BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MODUN TH3 ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CỦA HS YẾU KÉM, HS CÁ BIỆT, HS GIỎI VÀ HS NĂNG KHIẾU Thời gian bồi dưỡng Từ 09/11 đến 21/11/2019 NỘI DUNG 1 Đặc điểm của Học sinh cá biệt Đối với những Học sinh cá biệt luôn luôn có tính hiếu động, thích tìm tòi và luôn gây sự chú ý cho người khác ở bất kỳ nơi nào, thời điểm nào Trước hết chúng ta nên nói đến tính cách của trẻ là sự kết hợp độc đáo giữa đặc điểm tâm sinh lý của trẻ với điều kiện hoàn cảnh sống nhất định Biểu hiện của trẻ là nhanh[.]
Trang 1MODUN TH3: ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CỦA HS YẾU KÉM, HS CÁ BIỆT,
HS GIỎI VÀ HS NĂNG KHIẾU Thời gian bồi dưỡng: Từ 09/11 đến 21/11/2019
NỘI DUNG
1 Đặc điểm của Học sinh cá biệt:
Đối với những Học sinh cá biệt luôn luôn có tính hiếu động, thích tìm tòi và luôngây sự chú ý cho người khác ở bất kỳ nơi nào, thời điểm nào
Trước hết chúng ta nên nói đến tính cách của trẻ là sự kết hợp độc đáo giữa đặcđiểm tâm sinh lý của trẻ với điều kiện hoàn cảnh sống nhất định
Biểu hiện của trẻ là nhanh nhẹn, hoạt bát cùng với sự nghịch ngợm, bất ổn địnhkèm theo, bên cạnh đó học tập có thể là học yếu hoặc trung bình, vì các em đó trong lớp
ít chú ý hoặc thậm chí không chú ý khi cô giáo giảng bài, luôn quậy phá các bạn ngồibên cạnh, gây mất trật tự trong lớp
Biểu hiện về mặt thái độ của trẻ với chung quanh và bản thân, những đứa trẻ hiếuđộng này thuộc kiểu thần kinh mạnh, cân bằng và linh hoạt Biểu hiện của trẻ là hamhoạt động, ham hiểu biết, linh hoạt, thường vui vẻ, vô tư, cảm xúc của trẻ bất ổn định,rung cảm nhưng không sâu, nhanh nhớ, mau quên Biểu hiện rõ nét nhất của đặc tínhnày là bất cứ điều gì hấp dẫn, thích thú vừa sức thì các em sẽ làm ngay, tập trung chú ýrất tích cực, càng trong học tập thì đòi hỏi phải kiên trì, chịu khó động não để làm bài,chiếm lĩnh kiến thức thì các em đâm ra chán nản, ít chú ý hoặc không chú ý nên kết quảhọc tập thấp
* Biện pháp thực hiện:
Đối với những trẻ nghịch ngợm, hay nói chuyện riêng, sau mỗi lần giảng bàixong, hoặc các em đã làm xong bài tập, các em không biết làm gì nên hay trêu chọc cácbạn gây mất trật tự trong lớp GV nói không nghe, theo tôi cần giáo dục các em như sau:
+ Thường xuyên quan tâm sâu sát hoạt động của các em
+ Thường xuyên nhắc nhở động viên kịp thời
+ Khích lệ khi em có tinh thần tập thể và lòng vị tha
+ Không nên phê bình, trách phạt
+ Không nên sĩ nhục, xúc phạm đến các em
+ Tránh hình thức áp đặc doạ dẫm, buột các em phải làm theo … vì điều đó sẽkhông đem lại kết quả gì
+ Đặc biệt Giáo viên không nên để các em có thời gian rỗi
+ Kết hợp giữa ba môi trường Giáo dục Gia đình – Nhà trường và Xã hội
Trang 22 Tâm lý học sinh yếu – kém:
Có 3 nguyên nhân chính dẫn đến yếu – kém trong học tập ở học sinh tiểu học+ Do hoàn cảnh gia đình
+ Do mất căn bản
+ Chưa nhận thức được nhiệm vụ học tập hay nói thông thường là học sinh lườihọc, không chăm chỉ chuyên cần
* Các biện pháp khắc phục - giúp đỡ học sinh yếu kém:
a) Xây dựng động cơ học tập cho học sinh yếu chính là xác định học sinh hiểu
học để làm gì? Vì sao phải học?
