kho tàng tục ngữ việt nam tập 2_part1

KHO TÀNG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT - Ma không thương người ốm.. Theo VD, xưa khi cha mẹ chết, con cái phải mổ lợn, mổ bò làm cổ mời làng, trả nợ miệng, dân làng dén ăn cỗ rồi mới ` khiêng ngườ

NGUYEN THUY LOAN - PHAN LAN HUONG - NGUYEN LUAN

KHO TANG

TUC NGU NGƯỜI VIỆT

KHO TANG TUC NGU

NGƯỜI VIỆT

HAI TẬP Tap II

Bién soan

NGUYEN XUAN KINH

NGUYEN THUY LOAN PHAN LAN HUONG

TRUNG TAM KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN QUỐC GIA

VIỆN NGHIÊN CỨU VĂN HÓA DÂN GIAN

Ma ăn mày Bụt, Bụt chẳng thèm ăn mày ma

ĐNQT8b NL 171 TNCL 139,556 TNPDI 195

TNVN2/7I TTVHI0L VCH9 VD439

VD: Thái độ tự cao, tự đại cho rằng mình không cần người khác

Ma bắt coi mặt người ta

NL: Chê những kể lông bông chỉ chực làm những việc xấu

VC: Cây gạo: cây to, sống lâu năm, thân có gai và hoa màu

đỏ; cây dé: cây bỏ để, loại cây sống lâu năm thường trồng ở

1680

4

6

8

KHO TÀNG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT

sân chùa Tương truyên rằng cây gạo và cây bô đê thường có

ta quỷ trú ngụ

Nb: Những sào huyệt của bọn trộm cướp, bọn bất lương, nơi

mà người lương thiện phải tránh né, sợ hãi

Ma chê cưới trách DNQT 46a NASLI38a NASLIHI28a NL 171 NNCC2I NXK 164 TNCL225 TNPDI 181 VCII9 VD439 VNNN6

VD: Những đại sự như đâm cưới, đám tang khó có thể làm

vừa ý, vừa lòng tất cd moi người, dù cô linh đình, trọng thể

Ma dua 1681

9

10

11

12

Ma đưa lối, quỷ đưa đường

NASL II 54b NASLIV 19a NL171 TNCL556 VCII 11

BK Ma dua l6i quỷ đấn đường bk TNCL

Ma hói Nại, khái Ba Trang

VHQB 309

Ở tỉnh Quảng Bình Theo Từ điền tiếng Việt (Hoàng Phê chủ

biên, 1992, tr 455) hói: có hai nghĩa:

1 Nhánh sông con rất nhỏ, hẹp, hình thành tự nhiên hoặc

được đào để dẫn nước, tiêu nước

2 Hém đất hình thành do nước biển xoáy mạnh ăn sâu vào

đất liên ở các vịnh

'Khái: con hổ, con cọp

Ma không thương người ốm

NL 17! NNCC25 TNCL 53

BK_ - Ma chẳng tha người 6m TNCD 74

- Ma chẳng thương người ốm ANTN 13

~ Ma không thương kể ốm CCM 23 NL: Chê trách kẻ tàn nhẫn không thương xót người nghèo khổ

