩnh vực đào tạo nghề cho LĐNT nghề Trồng nấm, giảng viên có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực nuôi trồng nấm Ngoài ra trung tâm còn có nhà xưởng để tiến hành ủ và nuôi trồng nấm, nhân công luôn sẵn hoặc có thể lồng ghép thành các buổi thực hành với các lớp nghề Trồng nấm giúp nâng cao tay nghề thực hành cho LĐNT
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1 Trước khi thực hiện đề tài
Trước khi áp dụng sáng kiến tình hình ô nhiễm các phế phụ phẩm của xưởng mộc rất trầm trọng, mùa nắng cộng với gió gây ra bụi gây ra hiện tượng ô nhiễm bụi mịn trong không khí, rồi mùa mưa mùn cưa ngâm với nước mưa chuyển màu đen kịt bốc mùi hôi thối, mùn cưa theo nước ngấm xuống đất, trôi xuống cống rãnh làm tắc cống thoát nước Trước những thực trạng đó bản thân rất trăn trở nghiên cứu và đưa ra các giải pháp xử lý mùn cưa Trên thực tế có rất nhiều phương pháp xử mùn cưa như: công nghệ sản xuất củi ép bằng mùn cưa, công nghệ sản xuất gỗ ép công nghiệp, làm viên nén phân hữu cơ Nhưng các phương án trên đều không khả thi với lý do yêu cầu kỹ thuật và nguồn kinh phí đầu tư máy móc khá cao, mà Trung tâm không có đủ nguồn kinh phí và điều kiện thực hiện Sau khi tính toán mọi phương án tôi đưa ra giải pháp sử dụng mùn cưa để nuôi trồng nấm bào ngư xám bởi nguồn nguyên liệu đã có sẵn, vốn đầu tư không cao (Tùy thuộc vào vào mô hình sản xuất), vòng quay vốn nhanh
do chu kỳ sản xuất ngắn sau 2 tháng đã có sản phẩm bán ra thị trường, giá trị kinh tế cao, lao động nhẹ nhàng có thể tận dụng lao động nhàn rỗi, có thể sử dụng mọi lao động, trồng nấm không có mùi thối, lại có thể biến phế thải thành chất có ích hợp quy luật tự nhiên Sau khi đưa ra giải pháp được Ban giám đốc đồng ý tôi tiến hành thực hiện thí nghiệm
2.2.2 Thuận lợi, khó khăn
Khi thực hiện đề tài tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Như Xuân có rất nhiều thuận lợi như cán bộ giáo viên đã có nhiều năm công tác trong lĩnh vực chuyển giao công nghệ nuôi trồng nấm Nguồn nguyên liệu là mùn cưa rất sẵn,
cơ sở vật chất, trang thiết bị để phục vụ cho quá trình trồng nấm sẵn có, được sự ủng hộ và giúp đỡ nhiệt tình của Ban giám đốc và tất cả cán bộ giáo viên trong Trung tâm
Bên cạnh những thuận lợi đó còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hành thí nghiệm: Như mục đích của mình là trồng nấm để xử lý nguồn mùn cưa
Trang 9của xưởng mộc nên sẽ phải xác định trồng nấm quanh năm, mặc dù đã tính đến các yếu tố thời tiết, khí hậu, môi trường nhưng chắc chắn sẽ gặp nhiều tình huống khó tránh khỏi làm ảnh hưởng đến sản lượng nấm Nấm tươi cần phải tiêu thụ nhanh mà Trung tâm chưa tìm được phương pháp bảo quản và chế biến nấm
để nấm được lâu
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Các giải pháp
2.3.1.1 Giải pháp 1
Nghiên cứu kỹ thuật nuôi trồng nấm bào ngư xám trên mùn cưa
2.3.1.2 Giải pháp 2
Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nguyên vật liệu, nhà xưởng để tiến hành thực hiện đề tài
