Sơ đồ kiến thức tác phẩm Bài thơ về tiểu đội xe không kính

VĂN BẢN BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH PHẠM TIẾN DUẬT Phạm Tiến Duật (1941 – 2007), quê ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Hà Nội, năm 1964, Phạm Tiến Duật gia nhập quân đội, hoạt động trên tuyến đường Trường sơn và trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời chống Mĩ cứu nước TÁC GIẢ Thơ Phạm Tiến Duật tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ qua các hình tượng người lính và cô thanh.

VĂN BẢN: BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH- PHẠM TIẾN DUẬT Phạm Tiến Duật (1941 – 2007), quê ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ

Thơ ông có giọng điệu sôi nổi, trẻ trung, hồn nhiên, tinh nghịch mà sâu sắc.

Bài thơ viết năm 1969, thời kỳ cuộc kháng chiến chống Mĩ diễn ra rất ác liệt; nhà thơ hoạt động trên tuyến đườngTrường Sơn.

Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Hà Nội, năm 1964, Phạm Tiến Duật gia nhập quân đội, hoạt động trên tuyến đường Trường sơn và trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời chống Mĩ cứu nước

Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Hà Nội, năm 1964, Phạm Tiến Duật gia nhập quân đội, hoạt động trên tuyến đường Trường sơn và trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời chống Mĩ cứu nước

Thơ Phạm Tiến Duật tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ qua các hình tượng người lính và

cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn

Thơ Phạm Tiến Duật tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ qua các hình tượng người lính và

cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn

XUẤT XỨ Bài thơ được tặng giải nhất cuộc thi thơ của báo Văn nghệ năm 1969 và được đưa vào tập thơ “Vầng trăng quầng lửa”

Ý NGHĨA

NHAN ĐỀ

Ý NGHĨA

NHAN ĐỀ

Thu hút người đọc ở cái vẻ lạ, độc đáo của nó, về thứ nhất gợi ra chất thơ, trữ tình, lãng mạn; vế 2 gợi về hiện thưc khốc liệt Làm nổi bật một hình ảnh rất độc đáo của toàn bài, là hình ảnh hiếm gặp trong thơ – hình ảnh những chiếc xe không kính.

Làm nổi bật một hình ảnh rất độc đáo của toàn bài, là hình ảnh hiếm gặp trong thơ – hình ảnh những chiếc xe không kính.

Nhấn mạnh chất thơ từ hiện thực cuộc sống chiến tranh, chất thơ của tuổi trẻ Việt Nam anh hùng

TÁC GIẢ

HOÀN CẢNH

SÁNG TÁC

HOÀN CẢNH

SÁNG TÁC

THỂ LOẠI

Thơ tự do: Kết hợp 7 và 8 chữ

BC + TS + MT

Nhan đề dài tưởng như có chỗ thừa (thừa cụm từ “bài thơ về”), nhan đề xuất hiện hai hình ảnh đối lập nhau: “Bài thơ” và

“chiếc xe không kính”

Nhan đề dài tưởng như có chỗ thừa (thừa cụm từ “bài thơ về”), nhan đề xuất hiện hai hình ảnh đối lập nhau: “Bài thơ” và

“chiếc xe không kính”

Mở ra một khuynh hướng khai thác mới: khai thác chất thơ từ hiện thực Góp phần thể hiện chủ đề tác phẩm: Ca ngợi vẻ đẹp của người lính trong cuộc kháng chiến chống Mĩ Từ đó làm nổi bật vẻ đẹp của người chiến sĩ lái xe.

MẠCH

CẢM XÚC

MẠCH

CẢM XÚC

Bài thơ được khơi nguồn cảm xúc từ hình ảnh những chiếc xe không kính, một hình ảnh quen thuộc trong chiến tranh nhưng lại độc đáo trong thơ ca, từ đó khắc họa vẻ đẹp tính cách, phẩm chất của người chiến sĩ lái xe TS.

Bài thơ được khơi nguồn cảm xúc từ hình ảnh những chiếc xe không kính, một hình ảnh quen thuộc trong chiến tranh nhưng lại độc đáo trong thơ ca, từ đó khắc họa vẻ đẹp tính cách, phẩm chất của người chiến sĩ lái xe TS.

Bài thơ có hai hình ảnh trung tâm: chiếc xe và người lính lái xe Hai hình ảnh này luôn xuất hiện đan xen, cùng tôn nhau

lên xuyên dọc tác phẩm.

Bài thơ có hai hình ảnh trung tâm: chiếc xe và người lính lái xe Hai hình ảnh này luôn xuất hiện đan xen, cùng tôn nhau lên xuyên dọc tác phẩm.

BỐ CỤC

Khổ 1 và khổ 2: Giới thiệu chiếc xe và tư thế hiên ngang, dũng cảm, tinh thần lạc quan yêu đời Khổ 3 + khổ 4: Thái độ bất chấp khó khăn, tinh thần lạc quan, dũng cảm, tâm hồn trẻ trung, sôi nổi Khổ 5 và khổ 6: Tình đồng đội thắm thiết

NỘI DUNG Qua đó làm nổi bật hình ảnh những người lính lái xe ở Trường sơn trong thời kỳ chống Mĩ, với tư thế hiên ngang, tinh

thần lạc quan, dũng cảm, bất chấp khó khăn nguy hiểm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam.