hoặc đương ở trong một hoàn cảnh khó khăn

Ma không thương người ốm, kẻ trộm không thương

nhà nghèo

NL171 NNCC47 TNCL 184 TNPDI195

BK_ - Cái ma không thương người ốm, kẻ trộm không thương

người nghèo NASL IV 14b

- Ma chẳng thương người ốm, kẻ trộm chẳng thương

người nghèo ĐNQT 23b VNNN 6

KHO TÀNG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT

- Ma không thương người ốm kẻ trộm không thương

GO tinh Phú Yên, theo Nguyễn Đình Chúc, Ma Liên ở thôn Mĩ

Quang xã An Chấn, huyện Tuy An, chợ Xổm thuộc thôn Phú Thạnh, cùng xã An Chấn

Ma mặc áo giấy

NL 171 NNCCI5 TNCL 112 TNPDI I8I

NL: Chỉ kẻ xấu có những hành động giả dối

Ma quan 1683

18

19

VD: Việc cân giữ kín, trong nội bộ chua biết hết, bên ngoài

đã hay biết, đồn đại

Xem thêm T 1822

Ma quàn, cưới chịu

ĐNQT25b NASLIH28a NASLIV l9a NNCC 16 PNTN 24b

BK Ma guyên cưới chịu CCM 111

.VD: Những nỗi lo, tai họa đối với cuộc đời con người thời xa

Theo VD, xưa khi cha mẹ chết, con cái phải mổ lợn, mổ bò

làm cổ mời làng, trả nợ miệng, dân làng dén ăn cỗ rồi mới

` khiêng người chết đi chôn Nhà nghèo không có tiên làm cổ,

dành phải chịu tại tiếng và nhờ vài người thân khiêng xác di

chon Nlut vậy gọi là "ma quàn" Khi xưa, trai gái lấy nhau

cũng phải làm cỗ mời làng, lo tiên nộp cheo, có nÌúữ vậy moi người mới công nhận Nhà không có tiên lo liệu mọi thủ tực

đó thì cô dâu đành mang tiếng theo không, như vậy gọi là

“cưới chịu" VCVN không tán thành VD, xem M 19

Ma quàn, cưới chịu, lính nằm canh

TNCL 211 TNPDI190 TNVN 343 TTVH I0I VCWN III 180

BK_ - Ma quần cưới chịu lính canh nằm VNNN 6

- Ma quàn cưới chịu linh canh ndm bk TNPD 1

Theo VCVN, quàn là do chữ quản nói trại ra, có nghĩa là coi

sóc giữ gìn để đó; ma quàn: thây ma cho vào áo quan, để đó

coi giữ rồi sẽ đưa chôn sau; cưới chịu: khi có đại tang thì không được cưới hỏi và phải chờ sau ba năm mãn tang, do đó

nhiều khi có người con gái sắp lấy chồng mà cha mẹ chết thì người ta làm lễ cưới chịu, tức là quàn thây ma tại đó, chưa

1684

21

KHO TÀNG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT

làm lễ phát tang vội, coi như trong nhà chưa có tang, người ta

tiến hành lễ cưới LỄ cưới này chỉ là hình thức, chưa có lễ vật

nhiêu, cô dâu cũng chưa về nhà chồng Sau khi nhà gái làm

ma chôn cất người chết xong, lựa khi rảnh rỗi, thuận tiện, nhà

trai mới đưa đầy đủ lễ vật tới và đưa cô dâu về nhà chồng

Như vậy cặp vợ chồng này phải còn chờ đợi không biết khi

nào mới được sống gần nhau, bà con họ hàng cũng phải chờ đợi không biết khi nào mới được ăn cỗ cưới Lính nằm canh: người lính nằm trực sẵn ở điểm canh, chờ đến phiên mình đứng gác, chờ cho tất cả mọi người trong toán canh của mình đêu làm xong nhiệm vụ, mới được trở về chỗ ở mà nghỉ ngơi Nghĩa cả câu: Cảnh chờ đợi sốt ruột

Theo VCVN, quàn là còn để giữ tại đó mà bảo quản chứ chưa có

ai khiêng đi, chịu là thiếu và sẽ phải trả sau (chậm trả)

ở tỉnh Nam Định Theo TNNH, làng Tiên Hương, xã Kim

Thái, huyện Vụ Bản là sinh quán của công chúa Liêu Hạnh,

có đên thờ bà ở đây Hằng năm hội Phú Giầy mở vào đầu

tháng ba âm lịch, khách thập phương về dự hội rất đông, làng

thu nhiêu bổng lợi, do đó đời sống vật chất sung túc hơn,

cuộc sống tỉnh thân phong phú thêm

Ab: Đến nơi thì lập được công ngay

Mã nhật, tượng điền, xe liền, pháo cách

VC: Người mà có đôi má núng nính những thịt như miếng

bánh đúc là người đân độn, nhưng hiển từ, lòng dạ rất nhân

ái, thường ăn ở tốt với mọi người chung quanh

Má bánh đúc, mặt mâm xôi

TNCL 96 TNPDI187 VCI12

Con gái mà có má bánh đúc và khuôn mặt thì tròn và to bèn

bẹt như mâm xôi là tướng đân độn, người xưa ít hỏi làm vợ

(theo VC)

