đề tài anh chị nghĩ gì về những khu rừng đang ngày càng bị tàn phá

Lòng yêu thương con người, yêu quêhương đất nước, lối sống giản dị, trong sáng của Bác Hồ đã được thể hiện qua rất nhiều hành động, việc làm mà sách báo đãviết về Bác.Kết luận : Noi gươ

Trang 1

Đề tài: Anh chị nghĩ gì về những khu rừng

đang ngày càng bị tàn phá?

Trang 2

Mục lục

Thân bài 9

1.Vai trò của rừng, của cây xanh đối với con người 9

Rừng che bộ đội,rừng vây quân thù.” 10

3.Hậu quả 10

Kết luận 10

II/Bài làm cần phải đạt được những ý cơ bản sau: 10

III/Phương pháp nghị luận: 10

Giải thích,bình luận,chứng minh 10

I/Mở bài 10

II/Thân bài 10

2)Bình luận mở rộng 11

3)Chứng minh mở rộng bằng thực tế cuộc sống 11

III/Kết luận 11

Đề này cần : 11

3 Chứng minh, bình luận, mở rộng 11

B BÀI LÀM THAM KHẢO : 12

Mở bài : 12

Thân bài: 12

Kết luận : 12

Mở bài 13

Thân bài 13

3 Bình luận, mở rộng 13

Kết luận 13

Đề này cần: 13

2.Chứng minh bằng thực tế và văn học 14

B BÀI LÀM THAM KHẢO 14

I/ Mở bài 14

II/ Thân bài 14

2) Tuy nhiên xét về quan điểm nhân sinh, Bắc Cực vẫn còn chưa phải là nơi lạnh giá nhất 14

3) Xét về phương diện trái tim, nơi lạnh giá nhất phải là nơi không có tình thương 14

4) Thế nào là tình thương và vai trò, ý nghĩa của nó đối với cuộc sống con người 14

