Công tác dân vận là một trong những công tác cơ bản của Đảng; là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng của đất nước; là điều kiện quan trọng đảm bảo cho sự lãnh đạo của Đảng và củng cố, tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công". Trải qua các thời kỳ cách mạng, Đảng ta luôn luôn đặt công tác dân vận là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu nhằm tập hợp, tuyên truyền, giáo dục quần chúng, nhân dân thành một lực lượng to lớn, đông đảo, đoàn kết chung quanh Đảng Cộng sản Việt Nam, tham gia các phong trào cách mạng vì độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, Trong điều kiện ở nước ta một đảng duy nhất cầm quyền là Đảng Cộng sản Việt Nam, để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, đòi hỏi chúng ta phải thực hiện tốt công tác dân vận trong thời kỳ mới. Do vậy, vấn đề nghiên cứu, phân tính những nhiệm vụ và giải pháp tăng cường công tác dân vận thời kỳ mới có vai trò quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng, đó cũng chính là tiền đề để mỗi đảng viên, tổ chức cơ sở Đảng nâng cao nhận thức, tổ chức thực hiện tốt chức năng là hạt nhân lãnh đạo chính trị của Đảng ở cơ sở, làm cầu nối giữa Đảng và nhân dân. Từ lý do trên, tôi chọn đề tài “Phân tích những nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu tăng cường công tác dân vận của Đảng trong giai đoạn mới? liên hệ với cơ quan, đơn vị công tác về thực hiện những nhiệm vụ giải pháp chủ yếu này?” để nghiên cứu viết bài tiểu luận kết thúc học phần môn công tác dân vận của Đảng trong giai đoạn hiện nay.
Trang 1TIỂU LUẬN HỌC PHẦN: CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA ĐẢNG
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
T ÊN ĐỀ TÀI:
PHÂN TÍCH NHỮNG NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA ĐẢNG TRONG GIAI ĐOẠN MỚI? LIÊN HỆ VỚI CƠ QUAN, ĐƠN
VỊ CÔNG TÁC VỀ VIỆC THỰC HIỆN NHỮNG NHIỆM VỤ
VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÀY?
Họ và tên học viên: VÕ ………….
Mã số học viên: MP22………
Lớp: Cao học XDĐ&CQNN, hệ ………
ST – 202…
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 3
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 3
6 Kết cấu của tiểu luận 3
NỘI DUNG CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA ĐẢNG 3
1.1 Khái niệm dân vận và công tác dân vận của Đản 3
1.2 Quan điểm, nội dung và phương thức công tác dân vận của Đảng 3
1.3 Yếu tố tác động đến công tác dân vận trong tình hình mới 9
CHƯƠNG II PHÂN TÍCH NHỮNG NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA ĐẢNG TRONG GIAI ĐOẠN MỚI 15
2.1 Bối cảnh, tình hình 15
2.2 Quan điểm về tăng cuờng công tác Dân vận trong tình hình mới theo văn kiện Đại hội toàn Quốc lần thứ XIII 15
3.3 Nhiệm vụ, giải pháp tăng cuờng công tác dân vận của Đảng 17
CHƯƠNG III LIÊN HỆ VIỆC THỰC HIỆN NHỮNG NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC DÂN VẬN TẠI HUYỆN KẾ SÁCH, TỈNH SÓC TRĂNG 22
KẾT LUẬN 24
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
MỞ ĐẦU
Trang 31 Lý do chọn đề tài:
Công tác dân vận là một trong những công tác cơ bản của Đảng; lànhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng của đấtnước; là điều kiện quan trọng đảm bảo cho sự lãnh đạo của Đảng và củng cố,tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Chủtịch Hồ Chí Minh đã nói: "Việc dân vận rất quan trọng Dân vận kém thì việc
gì cũng kém Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công"
Trải qua các thời kỳ cách mạng, Đảng ta luôn luôn đặt công tác dân vận
là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu nhằm tập hợp, tuyêntruyền, giáo dục quần chúng, nhân dân thành một lực lượng to lớn, đông đảo,đoàn kết chung quanh Đảng Cộng sản Việt Nam, tham gia các phong tràocách mạng vì độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, Trong điều kiện ở nước tamột đảng duy nhất cầm quyền là Đảng Cộng sản Việt Nam, để nâng cao nănglực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩymạnh toàn diện công cuộc đổi mới, đòi hỏi chúng ta phải thực hiện tốt côngtác dân vận trong thời kỳ mới Do vậy, vấn đề nghiên cứu, phân tính nhữngnhiệm vụ và giải pháp tăng cường công tác dân vận thời kỳ mới có vai tròquan trọng đối với sự nghiệp cách mạng, đó cũng chính là tiền đề để mỗi đảngviên, tổ chức cơ sở Đảng nâng cao nhận thức, tổ chức thực hiện tốt chức năng