Qua đó làm nổi bật hình ảnh những người lính lái xe ở Trường sơn trong thời kỳ chống Mĩ, với tư thế hiên ngang, tinh thần lạc quan, dũng cảm, bất chấp khó khăn nguy hiểm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam.

Bài thơ đã khắc họa một hình ảnh độc đáo những chiếc xe không kính

Tứ thơ độc đáo

Hình ảnh chân thực: đó chính là chất liệu hiện thực sinh động của cuộc sống ở chiến trường.

Ngôn ngữ: mang tính khẩu ngữ, cách nói nôm na gần với lời nói thường, có những câu như văn xuôi “Không có kính không

phải vì xe không kính” “không có kính, ừ thì có bụi”, “Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”…

Ngôn ngữ: mang tính khẩu ngữ, cách nói nôm na gần với lời nói thường, có những câu như văn xuôi “Không có kính không

phải vì xe không kính” “không có kính, ừ thì có bụi”, “Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”…

NGHỆ

THUẬT

NGHỆ

THUẬT

Giọng điệu ngang tàng, trẻ trung, sôi nổi, tinh nghịch, tự nhiên, thể hiện cái hiên ngang, bất chấp mọi khó khăn, nguy hiểm

của các ánh lính lái xe Trường Sơn

Giọng điệu ngang tàng, trẻ trung, sôi nổi, tinh nghịch, tự nhiên, thể hiện cái hiên ngang, bất chấp mọi khó khăn, nguy hiểm

của các ánh lính lái xe Trường Sơn

Khổ 7: Ý chí chiến đấu

Ngay mở đầu bài thơ, tg đã giới thiệu hết sức sinh động,

cụ thể về h/a những chiếc xe

Ngay mở đầu bài thơ, tg đã giới thiệu hết sức sinh động,

cụ thể về h/a những chiếc xe

Tiếp theo, tác giả lí giải nguyên nhân

xe không kính

Tiếp theo, tác giả lí giải nguyên nhân

xe không kính

HÌNH

ẢNH

CHIẾC

XE

KHÔNG

KÍNH

HÌNH

ẢNH

CHIẾC

XE

KHÔNG

KÍNH

Đánh Giá

“ Không có kính không phải vì xe không có kính”

Nghệ thuật: Dùng cách nói độc đáo: phủ định để khẳng định

Điệp từ “không”, “không có”

Câu thơ dài như câu văn xuôi Giọng điệu thản nhiên như lời phân bua tranh cãi

Nghệ thuật: Dùng cách nói độc đáo: phủ định để khẳng định

Điệp từ “không”, “không có”

Câu thơ dài như câu văn xuôi Giọng điệu thản nhiên như lời phân bua tranh cãi

Chiếc xe ban đầu cũng rất bình thường: cũng đầy đủ các bộ phận

“Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi”

Vẫn là giọng điệu thản nhiên càng gây sự chú ý về vẻ khác lạ của nó.

- Câu thơ thứ 2 nhắc lại hai lần từ “bom” với những động từ mạnh “giật”, “rung”

Vẫn là giọng điệu thản nhiên càng gây sự chú ý về vẻ khác lạ của nó.

- Câu thơ thứ 2 nhắc lại hai lần từ “bom” với những động từ mạnh “giật”, “rung”

Nhà thơ kết hợp với liệt kê: 3 cái không và 1 cái có

Thủ pháp cổ điển, lấy cái “có” để làm nổi bật cái “không”: sự xuất hiện của cái “có” lại càng làm cho

chiếc xe trở nên mất mát, hư tổn

Thủ pháp cổ điển, lấy cái “có” để làm nổi bật cái “không”: sự xuất hiện của cái “có” lại càng làm cho

chiếc xe trở nên mất mát, hư tổn

Chân dung những chiếc

xe không kính còn được miêu

tả kĩ lưỡng hơn trong khổ cuối

Chân dung những chiếc

xe không kính còn được miêu

tả kĩ lưỡng hơn trong khổ cuối

Câu thơ thứ 2 nhắc lại hai lần từ “bom” với những động từ mạnh “giật”, “rung”

Gợi về chiến tranh, lí giải: sự khốc liệt của chiến tranh khiến chiếc xe trở nên không có kính”

“Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước”

“Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước”

Hai câu thơ tô đậm sự biến dạng của những chiếc xe, sau bao mất mát, đổi thay, giờ đây chúng méo

mó đến trần trụi, gần như mất hết cả hệ số an toàn

Hai câu thơ tô đậm sự biến dạng của những chiếc xe, sau bao mất mát, đổi thay, giờ đây chúng méo

mó đến trần trụi, gần như mất hết cả hệ số an toàn

Câu thơ sử dụng điệp ngn: cụm từ “không có” được lặp lại 3 lần.

