TTTL No1 2013 qxd NNNNghiïn cûáu TTTTrao àöíi 4 THÖNG TIN vaâ TÛ LIÏÅU 1/2013 Taåp chñ khoa hoåc (TCKH) laâ núi caáckïët quaã nghiïn cûáu khoa hoåc àûúåccöng böë, búãi vêåy, têåp húåp caác TCKH cuãa möåt quöëc gia laâ têëm gûúng phaãn aánh hoaåt àöång vaâ trònh àöå phaát triïín khoa hoåc cuãa quöëc gia àoá ÚÃ Viïåt Nam, vò caác TCKH àûúåc xuêët baãn vaâ phöí biïën búãi nhiïìu cú quan, töí chûác khaác nhau, nïn viïåc tiïëp cêån chuáng hoaân toaân khöng dïî daâng Vêën àïì naây àaä phêìn naâo àûúåc[.]
Trang 1Taơp chñ khoa hoơc (TCKH) lađ núi caâc
kïịt quaê nghiïn cûâu khoa hoơc ặúơc
cöng böị, búêi víơy, tíơp húơp caâc
TCKH cuêa möơt quöịc gia lađ tíịm gûúng
phaên aânh hoaơt ăöơng vađ trònh ăöơ phaât triïín
khoa hoơc cuêa quöịc gia ăoâ ÚÊ Viïơt Nam, vò
caâc TCKH ặúơc xuíịt baên vađ phöí biïịn búêi
nhiïìu cú quan, töí chûâc khaâc nhau, nïn
viïơc tiïịp cíơn chuâng hoađn toađn khöng dïî
dađng Víịn ăïì nađy ăaô phíìn nađo ặúơc khùưc
phuơc nhúđ hïơ thöịng thöng tin “Taơp chñ
khoa hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn” do Cuơc
Thöng tin KH&CN Quöịc gia (NASATI)
duy trò vađ cíơp nhíơt Bađi viïịt nađy, dûúâi goâc
ăöơ cú quan quaên lyâ trang maơng “Taơp chñ
Khoa hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn”, seô giúâi
thiïơu vïì hïơ thöịng noâi trïn
1 Giúâi thiïơu chung vïì “Taơp chñ khoa
hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn”
1.1 Quaâ trònh hònh thađnh vađ phaât
triïín
Hïơ thöịng “Taơp chñ khoa hoơc Viïơt Nam
trûơc tuýịn” (Vietnam Journals Online
-VJOL) lađ tíơp húơp phíìn nöơi dung cuêa
nhûông TCKH Viïơt Nam tûơ nguýơn tham
gia vađ cung cíịp thöng tin (thû muơc vađ toađn
vùn) lïn website, vađ cho pheâp ngûúđi duđng
tin truy cíơp miïîn phñ Nhû víơy, VJOL bao
quaât tíịt caê caâc lônh vûơc khoa hoơc trong
nûúâc, giuâp ăöơc giaê tiïịp cíơn tri thûâc khoa
hoơc Viïơt Nam, goâp phíìn phöí biïịn röơng ra thïị giúâi
Dûơ aân VJOL ặúơc bùưt ăíìu thaâng 6/2006 vúâi sûơ höî trúơ vađ húơp taâc cuêa Maơng ÍỊn phíím Khoa hoơc Quöịc tïị INASP (International Network for the Availability
of Scientific Publications) Ăíy lađ töí chûâc phi chñnh phuê, hûúâng vađo viïơc ăííy maơnh xuíịt baên trûơc tuýịn (XBTT) tri thûâc khoa hoơc vađ tùng cûúđng truy cíơp caâc nguöìn tin KH&CN ăiïơn tûê INASP coâ truơ súê taơi Luín Ăön, do Höơi ăöìng Khoa hoơc Quöịc tïị (International Council of Science) thađnh líơp nùm 1992, nhùìm goâp phíìn xíy dûơng möơt thïị giúâi mađ ai cuông coâ thïí tiïịp cíơn vađ ăoâng goâp thöng tin, yâ tûúêng vađ tri thûâc ăïí thuâc ăííy sûơ phaât triïín ăöìng ăïìu vađ bïìn vûông, ăùơc biïơt coi troơng nhu cíìu tiïịp cíơn thöng tin úê caâc nûúâc ăang phaât triïín vađ thu heơp höị síu ngùn caâch vïì trònh ăöơ phaât triïín haơ tíìng thöng tin giûôa nhûông nûúâc giađu vađ nûúâc ngheđo [1] INASP ăaô phöịi húơp vúâi caâc töí chûâc liïn quan trong lônh vûơc thöng tin, xuíịt baên vađ caâc cú quan phaât triïín quöịc tïị ăïí triïín khai caâc chûúng trònh hoaơt ăöơng úê hún 40 quöịc gia trïn toađn cíìu
Luâc ăíìu, Dûơ aân do Viïơn KH&CN Viïơt Nam vađ Viïơn KHXH Viïơt Nam chuê trò vúâi sûơ tham gia cuêa Viïơn Thöng tin KHXH
-HÏƠ THÖỊNG “TAƠP CHÑ KHOA HOƠC VIÏƠT NAM TRÛƠC TUÝỊN”:
SÛƠ HÒNH THAĐNH VAĐ HÛÚÂNG PHAÂT TRIÏÍN
ThS Lï Thõ Hoa
Cuơc Thöng tin KH&CN Quöịc gia
Giúâi thiïơu hïơ thöịng “Taơp chñ khoa hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn” (VJOL) vúâi caâc nöơi dung sau: quaâ trònh hònh thađnh, phíìn mïìm sûê duơng, ûu ăiïím vađ lúơi ñch Cung cíịp söị liïơu vïì viïơc truy cíơp caâc taơp chñ KH&CN Viïơt Nam trïn VJOL Nïu roô caâc lúơi ñch taơp chñ ặúơc hûúêng khi tham gia VJOL Ăïì cíơp ăïịn caâc töìn taơi vađ ắnh hûúâng phaât triïín VJOL túâi ăíy
Trang 2Viïơn KHXH Viïơt Nam, Trung tím Thöng
tin Tû liïơu-Viïơn KH&CN Viïơt Nam,
Trung tím Thöng tin KH&CN Quöịc gia
(nay lađ NASATI), Thû viïơn Quöịc gia Viïơt
Nam, Viïơn KHXH Viïơt Nam, thöng qua
Viïơn Thöng tin KHXH, ăaô phöịi húơp vúâi
INASP töí chûâc ba lúâp hoơc vïì quaên lyâ, biïn
tíơp vađ xuíịt baên taơp chñ trûơc tuýịn vađo caâc
thaâng 4 vađ 11/2006, vađ thaâng 10/2007
Thaâng 9/2007, trang maơng “Taơp chñ Khoa
hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn” ăaô chñnh thûâc khai
trûúng vúâi ắa chó http://www.vjol.info/ Ăïịn
trûúâc thaâng 3/2009, VJOL ặúơc ăùơt trïn maây
chuê taơi Canaăa vađ hoađn toađn do caâc chuýn
gia INASP ăiïìu hađnh, kïí caê viïơc cíơp nhíơt
dûô liïơu
Ăïí tùng cûúđng vai trođ cuêa Viïơt Nam,
NASATI (khi ăoâ lađ Trung tím Thöng tin
KH&CN Quöịc gia) ăaô ăöìng yâ nhíơn traâch
nhiïơm duy trò vađ quaên trõ hïơ thöịng VJOL
Nhúđ ăoâ, trang maơng VJOL ăaô ặúơc
chuýín tûđ Canaăa (http://www.vjol.info/)
sang maây chuê ăùơt taơi NASATI, Viïơt Nam
vúâi ắa chó http://www.vjol.info.vn
Ngoađi Viïơt Nam, INASP cođn höî trúơ vađ
phaât triïín nhûông trang maơng vïì caâc taơp chñ
khoa hoơc trûơc tuýịn (JOL) úê möơt söị nûúâc
vađ khu vûơc khaâc nhû: Bangladesh Journals
Online (BanglaJOL), Mongolia Journals
Online (MongliaJOL), Philippines
Journals Online (PhilJOL), African
Journals Online (AJOL), Latin America
Journals Online (LAMJOL), [1]
JOL cuêa caâc nûúâc chíu AÂ ặúơc tñch húơp
vađo AsiaJOL http://www.asiajol.info
Ăíy lađ cöíng thöng tin kïịt nöịi caâc
JOL cuêa Bangladesh, Nepal, Philippines,
Sri Lanka, Indonesia vađ Viïơt Nam Tuy
nhiïn, trûđ Viïơt Nam, caâc JOL nađy cho ăïịn
nay víîn do INASP quaên trõ vađ ặúơc cađi ăùơt
trïn maây chuê taơi Canaăa
AsiaJOL vađ VJOL cuông ăaô ặúơc kïịt nöịi vúâi cöng cuơ tòm kiïịm tađi liïơu khoa hoơc cuêa Töí chûâc Khoa hoơc thïị giúâi taơi ắa chó: http://www.worldwidescience.org Cöíng thöng tin “möơt cûêa” nađy cho pheâp ngûúđi duđng tòm kiïịm thöng tin trïn caâc CSDL vađ cöíng thöng tin khoa hoơc quöịc gia vađ quöịc tïị, tra cûâu caâc trang thöng tin KH&CN mađ thöng thûúđng khöng tòm ặúơc bùìng caâc cöng cuơ tòm kiïịm phöí biïịn nhû Google
1.2 Phíìn mïìm sûê duơng trïn VJOL
Ăïí xuíịt baên vađ quaên lyâ taơp chñ trûơc tuýịn, hïơ thöịng VJOL sûê duơng phíìn mïìm OJS (Open Jornal System) do Dûơ aân Tri thûâc Cöng cöơng (Public Knowledge Project) phaât triïín vađ phöí biïịn [2] Phíìn mïìm OJS hiïơn ăaô ặúơc hún 1400 TCKH thuöơc nhiïìu ngön ngûô khaâc nhau trïn toađn cíìu sûê duơng OJS ặúơc phaât hađnh líìn ăíìu tiïn vađo nùm 2002 nhû möơt saâng kiïịn nghiïn cûâu vađ phaât triïín cuêa Dûơ aân Tri thûâc Cöng cöơng taơi ăaơi hoơc British Columbia, vúâi sûơ höî trúơ cuêa Höơi ăöìng Nghiïn cûâu KHXH&NV Canada, Quyô Max Bell, Quyô Pacific Press Endowment vađ Quyô MacArthur Hiïơn nay, phíìn mïìm tiïịp tuơc ặúơc phaât triïín dûúâi sûơ ăöìng baêo trúơ cuêa Dûơ aân trïn, cuêa Trung tím Nghiïn cûâu Xuíịt baên Canaăa vađ Thû viïơn ăaơi hoơc Simon Fraser
