Trình bày lý luậ ủa CN mác lênin về ật lưu n c quy lu thông tiề và liên hệ n tệ với thực ti ễn ở việt nam

Nhằm thực hiện mua bán hàng hóa, dịch cụ thanh toán nợ nhưng bằng các công cụ sử dụng đồng tiền ghi sổ tiền gửi có thể phát séc ở các ngân hàng như: séc, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi, thẻ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP LỚN

HỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

ĐỀ TÀI: Trình bày lý luận của CN Mác Lênin về quy luật lưu thông tiền tệ và liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam.

Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thị Bích Hằng

Mã SV: 11210946 Lớp: 63B – Kinh doanh thương mại

Hà Nội, tháng 4 / năm 2022

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

I NỘI DUNG VỀ QUY LUẬT LƯU THÔNG TIỀN TỆ 4

1 Tiền 4

1.1 Khái niệm tiền 4

1.2 Bản chất tiền 4

2 Lưu thông tiền tệ 4

2.1 Định nghĩa lưu thông tiền tệ 4

2.2 Tính chất của lưu thông tiền tệ 5

2.3 Chức năng của lưu thông tiền tệ 5

2.4 Các hình thức lưu thông 5

3 Quy luật lưu thông tiền tệ 6

3.1 Định nghĩa quy luật lưu thông tiền tệ 6

3.2 Nội dung quy luật 7

II BIỀU HIỆN CHÍNH CỦA QUY LUẬT LƯU THÔNG TIỀN TỆ LÀ LẠM PHÁT 11 1 Khái niệm 11

2 Phân loại lạm phát 12

3 Vai trò 12

III LIÊN HỆ THỰC TIỄN 13

1 Thực trạng lạm phát 13

2 Các biện pháp khắc phục lạm phát: 14

2.1 Biện pháp tình thế 14

2.2 Biện pháp lâu dài 15

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined. TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

LỜI MỞ ĐẦU

Theo tiến trình lịch sử phát triển, quá trình trao đổi hàng hóa và tiền tệ là một quá trình tất yếu của xã hội loài người, được bắt nguồn từ chính những nhu cầu tiêu dùng chính đáng và ngày một nâng cao của con người Tiền tệ và hàng hóa là không thể tách rời nhau, nó đã tồn tại và biến động theo một quy luật khách quan của tình hình giá cả trên thế giới nói chung hay của từng đất nước nói riêng Nói cách khác, quy luật lưu thông tiền tệ phụ thuộc nhiều vào sự phát triển hay những biến động của nền kinh tế thị trường

Theo như tình hình thế giới hiện nay, giá cả thế giới sẽ tiếp tục có nhiều những biến động thay đổi lớn, ảnh hưởng không nhỏ đến quan hệ cung cầu, gây khó khăn cho việc kiểm soát lạm phát và ổn định các cân đối vĩ mô nền kinh tế

Trong nền kinh tế ở nước ta hiện nay, với sự phát triển định hướng theo thiên hướng chủ nghĩa xã hội, vấn đề trao đổi và lưu thông tài chính với mục đích đề ra được những chiến lược hoạt động lâu dài giúp đẩy mạnh phát triển kinh tế và đẩy lùi lạm phát.

Bài tiểu luận với mục tiêu phân tích và vận dụng lý luận qua việc tìm hiểu các khía cạnh của quy luật lưu thông tiền tệ, đồng thời sẽ bổ sung thêm những kiến thức

về lý luận hiện đại của lưu thông tiền tệ và thực trạng lạm phát

I NỘI DUNG VỀ QUY LUẬT LƯU THÔNG TIỀN TỆ

1 Tiền

1.1 Khái niệm tiền

Tiền là hình thức biểu hiện giá trị của hàng hóa, phục vụ cho sự lưu thông hàng hóa Vì vậy, lưu thông tiền tệ do lưu thông hàng hóa quyết định

