Thực trạng thị trường ngoại hối ở việt nam và các biện pháp quản lý quá trình hình thành và phát triển của thị trường ngoại hối việt nam

- Căn cứ vào sự can thiệp của nhà nước + Thị trường chính thức: là thị trường tài chính mà tại đó mọi hoạt động như huy động, cung ứng, giao dịch các nguồn tài chính đều được thực hiện t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI THUYẾT TRÌNH

MÔN: Quản trị tài chính quốc tế

CHỦ ĐỀ: Thực trạng thị trường ngoại hối ở Việt Nam và các biện pháp quản lý LỚP TÍN CHỈ: Quản trị tài chính quốc tế 02

GIẢNG VIÊN: Nguyễn Thị Thanh Dương

NHÓM 4:

1 Cao Thị Hiền

2 Nguyễn Ngọc Huy

3 Đào Quốc Khánh

4 Huon Kimlong

5 Nguyễn Thị Thu Trang

6 Ngô Huyền Trang

Hà Nội 2021

MỤC LỤC:

Phần A: Lý thuyết chung

1 Khái niệm

2 Cấu trúc

3 Vai trò

4 Các chủ thể tham gia

Phần B: Thị trường ngoại hối ở Việt Nam

I Quá trình hình thành và phát triển của thị trường ngoại hối Việt Nam

II Đánh giá thị trường ngoại hối Việt Nam hiện tại

III Giải pháp cải thiện thực trạng ngoại hối ở Việt Nam

IV Dự báo về phát triển của thị trường Việt Nam trong tương lai

gần Phần C: Tài liệu tham khảo

PHẦN A: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

1 Khái niệm :

Ngoại hối bao gồm các phương tiện thanh toán được sử dụng trong

thanh toán quốc tế

Các phương tiện thanh toán được thể hiện bằng tài sản tài chính gồm có:

- Các giấy tờ có giá ghi bằng ngoại tệ như séc thương mại, chấp phiếu ngân hàng, hối phiếu đòi nợ, hối phiếu nhận nợ, trái phiếu, cổ phiếu,

- Vàng tiêu chuẩn quốc tế

- Đồng tiền quốc gia do người không cư trú nắm giữ

Ngoại hối là hàng hóa mua bán trên thị trường ngoại hối nhưng trên thực

tế người ta chỉ giao dịch mua bán ngoại tệ còn các giấy tờ có giá ghi bằng ngoại tệ không được giao dịch trực tiếp trên thị trường ngoại hối Ngày nay, do vai trò của vàng giảm đáng kể nên khi nói đến thị trường ngoại hối là thị trường mua bán các đồng tiền khác nhau

2 Cấu trúc:

- Căn cứ vào tính chất nghiệp vụ

+ Thị trường giao ngay: Thị trường ngoại hối giao ngay là nơi diễn ra các giao dịch ngoại hối được thực hiện ngay tại thời điểm ký kết hoặc chậm nhất là sau thỏa thuận 2 ngày

+ Thị trường phái sinh: là thị trường phát hành và mua đi bán lại các công cụ phái sinh

(Phái sinh ngoại hối là hợp đồng tài chính giữa người mua

và người bán liên quan đến việc trao đổi hai loại tiền tệ vào một ngày trong tương lai theo một tỉ lệ nhất định.)

Các công cụ được sử dụng trên thị trường phái sinh ngoại hối có thể kể đến như hợp đồng kì hạn, quyền chọn, hợp đồng hoán đổi

và hợp đồng tương lai Mục đích là phòng ngừa rủi ro biến động

tỉ giá, sau là đầu cơ, đầu tư, kinh doanh chênh lệch lãi suất,

- Căn cứ vào sự can thiệp của nhà nước

+ Thị trường chính thức: là thị trường tài chính mà tại đó mọi hoạt động như huy động, cung ứng, giao dịch các nguồn tài chính đều được thực hiện theo những nguyên tắc và thể chế do nhà nước quy định

+ Thị trường không chính thức: là thị trường tài chính mà ở đó mọi hoạt động như huy động, cung ứng, giao dịch các nguồn tài chính đều không được thực hiện theo những nguyên tắc và thể chế do nhà nước quy định

- Căn cứ vào tính chất kinh doanh

+ Thị trường bán buôn ( interbank ): Ngân hàng với ngân hàng

+Thị trường bán lẻ: Giữa ngân hàng với khách hàng

3 Vai trò :

+ Đáp ứng nhu cầu về giao dịch ngoại tệ cho các thành viên tham gia thị trường trong nền kinh tế

