TTTL So 4 2007 qxd NNNNghiïn cûáu TTTTrao àöíi THÖNG TIN vaâ TÛ LIÏÅU 4/2007 25 SUY NGHÔ VÏÌ YÏU CÊÌU NÊNG CAO LYÁ LUÊÅN VAÂ KYÄ NÙNG THÛÅC HAÂNH TRONG ÀAÂO TAÅO CAO HOÅC THÛ VIÏÅN Viïåc àaâo taåo cao hoåc thû viïån úã Viïåt Nam àaä àûúåc bùæt àêìu tiïën haânh tûâ nùm 1991 Hiïån nay, úã Viïåt Nam àaä coá ba cú súã chñnh thûác àaâo taåo bêåc thaåc syä vïì thû viïån hoåc, àoá laâ Àaåi hoåc Vùn hoáa Haâ Nöåi, Àaåi hoåc Khoa hoåc Xaä höåi vaâ Nhên vùn (Àaåi hoåc Quöëc gia Haâ Nöåi) vaâ Àaåi hoåc Kho[.]
Trang 1THÖNG TIN vađ TÛ LIÏƠU - 4/2007 25
SUY NGHÔ VÏÌ ÝU CÍÌU NÍNG CAO LYÂ LUÍƠN VAĐ KYÔ NÙNG THÛƠC HAĐNH TRONG ĂAĐO TAƠO CAO HOƠC THÛ VIÏƠN
Viïơc ăađo taơo cao hoơc thû viïơn úê Viïơt
Nam ăaô ặúơc bùưt ăíìu tiïịn hađnh tûđ nùm
1991 Hiïơn nay, úê Viïơt Nam ăaô coâ ba cú súê
chñnh thûâc ăađo taơo bíơc thaơc syô vïì thû viïơn
hoơc, ăoâ lađ: Ăaơi hoơc Vùn hoâa Hađ Nöơi, Ăaơi
hoơc Khoa hoơc Xaô höơi vađ Nhín vùn (Ăaơi hoơc
Quöịc gia Hađ Nöơi) vađ Ăaơi hoơc Khoa hoơc Xaô
höơi vađ Nhín vùn (Ăaơi hoơc Quöịc gia Tp Höì
Chñ Minh) Cho ăïịn nay ăaô coâ hađng trùm
thaơc syô khoa hoơc thû viïơn ăaô ặúơc ăađo taơo
taơi caâc cú súê noâi trïn
Lađ ngûúđi lađm cöng taâc giaêng daơy vïì
thöng tin-thû viïơn, tûđ thûơc tïị tòm hiïíu
chûúng trònh cuông nhû nöơi dung ăađo taơo cao
hoơc thû viïơn cuêa caâc trûúđng, chuâng töi thíịy
coâ möơt söị víịn ăïì cíìn ặúơc ăùơt ra vađ xem xeât
möơt caâch nghiïm tuâc
Nhû chuâng ta ăaô biïịt, vúâi viïơc sûê duơng
CNTT hiïơn ăaơi, nghïì thû viïơn ăaô coâ nhiïìu
thay ăöíi cú baên Tûđ chöî ngûúđi caân böơ thû
viïơn chó ăún thuíìn lađ ngûúđi lûu giûô vađ cho
mûúơn tađi liïơu, ngađy nay, ngûúđi caân böơ thû
viïơn ăaô trúê thađnh nhûông chuýn gia xûê lyâ,
phöí biïịn vađ cung cíịp thöng tin vađ cao hún
nûôa lađ cung cíịp tri thûâc theo ýu cíìu Hoơ lađ
ngûúđi nùưm bùưt, lađm chuê caâc nguöìn thöng tin,
biïịt ăaânh giaâ chíịt lûúơng cuêa saên phíím thöng
tin vađ caâch truy cíơp khai thaâc noâ Ăöơi nguô
caân böơ nađy seô lađ “chiïịc cíìu nöịi”, “böơ loơc”
giuâp cho ngûúđi duđng tin sûê duơng thöng tin
vađ tri thûâc möơt caâch töịt nhíịt