Phíìn mïìm OJS cho biïn tíơp viïn víơn hađnh coâ tñnh linh hoaơt cao, coâ thïí taêi xuöịng miïîn phñ vađ cađi ăùơt trïn maây chuê maơng nöơi böơ; giuâp giaêm thúđi gian vađ cöng sûâc cho caâc taâc vuơ hađnh chñnh, quaên lyâ, gùưn vúâi cöng taâc biïn tíơp möơt taơp chñ; caêi tiïịn viïơc lûu giûô höì sú vađ níng cao hiïơu suíịt cuêa quaâ trònh biïn tíơp Túâi ăíy, OJS seô coâ thïm nhiïìu chûâc nùng múâi, cho pheâp
Trang 3sûê duơng thín thiïơn, kiïím soaât chùơt cheô quy
trònh xuíịt baên, níng cao khaê nùng tòm
kiïịm thöng tin
OJS cho pheâp thûơc hiïơn hoađn toađn qua
maơng Internet tíịt caê caâc khíu cuêa quaâ
trònh xuíịt baên taơp chñ trûơc tuýịn: nöơp bađi,
phaên biïơn, biïn tíơp, xuíịt baên, phaât hađnh
OJS coâ tñnh linh hoaơt vađ tuđy biïịn Möơt
phiïn baên cađi ăùơt OJS coâ thïí höî trúơ hoaơt
ăöơng cuêa nhiïìu taơp chñ Möîi taơp chñ coâ
ặúđng díîn URL, giao diïơn vađ tñnh nùng
riïng OJS cho pheâp möơt biïn tíơp viïn
quaên lyâ moơi khña caơnh cuêa möơt taơp chñ vađ
website taơp chñ vúâi nhûông traâch nhiïơm
khaâc nhau ăöịi vúâi caâc chuýn muơc khaâc
nhau
OJS höî trúơ nguýn tùưc truy cíơp múê
röơng, ngoađi viïơc höî trúơ xuíịt baên taơp chñ
cođn giuâp giaêm chi phñ xuíịt baên, cho pheâp
baơn ăoơc truy cíơp dïî dađng vađ ñt töịn keâm
1.3 Ûu ăiïím vađ lúơi ñch cuêa VJOL
1.3.1 Ûu ăiïím khi khai thaâc thöng tin
trïn VJOL
Do caâc taơp chñ trïn VJOL ặúơc liïơt kï
theo víìn ABC nïn viïơc tòm taơp chñ phuđ
húơp vađ duýơt caâc taơp chñ ăïí tòm bađi viïịt
ăïìu dïî dađng
VJOL coâ cöng cuơ tòm kiïịm hiïơn ăaơi,
giuâp dïî dađng tòm ặúơc nhûông bađi viïịt phuđ
húơp vúâi lônh vûơc quan tím
Ngoađi ra, hïơ thöịng cođn coâ dõch vuơ baâo
tin qua email, thöng baâo cho ngûúđi duđng
nhûông söị múâi xuíịt baên cuêa caâc taơp chñ hoơ
ăaô choơn
Phíìn mïìm quaên trõ hïơ thöịng VJOL cođn
cho pheâp taơo ra thöng tin vïì tađi liïơu trñch
díîn, do ăoâ, höî trúơ ríịt nhiïìu cho ngûúđi
duđng khi sûê duơng caâc bađi trïn VJOL lađm
tađi liïơu tham khaêo
1.3.2 Lúơi ñch cuêa VJOL
VJOL cung cíịp khaê nùng truy cíơp múê caâc TCKH Viïơt Nam, phöí biïịn tri thûâc khoa hoơc cho ngûúđi duđng úê trong vađ ngoađi nûúâc, nhiïìu ngûúđi duđng coâ thïí truy cíơp cuđng möơt luâc vađo cú súê dûô liïơu TCKH Viïơt Nam cuêa VJOL vađ taêi caâc bađi toađn vùn
VJOL giuâp níng cao nùng lûơc cuêa nhađ nghiïn cûâu taơi Viïơt Nam nhúđ cho pheâp truy cíơp röơng raôi vađo nguöìn tin khoa hoơc phong phuâ vađ coâ giaâ trõ trong nûúâc VJOL trûơc tiïịp thuâc ăííy sûơ ûâng duơng cöng nghïơ xuíịt baên ăiïơn tûê caâc taơp chñ KH&CN, ăùơc biïơt lađ xuíịt baên trûơc tuýịn caâc TCKH cuêa Viïơt Nam theo xu thïị xuíịt baên ăiïơn tûê trïn thïị giúâi
VJOL goâp phíìn xíy dûơng nguöìn lûơc thöng tin quöịc gia vađ phuơc vuơ nhu cíìu thöng tin KH&CN trong nûúâc; tuýn truýìn phöí biïịn thöng tin KH&CN; níng cao chíịt lûúơng caâc cöng trònh khoa hoơc Hiïơn nay, thöng qua sûơ tham gia cuêa INASP vađo hïơ thöịng WorldWideScience [3], caâc TCKH cuêa Viïơt Nam trong VJOL ăaô ặúơc kïịt nöịi vađo Cöíng thöng tin toađn cíìu nađy
