SKKN một số biện pháp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho học sinh bán trú

17 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi Hội đồng xét công sáng kiến trường Tiểu học xã Pắc Ta Chúng tôi ghi tên dưới đây Số TT Họ và tên Ngày tháng năm sinh Nơi công tác (hoặc nơi thường trú) Chức danh Trình độ chuyên môn Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến Ghi chú 1 Tạ Thị Diện 2031990 Trường Tiểu học xã Pắc Ta Văn thư Lưu trữ Cao đẳng 60% 2 Trần Thị Hương 08021988 Trường Tiểu học xã Pắc Ta Y tế Trung cấp 40% Là tác.

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng xét công sáng kiến trường Tiểu học xã Pắc Ta

Chúng tôi ghi tên dưới đây:

Số

TT Họ và tên

Ngày tháng năm sinh

Nơi công tác (hoặc nơi thường trú)

Chức danh

Trình độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo

ra sáng kiến

Ghi chú

1 Tạ Thị Diện 20/3/1990 Trường Tiểu

học xã Pắc Ta

Văn thư-Lưu trữ Cao đẳng 60%

2 Trần Thị Hương 08/02/1988 Trường Tiểu

học xã Pắc Ta Y tế Trung cấp 40%

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số biện pháp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho học sinh bán trú tại trường Tiểu học xã Pắc Ta”.

* Đơn vị áp dụng sáng kiến: Trường Tiểu học xã Pắc Ta

Địa chỉ: Bản Sơn Hà - xã Pắc Ta - huyện Tân Uyên - tỉnh Lai Châu

Điện thoại: 0978109343

* Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý Vệ sinh ATTP trong trường học

* Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ ngày 15 tháng 9 năm 2020 đến ngày 30 tháng 03 năm 2021

* Mô tả bản chất của sáng kiến

+ Thực trạng chung

Ngày nay trên phương tiện thông tin đại chúng đã đưa tin nhiều vụ ngộ độc

và mất VSATTP xảy ra trong nhà hàng, quán ăn và các cơ sở giáo dục

Những vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm của một số cơ sở chế biến thựcphẩm trên những kênh truyền hình, báo chí, các hình ảnh và hoạt động ảnh hưởng xấu đến chất lượng sản phẩm của nhiều mặt hàng như: Nội tạng thịt heo hết hạn được nhập về, sữa tươi có chứa Milamine, hạt dưa tẩm chất gây ung thư Làm cho phụ huynh có con em tham gia ở bán trú và người tiêu dùng hoan mang, lo lắng đồng thời làm mất uy tín của nhà trường, của cán bộ giáo viên Vì vậy công

tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm phải được đặt lên hàng đầu, không để dịch bệnh, ngộ độc thực phẩm xảy ra trong nhà trường là nhiệm vụ cần thiết

An toàn vệ sinh thực phẩm có tác động tới kinh tế và xã hội Đối với nước ta cũng như nhiều nước đang phát triển, lương thực thực phẩm là một loại sản phẩm chiến lược, ngoài ý nghĩa kinh tế còn có ý nghĩa chính trị, xã hội rất quan trọng Vệ sinh thực phẩm nhằm tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế Đặc biệt trong các bếp ăn tập thể

và nhất là trong các trường học thì vấn đề đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho các

em học sinh của cán bộ giáo viên nhân viên càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết Thực tế chúng ta đã được nghe thấy rất nhiều những vụ ngộ độc tập thể trong các trường học hay trong các khu công nghiệp với hàng ngàn công nhân Nó không chỉ gây

ra hậu quả về thể xác lẫn tinh thần mà nó còn là mối nguy hiểm thường trực cho chúng

ta trong cuộc sống ngày nay

Những năm qua công tác an toàn thực phẩm cho học sinh đã được nhà trường và các cơ quan đoàn thể và nhân dân đặc biệt chú ý quan tâm Việc lựa chọn các nhà cung cấp có đủ năng lực cung cấp thực phẩm sạch và an toàn được các cơ quan chức năng xác nhận được các trường đặc biệt quan tâm Chất lượng thực phẩm dần nâng lên, hàm lượng dinh dưỡng trong các bữa ăn dần được cải thiện Sức khỏe học sinh dần được ổn định và nâng cao Trong những năm qua trên địa bàn huyện không để xảy ra tình trạng ngộ độc thực phẩm nói chung và các bếp