Tiền thực chất là một loại hàng hóa đặc biệt, là kết quả của quá trình phát triển của sản xuất và trao đổi hàng hóa, tiền xuất hiện là yếu tố ngang giá chung cho thế giới hàng hóa Tiền phản ánh lao động xã hội và mối quan hệ giữa những người sản xuất và trao đổi hàng hóa

Và quan niệm về tiền trong kinh tế học: “Tiền là bất cứ một phương tiện nào được thừa nhận chung để thanh toán cho việc giao hàng hoặc để thanh toán nợ nần Nó là phương tiện trao đổi Những chiếc răng chó ở quần đảo Admiralty, các

vỏ sứ ở một số vùng châu Phi, vàng thế kỷ thứ 19 đều là ví dụ về tiền Điều cần nói không phải hàng hóa vật chất phải sử dụng mà là quy ước xã hội cho rằng nó được thừa nhận không bàn cãi với tư cách là một phương tiện thanh toán.”

1.2 Bản chất tiền

Cũng như các hàng hóa khác, bản chất của tiền tệ đã được thể hiện rõ qua hai thuộc tính: Giá trị và giá trị sử dụng Giá trị sử dụng của tiền tệ là khả năng thỏa mãn nhu cầu trao đổi trong xã hội và do xã hội quyết định Giá trị của tiền là đặc trưng bởi khái niệm “sức mua tiền tệ”, là khả năng đổi được nhiều hay ít các hàng hóa khác trong quá trình trao đổi

2 Lưu thông tiền tệ

2.1 Định nghĩa lưu thông tiền tệ

Lưu thông tiền tệ là hoạt động cần thiết cho mục đích giao dịch và trao đổi hàng hóa Với tiền tệ được phản ảnh là đơn vị định giá của sản phẩm trên thị trường Với các quốc gia khác nhau sẽ phát hành và lưu thông những đơn vị tiền tệ khác nhau Trong đó, các chỉ số tỷ giá được xác định nhằm liên kết giữa các thị trường Trong đó, đảm bảo cho tính chất quản lý

và điều tiết của nhà nước Cần thiết mang đến những hiệu quả trong hoạt động và phát triển kinh tế Do đó, các quy luật được phản ánh và áp dụng trên thị trường.

2.2 Tính chất của lưu thông tiền tệ

Lưu thông tiền tệ là tính chất lưu thông trên thị trường nhằm định giá cho hàng hóa, dịch vụ Nó phản ánh sự vận động của tiền tệ trong nền kinh tế trong quy luật của nó Tính chất lưu thông được thực hiện tự do theo nhu cầu của các chủ thể tham gia trong thị trường Tuy nhiên, tiền tệ được phát hành bởi quốc gia nên được quản lý và giám sát với những mục đích lưu thông cụ thể Các tính chất lưu thông được hình thành trước tiên thông qua phát hành tiền mặt Trong tiến bộ và phát triển công nghệ và kỹ thuật, các lưu thông không dùng tiền mặt được sử dụng 2.3 Chức năng của lưu thông tiền tệ

Với chức năng của tiền tệ là phương tiện trao đổi Nhằm thực hiện việc mua bán hàng hóa, dịch vụ trong nhu cầu cơ bản Các trao đổi được tiến hành không ngang bằng cần thiết một đơn vị tiền tệ trong quy đổi giá trị Và thành toán các khoản nợ giữa các chủ thể trong nền kinh tế Khi giá trị tiền tệ được xác định, con người có thể định giá trị cho các nghĩa vụ cần thực hiện Đó cũng chính là ý nghĩa giúp tiền tệ mang lại giá trị trong nền kinh tế Lưu thông tiền tệ là cách thức tác động và mang đến hiệu quả trong hoạt động hay phát triển kinh tế

2.4 Các hình thức lưu thông

a Lưu thông bằng tiền mặt

Lưu thông bằng tiền mặt là cách thức lưu thông vật lý với các nhu cầu trong lưu thông Khi sự vận động của tiền mặt bao gồm giấy bạc ngân hàng, tiền đúc bằng kim loại được phát hành và lưu thông Ở nhiều quốc gia, hình thức tiền đúc vẫn được tham gia trong giao dịch Với các sự vận động này nhằm thực hiện việc mua bán hàng hóa, dịch vụ, thanh toán nợ Đảm bảo cho các nhu cầu trong trao đổi đa dạng hàng hóa Cũng như thực hiện các quy đổi không ngang bằng Các giá trị có thể được phản ánh thông qua các giao dịch trên thị trường