III/ Kết luận 15

2.Thế nào là lẽ sống đẹp “Có vay có trả,có ích cho đời” 15

3.Chứng minh bằng thực tế và hình tượng văn học 15

4.Phê phán lối sống chưa đẹp của một số bộ phận thanh niên 15

I/ Mở bài 15

…“Nếu là con chim, chiếc lá 15

II/ Thân bài 15

“Ta lại hành quân như năm nào đánh Mĩ 16

III/ Kết luận 16

Đề này cần : 16

2 Bình luận mở rộng 16

Mở bài : 17

Thân bài 17

2 Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói 17

3 Cơ hội là điều hiếm gặp trong đời người 17

Kết luận 18

1 Nội dung ý nghĩa cơ bản của câu nói 18

Thân bài: 18

Trang 3

Kết luận: 19

Mở bài: 19

Thân bài: 19

Kết luận 20

Mở bài : 20

Y 1 Giải thích ý kiến của tổng thốngs Mĩ A – Lin – Côn 20

Y2 Bàn luận về trung thực trong thi và trong cuộc sống 20

Thân bài 22

2 Lợi ích của việc “ Học đi đôi với hành” 22

4 Liên hệ bản thân 22

Mở bài 22

Thân bài 22

Kết luận 23

A HƯỚNG DẪN LÀM BÀI 23

1 Giải thích 23

2 Bàn luận về lòng dũng cảm 23

3 Bài học về nhận thức và hành động 23

Mở bài: 23

Thân bài 24

1 Thế nào là người có lòng dũng cảm, ý nghĩa, vai trò của nó 24

2 Bình luận : bàn về lòng dũng cảm 24

3 Bài học nhận thức hành động 24

Kết luận : 24

Bài này cần: 24

1 Giải thích câu nói: 24

3 Chứng mình bằng tài liệu thực tế, và thơ văn 24

Mở bài : 25

Thân bài 25

1 Thế nào là nghèo nàn về vật chất và tâm hồn 25

2 Nghèo nàn về tâm hồn rất khó chữa 25

4 Sống có lý tưởng, có mục đích cao đẹp để tâm hồn giàu có 25

Kết luận 25

1 Giải thích ngắn gọn khái niệm và nội dung câu nói: 26

2 Bình luận mở rộng 26

3 Lấy thực tế để chứng minh làm sáng tỏ ý kiến của mình 26

BÀI LÀM THAM KHẢO 26

II Thân bài: 26

1 Giải thích khái niệm và nội dung câu nói 26

2 Nội dung câu nói: Đề cao vai trò, ý nghĩa của người bạn tốt 26

3 Vì sao bạn tốt lại có vai trò quan trọng như vậy đối với bản thân? 26

III.Kết luận 27

2 Bình luận 27

3 Liên hệ 27

Mở bài: 27

Thân bài: 27

Trang 4

1 Giải thích câu ngạn ngữ 27

2 Lợi ích của việc học, nâng cao học vấn 27

3 Làm thế nào để có học vấn cao 28

Kết luận 28

I.Mở bài: 28

II.Thân bài: 28

1 Vai trò của thời trang, ăn mặc, trang điểm 28

2 Nhưng phải sử dụng thời trang ăn mặc như thế nào? 28

3 Phê phán lối ăn mặc lập dị chạy theo mốt giật gân, không thích hợp với quan điểm thẩm mỹ, văn hoá của người Việt Nam hiện đại 28

"Bình luận nâng cao" 29

III Kết luận: 29

2 Bàn luận 29

3 Liên hệ 29

Mở bài: 29

Thân bài: 29

3 Mọi người nuôi dưỡng ý thức và hành động thiết thực ủng hộ quỹ vì người nghèo 30

Kết luận 30

Mở bài: 30

Thân bài 30

1 Nguồn nước sạch là tài nguyên quý hiếm 30

2 Phải hành động để bảo tồn nguồn nước sạch cho nhân loại 31

3 Tuyên truyền giáo dục và lên án các hành động ô nhiễm môi trường, phá hoại nguồn nước 31

Kết luận 31

1 Giải thích và tìm ý 31

2 Bình luận về bản lĩnh tu dưỡng đạo đức, phòng chống sự xâm nhập của thói xấu 31

3 Bài học về nhận thức và hành động 31

Mở bài: 31

Thân bài: 31

1 Thói xấu rất dễ thâm nhập vào chúng ta 31

2 Phải thường xuyên cảnh giác, đề phòng sự xâm nhập của thói xấu 32

3 Học tập tấm gương Bác Hồ về tu dưỡng bản thân 32

4 Liên hệ bản thân : chăm học, chăm làm, tu dưỡng đạo đức tốt 32

Kết luận 32

1 Giải thích tình trạng và nguyên nhân tiêu cực trong thi cử 32

2 Hậu quả 32

3 Thái độ và trách nhiệm của xã hội và của mỗi học sinh 32

B BÀI VĂN THAM KHẢO 32

Mở bài 32

Thân bài 32

1.Tình trạng và nguyên nhân 32

3 Thái độ và trách nhiệm của chúng ta trước thực trạng nói trên 33

2 Phân tích, bình luận 33

Trang 5

3 Liên hệ 34

B.BÀI LÀM THAM KHẢO 34

Mở bài : 34

Thân bài: 34

2 Bảo vệ rừng, động vật hoang dã , nguồn nước sạch là nhiệm vụ khẩn cấp của nhân loại 34

3 Nước ta, nhân dân ta phải có ý thức và hành động bảo vệ và phát triển rừng, động vật hoang dã, nguồn nước sạch 34

CÁC KĨ NĂNG LÀM VĂN BẢN NGHỊ LUẬN 35

1 Kĩ năng tìm hiểu đề, xác lập yêu cầu bài văn nghị luận 35

2 Xác định luận điểm, luận cứ, lập luận 36

a) Luận điểm 36

b) Luận cứ 36

3 Mở bài, kết bài trong bài văn nghị luận 37

a) Mở bài 37

b) Kết bài: 37

c) Khái quát nội dung và đặt ra câu hỏi nhằm khơi gợi suy nghĩ và tình cảm ở người đọc 38