b) Người ta phân chia động cơ học tập của học sinh ra thành nhiều loại như sau:+ Động cơ mang tính xã hội: học để sau này góp phần xây dựng đất nước, xâydựng quê hương
+ Động cơ mang tính cá nhân: học vì lợi ích riêng của mình, muốn hơn người,muốn sau này có vị trí cao trong xã hội…
+ Động cơ bên trong:xuất phát từ chính việc học, nghĩa là học để nắm được kiếnthức, vận dụng nó vào thực tế một cách khoa học
+ Động cơ bên ngoài: Học vì muốn có điểm tốt, muốn thầy cô và cha mẹ vuilòng…
Có động cơ học tập đúng đắn nghĩa là động cơ xuất phát từ chính việc học,họcsinh học tập để có kết quả tốt Do vậy sẽ tạo cho học sinh yêu thích việc học,có hứng thútrong học tập Động cơ tạo nên động lực học đó chính là thành tố quan trọng trong cấutrúc hoạt động học tập của học sinh
* Đối với học sinh yếu do hoàn cảnh gia đình
Gia đình là môi trường giáo dục có ảnh hưởng trực tiếp đến trẻ Trước tiên là ảnhhưởng của cha mẹ rất sâu sắc Vì vậy,giáo dục gia đình là một “điểm mạnh”, là một bộphận quan trọng trong sự nghiệp giáo dục trẻ Song mỗi gia đình có những điểm riêngcủa nó nên giáo viên phải biết phối hợp như thế nào để đảm bảo được tính thống nhất,toàn vẹn trong quá trình giáo dục Đồng thời phát huy ảnh hưởng cùng nhà trường giáodục học sinh đạt hiểu quả
Trước những nguyên nhân xuất phát từ gia đình giáo viên cần:
- Tạo cơ hội để trao đổi trực tiếp với phụ huynh học sinh, nắm bắt cụ thể hướngphấn đấu của em vì mục tiêu, kế hoạch chung của lớp,của trường…Thông qua các buổihọp phụ huynh học sinh
- Hợp tác giữa GV và phụ huynh là điều cần thiết để HS học tập và rènluyện.Qua đó, GV sẽ thông tin kịp thời đến phụ huynh về kết quả học tập, hạnh kiểm,cácmặt tham gia hoạt động … của con em mình thông qua sổ liên lạc… GV và phụ huynh
Trang 3cần phải có sự liên kết hai chiều nhằm có biện pháp tác động phù hợp.Động viên khuyếnkhích khi các em tiến bộ,nhắc nhở kịp thời khi các em có biểu hiện cần uốn nắn.
- Giáo viên chỉ mời phụ huynh khi cần thiết để bàn bạc biện pháp giáo dục các
em (không nên lạm dụng)
- Giáo viên tạo điều kiện tốt nhất về thời gian để học sinh có thể hoàn thành bàihọc ngay lại lớp
* Đối với học sinh yếu do mất căn bản:
Kiến thức luôn cần có sự xuyên suốt Do mất căn bản học sinh khó mà có nềntảng vững chắc để tiếp thu kiến thức mới Để khắc phục tình trạng này, giáo viên cần :
- Hệ thống kiến thức theo chương trình
- Đưa ra nội dung bài tập phù hợp với kiến thức để học sinh có thể luyện tập kiếnthức mới và ôn lại kiến thức đã học
- Phân hóa đối tượng học sinh
- Quan sát và theo dõi từng hoạt động của các em,bằng nhiều hình thức tổ chức(thi đua cá nhân,thi đua tổ nhóm,đố vui,giải trí,…) Kết hợp kiểm tra thường xuyên việchọc của các em mỗi ngày nhằm rèn thói quen học bài và làm bài, kích thích hoạt động trítuệ cho các em
- Động viên, khích lệ, tuyên dương kịp thời với tác dụng:
• Xác nhận sự tiến bộ ở học sinh
• Kích thích sự say mê, hứng thú học tập của học sinh
• Thúc đẩy hành động theo chuẩn mực
• Giúp học sinh tự tin là mình học được, mình có thể giỏi như các bạn…
• Sửa chữa hành vi sai lệch của học sinh
• Kèm chế sự bộc phát,tập thói quen chu đáo và cẩn thận
• Ngược lại nếu lạm dụng trách phạt sẽ hạn chế sự độc lập, sáng tạo của học sinh
Ta thấy rằng, con người luôn luôn có hai nhu cầu đối lập nhau là tự khẳng địnhmình và đồng nhất mình với người khác Do vậy, trong giảng dạy giáo viên cần nắmvững đều này để kích thích học sinh hứng thú say mê học tập
* Học sinh yếu do lười, học không chăm chỉ, không chuyên cần hoặc chưa nhận thức được nhiệm vụ học tập:
Những HS rơi vào tình trạng trên là do: không học bài, không làm bài, thườngxuyên để quen tập ở nhà, vừa học vừa chơi, không tập chung, lo ra… Để các em cóhứng thú học tập, GV phải nắm vững và phối hợp nhịp nhàng các phương pháp dạy học,thay đổi bằng hình thức trò chơi, sử dụng phong phú đồ dung học tập…Giúp các emhiểu bài, tự bản thân mình giải quyết các bài tập cô giáo Ngoài ra, GV động viên cácbạn trong tổ nhắc nhở và giúp đỡ lẫn nhau mỗi khi các em vấp phải những lỗi trên
Trang 4Chúng ta phải hiểu, một HS yếu – kém không đòi hỏi các em phải giỏi ngay được Màđiều, chúng ta mong muốn là sự tiến bộ từng bước ở các em so với thời gian trước.Phương pháp này không dùng để giáo dục học sinh yếu – kém do hoàn cảnh gia đìnhđược.