Caâc caân böơ thû viïơn ăaô vađ ăang trúê thađnh nhûông caân böơ ăa nùng Hoơ khöng nhûông cíìn biïịt caâch töí chûâc vađ baêo quaên töịt nhíịt kho tađi liïơu mađ, vúâi tû caâch nhûông nhađ ăađo taơo, hoơ cođn cíìn phaêi coâ khaê nùng phöí biïịn CNTT múâi (göìm caê ăađo taơo taơi chöî vađ ăađo taơo tûđ xa), caâc chuýn gia quaên lyâ (di saên vùn hoaâ, hïơ tin hoơc ) Trong bađi “Vai trođ nghïì nghiïơp cung cíịp thöng tin vađ thû viïơn trong möi trûúđng hoơc tíơp” TS Robert D Stueart, ăaô chó roô: Chuýn mön cöịt loôi cuêa nghïì thû viïơn hiïơn nay lađ ăiïím giao nhau cuêa ba mùơt:
- Sûơ hiïíu biïịt cuêa caân böơ TT- TV vïì nguöìn tin vađ töí chûâc nguöìn tin;
- Sûơ hiïíu biïịt vïì nhu cíìu cuêa ngûúđi sûê duơng, phûúng thûâc sûê duơng thöng tin vađ ăaâp ûâng nhu cíìu thöng tin cho ngûúđi sûê duơng thöng tin;
- Sûơ hiïíu biïịt vïì CNTT
Trûúâc ýu cíìu bûâc thiïịt cuêa thûơc tïị vađ sûơ biïịn ăöơng cú baên cuêa nghïì thû viïơn thöng tin dûúâi sûơ taâc ăöơng cuêa CNTT vađ truýìn thöng, ăađo taơo nghïì thû viïơn noâi chung vađ ăađo taơo thaơc sô thû viïơn noâi riïng bùưt buöơc phaêi khöng ngûđng ăöíi múâi Trïn thûơc tïị, nïịu
so saânh thò chûúng trònh ăađo taơo cao hoơc úê Viïơt Nam hiïơn nay ăaô coâ nhiïìu ăöíi múâi so vúâi chûúng trònh cuêa nhûông khoaâ ăíìu Nhiïìu mön hoơc múâi ăaô ặúơc xíy dûơng trong
Ths Vuô Dûúng Thuyâ Ngađ
Trûúđng Ăaơi hoơc Vùn hoaâ Hađ Nöơi Giúâi thiïơu ăùơc ăiïím cuêa nghïì thû viïơn vađ ýu cíìu cuêa viïơc ăađo taơo thaơc syô ngađnh TT-TV úê Viïơt Nam Nïu nhíơn xeât so saânh vïì chûúng trònh ăađo taơo úê bíơc thaơc syô ngađnh nađy úê Viïơt Nam vúâi nûúâc ngoađi tûđ ăoâ ặa ra caâc khuýịn nghõ nhùìm níng cao chíịt lûúơng ăađo taơo
Trang 226 THÖNG TIN vađ TÛ LIÏƠU - 4/2007
nhûông nùm gíìn ăíy nhû: Thiïịt kïị vađ quaên
trõ CSDL; Saên phíím vađ dõch vuơ thöng tin;
Nghiïn cûâu ngûúđi duđng TT-TV; Maơng
TT-TV, Song, nïịu xeât ýu cíìu cuêa thûơc tïị
thò víîn cođn coâ möơt söị víịn ăïì khiïịn chuâng
töi phaêi suy nghô
Khaâc vúâi úê möơt söị nûúâc nhû: Öxtríylia,
Myô, Canada, viïơc ăađo taơo thaơc sô thû viïơn
úê Viïơt Nam hiïơn chó giúâi haơn dađnh cho
nhûông ngûúđi ăaô töịt nghiïơp ăaơi hoơc thû viïơn,
quaên trõ thöng tin, hoùơc ăaô lađm viïơc trong
caâc thû viïơn vađ cú quan thöng tin Vò thïị,
ýu cíìu múê röơng níng cao kiïịn thûâc lyâ luíơn
vađ hoađn thiïơn kyô nùng thûơc hađnh úê bíơc cao
hoơc cíìn phaêi ăùơt ra lađ níng cao lyâ luíơn vađ kyô
nùng mađ caâc hoơc viïn ăaô thu ặúơc qua quaâ
trònh hoơc ăaơi hoơc vađ cöng taâc trong thûơc tïị