2 Hiïơn traơng khai thaâc vađ lúơi ñch mang laơi cho taơp chñ tham gia VJOL
2.1 Tònh hònh khai thaâc VJOL
Tûđ khi bùưt ăíìu triïín khai ăïịn khi chuýín vïì Viïơt Nam thaâng 4/2009, VJOL coâ 24 taơp chñ thađnh viïn, chuê ýịu tûđ Viïơn KH&CN Viïơt Nam vađ Viïơn KHXH Viïơt Nam Ăïịn thaâng 11/2012, con söị nađy lïn ăïịn 32 taơp chñ, trong ăoâ:
09 taơp chñ cuêa Viïơn KHXH Viïơt Nam; 05 taơp chñ - Viïơn KH&CN Viïơt Nam; 04 taơp
Trang 4chñ - caâc trûúđng ăaơi hoơc thuöơc Böơ
GD&ĂT; 14 taơp chñ - caâc böơ, caâc ngađnh
khaâc (trong ăoâ 01 taơp chñ úê TP Höì Chñ
Minh vađ 01 úê Húị)
VJOL coâ yâ nghôa lúân trong viïơc phöí
biïịn kïịt quaê nghiïn cûâu vađ phaât triïín cuêa
Viïơt Nam cho cöơng ăöìng thïị giúâi Mûâc
ăöơ truy cíơp caâc taơp chñ KH&CN Viïơt
Nam khaâ cao Theo thöịng kï truy cíơp
VJOL (bùìng cöng cuơ Google Analytics),
trong khoaêng thúđi gian tûđ 16/4 ăïịn
30/11/2012, söị liïơu truy cíơp vađo VJOL
nhû sau:
- Söị lûúơt truy cíơp: 99.590 lûúơt
- Söị lûúơt truy cíơp tûđ ngûúđi duđng múâi:
85.133 (chiïịm 85,48%)
- Söị lûúơt truy cíơp tûđ ngûúđi duđng cuô (returning visitors) 14.457 (chiïịm 14,52%)
- Söị trang trung bònh möîi lûúơt: 3,09
- Thúđi gian trung bònh möîi lûúơt: 01:56 phuât
- Söị trang taơp chñ ặúơc xem: 307.782 trang
Söị lûúơt truy cíơp tûđ Viïơt Nam chiïịm tyê lïơ cao nhíịt, sau ăoâ lađ Hoa Kyđ, ÍỊn Ăöơ, Nhíơt Baên, (Coâ möơt lûúơng khöng nhoê lûúơt ngûúđi truy cíơp nhûng khöng xaâc ắnh ặúơc laônh thöí) (Baêng 1)
Baêng 1 Thöịng kï truy cíơp theo 10 nûúâc/vuđng laônh thöí truy cíơp nhiïìu nhíịt
(tûđ 16/4/2012-30/11/2012) (bùìng Google Analytics)
TT Nûúâc/vuđng laônh thöí Söị lûúơt truy cíơp Tyê lïơ ngûúđi duđng múâi (%)
1 Viïơt Nam 85.301 85,65%
2 Khöng xaâc ắnh 3.279 3,29%
3 Hoa Kyđ 2.167 2,18%
4 ÍỊn Ăöơ 776 0,78%
5 Nhíơt Baên 663 0,67%
6 Trung Quöịc 625 0,63%
7 Öxtralia 619 0,62%
8 Phaâp 536 0,54%
9 Thaâi Lan 482 0,48%
10 Hađn Quöịc 460 0,46%
Söị lûúơt truy cíơp vađo VJOL tûđ möơt söị thađnh phöị taơi Viïơt Nam trong giai ăoaơn tûđ thaâng 16/4/2012 ăïịn 30/11/2012 (Baêng 2)
Trang 5Coâ möơt söị bađi baâo ặúơc truy cíơp vađ taêi
xuöịng khaâ nhiïìu Thñ duơ vïì mûâc ăöơ möơt söị
bađi baâo ặúơc truy cíơp nhiïìu nhíịt trong
khoaêng thúđi gian trïn lađ:
- Phaơm Syô An (2008) Möịi quan hïơ
giûôa laơm phaât vađ thíịt nghiïơp úê Viïơt Nam.
Taơp chñ Quaên Lyâ Kinh tïị, S 23 (2008)
-2.836 lûúơt truy cíơp;
- Nguýîn Huy Phong, Phaơm Ngoơc
Thuây (2007) Servqual hay servpere - Möơt
nghiïn cûâu so saânh trong ngađnh siïu thõ
baân leê Viïơt Nam Taơp chñ Phaât triïín Khoa
hoơc vađ Cöng nghïơ, T 10, S 8 (2007 ):
813 lûúơt truy cíơp.
- Nguýîn Cöng Thađnh, Phaơm Ngoơc
Thuây (2007) Caâc ýịu töị aênh hûúêng ăïịn
lođng trung thađnh cuêa khaâch hađng ăöịi vúâi
thûúng hiïơu ăiïơn thoaơi di ăöơng Taơp chñ
Phaât triïín Khoa hoơc vađ Cöng nghïơ, T 10,
S 8 (2007) - 653 lûúơt truy cíơp;
- Phaơm Thađnh Quín, Lï Thanh Hûng, Lï Minh Tím, Nguýîn Xuín Thúm (2008) Nghiïn cûâu khaê nùng híịp
phuơ vađ trao ăöíi Ion cuêa xú dûđa vađ voê tríịu biïịn tñnh Taơp chñ Phaât triïín Khoa hoơc vađ
Cöng nghïơ, T 11, S 8 (2008) : 639 lûúơt
truy cíơp.