Ngoài ra, giáo viên cần phải trao đổi trực tiếp đến từng đối tượng học sinh bằnglời nói, cử chỉ, mệnh lệnh thật thuyết phục đến các em
Chính những tác động trực tiếp thường tạo ra dấu ấn tức thì về sự chuyển biếntâm lí như thái độ, hành vi, tình cảm… học sinh sẽ dần tiến bộ
3 Tâm lý của học sinh khá giỏi, học sinh năng khiếu:
- Tâm lý học nhân cách (Nguyễn Ngọc Bích): Năng khiếu là những tiền đề bẩmsinh, những khuynh hướng đầu tiên tạo điều kiện cho năng lực và tài năng phát sinh Nóbao gồm những đặc điểm tâm sinh lý giải phẫu của hệ thống thần kinh và khuynh hướngtâm lý đầu tiên tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển một năng lực nào đó
Năng khiếu tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành năng lực và tài năng.Nghĩa là không phải trẻ nào có năng khiếu cũng là thiên tài Một em có năng khiếu đốivới hoạt động nào đó không nhất thiết sẽ trở thành tài năng trong lĩnh vực ấy và ngượclại
* Tóm lại, Năng khiếu: Là mầm mống của tài năng, tương lai Nếu được pháthiện bồi dưỡng kịp thời có phương pháp và hệ thống thì năng khiếu được phát triển vàđạt tới đỉnh cao của năng lực, ngược lại thì năng khiếu sẽ bị thui chột
Người có năng lực năng khiếu thì thị giác thính giác xúc giác vị giác khứu giác
có những cảm giác tri giác đặc biệt (ngoại cảm)
Cảm giác, tri giác, ghi nhớ tưởng tượng và tư duy có chất lượng cao sẽ quyếtđịnh năng khiếu và tài năng của mỗi con người
b) Năng lực là gì ? Con người vốn có tiềm năng nội lực hoặc ở mặt này, mặt
khác kể cả những người có khuyết tật Cần có điều kiện thích ứng để năng lực được bộc
lộ và hoàn thiện Cho nên năng lực là những đặc điểm tâm lý cá biệt ở mỗi người tạothành chiều sâu cường độ lĩnh hội tri thức, hình thành kỹ năng kỹ xảo để đáp ứng yêucầu và hoàn thành xuất sắc một hoạt động nhất định
Trang 5* Trình độ cao của năng lực:
Chính là tài năng ở trình độ tột đỉnh là thiên tài Năng lực chỉ tồn tại trong quátrình phát triển, vận động của một hoạt động tương ứng cụ thể Năng lực là sản phẩmcủa một hoạt động thực tiễn tích cực của con người không tách rời hoàn cảnh xã hội vàtham gia phục vụ cho sự phát triển xã hội
Vậy Năng lực vừa là trí (Trí khôn, thông minh) là tâm đức thống nhất trong mộtcấu trúc thích ứng
Gần đây theo điều tra về chỉ số trí tuệ của người Việt nam người ta thấy có từ 2
-5 % là những người xuất sắc, Khoảng 2-5 - 30 % là khá, Khoảng 2-5 - 30% trung bình yếu, 2 - 5 % yếu Số còn lại là Trung bình
Về học sinh: 3 - 5 % là học sinh giỏi (Trong 20 vạn học sinh)
Vì thế việc phát hiện bồi dưỡng sử dụng các năng khiếu và tài năng có ý nghĩađặc biệt quan trọng đối với nhà trường và xã hội
c) Thế nào là học sinh giỏi:
“HSG là học sinh chứng minh được trí tuệ ở trình độ cao/và có khả năng sángtạo, thể hiện một động cơ học tập mãnh liệt/và đạt xuất sắc trong lĩnh vực lý thuyết/khoahọc; người cần một sự giáo dục đặc biệt/ và sự phục vụ đặc biệt để đạt được trình độtương ứng với năng lực của người đó” Đó là những HS có khả năng thể hiện xuất sắchoặc năng lực nổi trội trong các lĩnh vực trí tuệ, sự sáng tạo, khả năng lãnh đạo, nghệthuật, hoặc các lĩnh vực lí thuyết chuyên biệt Những HS này thể hiện tài năng đặc biệtcủa mình từ tất cả các bình diện xã hội, văn hóa và kinh tế” HSG là những đứa trẻ cónăng lực trong các lĩnh vực trí tuệ, sáng tạo, nghệ thuật và năng lực lãnh đạo hoặc lĩnhvực lí thuyết Những HS này cần có sự phục vụ và những hoạt động không theo nhữngđiều kiện thông thường của nhà trường nhằm phát triển đầy đủ các năng lực vừa nêutrên
Dấu hiệu nhận biết trẻ có năng khiếu
1 Em đó phải có óc suy nghĩ trừu tượng Nghĩa là học sinh có khả năng nắm bắtnhững khái niệm ngôn ngữ học và toán học cao hơn và có khả năng bàn luận những vấn
đề phức tạp như đạo đức học, luân lí và tôn giáo, gia đình Em đó hay hỏi kiểu : Mẹ ơitại sao mào con gà trống lại có màu đỏ???