Với ý nghĩa ngày càng được thể hiện từ tiền tệ, nhiều người có xu hướng tìm kiếm nhiều hơn tiền tệ thông qua tìm kiếm lợi nhuận hay lao động Nói cách khác, lưu thông bằng tiền mặt khi hàng hóa dịch vụ và tiền tệ xuất hiện đồng thời trong lưu thông trên thị trường trao đổi Tính chất của giao dịch phản ánh nhu cầu đồng thời của bên mua, bên bán hay các quan hệ tương tự khác Đảm bảo cho tính chất giữa cán cân cung cầu trên thị trường

Với tiền mặt phản ánh nhu cầu được thực hiện dễ dàng Khi các nhu cầu có thể được thực hiện hầu hết có thể lựa chọn thanh toán tiền mặt Cá đảm bảo trong quản lý, điều phối hay quy định nghiêm ngặt khác của Chính phủ Từ đó mà các giá trị của tiền tệ có thể được đảm bảo ổn định Đáp ứng tốt các nhu cầu thường xuyên của con người mà không tạo ra nhiều biến động

b Lưu thông không bằng tiền mặt

Hình thức lưu thông này được thực hiện khi những tiến bộ thị trường được hình thành Như việc ứng dụng các công nghệ hay nghiên cứu khoa học, kỹ thuật Vẫn với các ý nghĩa cơ bản của lưu thông và nhu cầu của người sử dụng trên thị trường Các lưu thông không bằng tiền mặt khi tiền thực hiện chức năng phương tiện trao đổi Tuy nhiên nó mang đến một ý nghĩa thuận tiện và hữu hiệu khác Nhằm thực hiện mua bán hàng hóa, dịch cụ thanh toán nợ nhưng bằng các công cụ sử dụng đồng tiền ghi sổ (tiền gửi có thể phát séc)

ở các ngân hàng như: séc, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi, thẻ thanh toán…

Các giá trị của tiền tệ được phản ánh dưới các con số Chủ sở hữu vẫn có các quyền thực hiện trong giao dịch bình thường Ngoài ra, việc thực hiện nhu cầu chuyển đổi

ra tiền mặt cũng được đáp ứng Tính chất ghi sổ cần thiết có sự giám sát hay quản lý chật chẽ hơn Hiện nay ở Việt nam, chỉ ngân hàng được nhà nước giao cho quyền hạn và trách nhiệm này Đảm bảo cho các giao dịch được thực hiện hiệu quả Tạo điều kiện thuận lợi cho ngân hàng trung ương trong việc quản lí và điều tiết lượng tiền cung ứng… Giảm đáng

kể các chi phí lưu thông tiền mặt: in tiền, bảo quản, vận chuyển, đếm, đóng gói…

Ngoài ra các tính chất tội phạm công nghệ cao có thể mang đến hậu quả nghiêm trọng hơn Do đó cần thiết xây dựng những bảo mật tạo an toàn và tin cậy cho chủ sở hữu Cũng như mang đến uy tín và chất lượng cho hoạt động nghiệp vụ được ngân hàng thực hiện.

3 Quy luật lưu thông tiền tệ

3.1 Định nghĩa quy luật lưu thông tiền tệ

Quy luật lưu thông tiền tệ là quy luật lượng tiền cần thiết cho lưu thông hàng hóa trong một thời kỳ nhất định Quy luật này là quy luật kinh tế phổ biến, chi phối quá trình vận động và phát triển của nền kinh tế thị trường Tính chất cân đối hay điều tiết này được thực hiện trong hoạt động quản lý của nhà nước Đảm bảo cho các nhu cầu trong tìm kiếm lợi nhuận của từng cá nhân Trong khi mang đến hiệu quả phát triển tích cực cho nền kinh tế Đặc biệt là giảm thiểu các ảnh hưởng tiêu cực từ lạm phát