Ngay úê bíơc ăaơi hoơc, muơc tiïu ăađo taơo caân
böơ TV- TT ăaô ặúơc ăùơt ra lađ: sau khi töịt
nghiïơp ăaơi hoơc thû viïơn sinh viïn coâ trònh
ăöơ lyâ luíơn vađ nghiïơp vuơ vïì töí chûâc caâc hoaơt
ăöơng trong caâc thû viïơn vađ cú quan thöng
tin tû liïơu úê trung ûúng vađ ắa phûúng; vïì
kiïịn thûâc, coâ khaê nùng nùưm vûông cú súê lyâ
luíơn vađ phûúng phaâp luíơn cuêa thû viïơn hoơc,
thöng tin hoơc vađ thû muơc hoơc; vïì kyô nùng,
coâ kyô nùng thûơc hađnh thađnh thaơo caâc khíu
nghiïơp vuơ cuêa hoaơt ăöơng thû viïơn, thöng tin
tû liïơu, coâ khaê nùng sûê duơng CNTT hiïơn ăaơi
Xem xeât, tòm hiïíu muơc tiïu ăađo taơo cao
hoơc thû viïơn úê Viïơt Nam vađ muơc tiïu ăađo
taơo cao hoơc úê möơt söị nûúâc ngoađi chuâng töi
thíịy nhiïìu trûúđng ăaô xaâc ắnh muơc tiïu ăađo
taơo cao hoơc lađ: Töịt nghiïơp cao hoơc caâc thaơc
sô thû viïơn cíìn phaêi ăaơt ặúơc khaê nùng:
- Hiïíu nghïì thû viïơn thöng tin (lõch sûê vađ
hiïơn taơi);
- Hiïíu möịi quan hïơ giûôa tađi liïơu thöng tin
vađ tri thûâc;
- Phín tñch caâc ăùơc trûng nhu cíìu tin cuêa
caâc caâ nhín vađ caâc nhoâm ngûúđi duđng tin;
- Coâ thïí tòm kiïịm vađ phöí biïịn thöng tin
dûúâi nhiïìu hònh thûâc, khöí míîu;
- Thu thíơp, töí chûâc, quaên trõ vađ baêo quaên caâc böơ sûu tíơp, caâc nguöìn thöng tin vađ tri thûâc;
- Hiïíu, phín tñch vađ sûê duơng cöng nghïơ thöng tin trong möi trûúđng cöng taâc thû viïơn hiïơn taơi vađ tûúng lai;
- Hiïíu, phín tñch vađ ûâng duơng caâc nguýn tùưc quaên trõ thöng tin trong töí chûâc coâ liïn quan ăïịn thöng tin;
- Nhíơn roô giaâ trõ hiïơu quaê cuêa caâc kyô nùng caâ nhín
Nïịu hûúâng túâi nhûông muơc tiïu nhû víơy thò cođn nhiïìu ăiïìu chuâng ta phaêi xem xeât, cíơp nhíơt trong ăađo taơo thaơc sô thû viïơn úê Viïơt Nam
Nùm 2002, theo Quýịt ắnh söị 3440/ QĂ BGD&ĂT cuêa Böơ Giaâo duơc vađ Ăađo taơo, Höơi ăöìng ngađnh thû viïơn ăaô ặúơc thađnh líơp ăïí xíy dûơng Chûúng trònh khung giaâo duơc ăaơi hoơc chuýn ngađnh thû viïơn- thöng tin cho caâc cú súê ăađo taơo nghïì thû viïơn- thöng tin úê Viïơt Nam Trong Chûúng trònh múâi nhiïìu mön hoơc vađ hoơc phíìn múâi ăaô ặúơc xíy dûơng nhû: Phaâp chïị thû viïơn thöng tin; Nhíơp mön cöng nghïơ thöng tin; Maơng thöng tin maây tñnh; Thû viïơn ăiïơn tûê; Xuíịt baên ăiïơn tûê Möơt söị mön hoơc ăaô ặúơc