2 Học sinh đó có tài đặc biệt như khả năng thực hiện các phép tính toán họctrong đầu, hoặc hiểu được các khái niệm như toán nhân trước khi được dạy ở trường Cónghĩa là tiếp cận bài nhanh, học đâu hiểu đấy Hay "nói leo" ra vẻ biết trước một chút.Đôi khi có vẻ "tinh tướng" với bạn cùng lớp Ta đây biết trước nhá Thưa các thầy cô vàcác bà mẹ đừng buồn vì điều này cho rằng cháu không khiêm tốn Hầu hết các em nhỏ ởtuổi này bộc lộ theo kiểu như vậy Đôi khi giáo viên như tôi thấy khó chịu nhưng vui vì
Trang 6đó là đặc điểm tâm lí lứa tuổi Khi sang cấp Trung học cái kiểu này tự mất đi.
3 Em đó phải có khả năng tập trung cao độ vào một hoạt động nào đó với thờigian dài Đại đa số trẻ cùng lứa khả năng của các em chú ý rất kém Thường thì các emchỉ tập trung trong vòng 20 phút trở về là tốt Nhưng riêng các em kiểu này có khả năngtập trung gấp đôi Khi chú ý cái gì Các em kiểu này rất say sưa, cắn bút, làm mọi cách
để ra kết quả Dù kết quả đó có sai
4 Các em dạng học sinh năng khiếu văn luôn có vốn từ phong phú và hiểu đượcnhiều từ không đặc trưng dành cho những trẻ cùng tuổi Do vậy những bài văn của các
em viết rất lạ Ngay kể cả những em có năng khiếu Toán chẳng hạn, tuy văn các em nàyviết không hay cho lắm nhưng rất chặt chẽ về dùng từ đặt câu, về viết câu theo mẫu, cảmxúc, cách nghĩ khác người thì… Thật độc đáo Chỉ cần một vài câu văn hay là ta đãthấy em đó có năng khiếu rồi Còn hay hơn nữa thì cần vai trò của các cô thầy giáo dục
và bồi dưỡng và phát triển Do vậy như tôi chả bao giờ dám cho các em này điểm tậplàm văn dưới 7 cả
5 Em đó thường là người đầu têu, bày trò, phân việc cho các cuộc chơi của bạn
bè em đó Cứ quan sát các em chơi là biết Em đó có khả năng lãnh đạo Nghĩa là emhọc sinh đó thường tổ chức các hoạt động nhóm trong giờ học, phân công nhiệm vụ, bàytrò chơi khi đi với các trẻ khác, thích báo cáo kết quả của nhóm
6 Em đó cũng hay "bảo thủ", cứ cho là mình làm đúng Thường tìm ra cách giảikhác hay hơn chẳng hạn, dài hơn , ngô nghê hơn cách giải thầy cô, sách giáo khoa Em
đó luôn tin tưởng vào những ý kiến và các việc đã làm của mình Điều này rất quantrọng cho giáo viên khi đãi cát tìm vàng, lựa chọn đội ngũ học sinh giỏi Tố chất này tôicho là cần phải có ở trẻ khi vào đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏi Vì đề thi, vấn đềcuộc sống luôn thay đổi em đó phải biết thích ứng
7 Em đó luôn thực hiện tốt các môn học khác Chả có cớ gì học sinh giỏi mà lạikhông biết vẽ Những năm qua, theo kinh nghiệm, hầu hết các em học sinh giỏi đềuhoàn thành tốt các môn học (Cái này nói ngoài: Bực cái , có học sinh năng khiếu cô nàocũng tranh về câu lạc bộ , đội tuyển của mình mà bồi dưỡng vì em đó vừa hát hay, vẽđẹp , học giỏi,….Nhưng cũng cần để cho em đó chơi nhá)
8 Em đó có tính sáng tạo; nghĩa là, thích kể chuyện, vẽ hoặc âm nhạc, văn nghệ
9 Em đó cần có óc khôi hài và nhanh trí
10 Em đó thích chơi và làm bạn với những trẻ lớn hơn Và thích nói chuyệnvới người lớn Nhạy cảm với tình cảm của người khác
11 Em đó có khả năng ghi nhớ các sự việc một cách dễ dàng và có thể nhớ lại và
kể lại những sự việc đó vào những lúc thích hợp
* Biện pháp với HS khá giỏi, năng khiếu.