Hình ảnh chiếc xe cùng với sự biến dạng của nó đã giúp người đọc hình dung rõ nét hơn về hiện thực chiến tranh

Xưa nay, hình ảnh tàu thuyền, xe cộ vào thơ thường được mỹ lệ hóa, lãng mạn hóa nhưng Phạm Tiến Duật đưa

một hình ảnh thực đến trần trụi “những chiếc xe không kính”

Xưa nay, hình ảnh tàu thuyền, xe cộ vào thơ thường được mỹ lệ hóa, lãng mạn hóa nhưng Phạm Tiến Duật đưa

một hình ảnh thực đến trần trụi “những chiếc xe không kính”

Hình ảnh này không hiếm trong chiến tranh nhưng phải có hồn thơ nhạy cảm với nét ngang tàng và tinh

nghịch, thích cái lạ như Phạm Tiến Duật mới nhận ra được và đưa vào thành hình tượng thơ độc đáo của thời

chiến tranh chống Mĩ.

Hình ảnh này không hiếm trong chiến tranh nhưng phải có hồn thơ nhạy cảm với nét ngang tàng và tinh nghịch, thích cái lạ như Phạm Tiến Duật mới nhận ra được và đưa vào thành hình tượng thơ độc đáo của thời

chiến tranh chống Mĩ.

TINH

THẦN

DŨNG

CẢM,

LẠC

QUAN,

YÊU

ĐỜI

TINH

THẦN

DŨNG

CẢM,

LẠC

QUAN,

YÊU

ĐỜI

Khổ 2 khắc họa h/a người lính trong tư thế “nhìn trời, nhìn đất, nhìn thẳng” qua khung cửa xe đã không còn kính chắn gió với những ấn tượng, cảm giác

cụ thể, sinh động khi ngồi trên những chiếc xe không kính

Khổ 2 khắc họa h/a người lính trong tư thế “nhìn trời, nhìn đất, nhìn thẳng” qua khung cửa xe đã không còn kính chắn gió với những ấn tượng, cảm giác

cụ thể, sinh động khi ngồi trên những chiếc xe không kính

Người lái xe như tiếp xúc trực tiếp với thế giới bên ngoài: “Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng/ Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim/ Thấy sao trời và đột ngột cánh chim/ Như sa nhưa ùa vào buồng lái”

Người lái xe như tiếp xúc trực tiếp với thế giới bên ngoài: “Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng/ Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim/ Thấy sao trời và đột ngột cánh chim/ Như sa nhưa ùa vào buồng lái”

Những câu thơ tả thực tới từng chi tiết Tác giả sử dụng điệp ngữ “nhìn thấy”, “thấy”; liệt kê; nhân hóa, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác “gió xoa mắt đắng”

góp phần diễn tả sinh động những cảm giác, ấn tượng đây thử thách của những người lính khi xe lao nhanh trên những quãng đường bằng

Những câu thơ tả thực tới từng chi tiết Tác giả sử dụng điệp ngữ “nhìn thấy”, “thấy”; liệt kê; nhân hóa, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác “gió xoa mắt đắng”

góp phần diễn tả sinh động những cảm giác, ấn tượng đây thử thách của những người lính khi xe lao nhanh trên những quãng đường bằng

TƯ THẾ

HIÊN

NGANG

TỰ TIN

DŨNG

CẢM

TƯ THẾ

HIÊN

NGANG

TỰ TIN

DŨNG

CẢM

“Ung dung buồng lái ta ngồi/ Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”

Câu thơ 6 chữ với nhịp 2/2/2 đều đặn, điệp từ “nhìn” , phép đảo ngữ- tính từ “ung dung” đảo lên đầu câu làm nổi bật tư thế chủ động, tự tin, đường hoàng

của người lính.

Câu thơ 6 chữ với nhịp 2/2/2 đều đặn, điệp từ “nhìn” , phép đảo ngữ- tính từ “ung dung” đảo lên đầu câu làm nổi bật tư thế chủ động, tự tin, đường hoàng

của người lính.

Câu thơ tái hiện cái nhìn: bao quát, rộng mở, tập trung chú ý cao độ; cái nhìn chuyên nghiệp của người lính (nhìn đất để xác định đường đi, nhìn trời là phát

hiện bóng thù)

Câu thơ tái hiện cái nhìn: bao quát, rộng mở, tập trung chú ý cao độ; cái nhìn chuyên nghiệp của người lính (nhìn đất để xác định đường đi, nhìn trời là phát

hiện bóng thù)

Những hình ảnh “gió”, “con đường”, “sao trời”, “cánh chim” vừa thực vừa thơ, là cái thi vị nảy sinh trên những con đường bom rơi đạn nổ Hiện thực thì

khốc liệt, nhưng người chiến sĩ cảm nhận nó bằng một tâm hồn trẻ trung, lãng mạn nhạy cảm, lạc quan, yêu đời, yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp

Những hình ảnh “gió”, “con đường”, “sao trời”, “cánh chim” vừa thực vừa thơ, là cái thi vị nảy sinh trên những con đường bom rơi đạn nổ Hiện thực thì

khốc liệt, nhưng người chiến sĩ cảm nhận nó bằng một tâm hồn trẻ trung, lãng mạn nhạy cảm, lạc quan, yêu đời, yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp

Từ láy “đột ngột”, các động từ “sa” “ùa”, phép so sánh tiếp tục diễn tả cảm giác mạnh, đột ngột của họ khi ngồi trên xe không kính nhất là trên những khúc

cua gấp

Từ láy “đột ngột”, các động từ “sa” “ùa”, phép so sánh tiếp tục diễn tả cảm giác mạnh, đột ngột của họ khi ngồi trên xe không kính nhất là trên những khúc

cua gấp

=>Người lính quả là yêu thiên nhiên, sống hồn nhiên, lạc quan, dũng cảm

Hình ảnh “con đường chạy thẳng vào tim” là một h/a thơ vừa thực lại vừa khái quát Cách nói sáng tạo, người đọc hình dung chiếc xe lao về phía trước, con

đường lùi lại phía sau, cảm giác mạnh với vận tốc khi xe lao nhanh Đó là con đường biểu tượng- Đường Trường sơn, con đường giải phóng miền Nam, con đường chiến đấu vì chính nghĩa vì độc lập tự do

của người lính.

Hình ảnh “con đường chạy thẳng vào tim” là một h/a thơ vừa thực lại vừa khái quát Cách nói sáng tạo, người đọc hình dung chiếc xe lao về phía trước, con

đường lùi lại phía sau, cảm giác mạnh với vận tốc khi xe lao nhanh Đó là con đường biểu tượng- Đường Trường sơn, con đường giải phóng miền Nam, con đường chiến đấu vì chính nghĩa vì độc lập tự do

của người lính.

Cảm giác, ấn tượng, căng thẳng, đầy thử thách song người chiến sĩ không run sợ hoảng hốt Trái lại họ thật sự thoải mái khi tận hưởng niềm vui được hòa nhập với thiên nhiên Tấm kính vỡ kì diệu thay lại là cầu nối giữa thiên nhiên và con người

Cảm giác, ấn tượng, căng thẳng, đầy thử thách song người chiến sĩ không run sợ hoảng hốt Trái lại họ thật sự thoải mái khi tận hưởng niềm vui được hòa nhập với thiên nhiên Tấm kính vỡ kì diệu thay lại là cầu nối giữa thiên nhiên và con người

“Nhìn thẳng” là cái nhìn có vẻ trang nghiêm, bất khuất không thẹn với đất với trời, nhìn thẳng vào mọi gian khổ hy sinh mà không hề run sợ, né tránh Nhìn

thẳng thể hiện dũng khí của người lính với tư thế chủ động lái xe tiến lên phía trước.

“Nhìn thẳng” là cái nhìn có vẻ trang nghiêm, bất khuất không thẹn với đất với trời, nhìn thẳng vào mọi gian khổ hy sinh mà không hề run sợ, né tránh Nhìn

thẳng thể hiện dũng khí của người lính với tư thế chủ động lái xe tiến lên phía trước.

Khổ thơ không chỉ tái hiện ấn tượng cảm giác mà còn hé mở những khó khăn gian khổ của người chiến sĩ khi làm chủ CXKK Không có kính

chắn gió, các anh đối mặt với bao khó khăn, nguy hiểm nào rung, va đập, quăng ném vào buồng lái, vào mặt mũi, thân mình

iễ iễ iễ iễ

iễảm giác về tốc độ và hé mở những khó khăn gian khổ của người chiến sĩ khi làm chủ những CXKK Không có kính chắn gió, các anh đối mặt với bao

khó khăn, nguy hiểm nào: rụng, va đạp, quăng ném… vào buồng lái, vào mặt mũi, thân mình.

Khổ thơ không chỉ tái hiện ấn tượng cảm giác mà còn hé mở những khó khăn gian khổ của người chiến sĩ khi làm chủ CXKK Không có kính

chắn gió, các anh đối mặt với bao khó khăn, nguy hiểm nào rung, va đập, quăng ném vào buồng lái, vào mặt mũi, thân mình

iễ iễ iễ iễ

iễảm giác về tốc độ và hé mở những khó khăn gian khổ của người chiến sĩ khi làm chủ những CXKK Không có kính chắn gió, các anh đối mặt với bao khó khăn, nguy hiểm nào: rụng, va đạp, quăng ném… vào buồng lái, vào mặt mũi, thân mình.

TINH

THẦN

LẠC

QUAN,

DŨNG

CẢM;

THÁI

ĐỘ BẤT

CHẤP

KHÓ

KHĂN

THỬ

THÁCH

; TÂM

HỒN

SÔI NỔI

TRẺ

TRUNG

TINH

THẦN

LẠC

QUAN,

DŨNG

CẢM;

THÁI

ĐỘ BẤT

CHẤP

KHÓ

KHĂN

THỬ

THÁCH

; TÂM

HỒN

SÔI NỔI

TRẺ

TRUNG

Những câu thơ sử dụng điệp cấu trúc: không có, ừ thì, chưa cần, nhấn mạnh thái độ bất chấp khó khăn,, tinh

thần dũng cảm và tâm hồn trẻ trung sôi nổi của những người lính

Những câu thơ sử dụng điệp cấu trúc: không có, ừ thì, chưa cần, nhấn mạnh thái độ bất chấp khó khăn,, tinh

thần dũng cảm và tâm hồn trẻ trung sôi nổi của những người lính

Ngôn ngữ mang đậm tính khẩu ngữ: như những lời nói nôm na mà cứng cỏi Giọng điệu ngang tàng, thản nhiên, tinh nghịch, đậm chất lính.