taâi thađnh líơp nhû: Lõch sûê saâch vađ thû viïơn Tïn goơi vađ nöơi dung möơt söị mön hoơc ăaô ặúơc múê röơng ăöíi múâi nhû: Biïn muơc mö taê; Töí chûâc vađ baêo quaên kho tađi liïơu; Ăõnh chuê ăïì vađ ắnh tûđ khoaâ; Lûu trûô thöng tin vađ böơ maây tra cûâu, Nïịu chûúng trònh nađy chñnh thûâc ặúơc ban hađnh vađ thûơc hiïơn thò chûúng trònh ăađo taơo cao hoơc seô cíìn phaêi ặúơc hiïơu chónh vađ níng cao hún nûôa ăïí coâ thïí kïị thûđa, traânh truđng lùơp
Theo möơt söị hoơc viïn, hiïơn nay víîn cođn coâ möơt söị mön nöơi dung hoơc trong cao hoơc vađ ăaơi hoơc hoađn toađn giöịng nhau, tađi liïơu hoơc tíơp tham khaêo cuông khöng coâ gò khaâc Vúâi nhiïìu mön hoơc thúđi lûúơng hoơc ăaơi hoơc ặúơc keâo dađi hún nhiïìu so vúâi cao hoơc
Trang 3THÖNG TIN vađ TÛ LIÏƠU - 4/2007 27
Chùỉng haơn nhû mön Xûê lyâ thöng tin hiïơn lađ
mön coâ söị lûúơng ăún võ hoơc trònh nhiïìu nhíịt
trong caâc mön cú súê vađ chuýn ngađnh
(5 ăvht) trong khi ăoâ úê bíơc ăaơi hoơc mön nađy
ăaô ặúơc chia nhoê thađnh 4 mön: Biïn muơc
mö taê; Phín loaơi tađi liïơu; Ăõnh chuê ăïì vađ
ắnh tûđ khoaâ; Biïn soaơn toâm tùưt chuâ giaêi,
töíng quan vúâi 16 ăvht, khöng kïí möơt söị
mön tûơ choơn Vò thïị, nïịu úê bíơc cao hoơc víịn
ăïì xûê lyâ thöng tin tiïịp tuơc ặúơc ăïì cíơp dûúâi
goâc ăöơ khaâi niïơm, phûúng phaâp, quy trònh
xûê lyâ thò vúâi thúđi lûúơng nhû víơy vûđa thiïịu
laơi vûđa thûđa Víịn ăïì ăùơt ra lađ, nhûông kiïịn
thûâc vađ kyô nùng ăaô ặúơc trang bõ úê bíơc ăaơi
hoơc chó cíìn nhùưc laơi möơt caâch coâ hïơ thöịng
Ăiïìu quan troơng lađ phaêi níng cao, múê röơng
caâc kiïịn thûâc vađ caâc kyô nùng ăoâ úê möơt trònh
ăöơ cao hún Ăoâ lađ möơt thûơc taơi mađ caâc cú súê
ăađo taơo sau ăaơi hoơc ngađnh thû viïơn cíìn xem
xeât vađ nghiïn cûâu thïm
Tham khaêo chûúng trònh ăađo taơo thaơc syô
thû viïơn thöng tin hoơc cuêa möơt söị trûúđng ăaơi
hoơc trïn thïị giúâi, nhû: Trûúđng Simmon cuêa
Myô, Trûúđng Ăaơi hoơc Töíng húơp montreâal
cuêa Canada, Trûúđng Vñchtoria cuêa New
Zealand, Trûúđng Charles sturt cuêa
Öxtríylia, chuâng ta coâ thïí thíịy, trong caâc
chûúng trònh ăađo taơo thaơc syô thû viïơn thöng
tin hoơc cuêa nûúâc ngoađi, söị lûúơng vađ dung
lûúơng cuêa caâc mön hoơc nhiïìu hún so vúâi
chûúng trònh ăađo taơo cao hoơc hiïơn taơi cuêa
ngađnh nađy cuêa Viïơt Nam Víịn ăïì níng cao