Ăïí taơo möi trûúđng phaâp lyâ cíìn thiïịt nhùìm phaât triïín VJOL möơt caâch líu dađi, trûúâc mùưt, NASATI- cú quan trûơc tiïịp quaên trõ nöơi dung caâc taơp chñ trûơc tuýịn
cuêa Viïơt Nam- ăaô ban hađnh Quy chïị tham gia, quaên lyâ vađ duy trò website VJOL (ban
hađnh keđm theo Quýịt ắnh söị 254/QĂ-TTKHCN, ngađy 25/7/2012) Quy chïị nađy lađ vùn baên mang tñnh thoaê thuíơn ăíìu tiïn ăöịi vúâi caâc chuê thïí tham gia VJOL
Baêng 2 Söị lûúơt truy cíơp vađo VJOL tûđ möơt söị thađnh phöị taơi Viïơt Nam
trong giai ăoaơn tûđ 16/4/2012-30/11/2012
TT Thađnh phöị Söị lûúơt truy cíơp Tyê lïơ ngûúđi duđng múâi (%)
Trang 6Ăïí höî trúơ cho caâc taơp chñ tham gia
VJOL tûơ ặa thöng tin cuêa mònh lïn
website, NASATI ăaô töí chûâc möơt söị lúâp
huíịn luýơn cho caâc caân böơ biïn tíơp
2.2 Lúơi ñch mang laơi cho taơp chñ tham
gia VJOL
Mùơc duđ xuíịt baên ăiïơn tûê ặúơc biïịt ăïịn
tûđ khaâ líu nhûng VJOL ăaô mang laơi möơt
neât múâi, ăoâ lađ mö hònh xuíịt baên trûơc tuýịn
(XBTT) hiïơn ăaơi, vúâi phíìn mïìm chuýn
duơng, hoađn thiïơn, ặúơc ríịt nhiïìu TCKH
trïn thïị giúâi sûê duơng Mö hònh XBTT nađy
ûu viïơt hún so vúâi hai mö hònh XBTT
TCKH phi lúơi nhuíơn phöí biïịn trïn thïị giúâi
lađ SciELO (Scientific Electronic Library
Online (http://www.scielo.org.) - Thû viïơn Khoa hoơc ăiïơn tûê trûơc tuýịn Myô Latin) vađ PLoS (The Public Library of Science (http://www.PLoS.org) - Thû viïơn khoa hoơc cöng cöơng cuêa Myô) Tham gia VJOL taơp chñ seô coâ ặúơc nhûông lúơi ñch sau [4]:
(1) Ăûúơc sûê duơng miïîn phñ phíìn mïìm xuíịt baên hiïơn ăaơi, ăaêm baêo tñnh khoa hoơc cao; giaêm ặúơc nhiïìu chi phñ liïn quan ăïịn XBTT
So saânh vïì chi phñ XBTT cuêa taơp chñ tham gia VJOL vúâi mö hònh khaâc ặúơc trònh bađy trong Baêng 3
Baêng 3 So saânh chi phñ cuêa taơp chñ tham gia VJOL vúâi mö hònh xuíịt baên trûơc tuýịn khaâc
Mö hònh xuíịt baên trûơc tuýịn
Tham gia VJOL Mö hònh khaâc
4 Chi phñ saên xuíịt (chuíín bõ file ăiïơn tûê,
Giúâi haơn trong chuýn ngađnh vađ ngön ngûô
Trang 7(2) Ăûúơc biïịt ăïịn trïn bònh diïơn quöịc
tïị, mûâc ăöơ khai thaâc ặúơc thöịng kï
VJOL ặúơc gùưn vúâi Cöíng thöng tin
khoa hoơc toađn cíìu nïn coâ nhiïìu lúơi thïị
hún so vúâi viïơc xuíịt baên taơp chñ trïn website cuêa caâc cú quan chuê quaên (Baêng 4)
Toâm laơi, VJOL taơo ra cú höơi ăïí taơp chñ
ruât ngùưn thúđi gian, tiïịt kiïơm nhiïìu chi phñ
cho tiïịp thõ, quaêng baâ vađ giúâi thiïơu vïì
mònh trïn Internet, laơi ặúơc tñch húơp vađo
caâc CSDL khoa hoơc quöịc tïị, nhúđ víơy, caâc
bađi viïịt xuíịt baên trïn VJOL luön xuíịt hiïơn
ăíìu tiïn trong kïịt quaê tòm kiïịm trïn
Internet, ặúơc haơn chïị ăïịn mûâc töịi ăa khaê
nùng bõ sao cheâp hoùơc trñch díîn laơi mađ
khöng coâ ắa chó URL göịc
(3) Kïị hoaơch XBTT tuín theo caâc tiïu
chñ hoađn thiïơn vađ thöịng nhíịt
- Nöơi dung XBTT: nöơi dung cuêa taơp chñ
trûơc tuýịn giöịng hïơt cuêa taơp chñ in
- Caâc ýu cíìu cöng nghïơ ăöịi vúâi taơp
chñ: VJOL sûê duơng cöng nghïơ chuýín ăöíi
file dûô liïơu PDF- phíìn mïìm chuýín ăöíi file phöí biïịn hiïơn nay cho caâc maây tñnh sûê duơng hïơ ăiïìu hađnh Windows vađ dïî dađng taêi vïì miïîn phñ tûđ Internet