4 Diễn đạt 38

NGHỊ LUẬN VĂN HỌC 39

1 Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học 39

a Các dạng bài nghị luận về một ý kiến bàn về văn học và cách lập ý 39

b Cách lập dàn ý 40

2 Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ 40

a Các dạng bài nghị luận về bài thơ, đoạn thơ và cách lập ý 40

Đề 1 Hãy phân tích khổ thơ sau trong bài Tràng giang của Huy Cận: 40

Lớp lớp mây cao đùn núi bạc 40

Chim nghiêng cánh nhỏ: bóng chiều sa 40

Lòng quê dờn dợn vời con nước, 40

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà 40

Đề 2 Phân tích bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh 40

Đề 3 Tư tưởng “Đất nước của Nhân dân” trong đoạn thơ: 40

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu 40

Cặp vợ chống yêu nhau góp nên hòn Trống Mái 40

Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại 41

Chín mươi chin con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương 41

Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm 41

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút non Nghiêng 41

Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạn Long thành thắng cảnh 41

Người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm 41

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi 41

Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha 41

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy 41

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta… 41

Đề 4 Cảm nhận của em về vẻ đẹp lãng mạn và chất bi tráng của hình ảnh người lính Tây Tiến 41

c Một vài lưu ý 41

3 Nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi 42

a Các dạng bài nghị luận về đoạn trích,tác phẩm văn xuôi và cách lập dàn ý 42

c Lưu ý 43

4.Nghị luận về vấn đề xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học 43

a Các dạng bài nghị luận về vấn đề xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học 43

b Cách lập dàn ý 44

Trang 6

Mở bài: 45

Thân bài: 45

1 Môi trường sống là gì? 45

2 Bảo vệ rừng, tham gia và xử lý rác thải 45

3 Bảo vệ các dòng sông 45

4 Xây dựng nếp sống văn hóa văn minh 45

5 Nhà nước có thêm nhiều chương trình mục tiêu nâng cao đời sống nhân dân và bảo vệ môi trường 45 6 Nhân dân và doanh nghiệp có ý thức cao bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp 45

Kết luận 45

Nghị luận xã hội 45

Gợi ý làm dàn bài 46

Thân bài: 46

1 Thế nào là lí tưởng? Vì sao lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường? Những quan niệm chưa đúng về lí tưởng. 46