Má hồng không thuốc mà say

TNCL 133

- Má miếng bầu øhìn lâu muốn chửi, mặt chữ điển tiền

rưỡi muốn mua TNCL 96

Xem thêm M219

Mạ bề sề thóc

NASL III 32a

Mạ chiêm ba tháng chưa già, mạ mùa tháng rudi 4t 1a

chẳng non

NXK66 TMT24 VNP,,242

BK - Mạ chiêm ba tháng chưa già, mạ mùa tháng rưỡi đà là

chẳng non NL 172 _TNCL 345

- Mạ chiêm ba tháng không già, mạ mùa tháng rưỡi ất là

không non MGL 15 ` TMT1I TNCĐII TNVN 204

TTVH 101

VHTB: Nói về thời gian từ khi gieo mạ đến khi được cấy

Nbs: Câu này trái nghĩa với M 40

Mạ chiêm đào sâu chôn chặt, mạ mùa vừa đặt vừa đi

NL172 NXK 66 TMT 24 TNCL 345 VNP,, 243

BK Lita chiêm đào sâu chôn chặt, / mùa vừa đặt vừa đi

VD435

Sita lai: via dat vd di TMT = vita dat vita di

VD: Lúa chiêm cấy sâu, lúa mùa cấy nông

Mạ chiêm không có bèo dâu, khác nào như thể ăn trâu

làng Yên Lãng, gôm ba thôn Thượng, Trung, Hạ; là nơi trồng

rau thơm nổi tiếng, xưa thuộc huyện Thanh Trì, sau chuyển

về huyện Từ Liêm, nay là hai phường Láng Thượng, Láng Hạ

của quận Đống Đa, Hà Nội

Mạ già, ruộng ngấu

TNCL 345 TNPD1I181 TNVN 204 TTVH 101 VD 440

Ma gia ruộng ngấu, cấy đâu được đấy

, CCM 116 DNQT 28a NXK 65

1688

41

KHO TÀNG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT

Mạ mùa đào sâu chôn chặt, mạ chiêm vừa đặt vừa đi

VCVN III 182

Theo VCVN III 160-161, lúa màa cấy vào tháng sáu âm lịch

là mùa mưa, ruộng đây nước, bùn nhão nên phải cấy cho sâu

cây mạ, nếu không mạ sẽ bị nổi lên mặt nước mà chết, rỄ mạ

trên mặt bàn sẽ ăn tràn ra, hỏng lúa Lúa chiêm cấy vào

tháng một (tháng 11 âm lịch) là mùa lạnh, ít mưa, ruộng ít nước, bùn cứng nên phải cấy cạn cây mạ, nếu không cây mạ

sẽ bị bàn bó cứng và không phát triển được

Mạ mùa hai tháng chưa già, mạ chiêm tháng rưỡi hẳn là

còn non

VCVN II 182

Câu này trái nghĩa với M 33

Mạ mùa sướng cao, mạ chiêm ao thấp

CCM79,112 ĐNQT27b NLJ72 NXK66 TNCL 345,409 TNPDI192 TNVN204 TIVH 101 VD440 VNP,I59 VNP, 243

BK - Lúa mùa ruộng cao, lúa chiêm ao thấp VCVN IH 183

- Mạ mùa ruộng cao, mạ chiêm ao thấp bk VCVN II

~ Mùa sướng cao, chiêm ao thấp VD 467

- Mưa mùa sướng cao, mạ chiêm ao thấp TMT 24

VD: Sướng: còn gọi là dược, ruộng gieo mạ Một kinh nghiệm làm mạ: ruộng gieo mạ mùa (gieo trong tháng mưa nhiều) thì chọn ruộng chân cao để mạ không bị ngập HƯỚc, ruộng gieo

