Bài giảng rối loạn chức năng thần kinh cao cấp và sa sút trí tuệ

Rối loạn chức năng thần kinh caocấp và sa sút trí tuệ Bs.. Biết cách khám chức năng thần kinh cao cấp 3.. Mô tả một số đặc điểm sa sút trí tuệ & bệnh Alzheimer... Khám trạng thái tâm thầ

Rối loạn chức năng thần kinh cao

cấp và sa sút trí tuệ

Bs CKII Nguyễn Thành Trung

Bs Nguyễn Văn Đặng Sơn

Mục tiêu

1 Ôn lại giải phẫu căn bản của vỏ não

2 Biết cách khám chức năng thần kinh cao cấp

3 Mô tả một số đặc điểm sa sút trí tuệ & bệnh Alzheimer

Giải phẫu vỏ não

Khám trạng thái tâm thần kinh

Khám ý thức

• Ý thức là sự nhận biết về bản thân và môi trường

• Thường khám bằng quan sát, thông qua các kích thích

• Tình trạng ý thức: sảng, tỉnh táo, suy giảm ý thức (ngủ gà, lơ mơ, hôn mê)

• Glasgow Coma Scale (GCS) đánh giá và theo dõi mức độ ý thức

Glasgow coma scale

15: Alert 14: Drowsiness 9-13: Stupor

≤8: Coma

Khám chức năng thần kinh cao cấp

Mất ngôn ngữ

Sa sút trí tuệ

Định nghĩa

• Là một tình trạng bệnh lý của não bộ

• Đặc trưng bởi sự suy giảm nhận thức (cognitive impairment)

• Liên quan đến một hoặc nhiều chức năng nhận thức (trí nhớ, ngôn ngữ, học tập …)

• Gây suy giảm chức năng trong sinh hoạt, nghề nghiệp và xã hội

Yếu tố nguy cơ

• Tuổi

• Đột quỵ

• Tăng huyết áp

• Đái tháo đường

• Thừa cân, béo phì

• Hút thuốc lá

• Di truyền

• Trình độ giáo dục thấp

Nguyên nhân

Thay đổi chức năng thần kinh thần kinh theo tuổi

Đánh giá trạng thái tâm thần kinh

Đánh giá trạng thái tâm thần kinh

• Thang điểm MMSE

• Thang điểm Montreal

Công cụ tầm soát sa sút trí tuệ

Bệnh Alzheimer

(Alzheimer disease)

Tổng quan

• Nguyên nhân thường gặp nhất gây sa sút trí tuệ

• Đặt tên theo nhà tâm thần học người Đức Alois Alzheimer

• Tỉ suất mắc bệnh tăng dần qua các năm

• Gánh nặng lớn với gia đình cũng như xã hội

• Chưa có thuốc điều trị đặc hiệu

Yếu tố nguy cơ

Sinh bệnh học

Sự tích tụ các Protein bệnh lý: Tau, Amyloid

Preclinical Alzheimer disease

Mild-to-moderate Alzheimer disease

Severe Alzheimer disease

Chẩn đoán

• Hội lão khoa và Alzheimer Hoa Kỳ (NIA-AA) 2011.

• DSM V (2013).

Chẩn đoán

Chẩn đoán phân biệt

Điều trị

• Chưa có điều trị đặc hiệu cho Alzheimer

• Điều trị triệu chứng, nâng đỡ

• Điều trị bằng thuốc ức chế men Achetylcholinesterase: Donepezil (Aricept), Rivastigmin (Exelon), Galantamine (Reminyl)

Điều trị

Phòng ngừa

• Điều trị, kiểm soát các yếu tố nguy cơ

• Ăn ít béo, nhiều rau xanh

• Tập vận động, thể dục thường xuyên

• Giữ tinh thần ổn định, thoải mái