Trang 7- Rà soát Phát hiện đi đôi với bồi dưỡng GV Theo dõi nắm bắt đối tượng họcsinh Phân loại học sinh ngay trong tháng 8 Tập hợp và nắm số liệu học sinh giỏi.
- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi ngay từ đầu năm học
- Việc bồi dưỡng phải được tiến hành thường xuyên trong mỗi bài, mỗi chương
- Với học sinh khá giỏi phải biết khơi dậy trong các em tính ham học, thích tìmtòi, hiểu biết Phải biết nắm chắc kiến thức cơ bản Từ đó mà phát triển nâng dần kiếnthức cao hơn
- Giáo viên phải hướng dẫn cho học sinh khá giỏi cách học, phương pháp học,chú trọng việc tự học, tự bồi dưỡng và ý thức tự giác học tập
- Thường xuyên kiểm tra định kỳ Qua kiểm tra để thấy được học sinh còn hổngchỗ nào để kịp thời có kế hoạch bồi dưỡng phù hợp
- Kết hợp với phụ huynh để nâng cao chất lượng Việc kết hợp giáo dục giữagiáo viên và gia đình là một điều không thể thiếu trong việc nâng cao chất lượng bồidưỡng học sinh giỏi
4 Phương pháp bồi dưỡng:
- Bồi dưỡng qua dự các lớp tập huấn do Sở Giáo dục; Phòng Giáo dục tổ chức
- Bồi dưỡng thông qua dự các chuyên đề do tổ, trường tổ chức
- Bồi dưỡng thông qua dự các chuyên đề liên trường, cụm trường
- Bồi dưỡng qua việc tự học, tự nghiên cứu các văn bản, chỉ thị, nghị quyết, cáctạp chí, tập san, băng đĩa, tài liệu của ngành
- Bồi dưỡng qua việc khai thác thông tin trên mạng…
5 Các điều kiện để thực hiện:
+ Về phía BGH nhà trường:
- SGK, tài liệu dành cho bồi dưỡng chưa có và chưa được thống nhất Mọi nộidung đều do GV tự tìm tòi qua các nguồn thông tin khác nhau Do vậy, không tránh khỏinhững nguồn thông tin không chính thống
- Về việc đánh giá thực hành các modun cho GV căn cứ vào lí luận hay thực tiễndạy
+ Về phía các giáo viên:
1- Là những người trực tiếp tham gia vào quá trình bồi dưỡng khi mà chưa cónguồn tài liệu tham khảo Mọi nội dung đều do bản thân mỗi giáo viên thấy mình “cần”,mình “yếu” thì lập kế hoạch bồi dưỡng cho mình
2- Lượng thời gian giáo viên dành cho nghiên cứu bồi dưỡng đều là” tranh thủ”,
có chăng chỉ được một khoảng thời gian hè là thật sự dành cho bồi dưỡng Do vậy, việcbồi dưỡng gặp rất nhiều khó khăn Hoặc việc dạy thực hành áp dụng kiến thức bồidưỡng đó vào như thế nào là nỗi trăn trở của tôi khi thực hiện chương trình bồi dưỡng
Trang 8MODUN TH8: THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN
Thời gian bồi dưỡng: Từ 25/11 đến 19/12/2019
NỘI DUNG
I Vai trò của Thư viện trường học thân thiện:
Để công tác phục vị bạn đọc có hiệu quả cho việc dạy và học tốt, thư viện phảithường xuyên đổi mới các hoạt động của mình để có thể thu hút bạn đọc là giáo viên vàhọc sinh cũng như sự quan tâm của Hội đồng giáo dục và các thành viên khác trong nhàtrường
Thư viện trường học là linh hồn của một trường học, nơi hội tụ kiến thức, tri thứccủa loài người, giúp cho thầy trò trong nhà trường không chỉ dạy tốt - học tốt mà còn mởmang trí tuệ, bồi đắp nhân cách, xây dựng nền tảng và phong văn hóa cá nhân
II Bối cảnh Thư viện trường học hiện nay:
Qua khảo sát thực trạng của thư viện trường học như sau:
Thư viện là kho chứa sách, còn thiếu đồ dùng vật chất cơ bản như bàn, ghế, giásách và đặc biệt là đầu sách chưa phong phú