2 Vì sao cuộc sống thiếu lí tưởng không phải là cuộc sống? 46

3 Bàn luận, bình luận, mở rộng và liên hệ với bản thân 46

Mở bài 46

Thân bài 46

1 Thế nào là lí tưởng? Vì sao lí tưởng là ngọn đèn? Những quan niệm chưa đúng về lí tưởng? 46

2 Vì sao cuộc sống thiếu lí tưởng không phải là cuộc sống? 47

3 Kết luận 47

Nghị luận xã hội 47

Mở bài 47

Thân bài 47

Kết luận 48

I Hiểu được nội dung cơ bản lời khuyên của Bác 48

II Đề này cần phải đạt được các ý cơ bản sau: 49

III Phương pháp nghị luận 49

I Mở bài: 49

Quyết chi ắt làm nên" 49

II Thân bài 49

1- Cái khó không phải là bản thân công việc, mà chính là ở lòng người 49

2 Khi đã " bền lòng" , " quyết chí" , thì dù công việc khó đến mấy cũng có thể hoàn thành, để làm nên "sự nghiệp lớn" 49

I Mở bài 51

II Thân bài 51

3 Bình luận mở rộng: Hậu quả của bệnh vô cảm 52

III Kết luận 52

1 Giải thích vai trò của giao thông vận tải 53

2 Vấn nạn giao thông ngày càng nghiêm trọng, gây hậu quả lớn 53

3 Nguyên nhân 53

4 Phải hành động quyết liệt để giải quyết vấn nạn giao thông 53

Mở bài: 53

Thân bài: 53

1.Vai trò của giao thông, vận tải 53

Kết luận 54

Bài này cần : 54

1 Giải thích: 54

4 Liên hệ bản thân : tự giác chăm học, học đi đôi với hành 54

5 Sử dụng tổng hợp các thao tác : giải thích, bình luận, chứng mình 54

Mở bài : 54

Trang 7

Thân bài: 54

1 Học để có tri thức 54

2 Học để có nghề, có việc làm 54

3 Học để có kỹ năng sống, không để “chết vì dốt” 54

4 Học để có phẩm chất đạo đức con người 54

5 Học tập là quyền lợi, và nghĩa vụ của mỗi người 54

6 Học đi đôi với hành 55

Đề này cần 55

I/Hiểu được nội dung cơ bản của câu nói của Bê-Cơn 55

II/Đề này cần phải có các ý cơ bản sau: 55

Thân bài 56

Mở bài: 58

Thân bài: 58

1 Giải thích lời kêu gọi 59

2 Chúng ta phải làm gì để phòng chống HIV/ AIDS? 59

Mở bài : 59

Thân bài : 59

1 HIV/AISD là một thế giới khốc liệt, là thảm họa của loài người 59

Thân bài: 60

Thân bài 62

Rừng che bộ đội,rừng vây quân thù.” 62

2.Tình trạng chặt phá rừng 62

B.BÀI LÀM THAM KHẢO 63

I/Mở bài 63

3/Bài học nhận thức và hành động 63

Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy 64

Thân bài 64

1 Thế nào là tôn sư? Vì sao phải tôn sư ? 64

2 Thế nào là trọng đạo? Vì sao phải trọng đạo? 64

3 Bình luận mở rộng : Ý nghĩa của Tôn sư trọng đạo 64

4 Truyền thống tôn sư trọng đạo được kế thừa và phát triển trong xã hội ta hiện nay 64

Kết luận 65

Thân bài: 65

1 Mẹ là đấng sinh thành ra ta Công lao ấy chỉ có Chúa mới sánh được 65

2 Mẹ không chỉ sinh ra ta, mà còn cho ta một tình cảm cao quý và thiêng liêng vô cùng: tình mẫu tử 65

3 Với tấm lòng yêu thương vô hạn ấy, người mẹ đã hy sinh suốt đời vì con và chăm sóc nuôi dưỡng con cả thể xác lẫn tâm hồn 65

4 Người mẹ là người suốt đời dạy dỗ, dìu dắt con từng bước, là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất của đời con 66