Muốn thực hiện được như vậy, cần thiết các cân đối nhu cầu phản ánh trong quy luật được xây dựng Trong đó các quan tâm được phản ánh đối với các hàng hóa cũng như nhu cầu lưu thông trên thị trường Khi đó, có thể tính toán các lượng tiền cần thiết để lưu thông mang lại hiệu quả Vừa kích thích các buôn bán trao đổi Vừa mang đến các giá trị lợi ích xứng đáng cho các bên trong giao dịch Từ đó giúp cho nền kinh tế quốc gia phát triển so với các quốc gia khác Tiền tệ phải phản ánh các giá trị đảm bảo mang không chịu các tác động quá lớn từ lạm phát làm cho đồng tiền mất giá.

3.2 Nội dung quy luật

C.Mác cho rằng: “Số lượng tiền tệ cần cho lưu thông do ba nhân tố quy định: số lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường, giá cả trung bình của hàng hóa và tốc độ lưu thông của những những đơn vị tiền tệ cùng loại Sự tác động của ba nhân tố này đối với khối lượng tiền tệ cần cho lưu thông diễn ra theo quy luật phổ biến là: tổng số giá cả hàng hóa chia cho ô vòng lưu thông của các đồng tiền cùng loại với một thời gian nhất định.”

Số lượng tiền cần thiết thực hiện chức năng phương tiện lưu thông tỷ lệ thuận vi tổng giá cả hàng hóa trong lưu thông và tỉ lệ nghịch với tốc độ lưu thông bình quân của tiền tệ trong thời kỳ đó

Công thức của quy luật lưu thông tiền tệ:

M=P*Q/V

Lượng tiền cần thiết cho lưu thông hàng hoá trong một thời kỳ nhất định được xác định bằng tổng giá cả của hàng hóa lưu thông trong thời kỳ đó chia cho tốc độ lưu thông của đồng tiền

Trong đó:

M: số lượng tiền cần thiết cho lưu thông trong một thời gian nhất định

P: mức giá cả

Q: Khối lượng hàng hóa và dịch vụ đem ra lưu thông

V: Số vòng lưu thông của đồng tiền

Trong việc tính tổng giá cả (P*Q) phải loại bỏ những hàng hóa không được đưa ra lưu thông trong thời kỳ đó như: Hàng hóa dự trữ hay tồn kho không được đem ra bán hoặc để bán trong thời kỳ sau; hàng hóa bán (mua) chịu đến thời kỳ sau mới cần thanh toán bằng tiền; hàng hóa dùng để trao đổi trực tiếp với hàng hóa khác; hàng hóa được mua (bán) bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như ký sổ hay chuyển khoản…

Phải cộng thêm vào lượng tiền cần thiết cho lưu thông lượng tiền dùng để ứng trước, để đặt hàng trong thời kỳ này nhưng lại chỉ nhận hàng trong thời kỳ sau và lượng tiền mua (bán) hàng hóa chịu đã đến kỳ thanh toán

Được hiểu là việc tính toán các thực tế thị trường để điều tiết lượng tiền lưu thông cho hợp lý Từ đó giúp phản ánh các giá trị của đồng tiền một cách hiệu quả Bởi trên thực tế, nếu lượng tiền được lưu thông quá lớn dẫn đến sự mất giá trị Phản ánh lạm phát và khiến hoạt động kinh tế không hiệu quả Bởi các tỉ giá tiền tệ trên thị trường chịu tác động và quốc gia đó khó khăn trong xuất hay nhập khẩu Nhu cầu mở rộng thị trường không được thực hiện khiến nhu cầu người dân không được đáp ứng

Như vậy, khối lượng tiền cần thiết cho lưu thông tỷ lệ thuận với tổng số giá

cả hàng hóa được đưa ra thị trường và tỉ lệ nghịch với tốc độ lưu thông của tiền tệ Đây là quy luật lưu thông tiền tệ Quy luật này có nghĩa chung cho mọi hình thái kinh tế - xã hội có sản xuất và lưu thông hàng hóa