Học sinh còn ít đến thư viện (Do chưa thích đọc sách hoặc thời gian còn hạnchế)
Nguyên nhân: Do phân thức về vai trò của thư viện trường học chưa đầy đủ, cònphiến diện dẫn tới thiếu sự quan tâm đầu tư thích đáng
Hoạt động thư viện trường học còn sơ sài chưa thu hút, hấp dẫn và học sinh chorằng thư viện là của thủ thư, của giáo viên, của nhà trường, không phải dành cho họcsinh
III Nhiệm vụ và giải pháp:
Trong công cuộc đổi mới giáo dục phổ thông, với mục tiêu chống đọc, chéptrong dạy và học, thư viện trường học là biện pháp hữu hiệu góp phần đắc lực cho côngcuộc đổi mới này Cần xây dựng thư viện sao cho bất cứ lúc nào học sinh vào thư việncũng có thể mượn đọc sách không bị gò vào khuôn mẫu như trước đây
Giải pháp để nâng cao chất lượng công tác thư viện, trả lại thư viện đúng chứcnăng của nó chính là sự thay đổi nhận thức của các cấp quản lý giáo dục về vị trí, vai tròthư viện trường học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, cần phải có các giải phápkích thích thị hiếu đọc sách xây dựng “văn hóa đọc” cho tuổi trẻ trở thành thói quenkhông thể thiếu trong đời sống, trong nếp sinh hoạt, học tập ở nhà trường làm cho học
Trang 9sinh “yêu sách”, “say mê” đọc sách Muốn được như vậy cán bộ thư viện không những
là người biết cách quản lý thư viện mà cần phải biết cách giao tiếp, giới thiệu sách, “dẫndụ” trẻ đến với sách, nhen lên ở các em niềm say mê đọc sách
Giải pháp cụ thể:
1 Xây dựng vốn tài liệu, cơ sở vật chất, kỹ thuật thư thư viện.
Ưu tiên kinh phí bổ sung vốn tài liệu và hoàn thiện cơ sở vật chất thư việntrường học Để tạo điều kiện cho bạn đọc sử dụng và phát huy tốt hiệu quả của thư viện,nhà trường đã bố trí thư viện ở vị trí thuận lợi, an toàn, thoáng mát, có phòng đọc hoặckhu vực đọc cho giáo viên, học sinh, kho sách được trang bị đầy đủcơ sở vật chất, tạođiều kiện cho việc đọc, nghiên cứu và tổ chức tốt các hoạt động tại thư viện Hàng nămđược đầu tư kinh phí từ 2 – 3% tổng kinh phí ngân sách cho nhà trường chi cho hoạtđộng thư viện đồng thời cần huy động các nguồn lực khác để tăng cường nguồn tài liệu,nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị kĩ thuật chuyên dụng cho thư viện
Cùng với đó được sự quan tâm cơ sở vật chất cũng như vốn tài liệu với sự phốikết hợp của tổ chức Plan với nhà trường đã góp được một phần không nhỏ trong quátrình xây dựng vốn tài liệu cơ sở vật chất và kỹ thuật của thư viện trường học (sách giáokhoa, sách giáo viên, sách tham khảo, sách thiếu nhi), đã góp phần nâng cao chất lượngdạy và học của nhà trường với số lượng sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo,sách thiếu nhi và các loại khác là cơ sở tạo điều kiện cho nhu cầu dạy và học của cán bộgiáo viên cũng như học sinh trong nhà trường ngày một nâng cao
Không chỉ như vậy phong trào “Góp một cuốn sách nhỏ, đọc nghìn cuốn sáchhay” trong toàn trường nhằm tăng vốn tài liệu cho thư viện, chú trọng xây dựng mạnglưới cộng tác viên trong giáo viên, học sinh, kết hợp chặt chẽ với các đoàn thể trong nhàtrường, hội cha mẹ học sinh và các tổ chức cá nhân khác nhằm huy động các nguồn lựcxây dựng vốn sách báo, cơ sỏ vật chất, kỹ thuật và các hoạt động thư viện