ăn tập thể nói riêng

* Thực trạng cụ thể

+ Thuận lợi: Trường Tiểu học xã Pắc Ta đóng trên địa bàn bản Hoàng Hà Với 05 điểm trường nằm ở trung tâm các bản với tổng số 33 lớp/816 học sinh Là địa bàn có vị trí địa lý tương đối thuận lợi, có đường quốc lộ 32 là huyết mạch giao thông, giao lưu kinh tế - văn hóa giữa xã, huyện và tỉnh với diện tích tự nhiên của

xã là 9.665,17 ha, gồm các dân tộc Thái, Kinh, Mông, Khơ Mú, Dao và một số dân tộc khác

Năm học 2020 - 2021 trường có 85 học sinh ở bán trú và hơn 200 em ăn trưa tại trường theo mô hình cặp lồng cơm Vì vậy việc huy động tỉ lệ chuyên cần được duy trì tương đối đảm bảo

+ Khó khăn: Việc kiểm tra nguồn thực phẩm được cung cấp hàng ngày còn gặp khó khăn do ở xa trung tâm nên chưa có sự kiểm soát thường xuyên của cơ quan chức năng huyện

Việc quản lý VSATTP cho số học sinh mang cặp lồng cơm là rất khó khăn

do điều kiện gia đình học sinh khác nhau vì vậy chất lượng các bữa ăn của các em cũng khác nhau Chất lượng các bữa ăn của học sinh được gia đình chuẩn bị cũng

đa dạng vì thế công tác kiểm tra VSATTP của các em học sinh này còn gặp nhiều vướng mắc

Việc quản lý các cặp lồng cơm của các em khi đến trường cũng còn nhiều bất cập như thiếu các dụng cụ để lưu trữ, ủ ấm Số học sinh mang cặp lồng cơm còn rải rác ở các lớp nên cũng làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng các bữa

ăn của các em

Trong thực tế hiện nay có nhiều vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra trong nhà hàng, quán ăn và các cơ sở giáo dục Những vi phạm về VSATTP của một số cơ sở chế biến thực phẩm như: Nội tạng thịt heo hết hạn được nhập về, sữa tươi có chứa Milamine, hạt dưa tẩm chất gây ung thư được bán tràn lan trong các cửa hàng tạp hóa, trước cổng trường… Làm cho tiêu dùng và phụ huynh có con em tham gia ở bán trú hoang mang, lo lắng Vì vậy công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm phải được đặt lên hàng đầu, không để dịch bệnh, ngộ độc thực phẩm xảy ra trong nhà trường là nhiệm vụ cần thiết

Xuất phát từ thực tế đó, chúng tôi luôn trăn trở suy nghĩ làm thế nào để đảm bảo VSATTP vừa góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn, thu hút học sinh tới trường và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện từ những trăn trở trên

chúng tôi mạnh dạn đưa ra “Một số biện pháp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho học sinh bán trú tại trường Tiểu học xã Pắc Ta”

* Nguyên nhân.

- Nguyên nhân khách quan: Do nhà trường xa các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm, xa chợ, xa khu trồng trọt rau, củ, quả đảm bảo chất lượng nên việc kiểm soát thực phẩm là rất khó khăn có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và chế độ dinh dưỡng trong các bữa ăn

- Nguyên nhân chủ quan: Nhân viên nấu ăn và phụ trách bếp ăn đã được bồi dưỡng kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm Tuy nhiên việc kiểm tra vệ sinh còn gặp khó khăn do không có dụng cụ, hóa chất để kiểm tra

Cơ sở vật chất nhà trường chưa thực sự đảm bảo để bố trí bếp nấu ăn theo hướng một chiều

Việc kiểm soát theo dõi thời hạn các bộ hồ sơ của các nhà cung cấp còn chưa thường xuyên

Công tác tổ chức tập huấn, hướng dẫn thực hiện vệ sinh ATTP còn ít

Khảo sát tâm lý học sinh tháng 9/2020

ST

* Các giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch

* Ưu điểm:

Ngay từ đầu năm học theo sự chỉ đạo của các cấp trên tôi đã tham mưu với Ban quản lý bán trú xây dựng kế hoạch chăm sóc nuôi dưỡng và nội dung vệ sinh

an toàn thực phẩm

Xây dựng thực đơn hàng ngày, hàng tuần, cân đối dinh dưỡng và triển khai tới cha mẹ học sinh

Triển khai kế hoạch đảm bảo nâng cao chất lượng về vệ sinh an toàn thực phẩm

* Nhược điểm: Thực đơn xây dựng đôi lúc chưa thực sự hài hòa giữa các bữa, các ngày trong tuần Thực đơn còn đơn điệu chưa thực sự phong phú

Giải pháp 2: Công tác phối hợp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

* Ưu điểm: Hằng năm vào đầu năm học nhà trường tổ chức họp ban giám hiệu với các đoàn thể thống nhất thực đơn của học sinh và lựa chọn nhà cung cấp

về ký hợp đồng mua bán thực phẩm và cam kết đảm bảo điều kiện về chất lượng

và vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm báo giá cả hợp lý, ổn định

* Nhược điểm: Một số nhà cung cấp thực phẩm chưa đảm bảo các điều kiện pháp lý như thiếu các loại hồ sơ, giấy chứng nhận, chất lượng thực phẩm cung cấp chưa thực sự đảm bảo

* Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

+ Tính mới của giải pháp:

Học sinh thích ăn ở tại nhà trường, ham học tập, yêu thầy, mến bạn, ngoan ngoãn, lễ phép các em được ăn ngon giúp các em biết tham gia xây dựng vào thực đơn ăn trong tuần Phụ huynh học sinh tin tưởng thầy cô giáo, yên tâm khi cho con

em ăn ở tại nhà trường, các cơ quan ban ngành tại địa phương đồng tình và ủng hộ công tác tổ chức nuôi dưỡng của nhà trường Nhân viên nấu ăn và phụ trách bếp ăn

có đầy đủ kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm, quy trình chế biến và áp dụng linh hoạt trong việc chế biến các món ăn Từ việc nâng cao chất lượng bữa ăn tạo động lực và hứng thú cho các em ăn ở bán trú từ đó nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy và học Tỉ lệ chuyên cần của học sinh bán trú đạt 100%

Giải pháp 1: Bồi dưỡng kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm.

- Điểm mới: Giúp nhân viên nấu ăn, phụ trách bếp ăn và những giáo viên có học sinh bán trú có kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm

- Nội dung: Bồi dưỡng kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm trong nhà trường

- Cách thực hiện: Nhà trường đã cử các đồng chí phụ trách bếp ăn và nhân viên nấu ăn đi tham gia lớp bồi dưỡng kiến thức an toàn thực phẩm tại Trung tâm y

tế huyện là 03 đồng chí, 03 đồng chí sau khi được bồi dưỡng đã hoàn thành bài kiểm tra kiến thức về ATTP và đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm Những đồng chí nhân viên còn lại và giáo viên được bồi dưỡng tại nhà trường vào tháng 9 trong thời gian 01 ngày, số lượng người tham gia

có 13 đồng chí, sau khi được bồi dưỡng kiến thức, nhà trường đã cho khảo sát và làm bài kiểm tra trắc nghiệm, kết quả đạt được là 13/13 đồng chí nắm chắc kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm

Giải pháp 2: Đảm bảo về cơ sở vật chất, thiết bị dụng cụ nấu ăn.

- Điểm mới: Có nhà bếp được bố trí theo hướng 1 chiều, nhà ăn, tủ chứa thức

ăn, dụng cụ chế biến thức ăn đảm bảo

- Nội dung: Tu sửa nhà ăn, mua sắm tủ đựng thức ăn và các dụng cụ cần thiết khác

- Cách thực hiện:

Tu sửa nhà ăn: Trong năm học 2020 - 2021 nhà trường đã tham mưu với Phòng Tài chính huyện bổ sung kinh phí tu sửa lại nhà ăn cho học sinh bán trú với diện tích 100m2 đảm bảo chỗ ngồi ăn cho học sinh, không gian sạch sẽ, thoáng mát đảm bảo vệ sinh

Phương tiện dự trữ thực phẩm: Nhà trường đã mua sắm 01 tủ lạnh để phục vụ cho công tác lưu trữ thức ăn và lưu mẫu thực phẩm hàng ngày, 01 tủ bảo quản thức