mạ chiêm (gieo trong lúc khô hanh) nên chọn nơi thấp để có

nước dưỡng mạ

Sửa lại: sương cao TNCL 409, TNPD Ï = sướng cao

Xem thêm V 439

BK Mạ nhơn như giáo nhơn CNGN 46 NTP 149

Mắng người cũng như dạy người

Mạ úa cấy lúa chóng xanh, gái đòng chóng đẻ sao anh

Ở tỉnh Bắc Ninh Theo PNXB, Vườn Dũng và Chũng Đồng

nay thuộc xã Yên Phụ, huyện Yên Phong

Mạ vườn Không, bông đồng Hang, lang đồng Gừa, dưa

chia Ri, bi éng De, ché Khan Cổ

TNNH 231

KHO TANG TUC NGU NGUOI VIET

Ở tỉnh Nam Định Theo TNNH, câu này nói về thổ ngơi và

đặc sản của thôn Phương Nhi, xã Yên Lợi, huyện Ý Yên

Mạch trong nước chảy ra trong, thế nào đi nữa con dòng

cũng hơn

NL 172 TNCL 78,127 TNPDI197 TNVN 231 TTVH 101

Mai chống cúi, túi lấy tiền

VHTH 97

VHTH: Người cấy thuê chỉ bỏ công, sáng làm tối lấy tiên

Mai cốt, bất mai danh

Theo VC, (khi người ta chết) chỉ chôn được xương chứ không

chôn được tiếng xấu

Mai già là bà dồi

Mai mưa, trưa nắng, chiều nồm, trời còn luân chuyển

huống môm thế gian

Lim truyền ở vàng Liễu Đôi, tỉnh Hà Nam

Mài gươm dạy vợ, giết chó khuyên chồng

BK_ - Mài mực dạy con mài son đánh giặc NXK 117

TNCL 170 TNVN 308 TTVH 101

- Mài mực đô con mài son đánh giặc ĐNQT 55a

NASL IV 4a

KHO TANG TUC NGU NGUOI VIET

NL: Nói các ông đồ ngày xưa ngày thường ngôi dạy học đông

thời giúp vợ làm việc vặt trong nhà, nhưng khi có giặc thì tham gia phục vụ quân sự

VD: Mực: thổi mực màu đen, mài ra để viết; son: đá đỏ, mài

ra làm mực viết, vẽ bằng bút lông Một kinh nghiệm mài son

và mài mực: mài mực thì nhẹ tay (như người ru con), mài son

thì mạnh tay (như người đánh giặc)

VCVN: Con trâu dù có mài cho sừng nhỏ bớt ải thì cũng chi

có thể giống như con nghé về cái sừng thôi còn mọi mặt thì trâu vẫn là trâu, không thể nào thành con nghé được

Mãi mại thuận nhơn tình

Kinh nghiệm chăn nuôi: con trống non, con mái già phối

giống thì con giống sau này không tối.

BK - Màn treo, chiếu rách cũng treo NTP 149

- Mành treo, chiếu rách cũng treo TNCL 514 VD 441

VD: Đua đòi, bắt chước một cách lố bịch, kệch cõm

Mán đòi ăn chè đường

CCM88 NQPN29b PNTN27a TNCL 195 TNPDI 186

BK Man ddi an cỗ bánh đường PNTN 18a, 36b

Mang chết, chó cũng lè lưỡi

NL172 NXK 178 TNCL440 TNPDI 187 TNVN 371 TTVHI0I1 VCIHI8

'BK_ Mang chết, chó lè lưỡi VHQB 309

VC: Mang: thi ring, thuộc nhóm nhai lại, lông màu vàng đỏ

như lông bò (còn gọi là hodng) Mang song ở rừng, chạy rất

nhanh không thua gì hươu nai Khi bị săn đuổi, mang có thể

chạy rất nhanh Vì vậy, chó săn mà bắt được con mang thì

chính chó cũng mệt gân đứi hơi!

Mang thịt đến miệng mèo

TNCL 195 TNVN355 TTVH 101

Xem thêm C65 M1015

Mảng lo khó, bó không chặt

NL173 TNPDI187 TNVN348 TTVHI0I VD441

NL và VD giải thích giống nhau: Mảng: bận Vì lo lắng

không tập trung, nên việc làm thiếu kết quả tối

Mành treo, chiến rách cũng treo, hương xông nghỉ ngút,

củi đều cũng xông

TNPD I 197

Co nét nghia gidng C64

Manh bát ngô hơn bỏ bát đàn

ĐNQT 18a TNPD I 190 VCI19 VD44I

BK - Mảnh bát ngô hơn bồ bát đá NL 173 PNTN 36a

TNCL 513 VCVN III 197

- Manh bat ngo hon bé bat dai bk VCVN Ill

- Mét manh bat ngo hon mot bo bat dé NASL IV 5b NNCC 45

VD: Có ít mà quỷ côn hơn có nhiều mà xấu xí, tâm tường

Mảnh chồng quan bằng đàn chồng dân

ANTN33 TNCL 139 TNPDI190 TNVN 271 TTVH 102 VCII 19

Manh chồng quan hơn đàn chồng dân

ĐNQT I8a NASL,I25b NASLH 5a,30a NL 173 TNCD 85 TNCL 598

BK - M6t manh chéng quan hon moi dan chéng dan VD 461

= Một tắm chồng quan hơn đàn chồng dân CCM 29

BK Manhhé nan dich quan h6.VC II 20

Một con hổ dữ không có sức mạnh bằng cả đàn chồn, cáo

NL: Chê kẻ khoe là mạnh bạo, nhưng thực tế thì rất nhát

Mạnh bạo Quế Ổ, cứng cổ Ngăm Mặc

PNXB72

Ở huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh Theo PNXB, Quế Ổ còn goi