Không có kính, ừ thì có bụi … Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi

2 khổ thơ với những hình ảnh chân thực về bụi và mưa, về h/a người lính trong khó khăn.

Phép so sánh cụ thể, sinh động: “Bụi phun tóc trắng như người già”, “Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời”

Câu thơ cuối khổ 4, 7 từ nhưng có tới 6 thanh bằng> diễn tả niềm vui phơi phới thênh thênh, khó khăn đã bị đẩy

lùi, chỉ còn lại nhiệt huyết của những người lính.

Câu thơ cuối khổ 4, 7 từ nhưng có tới 6 thanh bằng> diễn tả niềm vui phơi phới thênh thênh, khó khăn đã bị đẩy

lùi, chỉ còn lại nhiệt huyết của những người lính.

Những hình ảnh vừa chân thực, vừa hóm hỉnh nhưng cũng rất sâu sắc: “phì phèo châm điếu thuốc”, “cười ha ha” hay “lái trăm cây số nữa” thể hiện thái độ bất chấp và tâm hồn trẻ trung phơi phới, lạc quan của những

người lính

Những hình ảnh vừa chân thực, vừa hóm hỉnh nhưng cũng rất sâu sắc: “phì phèo châm điếu thuốc”, “cười ha ha” hay “lái trăm cây số nữa” thể hiện thái độ bất chấp và tâm hồn trẻ trung phơi phới, lạc quan của những

người lính

Lời thơ nhẹ nhõm, trôi chảy như những chiếc xe vun vút bươn trải trên đường Có chỗ nhịp nhàng, trong sáng như tiếng hát vút cao

Lời thơ nhẹ nhõm, trôi chảy như những chiếc xe vun vút bươn trải trên đường Có chỗ nhịp nhàng, trong sáng như tiếng hát vút cao

“Các động từ manh: “phun”, “tuôn”, “xối”-> gợi tả chân thực những khó khăn khắc nghiệt của thời tiết.

Đó là những khó khăn có thật Con đường TS mới mở, TNXP phá đá, chặt cây san lấp hố bom để xe đi thẳng ra tiền tuyến Những ngày nắng thì “ Bụi TS nhòa trong trời lửa”, còn những ngày mưa thì “ mưa nguồn chớp bể” Bụi TS biến mài tóc xanh của những chàng trai sau chặng đường hành quân thành bạc trắng như người già Mưa TS khiến họ ngồi trong khoang lái mà tầm tã như ở ngoài trời

Đó là những khó khăn có thật Con đường TS mới mở, TNXP phá đá, chặt cây san lấp hố bom để xe đi thẳng ra tiền tuyến Những ngày nắng thì “ Bụi TS nhòa trong trời lửa”, còn những ngày mưa thì “ mưa nguồn chớp bể” Bụi TS biến mài tóc xanh của những chàng trai sau chặng đường hành quân thành bạc trắng như người già Mưa TS khiến họ ngồi trong khoang lái mà tầm tã như ở ngoài trời

2 KHỔ

THƠ TÁI HIỆN NHỮNG KHÓ

KHĂN GIAN KHỔ

2 KHỔ

THƠ TÁI HIỆN NHỮNG KHÓ

KHĂN GIAN KHỔ

NHÀ THƠ TÁI HIỆN KHÓ KHĂN THỬ THÁCH NHƯNG KHÔNG NHẰM KỂ

KHỔ MÀ

TRÁI LẠI CÀNG TÔ ĐẬM TINH THẦN LẠC QUAN, THÁI ĐỘ BẤT CHẤP KHÓ

KHĂN GIAN KHỔ

NHÀ THƠ TÁI HIỆN KHÓ KHĂN THỬ THÁCH NHƯNG KHÔNG NHẰM KỂ

KHỔ MÀ

TRÁI LẠI CÀNG TÔ ĐẬM TINH THẦN LẠC QUAN, THÁI ĐỘ BẤT CHẤP KHÓ

KHĂN GIAN KHỔ

=> Tất cả góp phần khắc họa tinh thần vượt khó, bất chấp gian khổ hiểm nguy của người lính

Càng khó khăn bao nhiêu thì người lính càng quyết tâm bấy nhiêu Họ đã biến khó khăn thành thuận lợi Họ chấp nhận gian khổ như một điều tất yếu, khó khăn không mảy may ảnh hưởng đến tinh thần của họ Hình ảnh của họ mang một vẻ đẹp kiên cường.

=> Tất cả góp phần khắc họa tinh thần vượt khó, bất chấp gian khổ hiểm nguy của người lính

Càng khó khăn bao nhiêu thì người lính càng quyết tâm bấy nhiêu Họ đã biến khó khăn thành thuận lợi Họ chấp nhận gian khổ như một điều tất yếu, khó khăn không mảy may ảnh hưởng đến tinh thần của họ Hình ảnh của họ mang một vẻ đẹp kiên cường.