lyâ luíơn vađ kyô nùng thûơc hađnh ặúơc thïí hiïơn
roô trong caâc chûúng trònh ăađo taơo nađy
Chùỉng haơn nhû trong chûúng trònh cuêa
Trûúđng Simmon cuêa Myô, riïng vïì víịn ăïì xûê
lyâ tađi liïơu bao göìm 4 mön hoơc cuơ thïí nhû:
Töí chûâc tri thûâc trong thû viïơn; Töí chûâc caâc
tađi liïơu phi in íịn; Biïn muơc vađ phín loaơi
níng cao; Phín tñch chuê ăïì Möîi mön hoơc
göìm 4 ăún võ hoơc trònh Riïng trong mön
Biïn muơc vađ phín loaơi níng cao hoơc viïn
ặúơc cung cíịp vïì mùơt lyâ luíơn chuýn síu vïì
biïn muơc mö taê vađ phín loaơi vúâi caâc khña
caơnh nhû biïn muơc mö taê saâch, caâc xuíịt baên phíím tiïịp tuơc, saâch quyâ hiïịm, baên ăöì, caâc taâc phíím ím nhaơc , caâc hïơ thöịng phín loaơi nhû phín loaơi cuêa Thû viïơn Quöịc höơi Myô, phín loaơi thíơp phín Dewey vađ möơt söị hïơ thöịng phín loaơi tiïu biïíu khaâc Ngoađi caâc giúđ hoơc trïn lúâp hoơc viïn cao hoơc cuêa nûúâc ngoađi phaêi thûơc hiïơn möơt khöịi lûúơng lúân caâc bađi tíơp thûơc hađnh úê nhađ
Níng cao chíịt lûúơng ăađo taơo caân böơ thû viïơn - thöng tin lađ möơt ýu cíìu vađ möơt muơc tiïu phíịn ăíịu tíịt ýịu ăaô vađ ăang ặúơc ăùơt ra ăöịi vúâi moơi trònh ăöơ ăađo taơo Ăïí lađm ặúơc ăiïìu ăoâ coâ nhiïìu víịn ăïì cíìn giaêi quýịt Riïng vúâi bíơc ăađo taơo cao hoơc, chuâng töi xin maơnh daơn nïu ra möơt söị khuýịn nghõ sau:
- Chûúng trònh ăađo taơo cao hoơc thû viïơn cíìn ặúơc ăöíi múâi thûúđng xuýn nhùìm ăaâp ûâng ýu cíìu cuêa thûơc tïị, ruât ngùưn khoaêng caâch vúâi khu vûơc vađ quöịc tïị Khi xíy dûơng chûúng trònh cao hoơc, caâc cú súê ăađo taơo cao hoơc thû viïơn cíìn xem xeât, nghiïn cûâu kyô chûúng trònh ăađo taơo thû viïơn trònh ăöơ ăaơi hoơc ăïí coâ sûơ kïị thûđa vađ traânh truđng lùơp
- Caâc giaêng viïn daơy cao hoơc cíìn múê röơng níng cao caâc kiïịn thûâc kyô nùng thûơc hađnh mađ caâc hoơc viïn ăaô ặúơc trang bõ úê bíơc ăaơi hoơc vađ thu ặúơc qua thûơc tiïîn cöng taâc Trong giaêng daơy cíìn tíơp trung vađo caâc víịn ăïì múâi, nhûông kyô nùng chuýn síu, nhûông khoâ khùn vûúâng mùưc ăang ăùơt ra trong thûơc tiïîn nghïì nghiïơp
- Caâc cú súê ăađo taơo cao hoơc thû viïơn cíìn quan tím hún nûôa ăïịn viïơc ăíìu tû trang thiïịt
bõ, phûúng tiïơn giaêng daơy, xíy dûơng vađ cíơp nhíơt thûúđng xuýn tađi liïơu tham khaêo vađ giaâo trònh cho ăađo taơo cao hoơc