là Tùng Ổ trước cùng tổng Đại Toán với Ngăm Mặc, nay

KHO TÀNG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT

Quế Ổ và Ngăm Mặc thuộc xã Lãng Ngâm Tương truyên

Quế Ổ có tới 18 quận công, trong đó có nhiều võ tướng dũng cảm như Thân quận công

Mạnh bè nào kéo bè ấy

VD 441 VHSCL 198

Mạnh đâu bạo hố bằng hà, khoẻ đâu lấy sức dé ma

dẫy nhau

VHLD 348

Lưu truyền ở vàng Liễu Đôi, tỉnh Hà Nam VHLĐ: Đô vật Id)

sức để dây người đâu phải là đô vật khỏe, giỏi

Mạnh được yếu thua

NASLIH38b NL173 TNCĐ23 TNVN 273 TTVH 102 VCII21 VD441 VHSCL 198

Mạnh hiếp yếu, sang hiếp hèn

BK_ - Mạnh gạo, bạo tiền NNCC 13

- Mạnh vì gao, bao vi tién NL 173 NNPD 11 TMT 101 TNPD 1187 VCII21 VNP,I127 VNP,, 465

Mạnh về gạo, bạo về tiên, lắm tiên, nhiều gạo là tiên

1698 KHO TANG TUC NGU NGUOI VIET

VD: Nhẹ nhàng nhưng mà đau đớn sả cay

Theo VCVN, nước nóng có thể làm tan vật thể một cách

nhanh chóng, làm người ta sợ Nước mắt lâu làm tan vật thể, lam người ta thích Nếu đá ngắm trong nước mát không lâu thì chẳng sợ những nếu ngâm ldu thì nước cũng sé làm cho

dá phải thot rita

Nb: Gid vo cu xử từ tế, ăn nói nhữần nhận, khiêm nhường

khiến đối phuương không nghỉ ngờ gì rồi lâu dân sẽ làm clto họ phải hư bại

Mát tay hay thuốc

BK Mướp dẳng phải mat cua TNTB 4a

Siva lai: Madr cua NNCC = Mat cua

NL: Khen ngutoi nhanh nhdu va tich cuc lam viéc

Mau tay hon hay thức

BK - Mau tay hon tay dia NNPD 6

- Mau tay hon ddy dia TNCL 556 TNVN 318

TTVH 102

VD: Tay: bang; dita bang dé gdp

Ná: Nhanh tay gắp sẽ được nhiều, hơn là có đũa bằng nhưng

chậm chạp

Nb: Lam ăn nhanh nhẹn quyết định hiệu quả hơn là có

plutơng tiện tối

Máu ai đau thịt nấy

VD442

VD: Cùng có quan hệ ruột rà cùng chia sẻ thiệt thòi, đau xói

Máu ai thấm thịt nấy

NL 173 NTP 150 TNCL 127 TNPDI I86 VCI23 VD442

BK - Máu ai (hâm thịt nấy CNGN 47

KHO TÀNG TỰC NGỮ NGƯỜI VIỆT

- Máu ai thấm thịt „gười ấy TNCL 229 TNVN 332 TTVH 102

~ Máu mô thâm thịt nấy TNLG TH 11, 69 Sửa lại: thịt này NTP = thịt nấy

NL: Cùng máu mỉ với nhau thì thương nhau

Máu bò cũng như tiết dê

NL173 TNPDII87 TNVN365 VD442 TTVH 102

Máu chảy đến đâu, ruồi bâu đến đấy

ANTN 44 CCM 54 DNQT 12b HT68 NL 173 NNCC 43 NNPD 20 NQPN 9b NXK 46 PNTN 7b TNCD 91 TNCL 127 TNLGI 13,60 TNPDI 192 TNVN 232 TTVH 102 VNNN9