- Nguöìn lûơc víơn hađnh vađ quaên lyâ maây chuê: NASATI lađ cú quan ăiïìu hađnh tiïịp tuơc Dûơ aân VJOL cuông lađ núi quaên trõ vađ cung cíịp caâc dõch vuơ VinaREN Haơ tíìng thöng tin taơi ăíy ăuê ăïí triïín khai xuíịt baên TCKH trûơc tuýịn vađ tûúng thñch vúâi bïn ngoađi Do víơy, taơp chñ thađnh viïn VJOL khöng cíìn chuíín bõ nguöìn lûơc vađ kinh phñ ăïí víơn hađnh vađ quaên lyâ maây chuê
(4) Lûu trûô, tra cûâu thuíơn tiïơn, dïî dađng
Ngûúđi duđng tin coâ thïí dïî dađng tra cûâu bađi theo caâc tiïu chñ: tïn taâc giaê, chuê ăïì, söị
Baêng 4 Lúơi thïị cuêa taơp chñ tham gia VJOL
cú quan chuê quaên
1 Tñch húơp vađo caâc CSDL khoa
2 AÂp duơng mö hònh xuíịt baên
hiïơn ăaơi, phöí biïịn
Coâ (cuđng vúâi hún 1.400 taơp chñ khoa hoơc trïn toađn thïị giúâi)
Khöng chùưc chùưn
3
Theo doôi söị lûúơng ngûúđi sûê
duơng, phaên höìi tûđ baơn ăoơc, taâc
giaê, thû viïơn
Ăuâng tiïu chuíín taơp chñ khoa hoơc quöịc tïị Khöng chùưc chùưn
4 Cöng cuơ lûu trûô taơp chñ ÖÍn ắnh vađ vônh viïîn Thíịp nhíịt
Trang 8taơp chñ Xuíịt baên trïn VJOL cho pheâp taơp
chñ tiïịp cíơn vúâi phaên höìi cuêa baơn ăoơc, theo
doôi söị lûúơt truy cíơp vađ taêi vïì caâc bađi viïịt,
nhúđ víơy, taơp chñ coâ thïí thûúêng cho taâc giaê
bađi viïịt, khuýịn khñch chuê ăïì tiïìm nùng,
ruât kinh nghiïơm caâc chuê ăïì,
(5) Múê röơng ăöơi nguô cöơng taâc viïn
Xuíịt baên trïn VJOL, taơp chñ khöng chó
múê röơng ăöịi tûúơng baơn ăoơc mađ cođn thu huât
ặúơc sûơ cöơng taâc trong nûúâc vađ quöịc tïị
3 Töìn taơi vađ ắnh hûúâng phaât triïín
VJOL
3.1 Khoâ khùn trong quaâ trònh phaât
triïín VJOL
Tûđ khi Dûơ aân ặúơc triïín khai ăïịn
6/2011 chó möơt söị ñt taơp chñ tiïịp tuơc cíơp
nhíơt dûô liïơu Söị lûúơng truy cíơp vađo VJOL
bõ giaêm ăaâng kïí, aênh hûúêng ăïịn hiïơu quaê
cuêa VJOL Hïơ thöịng maây chuê khöng ăaêm
baêo khi nhiïìu ngûúđi cuđng truy cíơp nïn víîn
cođn xaêy ra sûơ cöị khi truy cíơp Kinh
nghiïơm quaên trõ vađ triïín khai VJOL cuêa
nhûông ngûúđi tham gia cođn haơn chïị Viïơc
phöí biïịn, quaêng baâ vïì VJOL chûa ặúơc
xuâc tiïịn nhiïìu Nhiïìu taơp chñ cođn gùơp khoâ
khùn trong triïín khai söị hoâa vađ cíơp nhíơt
dûô liïơu lïn VJOL Tuy NASATI ăaô xíy
dûơng möơt quy trònh xuíịt baên, lûu giûô, quaên
lyâ vađ phöí biïịn nöơi dung thöng tin trïn möi
trûúđng maơng nhûng víîn cođn möơt söị cöng
ăoaơn cuêa quy trònh xuíịt baên taơp chñ trûơc
tuýịn cíìn ặúơc böí sung, thiïịt kïị chi tiïịt,
cuơ thïí hún
Caâc quy ắnh vïì baên quýìn, an toađn dûô
liïơu chûa ặúơc ăùơt ra vađ xem xeât möơt caâch
toađn diïơn Quy trònh cöng nghïơ, ăùơc biïơt lađ
caâc quy trònh vïì hïơ thöịng caâc CSDL ặúơc
taơo líơp chûa ăuê ăiïìu kiïơn tñch húơp vúâi caâc nguöìn tin nûúâc ngoađi, caâc söị liïơu thöịng kï vïì khai thaâc, sûê duơng taơp chñ chûa ăuê tin cíơy ăïí phín haơng taơp chñ
Cöơng ăöìng khoa hoơc, caâc doanh nghiïơp thöng tin vađ xuíịt baên víîn coi VJOL, vađ röơng hún lađ INASP, nhû lađ möơt töí chûâc höî trúơ caâc nûúâc ăang phaât triïín trong viïơc truy cíơp caâc íịn phíím khoa hoơc nhiïìu hún lađ möơt hïơ thöịng cung cíịp caâc dõch vuơ XBTT coâ uy tñn trïn thïị giúâi Trïn thûơc tïị,
mö hònh XBTT trïn VJOL lađ mö hònh truy cíơp múê, búêi víơy, cođn khaâ giaên lûúơc so vúâi caâc mö hònh thûúng maơi ặúơc triïín khai taơi nhiïìu núi khaâc, vñ duơ: IOP science, ScienceDirect, Elservier,…
3.2 Ăõnh hûúâng hoaơt ăöơng trong thúđi gian túâi
3.2.1 Cú quan quaên lyâ VJOL