Trong công thức này:

Tốc độ lưu thông của đồng tiền chính là số vòng quay trung bình của một đơn vị tiền tệ Nó cũng phản ánh cán cân cung cầu thực tế trên thị trường Khi nhìn thấy tiềm năng của giao dịch hay lợi nhuận qua đầu tư Tiền tệ được tham gia và luân chuyển thường xuyên với các chủ sở hữu khác nhau Phản ánh các tính chất quay vòng hay làm nên giá trị mới cho nền kinh tế

Tổng giá cả của mỗi loại hàng hóa bằng giá cả nhân với khối lượng đưa vào lưu thông của hàng hóa ấy Phản ánh các giá trị quy đổi ra tiền tệ của tất cả hàng hóa trong giai đoạn cụ thể Tổng giá cả của hàng hóa lưu thông bằng tổng giá cả của tất cả các loại hàng hóa lưu thông Khi đó, giá trị này phản ánh nhu cầu được thực hiện trong khoảng thời gian nhất định.

Căn cứ vào hai tính chất này để nhà nước tính toán và cân đối lượng tiền

sẽ thực hiện cho lưu thông trên thị trường Mang đến hiệu quả nhất định đối với kinh tế Khi đó các quy luật mang đến ý nghĩa cho nền kinh tế Đảm bảo cho các phản ánh tích cực so với hiệu quả hoạt động

Khi lưu thông hàng hóa phát triển, việc thanh toán không dùng tiền mặt trở nên phổ biến Tiền vừa làm chức năng phương tiện lưu thông, vừa làm chức năng thanh toán nên khối lượng tiền cần thiết cho lưu thông được xác định cho công thức:

M= (P*Q-(G1+G2)+G3) / V

Trong đó:

P*Q: tổng giá cả hàng hóa

G1: tổng giá cả hàng hóa bán chịu

G2: tổng giá cả hàng hóa khấu trừ cho nhau

G3: tổng giá cả hàng hóa đến kỳ thanh toán

V: số vòng quay trung bình của tiền tệ

Bằng việc đưa ra quy luật về số lượng tiền cần thiết cho lưu thông, Karl Marx chỉ ra rằng: “Nền kinh tế cần một lượng tiền nhất định cho việc thực hiện các giao dịch về hàng hóa dịch vụ, số lượng tiền này chịu ảnh hưởng của hai yếu tố cơ bản

là tổng cả hàng hóa trong lưu thông và tốc độ lưu thông bình quân cua của tiền tệ

Thực tế, lượng cung và cầu tiền không cân bằng nhau, Ms và Md luôn có khoảng cách nhất định Khoảng cách này có thể giả định bằng những tỉ lệ sau:

Trường hợp 1: Ms = Md (Ms/Md = 1): tiền trong lưu thông ít hơn lượng tiền cần

thiết

=> Tiền và hàng hóa cân đối trong lưu thông

Trường hợp 2: Ms < Md (Ms/Md < 1): tiền trong lưu thông ít hơn lượng tiền cần

thiết

=> Thiếu phát, hàng hóa chậm tiêu thụ vì thiếu phương tiện lưu thông

Trường hợp 3: Ms > Md (Ms/Md > 1): tiền trong lưu thông nhiều hơn khối lượng tiền cần thiết

=> Xảy ra hiện tượng lạm phát

Cụ thể: Khi khối lượng tiền cần thiết trong lưu thông lớn hơn khối lượng tiền thực tế trong lưu thông: Nhu cầu có khả năng thanh toán của dân cư lớn hơn khả năng cung cấp hàng hóa của xã hội Từ đó dẫn đến hiện tượng thừa tiền và giá trị tiền tệ giảm và giá cả hàng hóa tăng dẫn đến lạm phát