BK - Máu chảy đến đâu ruồi bu đến đấy VC II 23-24

- Máu chảy đến đâu ruồi bu đến đó VHSCL 198

- Máu chảy ruồi bau NASL II 56b NNCC 14 TNPD I 182

- Máu chảy ruồi bu VC II 24

- Máu chảy rới đâu, ruồi bau tdi day VCVN III 200

Máu chảy ruột mềm

HT67 MGL2I NASLI45b NL173 NNCC 18 TMT 31 TNCD 16 TNPDI182 TNVN 232 TIVH 102 VCI24 VD 442 VHSCL 198

Máu chảy tới đâu, ruột đau tới đấy

'VCVN III 200

BK Máu chảy tới đâu, ruột đau tới đó TNCL 128

BK Máu đâu trâu đấy VCVN HI201 VD442

VD: Nã: Thấy chỗ nào có vết tiết trâu thì biết chỗ đó có

mổ trâu

ÁNb: Nhờ có vết tích mà biết được nơi xảy ra sự việc

Máu gà tầm xương gà

NL174 NNCC24 TNCL440 TNPD I 186

BK Miu gà /ai tim xương gà VD 442

VD: Mọi quyên lợi trước hết phải chú ý, ưu tiên người có

quan hệ ruột thịt, thân thích rôi mới đến người dưng

Máu gà thì tầm xương gà, máu người đem tầm xương ta

bao giờ

TNCL 128 TNVN234 TTVH102 VCI24

BK - Mau ga lại tẩm xương gà, máu người đem tẩm xương

ta bao giờ TNPD I 198

- Máu gà lại tẩm xương gà, máu người iại tẩm xương ta

bao giờ VCVN III 202

Máu gái đẻ có khoẻ cũng nên kiêng

NL 174 NNPD20 TNCL311 TNPDI192 VCVN II202 VD 442

BK Máu gái đẻ có khoẻ cũng kiêng NXK 123 TNCL 374

TNVN228 TTVH 102 VCII24

1702 KHO TANG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT

VD: Người mới đẻ nên kieng khem giữ gin để tránh bệnh tật

112 Máu giặc lênh láng thành ao, anh hùng cân lưỡi đoản đao

mới nên

VHLD 358 Litt truyền 6 ving Liéu Đơi, tỉnh Hà Nam

113 Mau lộng cịn hơn nước ta

ANTN24 CCM20 NASLISIb NASL III 45a NNCC 32 TNLGI 13,60 TNTB10a VCII25 VD 442

BK = Mau lĩng cịn hơn nước lã TNCD 81

BK Hé thay hoi déng thi mé PNTN 14b

Máu trâu cũng như máu bò

MGL48 TMT64 TNCĐ37 TNVN 365 TTVH 102

May do ban gié

VCVN III 282

Khi may xong áo, vì một lí do nào đó phải bán đi thì lúc đó

người mua chỉ đánh giá nó như tấm gi (mảnh vải bỏ đi)

May gặp duyên, chẳng may gặp nợ

DNOQT 18b NL 174 NXK 163 TNCL225 TNPD [ 190 TNVN24I TTVH 102 VCII25 VD 443

May hoá long, không may xong máu

TNCL 211 TNPDI190 TNVN 343 TTVH 102 VD 443

BK May thi hod long, chdng may thi xong mau VCVN III 202

VD: Hóa long: hóa rồng Gặp may thì vinh hoa phú quý,

không may thì chết

May hơn khôn

NASL H 42b.5&b NL 174 NNCC5 PNTN 27b TNCL2I1 TNPDII8I TNVN345 TTVH 154 VCII26

VD: Mùa đông thì thợ may phát đạt, mùa xuân nghề trồng trọt được dịp làm ăn tốt

VŒVN: Nên may mặc vào mùa đông vì là mùa giá lạnh, nên

trồng trọt vào mùa xuân vì là mùa ấm áp, cây dễ tăng trưởng

May mùa sông, dông mùa đồng

ANTN 17 TNCD77 TTVH 102 VD 443

BK May mia song, dong mia bé bk TTVH

VD: Kinh nghiém lam nghé chai lưới: được mùa cá sông thì

mất mùa cá đồng

May mùa sông, đông mùa bể

VCVN II 203

VCVN: Mùa có gió may (gió bắc lạnh) là mùa cá sông nhiêu,

mùa có gió đông là mùa cá bể nhiêu (Gió bắc đưa cá ở trên nguồn về miền xuôi Gió đông đưa cá ở biển Đông vào