Hoaơt ăöơng vađ sûơ phaât triïín cuêa VJOL phuơ thuöơc trûơc tiïịp vađo sûơ tham gia cuêa moơi chuê thïí, song vai trođ cuêa cú quan quaên lyâ VJOL lađ hïịt sûâc quan troơng Vai trođ nađy thïí hiïơn úê: tñnh öín ắnh, líu dađi cuêa chûúng trònh, kïị hoaơch phaât triïín VJOL; phaât hiïơn víịn ăïì vađ giaêi quýịt húơp lyâ; dung hoađ quýìn lúơi giûôa caâc taơp chñ tham gia VJOL vađ ngûúđi duđng tin, Ăïí duy trò vađ phaât triïín VJOL, cú quan quaên lyâ VJOL trûúâc mùưt cíìn chuâ troơng möơt söị víịn ăïì cuơ thïí sau:
- Duy trò hoaơt ăöơng öín ắnh cuêa VJOL vúâi sûơ cíơp nhíơt thûúđng xuýn caâc taơp chñ (thúđi gian höìi cöị lađ 5 nùm, ăöơ chíơm so vúâi phaât hađnh lađ 12 thaâng); Ăaêm baêo hoaơt ăöơng cuêa hïơ thöịng maây chuê vađ phíìn mïìm quaên trõ VJOL, tïn miïìn
Trang 9www.vjol.info.vn, sao lûu dûô liïơu phođng
ngûđa sûơ cöị, an ninh, an toađn dûô liïơu;
- Duy trò quan hïơ vúâi caâc cú quan xuíịt
baên taơp chñ vađ INASP: cûê caân böơ thûúđng
xuýn duy trò quan hïơ vúâi caâc ăún võ tham
gia; thûơc hiïơn viïơc thöịng kï, thöng tin,
tuýn truýìn; biïn soaơn caâc baên tin ăiïơn tûê
vïì khai thaâc VJOL; duy trò quan hïơ vúâi
INASP; thu huât sûơ tham gia cuêa caâc taơp
chñ vađo VJOL, ăùơc biïơt lađ caâc taơp chñ coâ
chó söị khoa hoơc cao;
- Thuâc ăííy quaêng baâ VJOL ăïịn cöơng
ăöìng khoa hoơc Viïơt Nam vađ quöịc tïị;
- Ăađo taơo nhín lûơc víơn hađnh: töí chûâc
tíơp huíịn, höơi thaêo cho nhûông ngûúđi tham
gia triïín khai VJOL trïn caê nûúâc;
- Nghiïn cûâu níng cíịp phíìn mïìm quaên
trõ JOS Tùng cûúđng trang thiïịt bõ ăaêm baêo
khaê nùng lûu trûô vađ truy cíơp ăöìng thúđi cuêa
nhiïìu baơn ăoơc Tùng cûúđng quaên trõ nöơi
dung thöng tin trïn website;
- Nghiïn cûâu ặa ra giaêi phaâp tñch húơp
nguöìn tin trïn VJOL vúâi caâc nguöìn tin
KH&CN khaâc;
- Ăûa VJOL tham gia
World-WideScience vúâi tû caâch quöịc gia
3.2.2 Caâc taơp chñ tham gia VJOL
Hiïơn taơi, nhû ăaô nïu, viïơc XBTT trong
khuön khöí VJOL lađ möơt giaêi phaâp cíìn
ặúơc ăùơc biïơt quan tím búêi chi phñ thñch
húơp ăöịi vúâi ăa söị caâc taơp chñ khoa hoơc
Tuy nhiïn, Ban quaên trõ VJOL hiïơn chuâ
troơng thûơc hiïơn chûâc nùng hosting caâc
nguöìn tin trûơc tuýịn, chûa chuâ troơng caâc
khña caơnh cú baên cuêa xuíịt baên taơp chñ
khoa hoơc, tûâc lađ nhûông viïơc cíìn thûơc hiïơn
trong toađn böơ quaâ trònh tûđ khi nhíơn baên thaêo túâi khi chñnh thûâc cöng böị noâ trïn taơp chñ Búêi thïị, nïịu choơn VJOL lađm möi trûúđng lûu giûô vađ phöí biïịn, thò taơp chñ cíìn xíy dûơng möơt quy trònh xuíịt baên ăuê tin cíơy vïì chíịt lûúơng cuêa cöng trònh cöng böị trïn ăoâ Nghôa lađ, ăïí XBTT trong khuön khöí VJOL, caâc TCKH cíìn quan tím túâi möơt söị nöơi dung quan troơng sau ăíy:
- Xíy dûơng quy trònh chuíín thöịng nhíịt cho quaâ trònh trao ăöíi thöng tin (thûơc chíịt lađ trao ăöíi dûô liïơu) giûôa:
+ Töíng Biïn tíơp - UÊy viïn Höơi ăöìng Biïn tíơp
+ Töíng Biïn tíơp - Biïn tíơp viïn + Töíng Biïn tíơp - Chuýn gia phaên biïơn
+ UÊy viïn Höơi ăöìng Biïn tíơp - Chuýn gia phaên biïơn
+ Biïn tíơp viïn - Chuýn gia phaên biïơn + Biïn tíơp viïn - Taâc giaê
+ Chuýn gia phaên biïơn - Taâc giaê
- Xíy dûơng cíịu truâc dûô liïơu thöịng nhíịt ăöịi vúâi caâc baên thaêo, taơo tiïìn ăïì cho viïơc aâp duơng quy trònh XBTT vađ khaê nùng tñch húơp caâc loaơi nguöìn thöng tin hiïơn coâ phuơc vuơ caâc muơc ăñch khaâc nhau