2 Tổ chức và hoạt động thư viện.
Thư viện có nhiệm vụ phục vụ tất cả các cán bộ giáo viên và học sinh trong nhàtrường, ngay từ đầu năm học đã xay dựng kế hoạch hoạt động phù hợp với mục tiêunhiệm vụ chương trình giảng dạy năm học
Thực hiện nghiêm túc nội quy và lịch phục vụ của thư viện, bố trí thời gian mởcửa phù hợp, tích cực tìm hiểu nhu cầu hứng thú của bạn đọc và hướng dẫn bạn đọc sửdụng thư viện, hướng dẫn đọc, chọn tài liệu có hiệu quả Phối hợp với các tổ chức Đoànđội, chuyên môn, các giáo viên trong việc triển khai các hoạt động giảng dạy và học tập
có sử dụng sách của thư viện, nhất là chương trình sách giáo khoa mới, phục vụ tốt hoạtđộng ngoại khóa, chuyên đề Chủ động tuyên truyền giới thiệu sách báo, tài liệu của thưviện cho giáo viên và học sinh bằng các hình thức giới thiệu sách, trưng bày và triển lãm
Trang 10Tổ chức tốt việc cho học sinh, cán bộ giáo viên đọc và mượn tài liệu sách củathư viện một cách tốt nhất để đáp ứng nhu cầu dạy và học của nhà trường
3 Thực hiện nghiêm túc những quy định về nhiệm vụ thư viện.
Cán bộ thư viện không chỉ là người tu bổ, giữ gìn, quản lý sách cho mượn màphải là người có trình độ chuyên môn, phải hiểu biết công tác này từ cách sắp xếp cácloại tài liệu, xây dựng thư viện đến giới thiệu truyền cảm sách cho học sinh tạo nên sứchút của thư viện với các em, lôi cuốn các em đến với thư viện, đến với sách, say mêhứng thú tìm đọc sách cũng là góp phần nâng cao tri thức cho các em và chất lượng giáodục của nhà trường
Có đủ các loại sổ sách quản lý thư viện, phản ánh chính xác, đầy đủ mọi hoạtđộng của thư viện theo quy định Thực hiện đủ và đúng quy trình các khâu kỹ thuậtnghiệp vụ thư viện như: Bố trí, sắp xếp quản lý thư viện khoa học, đơn giản hóa các thủtục làm thẻ cho mượn để phục vụ cho nhanh chóng, thuận tiện phù hợp với nhu cầu vàđiều kiện thực tế của cán bộ giáo viên và học sinh Cán bộ thư viện cần chủ động phốihợp với các tổ chức đoàn thể trong trường, với tổ công tác thư viện, với các tổ chuyênmôn, giáo viên và học sinh để thực hiện tốt các hoạt động thư viện như bổ sung sáchbáo, tuyên truyền giới thiệu sách, tổ chức khai thác và sử dụng có hiệu quả vốn tài liệucủa thư viện trong công tác giảng dạy và học tập
4 Công tác chỉ đạo và quản lý thư viện.
Hướng tới phong trào “Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực”:Giải pháp “Đột phá” để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, song song với phongtrào đó là xây dựng một mô hình “Xây dựng trường học thân thiện”
Ngay từ đầu năm học nhà trường cần lập kế hoạch hoạt động thư viện, thể hiện
rõ chương trình hoạt động, kinh phí, kế hoạch đầu tư và củng cố phát triển hệ thống thưviện, đăng ký danh hiệu thư viện
Cán bộ thư viện quản lý thư viện chặt chẽ, thực hiện đúng nội quy, quy chế hoạtđộng đảm bảo an toàn vệ sinh khoa sách, thực hiện tu bổ khoa sách, tài liệu sử dụng lâudài, thanh lọc tài liệu đúng quy định
Thư viện trường học là một trong những bộ phận góp phần đảm bảo chất lượnggiáo dục, tổ chức tốt hoạt động thư viện trường học chính là tạo điều kiện nâng cao chấtlượng giáo dục – đào tạo trong giai đoạn hiện nay Một giải pháp hiệu quả để thư việnthực sự trở thành “Linh hồn” của mỗi nhà trường chính là: “Xây dựng trường học thânthiện – học sinh tích cực” Thư viện trường học thân thiện ra đời đã thay đổi cách nhìnnhận về vai trò của thư viện trường học với trọng tâm hướng tới đảm bảo sự phát triểntoàn diện của em với các tài liệu học tập và môi trường học tập thân thiện
Trang 11“Thư viện trường học thân thiện” được hiểu là một không gian học tập mở Tạo
cơ hội cho học sinh được tiếp cận thông tin, xây dựng thói quen đọc sách và tích cựctham gia các hoạt động của thư viện Thư viện đến với người sử dụng một cách linhhoạt, hiệu quả Phát triển mối quan hệ thân ái, cởi mở tích cực giữa thủ thư và học sinh,giáo viên và học sinh, học sinh và học sinh, giáo viên và giáo viên, thủ thư và giáo viên.Tăng cường sự tham gia của các cấp lãnh đạo, giáo viên, cha mẹ học sinh và thành viêncộng đồng