ăn chín đảm bảo an toàn vệ sinh 01 giá đựng xoong, nồi, 01 giá đựng bát, đĩa cho học sinh sau khi dọn rửa sẽ úp khô ráo, sạch sẽ

Ảnh: Giá đựng bát, đĩa, xoong nồi

Dụng cụ tổ chức nấu ăn: Nhà trường đã tổ chức mua sắm những dụng cụ phục

vụ cho nấu ăn gồm: Xoong, nồi, bát, đĩa, đũa, chậu, rổ, dao, thớt đảm bảo đầy đủ cho công tác nấu ăn trong nhà trường Nhà trường cũng mua sắm các dụng cụ bảo

hộ cho nhân viên nấu ăn như: Tạp dề, mũ chụp tóc, khẩu trang, găng tay để đảm bảo vệ sinh trong quá trình chế biến

Ảnh: Tủ bảo quản thức ăn chín trước khi học sinh ăn

Ảnh: Nhân viên nấu ăn đeo mũ chụp tóc, tạp dề, găng tay đúng quy định

Giải pháp 3: Lựa chọn nguồn thực phẩm.

- Điểm mới: Lựa chọn nguồn thực phẩm đảm bảo vệ sinh và dinh dưỡng

- Nội dung: Kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm khâu chế biến nấu nướng, khâu bảo quản

- Cách thực hiện: Lựa chọn nhà cung ứng thực phẩm có uy tín, có đầy đủ cơ

sở pháp lý để cung ứng thực phẩm cho nhà trường Do trường cách xa trung tâm huyện 25km nên ngay từ đầu năm học 2020 - 2021 nhà trường đã kí hợp đồng mua thực phẩm với ông Văn Tiến Mậu địa chỉ Tổ 21 thị trấn Tân Uyên - Lai Châu Ông Nguyễn Văn Định tại bản Sơn Hà - Pắc Ta - Tân Uyên - Lai Châu Trong hợp đồng

đã ghi rõ phải cung cấp thực phẩm rõ nguồn gốc và đảm bảo chất lượng Hàng ngày đều cung cấp thực phẩm cho nhà trường với số lượng cần Chủ cơ sở cung cấp thực phẩm cho nhà trường có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm do cơ quan tổ chức có thẩm quyền cấp

Ảnh: Hợp đồng kinh tế

Ảnh: Giấy xác nhận kiến thức về an toàn thực phẩm của nhà cung cấp thực phẩm

Nhận và bảo quản thực phẩm: Cán bộ y tế cùng Ban Giám hiệu và ban quản lý bán trú, thường xuyên kiểm tra thực phẩm trước khi giao nhận, thực phẩm khi giao có vấn đề gì thì nhà trường sẽ không nhận và trả lại nhà cung cấp

Ngay từ đầu năm học ban quản lý bán trú đã phát động học sinh bán trú trồng và chăm sóc vườn rau cung cấp rau cho chính các em hàng ngày, đảm bảo vệ sinh hạn chế ngộ độc thực phẩm

Ảnh: Vườn rau học sinh bán trú

Thực phẩm nhận về nếu chưa nấu ngay được bảo quản ở ngăn đá của tủ lạnh, rau bảo quản ở ngăn mát của tủ lạnh trong thời gian tối đa là 48h đồng hồ Các

thực phẩm trước khi cho vào tủ lạnh phải được rửa sạch sẽ, bọc kín, tránh bị vi khuẩn xâm nhập

Quá trình sơ chế thực phẩm: Mặc quần áo bảo hộ, đeo tạp dề, khẩu trang, đi ủng và rửa tay sạch sẽ Đối với rau phải được rửa từng tàu lá dưới vòi nước chảy

và được rửa nhiều lần nước Nước cuối cùng phải được ngâm nước muối trong vòng 10 phút

Ảnh: Thực phẩm được sơ chế sạch sẽ trước khi nấu

Đối với thực phẩm tươi sống phải được rửa sạch nhiều lần nước, thái chặt, băm ở vị trí khô ráo, sạch sẽ

Giải pháp 4: Phân công phụ trách bếp ăn.

- Điểm mới: Gắn trách nhiệm cá nhân với nhiệm vụ được giao.

- Cách thực hiện: Ban Quản lý bán trú xây dựng lịch phụ trách bếp ăn đối với cán bộ phụ trách bếp ăn Nhà trường có 02 cán bộ trực tiếp phụ trách bếp ăn trong các buổi nấu ăn trong tuần

Trách nhiệm của cán bộ phụ trách bếp ăn: Chịu trách nhiệm toàn bộ về an toàn thực phẩm, chế độ dinh dưỡng trong các bữa ăn trước Ban Quản lý bán trú Nhiệm vụ của cán bộ phụ trách bếp ăn là trực tiếp giám sát quá trình nhập, xuất, bảo quản thực phẩm, quá trình sơ chế, chế biến thức ăn

Kiểm tra đột xuất: Ban quản lý bán trú phối hợp với Ban chấp hành công đoàn

và Ban thanh tra nhân dân nhà trường tăng cường công tác kiểm tra đột xuất để đảm bảo công tác vệ sinh an toàn thực phẩm và đúng quy trình nấu ăn

Giải pháp 5: Thực hiện chế độ kiểm thực 3 bước và lưu mẫu thức ăn đúng quy định.

- Điểm mới: Nhằm để thuận lợi cho việc quản lý và đảm bảo các yêu cầu về

an toàn thực phẩm

- Nội dung: Thực hiện đảm bảo chế độ kiểm thực 3 bước theo hướng dẫn của

Bộ y tế Dụng cụ lưu mẫu thức ăn sống và chín phải đảm bảo về số lượng cũng như vệ sinh

- Cách thực hiện: Vì nhà trường có 01 cán bộ y tế học đường hàng ngày tiến hành thực hiện 3 bước kiểm thực theo hướng dẫn của Bộ y tế

Việc thực hiện lưu mẫu thực phẩm sống và chín đúng quy trình tại ngăn mát của tủ lạnh nhà trường, trên mỗi hộp lưu mẫu đều có tem ghi rõ tên thực phẩm, ngày, giờ, tên người lưu Tiến hành lưu mẫu thức ăn theo quy định

Ảnh: Tủ lưu mẫu thức ăn

Phụ trách bếp ăn tiến hành các bước kiểm thực bắt đầu từ khi nhận thực phẩm, nhập kho Phải quan sát màu sắc của thực phẩm, thịt không được ôi thiu, rau

củ quả còn xanh và không bị dập nát, thịt lợn phải có dấu kiểm dịch Thực phẩm khô đóng gói phải có tên, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, còn hạn sử dụng, các chất phụ gia được cho phép, không bị ẩm mốc, không bị chảy nước

Thực phẩm tươi sống bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh Thực phẩm rau, củ, quả phải để trên giá cao

Hàng ngày phụ trách bếp ăn lưu mẫu phải có đầy đủ sổ sách ghi chép việc thực hiện 3 bước kiểm thực và thực hiện lưu mẫu theo hướng dẫn của Bộ y tế Cụ thể như sau:

+ Kiểm thực bước 1:

Kiểm tra nguồn nguyên liệu thực phẩm nhập vào: Khi nhận thực phẩm từ nhà cung cấp cần kiểm tra và ghi chép vào bảng kiểm thực các thông tin sau:

- Ngày giờ nhập nguyên liệu thực phẩm, tên nguyên liệu thực phẩm

- Số lượng nhập

- Nguồn gốc (địa chỉ) của thực phẩm, đối với thực phẩm tươi sống là thịt cần

có dấu kiểm dịch hoặc số, giấy kiểm dịch kèm theo, đối với thực phẩm chế biến đóng gói cần tên hiệu, loại bao bì (kín, hở), hạn sử dụng

- Số giấy chứng nhận về VSATTP của nhà cung ứng

- Tình trạng cảm quan của nguyên liệu thực phẩm khi nhập

- Điều kiện bảo quản

- Các xét nghiệm kèm theo (nếu có)

Ảnh: Bảng kiểm thực bước 1 + Kiểm thực bước 2:

Kiểm tra thực phẩm từ quá trình xuất kho để sơ chế, chế biến cho đến khi ăn Trước khi sơ chế và chế biến cần kiểm tra và ghi chép vào bảng kiểm thực các thông tin sau:

- Ca ăn, ngày giờ chế biến,

- Tên nguyên liệu thực phẩm

- Số lượng đưa vào chế biến