5 Phê phán những người con sống chưa xứng đáng với vẻ đẹp của người mẹ và tấm lòng mẹ 66

Kết luận 1: 66

Trang 8

Kết luận 2: 67

1 Giải thích ý kiến 67

2 Bài học 67

Mở bài : 67

Thân bài 67

1 Công việc là gì? Và ý nghĩa của nó 67

2 Vì sao công việc lại giúp chúng tránh được ba cái hại lớn: Buòn chán, hư đốn và túng thiếu” 67

2.1 Việc làm xua đuổi sự buồn chán 67

2.2 Việc làm xua đuổi các thói hư, tật xấu 67

2.3 Việc làm sẽ xua đuổi sự túng thiếu 68

“Ta hát bài ca gọi cá vào 68

BÀI NÀY CẦN: 68

I/Mở bài 68

1/Sách là nguồn kiến thức của nhân loại được tích luỹ từ xưa tới nay 69

4/Bình luận tổng hợp 69

B BÀI THAM KHẢO 69

1 Ca ngợi công lao sinh thành và nuôi dưỡng của người mẹ 70

2 Ca ngợi tình mẫu tử 70

3 Phải sống hiếu thảo với mẹ 70

4 Phê phán những người con có hành động chưa xứng đáng, chưa hiếu thảo với mẹ 70

Thân bài: 70

2.Công ơn của các bậc tiền bối, liệt sĩ 71

BÀI NÀY CẦN: 71

I/Mở bài 72

4/Vì sao sự thất bại với chính bản thân mình là thất bại thảm hại nhất 72

5/Chứng minh bằng thực tế 72

ĐỀ THI THAM KHẢO 73

Đề thì thử Đại học lần thư 2-2009 Trường ĐHSP Hà Nội khối chuyên 73

1 Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí 73

a) Các dạng đề nghị luận về một tư tưởng, đạo lí 73

b) Lập dàn ý: Bài nghị luận về một tư tưởng đạo lí phải có bố cục ba phần 74

c) Lưu ý 74

2 Nghị luận về một hiện tượng đời sống 75

a Các dạng đề nghị luận về hiện tượng đời sống 75

b Cách lập dàn ý bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống 75

c Một số lưu ý 75

1 Anh chị nghĩ gì về những khu rừng đang ngày càng bị tàn phá 76

5 “Một ngày so với một đời người là quá ngắn ngủi, nhưng một đời người lại là do mỗi ngày tạo nên” Tuyen sinh 2009 76

…“Nếu là con chim, chiếc lá 76

8 Anh (chị) hãy giải thích và bình luận câu nói của Nguyễn Bá Học “ Đường đi khókhông khó vì ngăn sông cách núi 76

21 Tiêu cực trong thi cử học giả, học thật 76

28 Anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ của mình về "Bệnh vô cảm" trong xã hội ta hiện nay 77

30 Ý kiến về mục đích học tập do UNESCO đề xứng “ Học để biết học để làm học để chung sống học tập để làm người 77

ÔN THI TỐT NGHIỆP PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI 77

A NGHỊ LUẬN VỀ TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ 77

II Xây dựng dàn ý: 78

1 Mở bài: 78

2 Thân bài: 78

Trang 9

a Giải thích câu nĩi: Tình thương là hạnh phúc của con người 78

b Phân tích để khẳng định, chứng minh các biểu hiện, ý nghĩa của tình thương: 78

“Tĩc em dài em cài hoa lí 78

“Thị tay mà ngắt ngọn ngị 78

“Yêu nhau tam tứ núi cũng trèo 78

“Muối ba năm muối đang cịn mặn 78

“Một miếng khi đĩi bằng một gĩi khi no” 78

“Lá lành đùm lá rách” 78

“Nhiễu điều phủ lấy giá gương 78

c Phê phán, bác bỏ: 79

d Liên hệ bản thân: 79

3 Kết bài: 79

BÀI LÀM MẪU 79

BÀI 2 80

1 Mở bài: 80

2 Thân Bài: 80

II Dàn ý: 81

BÀI LÀM: 83

“Khơng cĩ việc gì khĩ 84

BÀI THAM KHẢO 86

BÀI 2 86

A.MỞ BÀI : 88

B.THÂN BÀI : 88

ĐOẠN 1 : VIẾT ĐOẠN VĂN VỚI THAO TÁC LẬP LUẬN GIẢI THÍCH 88

Giải thích: Thế nào là “sống đẹp” ? 88

ĐOẠN 2 : VIẾT ĐOẠN VĂN VỚI THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH 88

Phân tích các khía cạnh của lối sống đẹp 88

ĐOẠN 3 : VIẾT ĐOẠN VĂN VỚI THAO TÁC LẬP LUẬN CHỨNG MINH 88

Chứng minh lối sống đẹp bằng cách giới thiệu một số tấm gương sống đẹp : 88

ĐOẠN 4 : VIẾT ĐOẠN VĂN VỚI THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ 89

Bác bỏ những quan niệm không đúng về lối sống đẹp : 89

ĐOẠN 5 : VIẾT ĐOẠN VĂN VỚI THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN 89

Bàn luận ý nghĩa sống đẹp ,nêu phương hướng phấn đấu : 89

C.KẾT LUẬN: 89

Nghị luận câu : " Học, học nữa, học mãi " 92

Bài văn mẫu 93

DÀN Ý: 94

Bài mẫu 96

Một số biện pháp bảo vệ rừng 98

VĂN MẪU 98

MA TUÝ 101

Anh chị nghĩ gì về những khu rừng đang ngày càng bị tàn phá?

Mở bài Bác Hồ đã cĩ lần nĩi đất nước ta là rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiêu; ấy thế mà ngày nay, rừng khơng cịn

là kho vàng nguyên vẹn nữa, mà đang bị vơi dần, cạn kiệt dần, bởi bàn tay con người tàn phá Quả là một sự thực rất đau lịng

Thân bài

1.Vai trị của rừng, của cây xanh đối với con người

Trang 10

a Ngay từ khi con người đang ở trong xã hội nguyên thủy, chủ yếu kiếm sống bằng săn bắt hái lượm, thì rừng đãthành môi trường, ngôi nhà, nguồn sống của họ Rừng cung cấp cho họ thực phẩm hàng ngày Rừng là nguồn cung cấp củ,quả để con người tồn tại và phát triển, tiến hóa từ nguyên thủy đến văn minh.

b Trong suốt trường kì lịch sử chống ngoại xâm, rừng ngoài việc cung cấp một phần thực phẩm, lương thực, còn

cùng con người tham gia đánh giặc Đúng như Tố Hữu đã viết “Nhớ khi giặc đến giặc lung

Rừng cây núi đá, ta cùng đánh Tây.

Núi giăng thành lũy sắt dày,

Rừng che bộ đội,rừng vây quân thù.”

Rừng Tây Nguyên, Tây Bắc đã cùng con người đứng lên để viết nên những chiến công sông Lô, Điện Biên, An Khê,Đồng Tháp oai hùng (oanh liệt)

c Ngày nay, xã hội bước vào thời kỳ hiện đại hóa, chất thải công nghiệp đã làm mất cân bằng sinh thái, gây nên hiệu ứngnhà kính, làm thủng tầng ô dôn đẩy con người đến thảm họa diệt chủng Trong bối cảnh đó, rừng đã trở thành vị cứu tinh củacon người Với chức năng hấp thụ khí cacbonic và nhả dưỡng khí oxi, rừng đưa lại sự sống cho con người, làm cân bằng sinhthái, biến trái đất thành ngôi nhà xanh- sạch- đẹp cho con người

Rừng cung cấp cho chúng ta biết bao loại gỗ quý như: đinh, lim, sến, táu và nhiều dược liệu quan trọng để chữa bệnh,kéo dài tuổi thọ cho con người như: sâm, quế, sa nhân, tam thất…

Rừng có tác dụng phủ xanh đồi trọc, chống xói mòn, làm cho khí hậu điều hòa, mưa nắng phải thì, hạn chế thiên tai Chưa kể

rừng còn là nơi bảo tồn nguồn gen động vật, thực vật quý hiếm như: tê giác, bò tót, voi, gấu, sao la, hổ,…

2.Tình trạng chặt phá rừng Thế mà ngày nay, con người vì nông nổi, vì thiếu văn hóa, vì hám lợi mà đã chặt phá rừng

không thương tiếc để lấy gỗ bán, lấy đất làm hàng hóa, trồng ngô, trỉa lúa, nuôi tôm…Những kẻ phá rừng ấy được nhân dân

đặt cho cái tên: “lâm tặc”, nghĩa là những tên giặc rừng Vì bọn chúng mà hàng ngày, hàng giờ những cánh rừng Tánh Linh

đang hấp hối phải lên tiếng kêu cứu Vì bọn chúng mà những khu rừng Lạng Sơn, Quảng Nam, rừng quốc gia Cát Tiên đang

bị triệt hại một cách dã man Chúng phá rừng đốt rừng là đốt lá phổi của chúng ta, là giết màu xanh, sự sống thiêng liêng củanước ta