Ý CHÍ

CHIẾN

ĐẤU

ĐỂ

GIẢI

PHÓNG

MIỀN

NAM,

THỐN

G

NHẤT

ĐẤT

NƯỚC.

Ý CHÍ

CHIẾN

ĐẤU

ĐỂ

GIẢI

PHÓNG

MIỀN

NAM,

THỐN

G

NHẤT

ĐẤT

NƯỚC.

Chính tình đồng chí, đồng đội đã tiếp thêm sức mạnh để tâm hồn họ phơi phới, lạc quan, để người lính có thêm nhiệt huyết cống hiến: “Võng mắc chông chênh đường xe chạy xanh thêm”.

+ Từ láy “chông chênh” gợi cảm giác bấp bênh không bằng phẳng – đó là những gian khó trên con đường ra trận.

+ Nghệ thuật ẩn dụ: “trời xanh thêm” gợi lên tâm hồn lạc quan, hy vọng, yêu đời của những người lính Đó là niềm tin vào ngày chiến thắng đang đến gần.

+ Điệp ngữ “lại đi”, nhịp 2/2/3 gợi nhịp vận hành của đoàn xe, sau những phút nghỉ ngơi, đoàn xe lại rùng rùng chuyển bánh, khí thế thật khẩn trương, hào hùng,

kiên cường.

Chính tình đồng chí, đồng đội đã tiếp thêm sức mạnh để tâm hồn họ phơi phới, lạc quan, để người lính có thêm nhiệt huyết cống hiến: “Võng mắc chông chênh

đường xe chạy xanh thêm”.

+ Từ láy “chông chênh” gợi cảm giác bấp bênh không bằng phẳng – đó là những gian khó trên con đường ra trận.

+ Nghệ thuật ẩn dụ: “trời xanh thêm” gợi lên tâm hồn lạc quan, hy vọng, yêu đời của những người lính Đó là niềm tin vào ngày chiến thắng đang đến gần.

+ Điệp ngữ “lại đi”, nhịp 2/2/3 gợi nhịp vận hành của đoàn xe, sau những phút nghỉ ngơi, đoàn xe lại rùng rùng chuyển bánh, khí thế thật khẩn trương, hào hùng,

kiên cường.

“Không có kính rồi xe không có đèn” Không có mui xe, thùng xe có nước”

T/g sử dụng điệp ngữ “không”, “không có”, phép liệt kê nhiều cái “không”.

Hồn nhiên, tếu táo nhưng cũng thật cảm động trong không khí đoàn kết, trong tình đồng chí, đồng đội : Những chiếc xe từ trong bom rơi…Lại đi, lại đi trời xanh thêm

Trước hết, tình đồng chí, đồng đội của những người lính là tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của những người lính cùng vào sinh ra tử Sự khốc liệt của chiến tranh đã tạo

nên những “tiểu đội xe không kính” Họ bước ra từ bom đạn khói lửa ác liệt của cuộc chiến, và gắn kết với nhau trong tình đồng chí.

Trước hết, tình đồng chí, đồng đội của những người lính là tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của những người lính cùng vào sinh ra tử Sự khốc liệt của chiến tranh đã tạo

nên những “tiểu đội xe không kính” Họ bước ra từ bom đạn khói lửa ác liệt của cuộc chiến, và gắn kết với nhau trong tình đồng chí.

Những chiếc xe càng ngày càng biến dạng, méo mó đến trần trụi, gần như mất hết cả hệ số an toàn.

Thủ pháp cổ điển, lấy cái “có” để làm nổi bật cái “không”: sự xuất hiện của cái “có” lại càng làm cho chiếc xe trở nên mất mát, hư tổn

Đối lập với tất cả những cái “không có” ở trên là một cái “có” Đó là trái tim – sức mạnh của người lính Sức mạnh con người đã chiến thắng

bom đạn kẻ thù.

Đối lập với tất cả những cái “không có” ở trên là một cái “có” Đó là trái tim – sức mạnh của người lính Sức mạnh con người đã chiến thắng

bom đạn kẻ thù.

Khổ thơ cuối tạo nên kết cấu đối lập, bất ngờ, sâu sắc, đối lập giữa 2 phương diện vật chất và tinh thần, giữa vẻ bên ngoài và bên trong của chiếc xe, giữa cái không và cái có, cái mất và cái được càng làm nổi bật vẻ đẹp của người chiến sĩ

Khổ thơ cuối tạo nên kết cấu đối lập, bất ngờ, sâu sắc, đối lập giữa 2 phương diện vật chất và tinh thần, giữa vẻ bên ngoài và bên trong của chiếc xe, giữa cái không và cái có, cái mất và cái được càng làm nổi bật vẻ đẹp của người chiến sĩ

Tác giả lý giải bất ngờ và chí lí: “chỉ cần trong xe có một trái tim” Mọi thứ của xe có thể không còn nguyên vẹn, chỉ cần vẹn nguyên trái tim

người lính – trái tim vì Miền Nam – thì xe vẫn chạy, ‘tất cả cho tiền tuyến” Đó không chỉ là sự ngoan cường, dũng cảm vượt lên mọi gian khổ

ác liệt mà còn là sức mạnh của tình yêu nước Cội nguồn sức mạnh không phải là vật chất mà là tinh thần, ý chí của con người.