- May ra thi gặp kim vàng, chẳng may thi phai kim

gang kim chi VC II 26

May tay hơn hay thuốc

VD443

VD: Việc thành bại là do may mắn nhiều hơn tài giỏi

May vay phòng khi cả dạ

ANTN18 NL174 NXK 101 TNCL 14, 261 TNPDI 187 TNVN222,33§ TTVH 102 VCIH26

BK - May áo phòng khi cả dạ TNCD 77

- May quần phòng khi cả dạ CCM 106 ĐNQT 37b

KHO TÀNG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT

- May xống chẳng phòng khi cả dạ NASL II 56b

- May xống phòng khi cả dạ NL 174

- May xống phòng khi cả dạ VD 443

Mày bằng tao, ao bằng giếng

NL 174 TNPD I 187 NL: Lời trách móc của những người muốn giữ cái trật tự trên

dưới, khi người dưới không còn tôn trọng tôn tỉ

Mày là con Phật, mày là con Trời, tao là con người tao

can guom sac

NL: Vạ vịt là tai họa do người khác gây nên

Mắc nợ hết gia tài đáp chiếu dài mà ngủ

VHNB 21

“Mặt người 1723

ÁNb: Ấm chỉ người có bộ mặt ngơ ngác vì không hiểu sự việc

trước mắt mình đâu đuôi ra sao

258 — Mặt rỗ tổ ghen

TNPDI182 VCI40

Người mặt rỗ hay ghen

259 Mặt sáng như gương Tâu

BK_ - Mặt sữa gan lim TNCL 98

KHO TÀNG TỤC NGỮ NGƯỜI VIỆT

- Mat sta gan huim PNTN 20b

VD: Người trong vé ngodi mém yéu nhung buéng binh, gan góc

Mặt tái mét nói phét thành thần

NASL HI4a NL176 PNTN2Ib

BK -Mặttái mét nói phét than thong CCM 105 ĐNQT 57a

~ Mặt tái mét nói phét tinh than NNPD 16 PNTN 21b TNCL 98 TNPDI190 VCII41

Mặt tái như gà cắt tiết

NL176 TNPDI188 VCII41

BK Mat tai như gà sống thiến bk TNPD I

NL: Người tái mặt đi trước những chứng cớ về tội lỗi của mình

Mặt tày lệnh, cổ tày cong

PNTN4b VD445

BK_ - Mặt (ẩy lệnh, cổ tày cong NASL II 47a

- Mat rdy linh, c8 tay cong TNCL 98 TNPD I 188

VD: Lệnh: nhạc khí bằng đông, hình tròn to, cé nim lôi, dùng dùi mà đánh phát ra thành tiếng to vang Cong: đồ đựng bằng

sành, giống như chưưn nhưng nhỏ hơn và rộng miệng hơn

NL: Sông Bờ tức sông Đà Ngày xưa vùng sông Đà ở Chợ Bờ

rừng núi âm u, ai đến đấy hay bị sốt rét, trái hẳn với Chợ Bờ

KHO TANG TUC NGU NGƯỜI VIỆT

Cd TNLG va VD đêu giải thích: Mâm cao là mâm cỗ to, có

nhiều lớp bát đĩa chông lên nhau Mâm cỗ bày nhiều món

trông sang hơn mâm cỗ ít món mà đơm đây

Mam com sui không bằng cái muôi con cá chuồn

TNCL 37 VNQNDNI101

Sta lai: com sai TNCL = com sui

Mân ruộng không có giống, thân sống cũng như thần chết

VHQB 288

Man: lam

Mận gặp mưa, dưa gặp nước

VHSCL 162

Lum truyền ở huyện Kế Sách, tinh Sóc Trăng

Mập bọ hung, đói chị ve ve

TNCL 441 TNPDI190

Mập mờ như mụ lão rờ kim

TNCL96 TNPDI190 VCI43

BK - Mập mờ như bà lão rờ cây kim TNCL 502

~ Mập mờ như mụ lão sờ kim NNCC 37

Mất ao rau muống, còn ao rau cần

CCM 55

Mất ba mẫu ruộng trước cửa không bằng mất nửa con b

vc Il 43