là hạt nhân lãnh đạo chính trị của Đảng ở cơ sở, làm cầu nối giữa Đảng vànhân dân
Từ lý do trên, tôi chọn đề tài “Phân tích những nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu tăng cường công tác dân vận của Đảng trong giai đoạn mới? liên hệ với cơ quan, đơn vị công tác về thực hiện những nhiệm vụ giải pháp chủ yếu này?” để nghiên cứu viết bài tiểu luận kết thúc học phần
môn công tác dân vận của Đảng trong giai đoạn hiện nay
2 Mục đích của việc nghiên cứu:
Trang 4Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề chung về công tác dân vận, đảnglãnh đạo công tác dân vận Nêu và phân tích nhiệm vụ, giải pháp tăng cườngcông tác dân vận thời trong thời kỳ mới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu là công tác dân vận của Đảng; phạm vi nghiêncứu là nội dung và phương thức của công tác dân vận, quan điểm của Đảng vềcông tác dân vận qua từng thời kỳ và phân tích nhiệm vụ, giải pháp tăngcường công tác dân vận thời trong thời kỳ mới
4 Về cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và nhiệm vụ, giải pháp nâng cao công tác dân vận củaĐảng trong điều kiện mới
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn:
Nhận thức về các quan điểm của Đảng về công tác dân vận là cơ sởquan trọng để chúng ta khẳng định lập trường, nâng cao tinh thần cảnh giáccách mạng, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, bảo
vệ nền tảng, tư tưởng của Đảng, bảo vệ Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa
6 Về kết cấu nội dung của tiểu luận gồm 3 phần:
- Phần 1 Mở đầu
- Phần 2 Nội dung (gồm 3 chương)
+ Chương 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC DÂN VẬNCỦA ĐẢNG
+ Chương 2: PHÂN TÍCH NHỮNG NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁPCHỦ YẾU TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA ĐẢNG TRONGGIAI ĐOẠN MỚI
+ Chương 3: LIÊN HỆ VIỆC THỰC HIỆN NHỮNG NHIỆM VỤ VÀGIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC DÂN VẬN TẠI HUYỆN KẾSÁCH, TỈNH SÓC TRĂNG
- Phần 3 Kết luận: Tổng kết lại những vấn đề đã nghiên cứu
Trang 5CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA ĐẢNG
1.1 Khái niệm dân vận và công tác dân vận của Đảng
1.1.1 Khái niệm dân vận
Trong tác phẩm Dân vận viết ngày 15 tháng 10 năm 1949 Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra khái niệm: Dân vận là: "Vận động tất cả lực lượng của mỗi
một người dân không để sót một người dân nào; góp thành lực lượng toàn
dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ vàđoàn thể đã giao cho"
1.1.2 Khái niệm công tác dân vận
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào sự nghiệp đổi mới hiện nay, cóthể hiểu công tác dân vận bao gồm các hoạt động tuyên truyền, vận động,giáo dục, thuyết phục mọi người dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, tập hợp, tổ chức nhân dântham gia các phong trào cách mạng, nhằm xây dựng một xã hội dân giàu,nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Hoặc có thể nói một cách cụ thể hơn: Công tác dân vận là toàn bộnhững hoạt động của Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị dưới sựlãnh đạo của Đảng nhằm tuyên truyền, giáo dục, vận động, thuyết phục và tổchức mọi người dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước, phát huy vai trò, tiềm năng to lớn của nhân dântrong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện thắng lợi mục tiêu, lýtưởng của Đảng
1.2 Quan điểm, nội dung và phương thức công tác dân vận của Đảng
1.2.1 Quan điểm tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới
- Cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, nhân
dân là chủ, nhân dân làm chủ
Trang 6Đây là quan điểm chỉ đạo, xuyên suốt, bao trùm trong quá trình tiếnhành công tác dân vận của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã kếthừa và phát triển tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin và truyền thống củacha ông về vai trò của quần chúng trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước thểhiện qua các bài học "lấy dân làm gốc", Đảng chỉ là người lãnh đạo, còn sựnghiệp cách mạng là của nhân dân Quán triệt chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và qua thực tiễn sinh động của cách mạng Việt Nam,Đảng ta đã khẳng định quan điểm này và nâng lên thành bài học lớn: "Cáchmạng là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân".
- Động lực thúc đẩy phong trào nhân dân là phát huy quyền làm chủ,đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân, kết hợp hài hoà các lợi ích; quyền lợiphải đi đôi với nghĩa vụ công dân; chú trọng lợi ích trực tiếp của người dân;huy động sức dân phải đi đôi với bồi dưỡng sức dân; những gì có lợi cho dânthì hết sức làm, những gì có hại cho dân thì hết sức tránh
Từ xưa đến nay, lợi ích luôn gắn liền với hoạt động của con người Conngười hành động là vì lợi ích C.Mác cho rằng: Tất cả cái gì mà con ngườiđấu tranh để giành lấy, đều dính với lợi ích của họ Chính lợi ích là cái liênkết các thành viên trong xã hội thị dân lại với nhau Lợi ích là cái gắn bó conngười lại với nhau và là cái thúc đẩy người ta đấu tranh giành lấy Phát triển
tư tưởng của C.Mác và Ph Ăngghen, V.I Lênin nhấn mạnh: lợi ích là cáikích thích hành vi của con người, là động lực để phát triển sản xuất, tăngcường những hoạt động của các giai cấp, thúc đẩy cuộc đấu tranh giai cấp, làđộng lực để phát triển xã hội
Như vậy, động lực thúc đẩy phong trào cách mạng của nhân dân chính
là lợi ích Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hy sinh cả cuộc đời mình vì lợi ích củadân tộc, của đất nước, của nhân dân: "Cả cuộc đời tôi chỉ có một mục đích làphấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân bất kỳ baogiờ, bất kỳ ở đâu, tôi cũng chỉ đeo đuổi một mục đích, là làm cho ích quốc, lợidân" Người luôn căn dặn cán bộ: việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc
Trang 7gì hại cho dân phải hết sức tránh.
Lợi ích bao gồm lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần Trong nhận thứccũng như trong hoạt động thực tiễn, không được tuyệt đối hoá bất kỳ một lợiích nào mà phải biết kết hợp hài hoà, giải quyết tốt các mối quan hệ về lợi ích:Lợi ích cá nhân với lợi ích tập thể, xã hội và cộng đồng, lợi ích của địaphương, đơn vị, của các ngành với lợi ích chung của đất nước Trong đó, lợiích cá nhân là động lực trực tiếp, gắn chặt quyền lợi với nghĩa vụ, trách nhiệmcông dân; khắc phục tư tưởng coi nhẹ lợi ích của tập thể và xã hội, chỉ thấyquyền lợi mà quên nghĩa vụ công dân và ngược lại
Đồng thời, cần khắc phục nhận thức lệch lạc trong Đảng và nhân dân:nặng về huy động sức dân mà coi nhẹ việc bồi dưỡng sức dân; chỉ chú ý lợiích kinh tế mà quên việc tham gia các hoạt động xã hội, nhân đạo, từ thiện
Quan tâm chăm lo lợi cho cho nhân dân phải đi đôi với việc kiên quyếtchống tệ quan liêu, tham nhũng, tham ô lãng phí, ức hiếp quần chúng, viphạm quyền lợi chính đáng của nhân
1.2.3 Phương thức công tác dân vận của Đảng phải gắn liền với công tác xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh Mọi quan điểm, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước phải phù hợp với lợi ích của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Môi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải gương mẫu để nhân dân tin tưởng, noi theo
Công tác dân vận là một nội dung của công tác xây dựng Đảng vì thếphương thức lãnh đạo công tác dân vận phải gắn liền với công tác xây dựngĐảng, xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh Đảng, Nhà nước trongsạch, vững mạnh là nhân tố quan trọng nhất, quyết định nhất đến hiệu quảcông tác dân vận Mọi quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước phải phù hợp với lợi ích của nhân dân Bên cạnh đó, cần xâydựng đội ngũ cán bộ, đảng viên gương mẫu về mọi mặt vì gương mẫu là
"mệnh lệnh không lời" Sức mạnh của nêu gương, nhất là nêu gương về đạođức, lối sống của cán bộ, đảng viên rất to lớn và quan trọng Một trong những
Trang 8phương pháp lãnh đạo hệ thống chính trị và toàn xã hội của Đảng chính là đềcao tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên Đó cũng là đòi hỏi củacác cấp ủy trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