Tác giả lý giải bất ngờ và chí lí: “chỉ cần trong xe có một trái tim” Mọi thứ của xe có thể không còn nguyên vẹn, chỉ cần vẹn nguyên trái tim

người lính – trái tim vì Miền Nam – thì xe vẫn chạy, ‘tất cả cho tiền tuyến” Đó không chỉ là sự ngoan cường, dũng cảm vượt lên mọi gian khổ

ác liệt mà còn là sức mạnh của tình yêu nước Cội nguồn sức mạnh không phải là vật chất mà là tinh thần, ý chí của con người.

Tình đồng chí của họ còn là tình cảm bạn bè sôi nổi thắm thiết Sau những cung đường đầy bom đạn hiểm nguy, họ lại gặp nhau trong cái bắt tay vô cùng sôi nổi: “Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi” Họ không cần mở cửa xe, bắt tay qua ô cửa kính vỡ, thoải mái, tự hào và thắm tình đồng đội Chỉ một cái bắt tay cũng ấm lòng, đủ động viên nhau,

cảm thông với nhau Cái bắt tay truyền cho nhau cả tâm hồn, tình cảm

Tình đồng chí của họ còn là tình cảm bạn bè sôi nổi thắm thiết Sau những cung đường đầy bom đạn hiểm nguy, họ lại gặp nhau trong cái bắt tay vô cùng sôi nổi: “Bắt tay

qua cửa kính vỡ rồi” Họ không cần mở cửa xe, bắt tay qua ô cửa kính vỡ, thoải mái, tự hào và thắm tình đồng đội Chỉ một cái bắt tay cũng ấm lòng, đủ động viên nhau,

cảm thông với nhau Cái bắt tay truyền cho nhau cả tâm hồn, tình cảm

Tình cảm ấy còn thắm thiết như ruột thịt, như anh em trong gia đình “Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời – chung bát đũa nghĩa là gia đình ấy” – một cách định nghĩa

về gia đình thật lạ, thật tếu táo, hóm hỉnh nhưng tình cảm thật sâu nặng, thiêng liêng Gắn bó với nhau trong chiến đấu, họ lại càng gắn bó với nhau trong đời thường.

Tình cảm ấy còn thắm thiết như ruột thịt, như anh em trong gia đình “Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời – chung bát đũa nghĩa là gia đình ấy” – một cách định nghĩa

về gia đình thật lạ, thật tếu táo, hóm hỉnh nhưng tình cảm thật sâu nặng, thiêng liêng Gắn bó với nhau trong chiến đấu, họ lại càng gắn bó với nhau trong đời thường.

Chiếc xe ngày càng hỏng hóc nặng nề, nhưng điều kỳ lạ là những chiếc xe vẫn băng ra chiến trường

TÌNH

ĐỒNG

CHÍ,

ĐỒNG

ĐỘI

SÂU

SẮC.

TÌNH

ĐỒNG

CHÍ,

ĐỒNG

ĐỘI

SÂU

SẮC.

TRƯỚC HẾT, NGAY Ở HAI CÂU ĐẦU KHỔ

CUỐI, NHÀ THƠ

ĐÃ TÁI HIỆN CHÂN DUNG

“HOÀN HẢO”

CỦA CHIẾC XE

TRƯỚC HẾT, NGAY Ở HAI CÂU ĐẦU KHỔ

CUỐI, NHÀ THƠ

ĐÃ TÁI HIỆN CHÂN DUNG

“HOÀN HẢO”

CỦA CHIẾC XE

HÌNH ẢNH NHỮNG CHIẾC

XE KHÔNG CHỈ GỢI VỀ HIỆN THỰC KHỐC LIỆT CỦA CUỘC CHIẾN MÀ NÓ

CÒN GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CHÂN DUNG TINH THẦN CỦA NGƯỜI LÍNH

HÌNH ẢNH NHỮNG CHIẾC

XE KHÔNG CHỈ GỢI VỀ HIỆN THỰC KHỐC LIỆT CỦA CUỘC CHIẾN MÀ NÓ

CÒN GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CHÂN DUNG TINH THẦN CỦA NGƯỜI LÍNH

“Trái tim” trở thành nhãn tự bài thơ, cô đúc ý toàn bài, hội tụ vẻ đẹp của người lính và để lại cảm xúc sâu lắng trong lòng người đọc.