- Baên quýìn: cíìn quan tím giaêi quýịt hai víịn ăïì, ăoâ lađ, baên quýìn taâc giaê ặúơc thûơc thi thöịng nhíịt theo quy ắnh cuêa phaâp luíơt vađ baêo ăaêm an toađn dûô liïơu, an ninh thöng tin cuêa quaâ trònh trao ăöíi thöng tin trong quy trònh xuíịt baên vađ cuêa toađn böơ nöơi dung ăùng trïn taơp chñ - sûơ phín quýìn, phín cíịp, phín ắnh roô chûâc nùng, nhiïơm vuơ giûôa taơp chñ vađ cú quan quaên trõ
Trang 10VJOL (NASATI)
Noâi möơt caâch cuơ thïí, ăïí XBTT trong
khuön khöí VJOL, taơp chñ cíìn thûơc hiïơn:
- Nghiïn cûâu sûê duơng OJS ăïí thûơc hiïơn
toađn böơ cöng ăoaơn XBTT
- Biïn soaơn caâc tađi liïơu hûúâng díîn chi
tiïịt cho caâc nhoâm ăöịi tûúơng khaâc nhau vïì
caâch thûâc, quy trònh lađm viïơc, nöơi dung
cöng viïơc vađ traâch nhiïơm caâ nhín, böơ phíơn
trong toađn böơ hoaơt ăöơng cuêa taơp chñ Tađi
liïơu hûúâng díîn taâc giaê cíìn ặúơc biïn soaơn
dûúâi daơng cíím nang, ăíìy ăuê, chi tiïịt úê
mûâc cao nhíịt
- Thiïịt kïị caâc CSDL thû (míîu thû) giûôa
taâc giaê - taơp chñ (ăïí baên thaêo ặúơc gûêi theo
möơt cíịu truâc xaâc ắnh); Biïn tíơp viïn –
Töíng Biïn tíơp; Biïn tíơp viïn – Chuýn
gia phaên biïơn,… Caâc CSDL nađy seô thay
thïị cho toađn böơ höì sú liïn quan túâi quaâ
trònh xuíịt baên taơp chñ
- Xíy dûơng chñnh saâch khai thaâc vađ phöí
biïịn TCKH trïn maơng cho caâc nhoâm
ngûúđi duđng-khai thaâc thöng tin khaâc nhau
(göìm mûâc ăöơ vađ quýìn haơn khaâc nhau)
Cuơ thïí: töíng biïn tíơp; biïn tíơp viïn
chuýn nghiïơp; uêy viïn höơi ăöìng biïn tíơp;
chuýn gia phaên biïơn; thađnh viïn ban
quaên trõ maơng/uêy viïn ban ăiïìu hađnh
VJOL; taâc giaê; ngûúđi duđng tin trûơc tiïịp
Kïịt luíơn
VJOL lađ möơt hïơ thöịng thöng tin vïì caâc
taơp chñ KH&CN Viïơt Nam cung cíịp khaê
nùng truy cíơp múê ăïịn nöơi dung cuêa taơp
chñ VJOL, luâc ăíìu ặúơc INASP höî trúơ,
nay ăaô phaât triïín tûúng ăöịi töịt vúâi mûâc ăöơ
truy cíơp cao cuêa ngûúđi duđng tin trong
nûúâc vađ quöịc tïị
VJOL taơo ra nhiïìu lúơi ñch cho ngûúđi duđng tin trong viïơc truy cíơp nhûông taơp chñ KH&CN coâ chíịt lûúơng, cung cíịp cho taơp chñ tham gia nhûông tiïơn ñch höî trúơ töịt trong viïơc phöí biïịn, phuơc vuơ, lûu giûô thöng tin
Ăïí VJOL tiïịp tuơc ặúơc phaât triïín, phuơc vuơ hiïơu quaê hún cho cöơng ăöìng khoa hoơc trong nûúâc vađ quöịc tïị, cíìn xaâc ắnh hûúâng phaât triïín phuđ húơp, tùng cûúđng húơp taâc vúâi INASP, ăííy maơnh quaêng baâ, thu huât caâc taơp chñ KH&CN tham gia, ặa VJOL tham gia WorldWideScience vúâi tû caâch quöịc gia
Nhûông ăún võ tham gia VJOL cíìn xíy dûơng quy trònh chuíín thöịng nhíịt cho quaâ trònh trao ăöíi thöng tin, tùng cûúđng ặa dûô liïơu lïn VJOL, ruât ngùưn nöơi dung tûđ xuíịt baên trïn giíịy ăïịn ăùng taêi nöơi dung lïn VJOL
1 INASP – International Network for the availability of Scientific Publications http://www.inasp.info/
2 WorldWideScience.Org – Global Science Gateway http://world-widescience.org/
3 PKP – Public Knowledge Project Open Journal System http://pkp.sfu.ca/?q=ojs
4 Phuđng Diïơu Anh Möơt söị kïịt quaê ăaơt ặúơc cuêa Taơp chñ Thöng tin KHXH sau 5 nùm tham gia VJOL.- Höơi thaêo “Taơp chñ Khoa hoơc Viïơt Nam trûơc tuýịn- VJOL”, Cuơc Thöng tin KH&CN Quöịc gia, Hađ Nöơi, thaâng 8/2012.
Tađi liïơu tham khaêo