2.3.1.3 Giải pháp 3
Điều tra phân tích tình hình khí hậu thời tiết ở huyện Như Xuân ảnh hưởng đến sự sinh trưởng phát triển khi nuôi trồng nấm bào ngư xám
Theo số liệu của phòng Thống kê huyện và phòng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn huyện Như Xuân, thì Như Xuân là huyện miền núi mang nhiều đặc điểm khí hậu tự nhiên của khu vực nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm mưa nhiều,
có mùa đông lạnh, nhiệt độ trung bình trên 23oC, độ ẩm trung bình giao động từ 65%- 95%
2.3.2 Tiến hành kỹ thuật
Bước 1: Chuẩn bị nhà trồng nấm
Nhà trồng nấm đảm bảo kỹ thuật ảnh hưởng rất lớn đến năng suất, chất lượng nấm, giảm công chăm sóc và giảm tình trạng các bệnh của nấm Nhà trồng nấm của Trung tâm có diện tích là 50m2: cao 3m, chiều dài 10 m2 x 5m2 Bên trên lợp tôn, xung quanh dùng lưới đen để giữ độ ẩm và hạn chế côn trùng giúp cho nấm phát triển tốt
Nhà nuôi sợi yêu cầu sạch sẽ, thoáng khí, có mái che làm bằng lá cọ, cỏ tranh, lá dừa… Nhà nuôi sợi ít ánh sáng nhưng cũng không được quá tối Vì như vậy sẽ tạo điều kiện cho vi sinh vật, mầm bệnh phát triển Bên trong bố trí các giàn, kệ làm bằng tre đơn giản, dùng để xếp các bịch nấm sau khi đã cấy giống
Nhà trồng nấm phải đảm bảo sạch sẽ và đủ ánh sáng nhưng không bị chiếu nắng, có hệ thống cửa để điều chỉnh độ thông thoáng, độ ẩm cao > 80%,
xếp dàn bịch nấm bằng vôi bột hoặc xịt kháng khuẩn, nhà nấm phải gần nguồn nuớc tưới, không gần nơi có nhiều khói bụi và các nguồn nước ô nhiễm, mương cống rãnh, chuồng gia súc, bịch nấm đã bị hư vì nấm rất nhạy cảm với môi trường
Ngoài ra còn cần chuẩn bị kệ chắc chắn hoặc dây treo bịch nấm Nếu dùng
kệ chỉ nên làm 3 tầng để thuận tiện chăm sóc, thu hái Dùng dây treo cần đảm bảo độ chắc chắn Trung bình 1 bịch nấm nặng 1,2 – 1,4kg, tính toán khả năng nâng đỡ, chịu lực của dây/kệ
Trang 10Hình 1 Nhà nuôi trồng nấm
Bước 2: Tiến hành thí nghiệm
Chuẩn bị nguyên vật liệu, hóa chất, thiết bị
- Máy sàng mùn cưa
- Thùng nhựa 220 lít
- Xẻng, cuốc, bàn cào, chổi dừa, đồ soi lỗ, máng múc mùn cưa
- Túi PE (polyetylene) -Cổ túi -Dây thun - Bông gòn không thấm nước
- Kìm cấy giống, đèn cồn, meo giống cấp 3 (của Viện di truyền học- Học viện Nông nghiệp Việt Nam), bàn cấy giống
- Thước đo (cm)
- Lò hấp bịch phôi
Xử lý mùn cưa
(Thời gian từ 3/4 đến ngày 13/4)
Sử dụng 1000kg mùn cưa thô đưa vào máy sàng mùn cưa, sàng mùn cưa
là công đoạn khá vất vả, đòi hỏi sức lực và tay nghề Mùn cưa được đưa vào máy sàng loại bỏ hết các tạp chất những phần lẫn trong quá trình đổ đóng, mùn cưa phải phơi khô trước khi đưa vào bảo quản, càng để lâu càng tốt cho trồng nấm Vì khi nguyên liệu ấm thường có nhiều dinh dưỡng thích hợp với nấm mốc làm nhiễm bịch phôi Mùn cưa mới, tế bào chưa chết hoàn toàn, có thế còn tồn tại các chất kháng nấm, tơ nấm khó phân hủy (thủy phân chậm) năng suất thấp, mất nhiều thời gian nấm mới mọc Khi mùn cưa để lâu, tế bào của cây đã chết, sợi nấm mọc dễ dàng hơn