Hình ảnh hoán dụ, ẩn dụ “trái tim”: là hình ảnh hội tụ vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất của người chiến sĩ lái xe “Trái tim” là chỉ người lính,

đồng thời cũng là hình ảnh biểu tượng cho tinh thần, ý chí chiến đấu sắt son và lòng yêu nước nồng nàn của họ

Hình ảnh hoán dụ, ẩn dụ “trái tim”: là hình ảnh hội tụ vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất của người chiến sĩ lái xe “Trái tim” là chỉ người lính,

đồng thời cũng là hình ảnh biểu tượng cho tinh thần, ý chí chiến đấu sắt son và lòng yêu nước nồng nàn của họ

- Thế hệ trẻ thời kháng chiến chống Mĩ là thế hệ sống rất đẹp, rất anh hùng Họ ý thức sâu sắc về sứ mệnh lịch sử của mình, trong gian khổ, hy sinh vẫn phơi phới lạc quan Như lời nhà thơ Tố Hữu, họ là thế hệ

“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước – Mà lòng phơi phới dậy tương lai” hay “Đi chiến trường như chảy hội mùa xuân” hay “mưa bom bảo đạn lòng thanh thản” Chính vì vậy, mãi mãi các thế hệ người Việt

vẫn tự hào, khâm phục và biết hơn họ

- Thế hệ trẻ thời kháng chiến chống Mĩ là thế hệ sống rất đẹp, rất anh hùng Họ ý thức sâu sắc về sứ mệnh lịch sử của mình, trong gian khổ, hy sinh vẫn phơi phới lạc quan Như lời nhà thơ Tố Hữu, họ là thế hệ

“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước – Mà lòng phơi phới dậy tương lai” hay “Đi chiến trường như chảy hội mùa xuân” hay “mưa bom bảo đạn lòng thanh thản” Chính vì vậy, mãi mãi các thế hệ người Việt

vẫn tự hào, khâm phục và biết hơn họ

Những người lính trong “Đồng chí” và “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” cho thấy hình ảnh người lính

trong hai thời kỳ chống Pháp và chống Mĩ có những nét chung: lòng yêu nước, dũng cảm, sẵn sàng hy

sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc; thái độ bất chấp mọi khó khăn, gian khổ, hiểm nguy, sống lạc quan, có tình đồng chí đồng đội thắm thiết

Những người lính trong “Đồng chí” và “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” cho thấy hình ảnh người lính

trong hai thời kỳ chống Pháp và chống Mĩ có những nét chung: lòng yêu nước, dũng cảm, sẵn sàng hy

sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc; thái độ bất chấp mọi khó khăn, gian khổ, hiểm nguy, sống lạc quan, có tình đồng chí đồng đội thắm thiết

“Đồng chí” thể hiện hình ảnh người lính hầu hết xuất thân từ nông dân, từ thân phận nô lệ nghèo khổ mà đi vào kháng chiến với muôn vàn khó khăn, thiếu thốn Cách mạng chính là sự giải thoát cho số phận đau khổ tối tăm của họ Hiếm có sự ung dung tự tại nhưng lại rất đoàn kết gắn bó yêu thương nhau

“Đồng chí” thể hiện hình ảnh người lính hầu hết xuất thân từ nông dân, từ thân phận nô lệ nghèo khổ mà đi vào kháng chiến với muôn vàn khó khăn, thiếu thốn Cách mạng chính là sự giải thoát cho số phận đau khổ tối tăm của họ Hiếm có sự ung dung tự tại nhưng lại rất đoàn kết gắn bó yêu thương nhau

Trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, người lính đi vào cuộc chiến đấu với ý thức giác ngộ về lý tưởng độc lập tự do gắn với chủ nghĩa xã hội Họ ý thức sâu sắc về trách nhiệm của thế hệ mình Họ sống trẻ trung, yêu đời, lạc quan, tự tin Hình ảnh của họ được thể hiện trong một thời điểm quyết liệt và khẩn trương hơn Đó là một thế hệ anh hùng, hiên ngang, mạnh mẽ

Trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, người lính đi vào cuộc chiến đấu với ý thức giác ngộ về lý tưởng độc lập tự do gắn với chủ nghĩa xã hội Họ ý thức sâu sắc về trách nhiệm của thế hệ mình Họ sống trẻ trung, yêu đời, lạc quan, tự tin Hình ảnh của họ được thể hiện trong một thời điểm quyết liệt và khẩn trương hơn Đó là một thế hệ anh hùng, hiên ngang, mạnh mẽ

CẢM

NGHĨ VỀ

THẾ HỆ

TRẺ THỜI

KHÁNG

CHIẾN

CHỐNG

MĨ QUA

HÌNH ẢNH

NGƯỜI

LÍNH

TRONG

BÀI THƠ

SO SÁNH

HÌNH ẢNH

NGƯỜI

LÍNH Ở

BÀI THƠ

NÀY VỚI

BÀI ĐỒNG

CHÍ:

CẢM

NGHĨ VỀ

THẾ HỆ

TRẺ THỜI

KHÁNG

CHIẾN

CHỐNG

MĨ QUA

HÌNH ẢNH

NGƯỜI

LÍNH

TRONG

BÀI THƠ

SO SÁNH

HÌNH ẢNH

NGƯỜI

LÍNH Ở

BÀI THƠ

NÀY VỚI

BÀI ĐỒNG

CHÍ:

GIỐNG NHAU

GIỐNG NHAU

KHÁC NHAU KHÁC NHAU