Sự phong trào và đa dạng của thư viện thân thiện phù hợp với hiệu quả không chỉdừng ở đó, học sinh còn được định hướng các kỹ năng tìm kiếm thông tin tổng hợp vàphân tích thông tin
Các hình thức tổ chức thư viện trường học thân thiện:
- Thư viện thân thiện là nơi mang lại cho trẻ nhiều lợi ích, ngoài mục đích đọcsách thư viện còn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho trẻ em phát triển các tiềm năng củamình một cách toàn diện đó là không gian học tập phong phú, đa dạng với các góc hoạtđộng khác nhau như góc đọc, góc sáng tạo, góc vẽ, góc nghệ thuật
- Thư viện đa chức năng
- Thư viện góc lớp: Chỉ đơn giản là một giá sách, tủ sách nhỏ nhắn đảm bảo tất
cả các lớp ở các khối đều có góc thư viện tại lớp mình
- Thư viện ngoài trời: Không gian ở đây là dưới những tán cây xanh, hành langlớp học
5 Sổ mượn sách giáo viên, học sinh, sổ của từng lớp
6 Sổ đăng ký tổng quát, đăng ký cá biệt, theo dõi báo, tạp trí
V Kết luận:
Để xây dựng một môi trường giáo dục chất lượng ngày một nâng cao và hoànthiện đồng hành cùng với nó là một môi trường TVTHTT luôn hướng các em tới mộtmôi trường không gian học tập rộng mở, phong phú và đa dạng Thư viện THTT là mộttrong những bộ phận góp phần đảm bảo chất lượng giáo dục, tổ chức tốt các hoạt độngcủa thư viện chính là: Tạo điều kiện nâng cao chất lượng nâng chất lượng giáo dục vàđào tạo trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là phong trào thi đua xây dựng “Trường họcthân thiện – học sinh tích cực”
Trang 12MODUN TH29: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG Thời gian bồi dưỡng: Từ 02/01 đến 29/02/2020
NỘI DUNG
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng (NCKHSP ƯD) là một loại hình nghiêncứu trong giáo dục nhằm thực hiện một tác động hoặc can thiệp sư phạm và đánh giáảnh hưởng của nó Tác động hoặc can thiệp đó có thể là việc sử dụng phương pháp dạyhọc, sách giáo khoa, phương pháp quản lý, chính sách mới… của giáo viên, cán bộ quản
lý (CBQL) giáo dục Người nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của tác động một cách có hệthống bằng phương pháp nghiên cứu phù hợp
Hai yếu tố quan trọng của NCKHSP ƯD là tác động và nghiên cứu:
- Thực hiện những giải pháp thay thế nhằm cải thiện hiện trạng trong phươngpháp dạy học, chương trình, sách giáo khoa hoặc quản lí
- So sánh kết quả của hiện trạng với kết quả sau khi thực hiện giải pháp thay thếbằng việc tuân theo quy trình nghiên cứu thích hợp
Hoạt động NCKHSP ƯD là một phần trong quá trình phát triển chuyên môn củagiáo viên – CB QLGD trong thế kỷ 21 Với NCKHSP ƯD, giáo viên – CBQL giáo dục
sẽ lĩnh hội các kỹ năng mới về tìm hiểu thông tin, giải quyết vấn đề, nhìn lại quá trình,giao tiếp và hợp tác “Trong quá trình NCKHSP ƯD nhà giáo dục nghiên cứu khả nănghọc tập của học sinh trong mối liên hệ với phương pháp dạy học Quá trình này chophép những người làm giáo dục hiểu rõ hơn về phương pháp sư phạm của mình và tiếptục giám sát quá trình tiến bộ của học sinh” Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụngtrong lớp học “Ý tưởng về NCKHSP ƯD là cách tốt nhất để xác định và điều tra nhữngvấn đề giáo dục tại chính nơi vấn đề đó xuất hiện: tại lớp học và trường học Thông quaviệc thực hiện NCKHSP ƯD vào các bối cảnh này và để những người đang hoạt độngtrong môi trường đó tham gia vào các hoạt động nghiên cứu, các phát hiện sẽ được ứngdụng ngay lập tức và vấn đề sẽ được giải quyết nhanh hơn” Đánh giá phát triển chuyênmôn
Vì sao cần nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng?
NCKHSP ƯD khi được áp dụng đúng cách trong trường học, sẽ đem đến rấtnhiều lợi ích, vì nó:
