TTTL No2 2015 qxd THÖNG TIN vaâ TÛ LIÏÅU 2/2015 11 Nghiïn cûáu Trao àöíi Haå têìng thöng tin àûúåc hiïíu laâ “hïå thöëngtrang thiïët bõ phuåc vuå cho viïåc saãnxuêët, truyïìn àûa, thu thêåp, xûã lyá, lûu trûä vaâ trao àöíi thöng tin söë, bao göìm maång viïîn thöng, maång Internet, maång maáy tñnh vaâ CSDL” (Luêåt Cöng nghïå thöng tin, söë 67/2006/QH11 ngaây 29 thaáng 6 nùm 2006) Haå têìng thöng tin, thöëng kï KH&CN àûúåc hiïíu laâ haå têìng thöng tin cho hoaåt àöång thöng tin vaâ thöëng kï KH&CN[.]
Trang 1Haơ tíìng thöng tin ặúơc hiïíu lađ “hïơ thöịng
trang thiïịt bõ phuơc vuơ cho viïơc saên
xuíịt, truýìn ặa, thu thíơp, xûê lyâ, lûu
trûô vađ trao ăöíi thöng tin söị, bao göìm maơng
viïîn thöng, maơng Internet, maơng maây tñnh vađ
CSDL” (Luíơt Cöng nghïơ thöng tin, söị
67/2006/QH11 ngađy 29 thaâng 6 nùm 2006)
Haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN ặúơc
hiïíu lađ haơ tíìng thöng tin cho hoaơt ăöơng thöng
tin vađ thöịng kï KH&CN Haơ tíìng thöng tin,
thöịng kï KH&CN lađ thađnh phíìn cú baên cuêa
nguöìn lûơc thöng tin KH&CN, bao göìm tíơp hïơ
thöịng trang thiïịt bõ kyô thuíơt ăïí thu thíơp, xûê lyâ,
truýìn taêi, phöí biïịn, tòm kiïịm vađ lûu giûô thöng
tin, caâc CSDL vađ tíơp húơp nguöìn tin söị/nguöìn
tin ăiïơn tûê Nghõ ắnh 11/2014/NĂ-CP cuêa
Chñnh phuê vïì hoaơt ăöơng thöng tin KH&CN
xaâc ắnh thađnh phíìn cuêa haơ tíìng thöng tin,
thöịng kï KH&CN bao göìm:
- CSDL quöịc gia vïì KH&CN;
- Caâc CSDL vïì thöng tin vađ thöịng kï KH&CN;
- Caâc trung tím dûô liïơu, trang thöng tin vađ cöíng thöng tin ăiïơn tûê;
- Caâc nguöìn tin KH&CN trong nûúâc vađ quöịc tïị dûúâi daơng ăiïơn tûê;
- Hïơ thöịng trang thiïịt bõ kyô thuíơt ăïí xûê lyâ, truýìn taêi vađ lûu giûô thöng tin KH&CN; Caâc maơng thöng tin KH&CN kïịt nöịi khu vûơc vađ quöịc tïị, bao göìm maơng thöng tin NC&ĂT quöịc gia vađ caâc maơng thöng tin KH&CN cuêa caâc böơ, ngađnh, ắa phûúng
Hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN lađ viïơc chuýín ăöíi, phaât triïín haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN trïn cú súê aâp duơng nhûông phûúng phaâp, phûúng tiïơn hiïơn ăaơi dûơa trïn sûơ phaât triïín vađ aâp duơng maơnh meô nhûông tiïịn böơ KH&CN, nhíịt lađ cöng nghïơ thöng tin vađ truýìn thöng, níng cao vai trođ, taâc ăöơng vađ taơo ra hiïơu quaê, nùng suíịt
ThS Cao Minh Kiïím
Höơi Thöng tin Khoa hoơc vađ Cöng nghïơ Viïơt Nam
Toâm tùưt: Khaâi quaât möơt söị quan ăiïím hiïơn ăaơi hoâa haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN Giúâi thiïơu
nhûông nöơi dung cú baên hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN, bao göìm: Xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL quöịc gia vïì KH&CN; hiïơn ăaơi hoaâ caâc nguöìn tin KH&CN ăiïơn tûê/söị trong nûúâc vađ quöịc tïị; hònh thađnh vađ phaât triïín thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN; phaât triïín nguöìn tin truy cíơp múê vïì KH&CN vađ hïơ thöịng taơp chñ khoa hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn; phaât triïín vađ khai thaâc hiïơu quaê Maơng thöng tin NC&ĂT quöịc gia vađ caâc maơng thöng tin KH&CN cuêa caâc böơ, ngađnh, ắa phûúng; xíy dûơng vađ phaât triïín Hïơ thöịng thöng tin thöịng kï KH&CN; xíy dûơng vađ phaât triïín Trung tím dûô liïơu quöịc gia vïì KH&CN.
Tûđ khoâa: Thöng tin KH&CN; haơ tíìng thöng tin; haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN; hiïơn
ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN; Viïơt Nam
Key considerations for modernizing S&T information and statistics infrastructure of Vietnam Summary: Generalizes some view-points on modernizing S&T information and statistical
infrastructure; presents some basic contents for modernizing the infrastructure of Vietnam S&T information and statistics, including creating and developing the National S&T database, modernizing domestic and international electronic and digital S&T information resources, establishing and developing the National S&T Digital Library, developing S&T open-access information resources and Vietnam Journals Online developing and effectively exploiting the National Research & Education Information Network and S&T information networks, attached to ministries, branches, localities; creating and developing S&T information and statistical system, creating and developing the National S&T Data Centre.
Keywords: S&T information: information infrastructure; S&T statistics: modernization of
S&T information and statistics infrastructure; Vietnam.
MÖƠT SÖỊ NÖƠI DUNG CHUÊ ÝỊU CHO HIÏƠN ĂAƠI HOÂA HAƠ TÍÌNG THÖNG TIN,
THÖỊNG KÏ KHOA HOƠC VAĐ CÖNG NGHÏƠ VIÏƠT NAM
Trang 2lao ăöơng cao trong hoaơt ăöơng thöng tin, thû
viïơn vađ thöịng kï KH&CN
Bađi viïịt giúâi thiïơu nhûông nöơi dung cú baên
cuêa hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin, thöịng kï
KH&CN ăïịn nùm 2020 ặúơc ăïì xuíịt trong
Ăïì aân nghiïn cûâu cíịp Böơ “Nghiïn cûâu cú súê
lyâ luíơn vađ thûơc tiïîn hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng
tin, thû viïơn vađ thöịng kï KH&CN Viïơt Nam”
1 Quan ăiïím hiïơn ăaơi hoâa haơ tíìng thöng
tin, thöịng kï KH&CN
Tûđ nghiïn cûâu nhûông ắnh hûúâng, chuê
trûúng vađ quan ăiïím cuêa Ăaêng vađ Nhađ nûúâc
vïì phaât triïín KH&CN, chuâng töi thíịy hiïơn ăaơi
hoaâ haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN phaêi
ặúơc tiïịn hađnh trïn cú súê caâc quan ăiïím sau:
- Thöng tin, thû viïơn vađ thöịng kï KH&CN
lađ thađnh phíìn quan troơng cuêa tiïìm lûơc
KH&CN, lađ nguöìn lûơc quan troơng cho hoaơt
ăöơng KH&CN vađ cöng taâc quaên lyâ, ăiïìu hađnh,
hoaơch ắnh chñnh saâch phaât triïín KH&CN;
- Phaât triïín haơ tíìng thöng tin, thû viïơn vađ
thöịng kï KH&CN vûđa lađ muơc tiïu vûđa lađ biïơn
phaâp ăaêm baêo cho hoaơt ăöơng KH&CN, níng
cao nùng lûơc quaên lyâ, ăiïìu hađnh, hoaơch ắnh
chñnh saâch phaât triïín KH&CN;
- Phaât triïín haơ tíìng thöng tin, thû viïơn vađ
thöịng kï KH&CN ăaêm baêo tñnh cöng khai,
minh baơch trong quaên lyâ vađ thûơc hiïơn nhiïơm
vuơ KH&CN;
- Ăíìu tû cho hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin,
thû viïơn vađ thöịng kï KH&CN lađ ăíìu tû cho
phaât triïín; Nhađ nûúâc ăíìu tû tíơp trung kïịt húơp
vúâi huy ăöơng caâc nguöìn lûơc trong nûúâc vađ
quöịc tïị ăïí hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin, thû
viïơn vađ thöịng kï KH&CN;
- Ăi thùỉng vađo hiïơn ăaơi vađ höơi nhíơp quöịc tïị
ăöịi vúâi xíy dûơng vađ phaât triïín haơ tíìng thöng
tin, thû viïơn vađ thöịng kï KH&CN; phaât huy
töịi ăa vađ khai thaâc hiïơu quaê nguöìn lûơc thöng
tin, thû viïơn vađ thöịng kï KH&CN trong nûúâc
vađ nhíơp tûđ nûúâc ngoađi
2 Nöơi dung hiïơn ăaơi hoâa haơ tíìng thöng
tin, thöịng kï KH&CN
Hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin, thöịng kï
KH&CN Viïơt Nam thúđi gian túâi tíơp trung vađo
möơt söị víịn ăïì nhû sau:
- Xíy dûơng vađ hiïơn ăaơi hoaâ CSDL quöịc gia vïì KH&CN; caâc CSDL thöng tin vađ thöịng kï KH&CN;
- Hiïơn ăaơi hoaâ caâc nguöìn tin KH&CN söị trong nûúâc vađ quöịc tïị;
- Xíy dûơng vađ phaât triïín thû viïơn söị vïì KH&CN;
- Xíy dûơng vađ phaât triïín Hïơ thöịng thöng tin, thöịng kï KH&CN;
- Hiïơn ăaơi hoaâ Maơng thöng tin NC&ĂT quöịc gia vađ caâc maơng thöng tin KH&CN cuêa caâc böơ, ngađnh, ắa phûúng
2.1 Xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL quöịc gia vïì KH&CN vađ caâc CSDL vïì KH&CN
Hïơ thöịng caâc CSDL vïì KH&CN vađ CSDL thöịng kï KH&CN, trong ăoâ bao göìm CSDL quöịc gia vïì KH&CN, lađ thađnh phíìn quan troơng cuêa haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN Xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL quöịc gia vïì KH&CN ăaô ặúơc quy ắnh trong Luíơt KH&CN 2013 vađ Nghõ ắnh 11/2014/NĂ-CP vïì thöng tin KH&CN cuông nhû ặúơc ăïì cíơp trong caâc ắnh hûúâng, chiïịn lûúơc phaât triïín KH&CN Ăiïìu 58 Luíơt Cöng nghïơ thöng tin ăaô ắnh nghôa “CSDL quöịc gia lađ tíơp húơp thöng tin cuêa möơt hoùơc möơt söị lônh vûơc kinh tïị - xaô höơi ặúơc xíy dûơng, cíơp nhíơt vađ duy trò ăaâp ûâng ýu cíìu truy nhíơp vađ sûê duơng thöng tin cuêa caâc ngađnh kinh tïị vađ phuơc vuơ lúơi ñch cöng cöơng” CSDL quöịc gia vïì KH&CN ặúơc hiïíu lađ tíơp húơp thöng tin coâ töí chûâc vïì tiïìm lûơc vađ kïịt quaê hoaơt ăöơng KH&CN quöịc gia, ặúơc xíy dûơng, duy trò vađ phaât triïín nhùìm cung cíịp dûô liïơu vađ thöng tin ăíìy ăuê, chñnh xaâc, kõp thúđi vïì KH&CN, phuơc vuơ hoaơch ắnh chñnh saâch, laônh ăaơo, quaên lyâ, nghiïn cûâu khoa hoơc vađ phaât triïín cöng nghïơ, giaâo duơc vađ ăađo taơo, saên xuíịt, kinh doanh Tiïìm lûơc KH&CN coâ thïí ặúơc coi lađ bao göìm nhín lûơc, tađi lûơc, víơt lûơc (hïơ thöịng töí chûâc, cú súê víơt chíịt kyô thuíơt, ), thöng tin (tin lûơc) cođn hoaơt ăöơng KH&CN theo nghôa röơng bao göìm caâc hoaơt ăöơng liïn quan ăïịn:
- Hoaơt ăöơng nghiïn cûâu khoa hoơc, nghiïn cûâu vađ triïín khai thûơc nghiïơm, phaât triïín cöng nghïơ, ûâng duơng cöng nghïơ, dõch vuơ KH&CN, phaât huy saâng kiïịn vađ hoaơt ăöơng saâng taơo khaâc nhùìm phaât triïín KH&CN;
Trang 3- Phaât triïín tiïìm lûơc KH&CN;
- Súê hûôu trñ túơ;
- Tiïu chuíín ăo lûúđng chíịt lûúơng;
- Nùng lûúơng nguýn tûê, an toađn bûâc xaơ vađ
haơt nhín;
- Quaên lyâ nhađ nûúâc caâc dõch vuơ cöng trong
lônh vûơc thuöơc Böơ quaên lyâ theo quy ắnh cuêa
phaâp luíơt
Nghõ ắnh 11/2014/NĂ-CP cuêa Chñnh phuê
vïì thöng tin KH&CN ăaô quy ắnh CSDL quöịc
gia vïì KH&CN lađ möơt böơ phíơn cuêa haơ tíìng
thöng tin KH&CN vađ bao göìm nhûông thađnh
phíìn chñnh:
- Thöng tin vïì caâc töí chûâc KH&CN;
- Thöng tin vïì caân böơ nghiïn cûâu khoa hoơc
vađ phaât triïín cöng nghïơ;
- Thöng tin vïì caâc nhiïơm vuơ KH&CN
(ăang tiïịn hađnh, ăaô kïịt thuâc vađ kïịt quaê ûâng
duơng);
- Thöng tin vïì tađi liïơu súê hûôu trñ túơ, caâc
cöng böị KH&CN vađ chó söị trñch díîn trïn caâc
taơp chñ, kyê ýịu höơi nghõ, höơi thaêo khoa hoơc
trong nûúâc vađ quöịc tïị;
- Thöng tin vïì cöng nghïơ, cöng nghïơ cao,
chuýín giao cöng nghïơ;
- Thöng tin vïì thöịng kï KH&CN;
- Thöng tin vïì doanh nghiïơp KH&CN;
- Thöng tin vïì KH&CN trong khu vûơc vađ
trïn thïị giúâi;
- Caâc thöng tin khaâc coâ liïn quan [7]
Nhûông nghiïn cûâu vïì hiïơn traơng haơ tíìng
thöng tin thöịng kï KH&CN cho thíịy hiïơn taơi
chuâng ta ăaô coâ nhûông cú súê ban ăíìu cho hïơ
thöịng CSDL quöịc gia vïì KH&CN, tuy víơy
nhûông CSDL thađnh phíìn cuêa CSDL quöịc gia
vïì KH&CN cođn phín taân, khöng ặúơc quaên lyâ
tíơp trung
Nöơi dung hiïơn ăaơi hoaâ CSDL quöịc gia vïì
KH&CN bao göìm:
2.1.1 Xíy dûơng vađ phaât triïín caâc CSDL
thađnh phíìn cuêa CSDL quöịc gia vïì KH&CN
Nöơi dung nađy tíơp trung vađo:
- Xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL Töí chûâc
KH&CN;
- Xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL Caân böơ nghiïn cûâu vađ phaât triïín (NC&PT) cuêa caâc töí chûâc NC&PT;
- Hoađn thiïơn vađ phaât triïín CSDL Nhiïơm vuơ KH&CN (bao göìm tíơp húơp thöng tin nhiïơm vuơ KH&CN ặúơc triïín khai, kïịt quaê thûơc hiïơn nhiïơm vuơ KH&CN vađ kïịt quaê ûâng duơng);
- Hoađn thiïơn vađ níng cíịp CSDL Cöng böị khoa hoơc vađ trñch díîn khoa hoơc;
- Xíy dûơng CSDL vïì cöng nghïơ, cöng nghïơ cao, chuýín giao cöng nghïơ;
- Xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL Thöịng kï KH&CN;
- Xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL quöịc tïị vïì KH&CN;
- Xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL Doanh nghiïơp KH&CN;
- Hoađn thiïơn vađ phaât triïín CSDL Thöng tin súê hûôu trñ túơ;
- Hoađn thiïơn vađ phaât triïín CSDL Thöng tin tiïu chuíín, quy chuíín quöịc gia;
- Hoađn thiïơn vađ phaât triïín CSDL Thöng tin
an toađn bûâc xaơ vađ haơt nhín, nùng lûúơng nguýn tûê
2.1.2 Phaât triïín hïơ thöịng quaên trõ CSDL quöịc gia tíơp trung
Trûđ möơt söị CSDL chuýn biïơt ặúơc xíy dûơng búêi möơt ăún võ (nhû CSDL vïì súê hûôu cöng nghiïơp; CSDL tiïu chuíín, ), viïơc xíy dûơng, cíơp nhíơt, quaên lyâ, khai thaâc vađ sûê duơng CSDL quöịc gia vïì KH&CN ặúơc thûơc hiïơn theo nguýn tùưc tíơp trung thöịng nhíịt tûđ trung ûúng ăïịn ắa phûúng trïn cú súê phín ắnh quýìn haơn, traâch nhiïơm roô rađng theo nhiïơm vuơ, chûâc traâch cuêa caâc töí chûâc, caâ nhín coâ liïn quan Vò víơy, viïơc xíy dûơng möơt hïơ thöịng quaên trõ CSDL quöịc gia tíơp trung hiïơn ăaơi, hiïơu quaê, ăaâp ûâng ặúơc caâc ýu cíìu vïì thöng tin lađ ríịt quan troơng Cho ăïịn nay nhûông CSDL thađnh phíìn ặúơc xíy dûơng ăöơc líơp, riïng leê, trïn nhûông nïìn taêng khaâc nhau Nöơi dung nađy bao göìm caâc hoaơt ăöơng:
- Xíy dûơng böơ siïu dûô liïơu thöịng nhíịt cho caâc CSDL thađnh phíìn cíìn quaên lyâ tíơp trung; trûúâc hïịt tíơp trung xíy dûơng böơ siïu dûô liïơu cho caâc CSDL thađnh phíìn vïì töí chûâc
Trang 4KH&CN, caân böơ NC&PT, nhiïơm vuơ
KH&CN, cöng böị KH&CN; thöịng kï
KH&CN;
- Xíy dûơng caâc chuíín cho xûê lyâ nöơi dung
trong xíy dûơng CSDL (caâc baêng phín loaơi,
caâc cöng cuơ phuơc vuơ ắnh chó muơc; caâc quy tùưc
mö taê);
- ÛÂng duơng caâc phíìn mïìm hiïơn ăaơi, phuơc
vuơ cho thiïịt kïị vađ xíy dûơng hïơ thöịng phíìn
mïìm CSDL tiïn tiïịn, tñnh nùng cao, tûúng
thñch vúâi caâc chuíín CSDL quöịc tïị;
- Xíy dûơng trung tím dûô liïơu ăïí quaên trõ,
phuơc vuơ, sao lûu caâc CSDL
2.2 Hiïơn ăaơi hoaâ caâc nguöìn tin KH&CN
söị trong nûúâc vađ quöịc tïị
Nguöìn tin KH&CN söị lađ möơt thađnh phíìn
quan troơng cuêa haơ tíìng thöng tin, thöịng kï
KH&CN Nguöìn tin KH&CN coâ giaâ trõ trïn
thïị giúâi ngađy nay híìu hïịt ăaô ặúơc phöí biïịn úê
daơng ăiïơn tûê Nghiïn cûâu hiïơn traơng cho thíịy
nguöìn tin KH&CN ăiïơn tûê cuêa Viïơt Nam cođn
ríịt haơn chïị, thiïịu, chûa ăuê ăaâp ûâng ýu cíìu
phaât triïín [Cao Minh Kiïím vađ cöơng sûơ, 2014]
Vò thïị möơt trong nhûông nöơi dung hiïơn ăaơi hoaâ
haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN lađ hiïơn
ăaơi hoaâ nguöìn tin KH&CN ăiïơn tûê
Trïn cú súê xem xeât nhûông ắnh hûúâng phaât
triïín KH&CN, cho rùìng nhûông nöơi dung hiïơn
ăaơi hoaâ nguöìn tin KH&CN ăiïơn tûê bao göìm:
- Duy trò vađ phaât triïín nhûông nguöìn tin
KH&CN cöịt loôi thöng qua mua, mua quýìn
truy cíơp (phaât triïín) nhùìm ăaâp ûâng nhu cíìu
thöng tin KH&CN cú baên cuêa hoaơt ăöơng
KH&CN, ăùơc biïơt trong nhûông lônh vûơc troơng
ăiïím vađ ûu tiïn göìm: cöng nghïơ thöng tin vađ
truýìn thöng, cöng nghïơ sinh hoơc, cöng nghïơ
víơt liïơu múâi, cöng nghïơ chïị taơo maây-tûơ ăöơng
hoâa, cöng nghïơ möi trûúđng; nhûông nghiïn cûâu
ûâng duơng KH&CN trong caâc lônh vûơc
KH&CN nöng nghiïơp, KH&CN y-dûúơc,
KH&CN nùng lûúơng, KH&CN giao thöng
víơn taêi, KH&CN xíy dûơng, KH&CN biïín,
KH&CN quaên lyâ vađ sûê duơng tađi nguýn thiïn
nhiïn, KH&CN vuô truơ;
- Ăíìu tû thûúđng xuýn mua quýìn truy cíơp
möơt söị CSDL KH&CN quan troơng cöịt loôi
phuơc vuơ hoaơt KH&CN trong nhûông lônh vûơc troơng ăiïím vađ ûu tiïn höơi nhíơp quöịc tïị;
- Höî trúơ xíy dûơng vađ phaât triïín nhûông sûu tíơp tađi liïơu coâ giaâ trõ cao trong möơt söị lônh vûơc
ûu tiïn, troơng ăiïím vïì KH&CN;
- Xíy dûơng hïơ thöịng thöng tin vïì nhûông nguöìn tin KH&CN miïîn phñ vađ truy cíơp múê phuơc vuơ NC&PT, giaâo duơc vađ ăađo taơo; Hûúâng díîn khai thaâc nguöìn tin miïîn phñ vađ nguöìn tin truy cíơp múê;
- Xíy dûơng trang thöng tin ăiïơn tûê vađ CSDL vïì nguöìn tin miïîn phñ vađ truy cíơp múê;
- Biïn soaơn tađi liïơu giúâi thiïơu vađ hûúâng díîn khai thaâc caâc nguöìn tin miïîn phñ vađ truy cíơp múê;
- Töí chûâc nhûông khoaâ ăađo taơo, hûúâng díîn khai thaâc caâc nguöìn tin miïîn phñ vađ truy cíơp múê
2.3 Hònh thađnh vađ phaât triïín thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN
Phaât triïín thû viïơn söị lađ möơt xu thïị cuêa thïị giúâi Nhiïìu quöịc gia ăaô hònh thađnh nhûông dûơ aân vïì thû viïơn söị quöịc gia, trong ăoâ coâ thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN [Cao Minh Kiïím vađ cöơng sûơ, 2014]
Xíy dûơng ăïì aân phaât triïín thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN tíơp trung vađo nhûông nöơi dung sau:
- Xíy dûơng quan ăiïím cú baên vïì hïơ thöịng thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN; lûơa choơn vađ aâp duơng nhûông chuíín ặúơc sûê duơng röơng raôi trïn thïị giúâi cho xíy dûơng vađ phaât triïín thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN;
- Xíy dûơng vađ phaât triïín caâc thû viïơn söị trong möơt söị lônh vûơc KH&CN;
- Xíy dûơng vađ phaât triïín thû viïơn vïì KH&CN cho möơt söị loaơi hònh tađi liïơu KH&CN quan troơng nhû: Tađi liïơu ăiïìu tra cú baên (ăùơc biïơt vïì tađi nguýn thiïn nhiïn, biïín ăaêo, ), baâo caâo kïịt quaê nghiïn cûâu; luíơn aân tiïịn syô, ;
- Phaât triïín hïơ thöịng tra cûâu liïn thöng thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN
Trang 52.4 Phaât triïín nguöìn tin truy cíơp múê vïì
KH&CN vađ hïơ thöịng Taơp chñ khoa hoơc Viïơt
Nam trûơc tuýịn
Trong ăiïìu kiïơn giaâ caê taơp chñ KH&CN
tùng liïn tuơc, xu thïị nguöìn tin truy cíơp múê
(open access) ăang phaât triïín, cíìn thiïịt phaêi
phaât triïín nguöìn tin truy cíơp múê cuêa Viïơt
Nam Hiïơn nay chuâng ta ăaô xíy dûơng ặúơc hïơ
thöịng Taơp chñ khoa hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn
(VJOL - Vietnam Journals Online,
http://www.vjol.info.vn) [Lï Thõ Hoa, 2013]
Nhûông nöơi dung vïì phaât triïín nguöìn tin
truy cíơp múê vïì KH&CN vađ hïơ thöịng Taơp chñ
khoa hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn cíìn triïín khai
thûơc hiïơn bao göìm:
- Phaât triïín caâc nguöìn tin truy cíơp múê cuêa
caâc viïơn nghiïn cûâu vađ caâc trûúđng ăaơi hoơc
thöng qua xíy dûơng caâc kho lûu trûô nöơi böơ
(institutional repositories) Nöơi dung thöng tin
trong caâc kho truy cíơp múê nöơi böơ coâ thïí bao
göìm:
+ caâc bađi baâo cuêa caâc caân böơ nghiïn cûâu,
caâc giaêng viïn cuêa viïơn, trung tím NC&PT,
caâc trûúđng ăaơi hoơc ăaô ăùng trïn caâc taơp chñ
KH&CN quöịc tïị;
+ caâc bađi viïịt, bađi cöng böị taơi caâc höơi nghõ,
höơi thaêo khoa hoơc (trong nûúâc vađ quöịc tïị) do
ăún võ töí chûâc hoùơc cuêa caâc caân böơ caâc thuöơc
ăún võ ăaô trònh bađy, cöng böị taơi caâc höơi nghõ,
höơi thaêo khoa hoơc quöịc tïị;
+ caâc baâo caâo kïịt quaê nghiïn cûâu, luíơn aân
cuêa caâc caân böơ, hoơc viïn cuêa töí chûâc ăaô baêo vïơ
thađnh cöng;
+ caâc kïịt quaê nghiïn cûâu KH&CN khaâc
cuêa ăún võ coâ thïí phöí biïịn cöng khai, miïîn
phñ
- Phaât triïín hïơ thöịng Taơp chñ khoa hoơc Viïơt
Nam trûơc tuýịn (VJOL) Nhûông nöơi dung phaât
triïín VJOL bao göìm:
+ Duy trò hoaơt ăöơng öín ắnh cuêa VJOL vúâi
sûơ cíơp nhíơt thûúđng xuýn caâc taơp chñ (thúđi
gian höìi cöị lađ 5 nùm, ăöơ chíơm so vúâi phaât
hađnh lađ 12 thaâng); ăaêm baêo hoaơt ăöơng cuêa hïơ
thöịng maây chuê vađ phíìn mïìm quaên trõ VJOL,
tïn miïìn www.vjol.info.vn, sao lûu dûô liïơu
phođng ngûđa sûơ cöị, an ninh, an toađn dûô liïơu;
+ Tùng thïm söị lûúơng taơp chñ KH&CN, nhíịt lađ caâc taơp chñ KH&CN cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu; lûơa choơn taơp chñ coâ uy tñn vađ chíịt lûúơng cao ăïí ặa lïn VJOL, ăùơc biïơt lađ caâc taơp chñ coâ chó söị taâc ăöơng cao;
+ Tùng cûúđng nöơi dung tiïịng Anh cuêa caâc taơp chñ trïn VJOL (böí sung nhan ăïì, thû muơc, tûđ khoaâ vađ toâm tùưt (nïịu coâ) bùìng tiïịng Anh; tùng thïm söị taơp chñ khoa hoơc Viïơt Nam bùìng tiïịng Anh; + Thuâc ăííy quaêng baâ VJOL ăïịn cöơng ăöìng khoa hoơc Viïơt Nam trong nûúâc vađ úê nûúâc ngoađi, cöơng ăöìng khoa hoơc quöịc tïị;
+ Ăađo taơo nhín lûơc víơn hađnh: töí chûâc tíơp huíịn, höơi thaêo cho nhûông ngûúđi tham gia triïín khai VJOL trïn caê nûúâc;
+ Níng cíịp phíìn mïìm quaên trõ OJS; tùng cûúđng trang thiïịt bõ ăaêm baêo khaê nùng lûu trûô vađ truy cíơp ăöìng thúđi cuêa nhiïìu baơn ăoơc; tùng cûúđng quaên trõ nöơi dung thöng tin trïn website
2.5 Phaât triïín vađ khai thaâc hiïơu quaê Maơng thöng tin NC&PT Viïơt Nam (VinaREN) vađ caâc maơng thöng tin KH&CN cuêa caâc böơ, ngađnh, ắa phûúng
Hiïơn nay, nhiïìu maơng thöng tin KH&CN trong nûúâc ăaô ặúơc caâc töí chûâc thöng tin, thû viïơn Viïơt Nam xíy dûơng vađ ặa vađo hoaơt ăöơng Viïơt Nam ăaô xíy dûơng vađ ặa vađo víơn hađnh Maơng Thöng tin NC&PT Viïơt Nam (VinaREN) [Nguýîn Höìng Vín, 2013] Nöơi dung hiïơn ăaơi hoaâ caâc maơng thöng tin KH&CN trong nûúâc vađ VinaREN bao göìm:
- Ăaêm baêo vađ duy trò kïịt nöịi vađ níng cíịp kïịt nöịi VinaREN vúâi möơt söị maơng NC&ĂT quöịc tïị vúâi bùng thöng röơng, hiïơu quaê;
- Ăaêm baêo kinh phñ ăïí duy trò kïịt nöịi vúâi caâc maơng GLORIAD, TEIN, APAN;
- Höî trúơ tùng cûúđng vađ níng cíịp trang thiïịt bõ cho Trung tím víơn hađnh maơng quöịc gia (VNNOC) ăaêm baêo bùng thöng vađ chíịt lûúơng kïịt nöịi;
- Duy trò, níng cíịp caâc trung tím víơn hađnh maơng (NOC) khu vûơc úê möơt söị thađnh phöị lúân;
- Höî trúơ möơt söị töí chûâc KH&CN Viïơt Nam trong nhûông lônh vûơc ûu tiïn vađ troơng ăiïím, nhûông töí chûâc KH&CN tham gia vađo caâc hoaơt ăöơng húơp taâc NC&PT song phûúng vađ ăa
Trang 6phûúng kïịt nöịi vađo VinaREN; Viïơc höî trúơ coâ
thïí bao göìm höî trúơ vïì trang thiïịt bõ kïịt nöịi,
ăađo taơo nguöìn nhín lûơc víơn hađnh hïơ thöịng, höî
trúơ khai thaâc thöng tin KH&CN;
- Phaât triïín nguöìn nhín lûơc víơn hađnh
VinaREN, cuêa caâc NOC vađ möơt söị töí chûâc
KH&CN thađnh viïn VinaREN coâ tham gia
vađo chûúng trònh húơp taâc nghiïn cûâu song
phûúng, ăa phûúng;
- Xíy dûơng vađ töí chûâc thûơc hiïơn caâc nhiïơm
vuơ ăííy maơnh ûâng duơng vađ khai thaâc hiïơu quaê
VinaREN Nhûông nhiïơm vuơ thuöơc nhoâm nađy
bao göìm nhûông nghiïn cûâu ûâng duơng
VinaREN thöng qua kïịt nöịi vúâi caâc maơng
NC&ĂT quöịc tïị (nhû GEANT, Internet2,
TEIN4, nhûông maơng khu vûơc, ) ăïí phaât triïín
nhûông dõch vuơ tiïn tiïịn nhû:
+ phaât triïín VinaREN nhû möơt maơng thûê
nghiïơm cho nghiïn cûâu vïì maơng Internet
tûúng lai vađ höî trúơ nhûông cöơng ăöìng ăùơc thuđ
nhû: víơt lyâ nùng lûúơng cao (high-energy
Physics), thiïn vùn, vùn hoaâ ăiïơn tûê (e-Culture,
cyberperformances);
+ triïín khai nhiïơm vuơ nghiïn cûâu vađ trao
ăöíi thöng tin liïn quan ăïịn biïịn ăöíi khñ híơu,
quan trùưc thúđi tiïịt vađ cöng nghïơ phođng chöịng
thiïn tai ăiïơn tûê trïn cú súê haơ tíìng VinaREN
(E- Disaster Technologies); Quaên trõ vađ lûu
trûô dûô liïơu liïn quan ăïịn khñ híơu;
+ triïín khai nghiïn cûâu vađ aâp duơng sûê duơng
ăiïơn toaân ăaâm míy trïn VinaREN (VinaREN
cloud) ăïí cung cíịp dõch vuơ khöng gian lûu
trûô, maây chuê aêo vađ maây traơm aêo cho caâc nhađ
khoa hoơc Viïơt Nam;
+ triïín khai thûê nghiïơm roaming ăađo taơo
(education roaming hay eduroam) úê Viïơt
Nam trïn cú súê sûê duơng haơ tíìng VinaREN;
+ triïín khai phöí biïịn nöơi dung y tïị (Web
IPTV with Medical contents);
+ xíy dûơng vađ cung ûâng caâc chûúng
trònh ăađo taơo y hoơc vađ caâc khoaâ ăađo taơo sau
ăaơi hoơc vïì phíîu thuíơt trïn haơ tíìng hïơ thöịng
video-conference;
+ phaât triïín haơ tíìng thöng tin vađ húơp taâc
KH&CN khu vûơc haơ lûu söng Mï Köng;
+ phaât triïín Dõch vuơ dûô liïơu di ăöơng (Data mobility service) bùìng cöng nghïơ maơng ăiïìu khiïín bùìng phíìn mïìm (Software-Defined Network - SDN technologies);
+ nghiïn cûâu xíy dûơng giaêi phaâp khöi phuơc sau tai hoaơ nhúđ di truâ Haơ tíìng nhû lađ dõch vuơ (IaaS) sang trung tím dûô liïơu tûđ xa;
+ nghiïn cûâu ûâng duơng IPv6 cho VinaREN;
2.6 Xíy dûơng vađ phaât triïín Hïơ thöịng thöng tin thöịng kï KH&CN
Hoaơt ăöơng thöịng kï KH&CN ăaô ặúơc triïín khai tûúng ăöịi ăöìng böơ trong thúđi gian gíìn ăíy [Lï Xuín Ăõnh, 2013] Tuy nhiïn, haơ tíìng thöng tin cho thöịng kï KH&CN chûa phaât triïín tûúng xûâng Nhiïơm vuơ hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin thöịng kï KH&CN tíơp trung vađo nhûông nöơi dung cú baên:
- Ăöíi múâi vađ hoađn thiïơn hïơ thöịng chó tiïu thöịng kï KH&CN;
- Hoađn thiïơn vađ ăöíi múâi phûúng thûâc thu thíơp thöng tin thöịng kï KH&CN trïn cú súê ăöíi múâi chïị ăöơ baâo caâo thöịng kï cú súê vađ töíng húơp vïì KH&CN; phaât triïín hïơ thöịng trûơc tuýịn thu thíơp thöng tin thöịng kï tûđ baâo caâo thöịng kï cú súê vađ baâo caâc thöịng kï töíng húơp vïì KH&CN trïn cú súê ûâng duơng cöng nghïơ thöng tin vađ truýìn thöng hiïơn ăaơi;
- Hoađn thiïơn vađ ăöíi múâi phûúng thûâc thu thíơp thöng tin thöịng kï KH&CN thöng qua ăiïìu tra thöịng kï; nghiïn cûâu aâp duơng phûúng phaâp ăiïìu tra thöịng kï trûơc tuýịn;
- Xíy dûơng hïơ thöịng thöng tin thöịng kï KH&CN; CSDL thöịng kï KH&CN; nghiïn cûâu xíy dûơng nhûông böơ siïu dûô liïơu (metadata) chuíín cho xíy dûơng hïơ thöịng thöng tin thöịng kï KH&CN, phuơc vuơ trao ăöíi thöng tin thöịng kï
2.7 Xíy dûơng vađ phaât triïín Trung tím dûô liïơu quöịc gia vïì KH&CN
Ăïí hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN, cíìn thiïịt xíy dûơng Trung tím dûô liïơu quöịc gia vïì KH&CN Nöơi dung nhiïơm vuơ xíy dûơng vađ phaât triïín Trung tím dûô liïơu quöịc gia vïì KH&CN bao göìm:
Trang 7- Ăíìu tû xíy dûơng cú súê haơ tíìng kyô thuíơt
Trung tím dûô liïơu quöịc gia vïì KH&CN;
- Ăíìu tû trang bõ haơ tíìng cöng nghïơ thöng
tin cho Trung tím dûô liïơu quöịc gia vïì
KH&CN;
- Ăíìu tû xíy dûơng, phaât triïín Hïơ thöịng
quaên trõ tíơp trung, giaâm saât möi trûúđng;
- Xíy dûơng caâc cú chïị liïn quan víơn hađnh,
khai thaâc, ăaêm baêo tađi chñnh, phaât triïín nguöìn
nhín lûơc cho Trung tím dûô liïơu quöịc gia vïì
KH&CN
Kïịt luíơn
Haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN lađ
möơt böơ phíơn cuêa cú súê haơ tíìng cuêa KH&CN
Nhûông nöơi dung cú baên hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng
thöng tin, thöịng kï KH&CN bao göìm: Xíy
dûơng vađ phaât triïín CSDL quöịc gia vïì
KH&CN; hiïơn ăaơi hoaâ caâc nguöìn tin KH&CN
ăiïơn tûê/söị trong nûúâc vađ quöịc tïị; hònh thađnh
vađ phaât triïín thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN;
phaât triïín nguöìn tin truy cíơp múê vïì KH&CN
vađ hïơ thöịng taơp chñ khoa hoơc Viïơt Nam trûơc
tuýịn; phaât triïín vađ khai thaâc hiïơn quaê Maơng
thöng tin NC&ĂT quöịc gia vađ caâc maơng
thöng tin KH&CN cuêa caâc böơ, ngađnh, ắa phûúng; xíy dûơng vađ phaât triïín Hïơ thöịng thöng tin thöịng kï KH&CN; xíy dûơng vađ phaât triïín Trung tím dûô liïơu quöịc gia vïì KH&CN Nhûông nöơi dung hiïơn ăaơi hoaâ haơ tíìng thöng tin, thöịng kï KH&CN Viïơt Nam coâ thïí ặúơc triïín khai thûơc hiïơn dûúâi hònh thûâc nhûông ăïì aân hoùơc chûúng trònh Trong thúđi gian trûúâc mùưt, cíìn tíơp trung xíy dûơng vađ thûơc hiïơn möơt söị ăïì aân/chûúng trònh sau:
- Ăïì aân/Chûúng trònh xíy dûơng vađ phaât triïín CSDL quöịc gia vïì KH&CN;
- Chûúng trònh tùng cûúđng nguöìn tin KH&CN ăiïơn tûê/söị trong nûúâc vađ quöịc tïị höî trúơ hoaơt ăöơng KH&CN noâi chung vađ triïín khai thûơc hiïơn caâc ăïì aân/chûúng trònh quöịc gia vïì KH&CN;
- Ăïì aân xíy dûơng vađ phaât triïín thû viïơn söị quöịc gia vïì KH&CN;
- Ăïì aân Xíy dûơng vađ phaât triïín Hïơ thöịng thöng tin thöịng kï KH&CN;
- Ăïì aân Xíy dûơng vađ phaât triïín Trung tím dûô liïơu KH&CN
1 Bowker G.C, Baker K., Millerand F., vađ
Bowk-er D (2010) Toward Information Infrastructure
Stud-ies: Ways of Knowing in a Networked Environment
in “International handbook of Internet research”,
Springer, 2010 pp 97-117
2 Cao Minh Kiïím, Ăađo Maơnh Thùưng, Laơi Hùìng
Phûúng, Tríìn Thõ Haêi Yïịn, Dûúng Thõ Phûúng,
Nguýîn Minh Hoađng, Nguýîn Minh Hiïìn (2014)
Nghiïn cûâu xíy dûơng Chûúng trònh tùng cûúđng
nguöìn lûơc thöng tin phuơc vuơ höơi nhíơp quöịc tïị vïì khoa
hoơc vađ cöng nghïơ Baâo caâo töíng kïịt ăïì tađi NC cíịp
Böơ Hađ Nöơi : Cuơc Thöng tin KH&CN Quöịc gia, 2014
248 tr
3 Lï Thõ Hoa (2013) Hïơ thöịng “Taơp chñ khoa hoơc
Viïơt Nam trûơc tuýịn”: Sûơ hònh thađnh vađ hûúâng phaât
triïín TC Thöng tin vađ Tû liïơu, söị 1, tr 4-13
4 Lï Xuín Ăõnh (2012) Cú súê phaâp lyâ cho viïơc
triïín khai cöng taâc thöịng kï khoa hoơc vađ cöng nghïơ
TC Thöng tin vađ Tû liïơu, söị 3+4
5 Luíơt Cöng nghïơ thöng tin (Luíơt söị
67/2006/QH11 ngađy 29 thaâng 6 nùm 2006)
6 Luíơt KH&CN (2013) Luíơt söị: 29/2013/QH13 http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=27 145&type=html&searchType=fulltextsearch&search-Text=
7 Nghõ ắnh 11/2014/NĂ-CP ngađy 18/02/2014 cuêa Chñnh phuê vïì hoaơt ăöơng thöng tin KH&CN;
8 Nguýîn Höìng Vín (2013) VinaREN- Siïu haơ tíìng maơng phuơc vuơ NC&ĂT úê Viïơt Nam TC Thöng tin vađ Tû liïơu, söị chuýn ăïì, tr 3-21
9 Nguýîn Hûôu Huđng, Taơ Baâ Hûng, Tríìn Maơnh Tuíịn, Nguýîn Viïịt Nghôa vađ nhûông ngûúđi khaâc (2005) Nghiïn cûâu cú súê khoa hoơc vađ thûơc tiïîn cuêa viïơc HĂH hïơ thöịng thöng tin KH&CN quöịc gia Viïơt Nam trong böịi caênh höơi nhíơp quöịc tïị Trung tím TTKHCNQG, Böơ KHCN Hađ Nöơi, 105 tr
10 Nguýîn Quín (2012) Phaât triïín hïơ thöịng kïịt cíịu haơ tíìng khoa hoơc vađ cöng nghïơ ăaâp ûâng ýu cíìu cöng nghiïơp hoaâ, hiïơn ăaơi hoâa ăíịt nûúâc Taơp chñ Cöơng saên, thaâng 6, söị 836, tr 30-34
Tađi liïơu tham khaêo
(Ngađy Tođa soaơn nhíơn ặúơc bađi: 10-11-2014; Ngađy phaên biïơn ăaânh giaâ: 20-12-2014; Ngađy chíịp nhíơn ăùng: 08-02-2015).