"Đảng viên đi trước, làng nước theo sau", "Một tấm gương sống còn có giá trịhơn 100 bài diễn văn tuyên truyền", "Lấy gương người tốt, việc tốt để hàngngày giáo dục lẫn nhau là một trong những cách tốt nhất để xây dựng Đảng,xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới".Trong Đảng có nhiều cán bộ, đảng viên gương mẫu thì sẽ góp phần quantrọng củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, góp phần xây dựng, tăngcường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân
1.2.4 Công tác dân vận là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên các đoàn thể nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Trong đó, Đảng lãnh đạo, chính quyền tổ chức thực hiện, Mặt trận, đoàn thể làm tham mưu và nòng cốt
Quan điểm này xác định chủ thể tiến hành công tác dân vận Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Tất cả cán bộ chính quyền, tất cả cán bộ đoàn thể vàtất cả các hội viên của các tổ chức nhân dân (Liên Việt, Việt Minh ) đều phảiphụ trách dân vận”
Nghị quyết Hội nghị Trung ương tám khoá VI ghi rõ: "Công tác quầnchúng không chỉ là trách nhiệm của các đoàn thể, mà còn là trách nhiệm củacác tổ chức khác trong hệ thống chính trị, có sự phối hợp với nhau dưới sựlãnh đạo của Đảng Mọi cán bộ, đảng viên, nhân viên nhà nước đều phải làmcông tác quần chúng theo chức trách của mình"
Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp hành Trung ương khóa XItiếp tục khẳng định: "Công tác dân vận là trách nhiệm của cả hệ thống chínhtrị, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên, các đoànthể nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Trong đó, Đảng lãnh đạo,chính quyền tổ chức thực hiện, Mặt trận và đoàn thể làm tham mưu và nòng
Trang 9cốt" Như vậy, lực lượng làm công tác dân vận bao gồm:
- Trước hết là Đảng.
Cần khẳng định công tác dân vận trước hết là trách nhiệm, là nhiệm vụchiến lược quan trọng của Đảng Bởi vì, toàn bộ sức mạnh của Đảng khôngchỉ từ bản thân Đảng mà còn bắt nguồn từ mối quan hệ mật thiết giữa Đảngvới nhân dân Đảng vừa là người lãnh đạo cả hệ thống chính trị và toàn xã hộitiến hành công tác dân vận, vừa là lực lượng trực tiếp vận động, lôi cuốn, tổchức, nhân dân Các tổ chức đảng từ Trung ương đến chi bộ phải lấy việc vậnđộng và chăm lo lợi ích của nhân dân làm một nội dung chủ yếu trong hoạtđộng của mình Mọi cán bộ, đảng viên phải làm công tác dân vận, tuyêntruyền chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước vàvận động nhân dân thực hiện theo chức trách của mình; khắc phục hiện tượngkhông muốn làm hoặc không biết làm công tác dân vận
- Trách nhiệm của bộ máy nhà nước
Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân, vì dân, do đó liên hệ chặt chẽvới dân thuộc về bản chất của Nhà nước Vì vậy, Nhà nước phải làm công tácdân vận Để nhà nước thực sự là của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân,Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, Chính phủ và Uỷ ban nhân dân các cấpphải thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng thành chính sách, phápluật; tạo môi trường thuận lợi cho nhân dân làm ăn Bộ máy nhà nước từ cơquan lập pháp, hành pháp, tư pháp đều phải nêu cao tinh thần phục vụ và ýthức trách nhiệm trước nhân dân, gắn bó với nhân dân, phát huy quyền làmchủ của nhân dân Mọi cán bộ, công chức nhà nước đều phải làm công tác dânvận theo chức trách của mình; đẩy mạnh việc cải cách hành chính, khắc phục
tệ quan liêu, cửa quyền, hách dịch trong cán bộ, công chức khi thực thinhiệm vụ Nhà nước phải phối hợp và tạo điều kiện để phát huy vai trò củaMặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, quyền giám sát của Quốc hội,Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đối với hoạt động của
cơ quan nhà nước
Trang 10- Trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân.
Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân là đội quân chủ lực củacông tác dân vận là sợi dây nối liền Đảng với các tầng lớp nhân dân Mặt trận
Tổ quốc là cơ sở chính trị - xã hội của chính quyền nhân dân, là liên minhchính trị rộng lớn của các đoàn thể nhân dân, các tôn giáo, các giai cấp, cáctầng lớp xã hội thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, tạo sức mạnh toàndân thực hiện mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, vănminh" Các đoàn thể nhân dân là lực lượng nòng cốt và trực tiếp, đội quân chủlực trong phong trào quần chúng
Để nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thểnhân dân, cần tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, phát huy hơnnữa vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân; củng cố bộ máy
tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận và các đoàn thể, nhất
là ở cơ sở, thể chế hoá các quy định của Nhà nước Tạo điều kiện thuận lợicho Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân thực hiện tốt chức năng,nhiệm vụ trong thời kỳ mới Thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ ở cơ sở,
có sự phối hợp chặt chẽ giữa Mặt trận, đoàn thể và chính quyền dưới sự lãnhđạo của Đảng
1.2.5 Nhà nước tiếp tục thể chế hóa cơ chế " Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ" thành quy chế, quy định để các tổ chức trong hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và cán bộ chiến sỹ lực lượng vũ trang thực hiện công tác dân vận; các hình thức tập hợp nhân dân phải đa dạng, phong phú, khoa học, hiệu quả
Hiện nay, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, trong điều kiện nềnkinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý củanhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, mở rộng quan hệ đối ngoại, cơcấu xã hội - giai cấp, xã hội - dân cư và cơ cấu ngành nghề có sự thay đổi lớnmang tính chất không thuần nhất, kéo theo sự đa dạng về nhu cầu, lợi ích của
xã hội, có sự phát triển nhiều nhu cầu mới, phong phú, đa dạng, nên các hình
Trang 11thức tập hợp nhân dân cũng phải đa dạng Không những vậy, tuy trình độ dântrí của nhân dân được nâng cao, nhưng vẫn còn sự chênh lệch về trình độchính trị, văn hoá trong các tầng lớp nhân dân nên phải có các hình thức tậphợp ở các cấp độ khác nhau cho phù hợp từng loại đối tượng Có như vậy mớiphát huy được khả năng sáng tạo, phong phú của tất cả các tầng lớp nhân dân.
Hệ thống tổ chức cũng phải linh hoạt, phong phú, khoa học, hiệu quả
Nhà nước cần có chính sách cụ thể để tạo điều kiện vật chất và pháp lýcho các đoàn thể nhân dân hoạt động có hiệu quả Nhà nước tiếp tục thể chếhoá quy định để các tổ chức trong hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên, côngchức, viên chức và cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang thực hiện công tác dânvận
1.3 Yếu tố tác động đến công tác dân vận trong tình hình mới
- Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện của nước ta là côngnghiệp hóa, hiện đại hóa ở một nước công nghiệp lạc hậu, tuyệt đại bộ phậndân cư sống ở nông thôn và làm nông nghiệp Do đó, công nghiệp hóa, hiệnđại hóa là quá trình phấn đấu lâu dài, gian khổ
Xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là việc mới
mẻ Điều đó đặt ra cho Đảng và nhân dân ta nhiều khó khăn, phức tạp Trong
cơ chế thị trường, nếu không có sự quản lý chặt chẽ, kịp thời, không có cácgiải pháp điều tiết hữu hiệu thì nền kinh tế đó có thể bị chệch hướng, một bộphận nhân dân giàu lên nhanh chóng, đẩy nhanh sự phân hóa giàu nghèo ngàycàng lớn giữa các giai tầng trong xã hội Tình hình đó đặt ra cho công tác dânvận của Đảng phải góp phần vào duy trì và phát triển các thành phần kinh tếtrong cơ chế thị trường, song không làm mất đi tính ưu việt của chủ nghĩa xãhội, không dẫn tới sự đảo lộn về chính trị, không làm xói mòn, biến dạngphẩm giá, đạo đức, lối sống, bản sắc văn hóa và con người Việt Nam
Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, việc phát huynguồn nhân lực con người được coi là yếu tố cơ bản, quan trọng cho sự phát
Trang 12triển bền vững Do đó, đòi hỏi đẩy mạnh công tác dân vận của Đảng, độngviên toàn dân phát huy tiềm năng, sáng tạo, cần kiệm xây dựng đất nước.Tăng trưởng kinh tế gắn với cải thiện đời sống nhân dân, phát triển giáo dục,thực hiện tiến bộ, dân chủ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường.
Kinh tế thị trường và công nghiệp hóa, hiện đại hóa tác động đến sựbiến đổi cơ cấu kinh tế dẫn đến sự biến đổi cơ cấu xã hội - giai cấp, cơ cấu xãhội - ngành nghề, hình thành nên các giai tầng xã hội mới, phong phú, đadạng, đồng thời có sự biến đổi ngay trong mỗi giai cấp và tầng lớp xã hội.Trong quá trình đó, công tác dân vận của Đảng cần đổi mới theo hướng phùhợp với sự biến đổi cơ cấu xã hội - giai cấp - ngành nghề và vì sự công bằnggiữa các giai tầng xã hội, các dân tộc, các tôn giáo và các giới trong toàn xãhội
Bên cạnh đó, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đòihỏi công tác dân vận của Đảng phải góp phần vào việc giải quyết mối quan hệgiữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ, công bằng
xã hội trong từng bước phát triển Phải quan tâm đến lợi ích của các tầng lớpnhân dân, từ tầng lớp ưu trội cho đến tầng lớp yếu thế trong xã hội, khuyếnkhích nhân dân làm giàu chính đáng đồng thời tích cực xóa đói giảm nghèo vàcác hoạt động nhân đạo, từ thiện, đền ơn, đáp nghĩa
- Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân, do dân, vì dân và đi đôi với việc mở rộng, phát huy dân chủ
Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định, trong quá trình đổi mới đấtnước, vấn đề đổi mới tư duy về nhà nước, xây dựng nhà nước pháp quyền xãhội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân có tầm quan trọng đặc biệt
Nhà nước pháp quyền của nước ta từng bước định hình và đang từngbước hoàn thiện, lấy mục tiêu phục vụ nhân dân, thực hiện dân chủ xã hội chủnghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân,tôn trọng, lắng nghe ý kiến của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, bảo
Trang 13vệ quyền con người, các quyền công dân đưa đất nước phát triển theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa Trong nhà nước pháp quyền ở nước ta, mọi mặt củađời sống xã hội, mọi hành vi của con người được điều tiết bằng pháp luật Dovậy, trong công tác dân vận của Đảng phải nâng cao trình độ của mọi ngườidân để mọi người sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật; phải tôntrọng quyền làm chủ của nhân dân, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc vàcác đoàn thể nhân dân; xây dựng hệ thống chính quyền từ Trung ương đến cơ
sở trong sạch, vững mạnh đáp ứng yêu cầu của tình hình mới
Trong điều kiện hiện nay, tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhândân, do đó, Nhà nước phải đảm bảo quyền công dân, quyền con người, nângcao trách nhiệm pháp lý giữa nhà nước và công dân Đội ngũ cán bộ côngchức phải giỏi quản lý và biết làm công tác dân vận tốt Trong điều kiện Đảngcầm quyền, mối quan hệ Đảng - nhân dân chủ yếu thông qua bộ máy nhànước Do đó, công tác dân vận của Đảng trực tiếp góp phần vào việc phát huydân chủ, đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân trong xây dựng nhà nước vàquản lý xã hội Nhân dân tham gia bầu cử các đại biểu của mình vào Quốc hội
và Hội đồng nhân dân các cấp Nhân dân tham gia xây dựng, đánh giá chủtrương, chính sách của Nhà nước ở Trung ương và chính quyền các cấp ở địaphương; tham gia phản biện, góp ý kiến điều chỉnh, bổ sung, sửa chữa các chủtrương, chính sách cho phù hợp với thực tiễn Nhân dân có quyền khiếu nại,
tố cáo, phát hiện và đề nghị thanh tra, xử lý các biểu hiện quan liêu, thamnhũng, tiêu cực, các vụ việc vi phạm chính sách, luật pháp, đạo đức của cán
bộ công chức Nhân dân có quyền đòi hỏi các cơ quan, tổ chức nhà nước vàcán bộ công chức phải công khai mọi mặt hoạt động của mình, cung cấpthông tin kịp thời theo quy định để thực hiện tốt phương châm dân biết, dânbàn, dân làm, dân kiểm tra Nhân dân tham gia quản lý xã hội thông qua các
tổ chức, thiết chế phi nhà nước như các đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội,
tự nguyện, tự quản, tự quyết định với những hình thức hoạt động đa dạng,linh hoạt qua đó hỗ trợ cho các công việc quản lý nhà nước, giải quyết các