+ Làm cho các giao dịch mua bán trao đổi ngoại hối đi vào nề nếp, ổn định, góp phần ổn định thị trường tài chính

+ Là nơi cọ xát cung và cầu về ngoại tệ hình thành nên tỷ giá và đây cũng là

cơ sở để cơ quan quản lý thực hiện điều tiết tỷ giá

+ Cung cấp các công cụ hạn chế rủi ro tỷ giá trong hoạt động TMQT

+ Tạo điều kiện để hội nhập với thị trường tài chính quốc tế

4 Các chủ thể tham gia

+ Các đối tượng khách hàng

+ Các trung gian tài chính: Các sàn giao dịch, các NHTM và thể chế trung gian tài chính khác

+ Các cơ quan quản lý của nhà nước

+ Các nhà môi giới tự do

+ Các nhà đầu cơ ngoại tệ

PHẦN B:THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI VIỆT NAM

I QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN TTNH VIỆT NAM

1 Trước 1991: Giai đoạn Việt Nam chưa có thị trường ngoại hối có tổ chức + Trước Đổi mới 1986 dưới hệ thống kinh tế kế hoạch hóa tập trung, các nguyên tắc thị trường bị bỏ qua và không cần thiết phải có một thị trường ngoại hối phức tạp, có tổ chức cao:

Nhà nước thu ngoại tệ để phân bổ cho các mục đích sử dụng theo kế hoạch đã xác định trước

Các doanh nghiệp tạo ra nguồn thu bằng ngoại tệ có thể giữ một phần nhất định cho hoạt động của mình theo kế hoạch thu chi tương ứng; phần còn lại được bán cho các ngân hàng

Các doanh nghiệp và cá nhân có thể mua ngoại hối từ các ngân hàng + Khi nền kinh tế bắt đầu di chuyển một cách nghiêm túc trên con đường chuyển đổi vào cuối những năm 1980, một số phát triển quan trọng đã diễn ra trong lĩnh vực ngân hàng và giao dịch ngoại hối.

Tháng 3 năm 1988, hệ thống ngân hàng một cấp trước đây được tách thành hệ thống hai cấp mới,gồm ngân hàng nhà nước và ngân hàng hàng thương mại Ngân hàng nhà nước quản lý, ban hành chính sách về tiền tệ và tín dụng Còn lại, chỉ có ngân hàng Thương mại là nhóm duy nhất được phép hoạt động và kinh doanh ngoại hối

1988: NHNN ban hành “ Điều lệ quản lý ngoại hối” đưa ra các quy định liên quan đến kiểm soát ngoại hối, điều chỉnh hoạt động của các ngân hàng thương mại, bao gồm cả kinh doanh ngoại hối.

→ bước đầu tiên này trong việc thiết lập khung pháp lý cho thị trường ngoại hối, giao dịch ngoại hối vẫn còn thô sơ

2 1991-1994: Giai đoạn hoạt động của Trung tâm giao dịch ngoại tệ

+ 8/ 1991, NHNN thành lập Trung tâm giao dịch ngoại tệ với 2 trung tâm là Hà Nội và TP.HCM (Qua thời gian hoạt động từ 16/8/1991 đến 1/12/1994), một số nét chính về hoạt động của hai Trung tâm có thể nêu ra như sau:

a Bước đầu hình thành phương thức xác định tỷ giá tương đối linh hoạt thông qua việc cân đối cung cầu ngoại tệ tại Trung tâm

b Qua hoạt động của hai Trung tâm đã tạo ra tập quán, kiến thức kinh doanh ngoại hối cho NHNN, các NHTM và các tổ chức kinh tế

c NHNN đã từng bước hoàn thiện chính sách quản lý vĩ mô về tỷ giá, cũng như khâu tổ chức, điều hành hoạt động thị trường ngoại hối.)

=> Hình thành nền móng một thị trường ngoại hối có tổ chức ở Việt Nam

=> Phát huy vai trò tích cực trong việc điều hòa cung -cầu ngoại tệ, tạo

ra phương thức kinh doanh mang tính thị trường, góp phần ổn định tỷ giá, giá cả, kích thích đầu tư tăng trưởng kinh tế

Hạn chế:

Yêu cầu giao dịch trực tiếp, thủ tục giấy tờ tốn thời gian và chi phí trung gian cao Đặc biệt, cơ chế thanh toán còn nhiều bất cập nên có xu hướng không khuyến khích các ngân hàng thương mại bán ngoại hối cho các doanh nghiệp trên sàn giao dịch Thay vào đó, các ngân hàng thương mại

sẽ bán ngoại hối với số lượng lớn cho NHNN trước khi bắt đầu phiên giao dịch; NHNN sẽ bán lại cho người mua trong phiên

Thông lệ này khiến NHNN trở thành trung gian giữa các ngân hàng thương mại và người tiêu dùng, do đó làm nổi bật vai trò của NHNN với tư cách là người tham gia chi phối trong hệ thống, có khả năng tác động quyết định đến

tỷ giá hối đoái trong bất kỳ phiên giao dịch Cả hai kết quả này đều không phù hợp với các yêu cầu đã được tuyên bố về việc thành lập hệ thống ngân hàng

hai cấp và sự ra đời của các yếu tố của hệ thống thị trường trong lĩnh vực giao dịch ngoại hối

→ các sàn giao dịch ngoại hối chỉ bắt được một phần rất nhỏ trong tổng cung cầu ngoại tệ của nền kinh tế

Trong khoảng ba năm hoạt động của sàn giao dịch, tổng khối lượng giao dịch đã được ghi nhận ở mức 606,5 triệu đô la Mỹ con số này chỉ chiếm chưa đến 3% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong thời kỳ tương ứng, vì sau này lên tới khoảng 22 tỷ đô la trong ba năm 1992 đến 1994

3 1994-2007: Giai đoạn hoạt động của thị trường ngoại tệ liên ngân hàng

- Dấu mốc quan trọng nhất trong sự phát triển của thị trường ngoại hối là vào tháng 10 năm 1994, thay thế hai sàn giao dịch ngoại hối bằng thị trường ngoại hối liên ngân hàng:

+ Trong khi trước đây mỗi sàn giao dịch đều mở cửa cho đấu giá trực tiếp hai hoặc ba lần mỗi tuần, thị trường liên ngân hàng hoạt động năm ngày mỗi tuần và các đại lý từ các ngân hàng thương mại hiện có thể giao dịch với nhau thông qua các phương tiện viễn thông và hệ thống giao dịch điện tử Thị trường liên ngân hàng cũng cho phép giao dịch bằng ngoại tệ khác với USD cũng như kinh doanh các công cụ phái sinh ngoại hối

+ Về mặt cấu trúc, thị trường ngoại hối của Việt Nam hiện hoạt động như một thị trường hai cấp, bao gồm phân khúc thị trường liên ngân hàng và phân khúc thị trường khách hàng / bán lẻ với các mục tiêu khác nhau.

Phân khúc thị trường liên ngân hàng đáp ứng các hoạt động giao dịch trung gian của các ngân hàng, trong khi người tiêu dùng cuối cùng như doanh nghiệp và cá nhân giao dịch với các ngân hàng thương mại trong phân khúc thị trường bán lẻ

+ Hệ thống mới cho phép NHNN có thể tập trung vào việc giám sát thị trường liên ngân hàng và can thiệp với tư cách là người bán hoặc người

mua cuối cùng chỉ cho các mục đích điều chỉnh thị trường

=> Sự hình thành thị trường ngoại tệ liên ngân hàng là bước ngoặt cho sự hình thành và phát triển của thị trường ngoại hối Việt Nam theo chuẩn mực quốc tế.

4 2007 - nay: Giai đoạn phát triển của thị trường ngoại hối việt nam

+ 2007: Việt Nam gia nhập Kể từ sau khi gia nhập WTO, thị trường ngoại

tệ ở Việt Nam không ngừng được phát triển: Các ngoại tệ có cơ hội xâm nhập sâu hơn vào thị trường ngoại hối Việt Nam, đặt ra thách thức cho chính phủ trong việc bảo vệ đồng VND

+ Việt Nam ngày càng mở rộng tự do hóa thương mại và đầu tư → Các luồng đầu tư vào Việt Nam ngày càng tăng, xuất nhập khẩu ngày càng tăng→ quy mô thị trường ngoại hối ngày càng phát triển

+ NHNN ngày càng hoàn thiện các quy định, thể chế, sử dụng các công cụ linh hoạt để ổn định và phát triển thị trường ngoại hối

● Ví dụ về sự các biện pháp quản lý của nhà nước trong tình hình chiến tranh thương mại Mỹ - Trung:

+ Tình hình thế giới: Trong những năm gần đây, đặc biệt là năm 2019, tình hình kinh tế - chính trị, thị trường tài chính quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là những diễn biến xung quanh cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung thúc đẩy tăng trưởng của một loạt NHTW các nước (NHTW châu Âu, Nhật, Trung Quốc…) Tỷ giá các loại ngoại tệ và giá cả của các loại hàng hóa cơ bản có nhiều biến động như giá vàng tăng cao

+ Biện pháp quản lý: Trước tình hình đó, ngay từ đầu năm 2019, bám sát các nghị quyết, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ, NHNN đã ban hành Chỉ thị 01/CT-NHNN ngày 8/1/2019 về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của ngành Ngân hàng

- Theo đó, NHNN điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, thận trọng, phối hợp hài hòa với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý dưới 4%, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Các giải pháp quản lý thị trường ngoại tệ, thị trường vàng, hạn chế tình trạng đô la hóa trên lãnh thổ được NHNN chủ động triển khai tích cực, tăng niềm tin vào đồng Việt Nam, duy trì ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần chuyển hóa nguồn lực ngoại tệ và vàng trong dân sang nắm giữ VND, tạo nguồn cung bổ sung dự trữ ngoại hối nhà nước Đến nay, quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước đã có bước tiến ngoạn mục, đạt mức cao kỷ lục từ trước đến nay (trên mức 70 tỷ USD), thị trường ngoại tệ và thị trường vàng khá ổn định trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đầy biến động Đi đôi với kết quả ấn tượng về quy mô dự trữ ngoại hối, lợi nhuận ròng thu về từ hoạt động đầu tư dự trữ ngoại hối nhà nước trên thị trường quốc tế trong 11 tháng đầu năm trong bối cảnh lãi suất toàn cầu giảm, thậm chí nhiều đồng tiền có mức lãi suất âm… đạt được mức khả quan đáng ghi nhận (hàng chục nghìn tỷ đồng)

→ Đó là kết quả của việc chỉ đạo sát sao, trực tiếp của Thống đốc NHNN cũng như của Ban lãnh đạo NHNN và sự triển khai quyết liệt của các vụ, cục tại NHNN nhiều nhóm giải pháp theo Chỉ thị 01

- Song song với theo dõi bám sát diễn biến thị trường để đưa chính sách ứng xử phù hợp, NHNN đã ban hành hàng hoạt văn bản pháp lý nhằm tiếp tục hạn chế tình trạng đô la hóa và vàng hóa trong nền kinh tế như Thông tư số 03/2019/TT-NHNN ngày 29/3/2019 về hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam; Thông tư 06 ngày 11/1/2019, theo đó sẽ ngừng cho vay ngắn hạn để thanh toán ra nước ngoài tiền nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ kể từ 1/4/2019 và ngừng cho vay trung hạn và dài hạn từ sau ngày 30/9/2019; ban hành Thông tư số 06/2019/TT-NHNN ngày 26/6/2019 hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam; Thông tư số 15/2019/ TT-NHNN ngày 11/10/2019 về giảm thiểu các thủ tục hành chính nhằm thu hút các dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong bối cảnh các nhà đầu tư nước ngoài đang tháo chạy khỏi thị trường Trung Quốc do chiến tranh thương mại và Việt Nam đã tham gia ký kết Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương.

+ Chủ động triển khai Nghị quyết 50-NQ/TW ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030 Nhờ đó các dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam có nhiều diễn biến tích cực, tính đến cuối tháng 11/2019, tổng vốn FDI đăng

ký đạt mức 32 tỷ USD Trong đó giải ngân 17,6 tỷ USD, góp phần tăng đáng kể cung ngoại tệ bổ sung dự trữ ngoại hối nhà nước trong năm

+ Ngoài ra, NHNN đang khẩn trương nghiên cứu và tham gia đóng góp vào

dự thảo một số Nghị định để tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các tổ chức và cá nhân huy động các nguồn lực ngoại tệ và vàng trong nước cũng như các luồng vốn nước ngoài vào Việt Nam Đơn cử như dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 89/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 quy định điều kiện đối với hoạt động đại lý đổi ngoại tệ, hoạt

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com

động cung ứng dịch vụ nhận và chi trả ngoại tệ; Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng và nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực kinh doanh vàng, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các TCTD, doanh nghiệp góp phần chuyển hóa nguồn lực vàng trong dân vào sản xuất kinh doanh

→ Như vậy, có thể nói thời gian qua, nhờ triển khai thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp về ổn định kinh tế vĩ mô và các giải pháp hạn chế tình trạng đô la hóa trong nền kinh tế, quản lý có hiệu quả thị trường ngoại tệ và thị trường vàng, tăng cường công tác quản lý tài sản, quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước liên tục tăng trưởng ấn tượng trong những năm qua và đặc biệt trong năm 2019 thể hiện thành công của NHNN trong việc phối hợp chính sách nhằm đạt được mục tiêu ổn định lâu dài của nền kinh tế, lạm phát duy trì ở mức thấp trong nhiều năm đi đôi với sự ổn định tương đối về tỷ giá Mức tăng

dự trữ ngoại hối nhà nước có tính bền vững thay vì tiềm ẩn nhiều nguy cơ đảo chiều như giai đoạn trước đây

II ĐÁNH GIÁ THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI VIỆT NAM HIỆN TẠI

Hiện nay, thị trường ngoại hối Việt Nam có sự phát triển mạnh mẽ vượt bậc Nhiều chuyên gia đánh giá, chúng thực sự đã đi vào mức ổn định Hầu hết các ngân hàng đều chấp nhận thực hiện giao dịch cho khách hàng có nhu cầu

Nhà nước cũng chú trọng cải thiện cơ chế quản lý tỷ giá với những thông điệp

rõ ràng cụ thể Từ đó khiến người dân tin tưởng hơn, giảm thiểu rõ rệt vấn đề tâm lý giữ tiền ở nhà Người ta đã bắt đầu biết nhiều hơn về lĩnh vực này, thậm chí là nhiều nhóm đã bắt đầu tham gia vào đường đua

Thế nhưng, thị trường này chưa thực sự phát triển hoàn hảo Cụ thể:

- Hoạt động kinh doanh ngoại hối tại Việt Nam vẫn chưa được pháp luật công nhận Các sàn forex tại VN là sàn chui, còn đối với nhà đầu tư hay trader thì việc giao dịch forex tại Việt Nam cũng là một hành vi vi phạm pháp luật, sẽ không được pháp luật bảo hộ khi xảy ra tranh chấp

- Các công cụ giao dịch ngoại hối phái sinh trên thị trường chưa thật sự đa dạng So với khoảng hơn 200 sản phẩm phái sinh trên thế giới Thị trường của chúng ta chỉ mới dừng lại với những hình thức đơn giản Như kỳ hạn, quyền chọn, tương lai, hoán đổi và giao ngay Do sự quản tỷ giá từ nhà nước nên các

các nghiệp vụ phái sinh vẫn chưa hoàn toàn được phát triển theo đúng quy luật tỷ giá thị trường

- Tỷ trọng về tổng khối lượng giao dịch kỳ hạn, tương lai vẫn chưa thực sự cao

- Nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường khi chưa đủ kiến thức nên đa phần tổn thất

III GIẢI PHÁP CẢI THIỆN THỰC TRẠNG NGOẠI HỐI TẠI VIỆT NAM

Để cải thiện, khắc phục thực trạng thị trường ngoại hối hiện nay tại Việt Nam, cần:

- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền tuân theo xu thế toàn cầu, công nhận loại hình kinh doanh này và có khung pháp lý bảo vệ cho các trader Việt.

- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần thúc đẩy các nghiệp vụ phái sinh phát triển hơn nữa bằng giải pháp hợp lý

- Đồng thời, các ngân hàng cũng nên nâng cao tính thị trường cho những giao dịch ngoại hối Nhanh chóng giải quyết hiệu quả nguồn ngoại tệ tồn đọng ở các doanh nghiệp xuất khẩu Và, thực hiện đa dạng hóa ngoại tệ trong thanh toán thay

vì chỉ đang chú tâm vào đơn vị USD như hiện tại

- Đối với các nhà đầu tư cá nhân, nhỏ lẻ (trader), nên tham gia khi đã trang bị đầy đủ kiến thức, nghiên cứu đủ, thay vì chỉ nghe hoặc tin theo lời chào mời từ các trung gian