3.Hậu quả

Vì những cánh rừng đang bị thu hẹp lại bởi bàn tay của bọn “lâm tặc” bất nhân mà dẫn đến hậu quả mất cân bằng sinh thái,thiên tai, lụt lội, hạn hán, bão tố xảy ra liên miên và bất thường, trái đất không còn là ngôi nhà bình yên nữa Hàng năm nhândân ta phải gánh chịu biết bao tổn thất Chỉ riêng năm 2008, theo thống kê của Chính phủ: nước ta đã mất hơn 1.300 tỷ đồng

và trên bốn trăm (400) người bị chết do thiên tai Đúng là một con số biết nói làm nhức nhối triệu triệu trái tim của nhữngngười lương thiện

4.Trách nhiệm của tuổi trẻ chúng ta Trước thực trạng ấy, chúng ta hãy cùng nhau ngăn chặn ngay bàn tay tàn bạo của bọn

lâm tặc Phải tích cực tham gia trồng rừng, phủ xanh đồi trọc, cần tuyên truyền cho mọi người, từ trẻ em đến người già hiểu rõlợi ích của rừng và phá rừng là một hành động tự sát

I/Nội dung cơ bản của câu nói:Đề cao đức tính khoan dung,xem đó là tài sản lớn nhất hơn tất cả mọi thứ của cải vật

chất,danh vọng của một đời người.Vì lòng khoan dung với mọi người không chỉ là một phẩm chất quan trọng của ngườilương thiện và là một nét đẹp của tâm hồn có thể cảm hoá được người khác mà còn đưa lại một điều vô cùng quý giá cho xãhội,gia đình và mỗi cá nhân.Đó là sự hoà thuận,bình an,thân thiện,đầy tình yêu thương

II/Bài làm cần phải đạt được những ý cơ bản sau:

1 Giải thích khái niệm lòng khoan dung và ý nghĩa của nó

2 Bình luật mở rộng về lòng khoan dung

Trang 11

II/Thân bài

1)Thế nào là lòng khoan dung và ý nghĩa của nó

Khoan dung là lòng rộng lượng,bao dung,thương yêu con người,sẵn sàng tha thứ,không khắt khe,không trừngphạt,hoặc sẵn sàng xoá bỏ những lỗi làm mà người khác (thường là người dưới) đã phạm phải

Khoan dung vừa có lợi cho ta vừa có lợi cho người.Chẳng thế mà danh nhân Pierre Benoit đã khẳng định “Khoan dung là đức tính đem lợi về cho cả ta lẫn người khác”.Khi ta thể hiện lòng khoan dung với ai đó thì tâm hồn ta cảm thấy thanh

thản,nhẹ nhõm vì đã làm được một điều vừa có ý nghĩa của phẩm chất nhân ái,vì như thế là không vị phạm vào sự nhỏnhen,hẹp hòi,trái với phẩm chất quý giá của con người

Mặt khác,khoan dung,tha thứ lỗi lầm cho người khác thì có thể cảm hoá được họ.Khi được nhận lòng khoan dung của

ta ,thì bản thân người đó sẽ ăn năn hối lỗi,tự tu chỉnh bản thân mình,sửa chữa lỗi lầm và có thể biết ơn ta nữa,để từ đó khôngtiếp tục phạm lỗi mà họ đã từng mắc phải

phương châm xử thế “Một sự nhịn,chín sự lành” , “Chồng giận thì vợ bớt lời;Cơm sôi nhỏ lửa một đời không khê”.Có thế thì

gia đình mới luôn luôn được sống trong sự bình an,mà sự bình an là niềm sung sướng lớn nhất của con người.Vì như lời nhà

đại thi hào nước Đức Gớt : “Dù là làm vua chúa hay là dân cày,kể nào tìm thấy sự bùnh an trong gia đình,kể ấy là người sung sướng nhất”.