Lưu thông tiền tệ và cơ chế lưu thông tiền tệ do cơ chế lưu thông hàng hóa quyết định Số lượng tiền được phát hành và đưa vào lưu thông phụ thuộc vào khối lượng hàng hóa được đưa ra thị trường Khi tiền giấy ra đời, thay thế tiền vàng trong việc thực hiện chức năng phương tiện lưu thông đã làm xuất hiện khả năng tách rời lưu thông hàng hóa với lưu thông tiền tệ Tiền giấy bản thân nó không có giá trị mà chỉ là ký hiệu giá trị Nếu tiền giấy được phát hành quá nhiều, vượt quá lượng tiền vàng cần thiết cho lưu thông mà

tiền giấy là đại diện, sẽ làm cho tiền giấy bị mất giá trị, giá cả hàng hóa tăng lên dẫn đến hiện tượng lạm phát Bởi vậy nhà nước không thể in và phát hành tiền giấy một cách tùy tiện mà phải tuân theo quy luật lưu thông tiền tệ

Lượng tiền cần thiết cho lưu thông này tính cho một thời kỳ nhất định Phản ánh đúng tính chất của hàng hóa lưu thông và nghĩa vụ thực hiện khi tham gia vào giao dịch Cho nên khi ứng dụng công thức này cần lưu ý một số điểm như sau

Một là, trong tính tổng giá cả phải loại bỏ những hàng hóa không được đưa ra lưu thông trong thời kỳ đó Đảm bảo cho các hàng hóa phản ánh đúng nhu cầu lưu thông và giao dịch, đưa tiền tệ vào lưu thông Như: Hàng hóa dự trữ hay tồn kho không được đem ra bán hoặc để bán trong thời kỳ sau Hàng hóa bán (mua) chịu đến thời kỳ sau mới cần thanh toán bằng tiền; hàng hóa dùng để trao đổi trực tiếp với hàng hóa khác Hàng hóa được mua (bán) bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như ký sổ, chuyển khoản…

Hai là, phải cộng thêm vào lượng tiền cần thiết cho lưu thông Với tính chất cần thiết sử dụng cho khoảng thời gian này, có thể lợi ích chưa được tìm thấy hoặc phải thực hiện các nghĩa vụ Như lượng tiền dùng để ứng trước, để đặt hàng trong thời kỳ này nhưng lại chỉ nhận hàng trong thời kỳ sau Và lượng tiền mua (bán) hàng hoá chịu đã đến kỳ thanh toán.

Yêu cầu của quy luật lưu thông tiền tệ là khối lượng tiền thực tế trong lưu thông phải thích ứng với khối lượng tiền cần thiết cho lưu thông Tùy theo loại hình lưu thông tiền tệ (lưu thông tiền kim loại, lưu thông tiền giấy, lưu thông tiền tín dụng ngân hàng) Quy luật lưu thông tiền tệ chứa đựng các biểu thị khác nhau: quy luật

số lượng tiền tệ thật sự cần thiết cho lưu thông, quy luật giá trị thực tế của các dấu hiệu tiền tệ danh nghĩa, quy luật lưu thông tiền tín dụng - giấy bạc ngân hàng

Khi vàng và bạc được dùng làm tiền thì số lượng tiền vàng hay bạc làm phương tiện lưu thông được hình thành một cách tự phát Bởi vì, tiền vàng hay tiền bạc (hoặc các của cải bằng vàng, bạc) thực hiện được chức năng là phương tiện cất trữ Nếu như số lượng tiền vàng hay tiền bạc lớn hơn số lượng tiền cần thiết cho lưu thông hàng hóa thì việc tích trữ tiền tăng lên và ngược lại Chẳng hạn, khi sản xuất giảm sút thì số lượng hàng hóa đem

ra lưu thông ít đi, do đó số lượng tiền đang trong lưu thông trở nên lớn hơn số lượng tiền cần thiết cho lưu thông, khi đó việc tích trữ tiền sẽ tăng lên.

Khi phát hành tiền giấy thì tình hình sẽ khác Tiền giấy chỉ là ký hiện của giá trị, thay thế tiền vàng hay bạc trong chức năng làm phương tiện lưu thông, bản thân tiền giấy không có giá trị được