Mặt trái của lòng khoan dung là sự khắt khe,cố chấp và cao hơn nữa là sự mặc cảm,thù dai.Mang trong mình lòng

khoan dung thì không được cố chấp,thù dai.Nhà Phật từng dạy : “Oán thù nên cởi chứ không nên buộc” , “Oan ức mà trả thù thì oán đối kéo dài” (Lời tâm niệm thứ 10 của Phật).Còn cha ông ta ngày xưa từng khuyên con cháu : “Đấng trượng phu không thù mới đáng.Người quân tử không oán mới nên”.Người xưa gọi đó là “Trượng phu”, “quân tử”,nhưng ngày nay,ta gọi đấy là những người có sự bao dung,rộng lượng,biết ứng xử có văn hoá “Người yêu người,sống để yêu nhau”.Được như thế thì “Có gì đẹp trên đời hơn thế”.Ta bao dung người,yêu thương,độ lượng,tha thứ người thì một lúc nào đó sẽ được người hay người khác tha thứ cho ta.Đúng như ca dao xưa từng nói: “Thương người người lại thương ta;Ghét người,người lại hoá ra ghét mình”.

3)Chứng minh mở rộng bằng thực tế cuộc sống

Sự khoan dung,độ lượng “hoà hiếu thực lòng”, “lấy nhân nghĩa để thắng hung tàn;lấy chí nhân để thay cường bạo”

đã trở thành phẩm chất truyền thống,tài sản quý giá của dân tộc ta được biểu hiện qua các cuộc chống ngoại xâm.Ngày

nay,phẩm chất ,đức tính đó đã được kết tinh ở Hồ Chí Minh “Con người đẹp nhất của nhân loại;Trí tuệ tình yêu của bốn phương”

4)Liên hệ với bản thân (thay cho kết luận)

III/Kết luận

Thấm thía lời dạy của Phật,bản thân mỗi chúng ta,phải không ngừng tự rèn luyện,phấn đấu bồi đắp cho mình có lòngkhoan dung rộng lớn.Lòng khoan dung là tài sản vô giá của con người và cũng là phương châm đối nhân xử thế tốt nhất đểnhằm hoàn thiện nhân cách bản thân và đưa lại sự bình an cho cuộc sống

Suy nghĩ về ý kiến của nhà văn Pháp M.ixêrông “ Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động

“ Liên hệ voi vk hoc tap cua ban than

A HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

Đề này cần :

1 Giải thích ý kiến.

- Đức hạnh là phẩm chất đạo đức tốt đẹp ở con người

- Đức hạnh phải được biểu hiện qua hành động, lối sống

- Hành động thực tiễn là thước đo của đức hạnh

2 Mỗi học sinh phải luôn luôn gìn giữ và phát huy những phẩm chất tốt đẹp của mình thông qua việc làm, lối sống, quan hệ xã hội

- Lòng hiếu thảo đối với cha mẹ : là người con ngoan, chăm học, giúp cha mẹ việc nhà, giản dị, tiết kiệm

- Đối với thầy giáo và người cao tuổi : kính trọng và lễ phép

- Đối với bạn bè : trung thực, chân thành, quan tâm, giúp đỡ khi cần

- Đối với xã hội : thực hiện lối sống văn minh, giữ vệ sinh môi trường, ý thức thực thi pháp luật như luật giao thông,phòng ngừa tệ nạn cờ bạc, ma túy…

- Thực hiện phương châm : lời nói đi đối với việc làm, không ba hoa, hứa hẹn lung tung

- Dũng cảm vạch trần các hành vi gian lận, tiêu cực trong học tập và thi cử

Trang 12

3 Chứng minh, bình luận, mở rộng

- Hành động thiết thực là học, học nữa, học mãi, học tập suốt đời

- Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý Đánh giá con người không căn cứ vào lời nói mà qua việc làm, hành động cụthể của họ

- Con người trưởng thành qua hành động thực tiễn, phải luôn luôn tham gia tích cực các hoạt động xã hội như mùa hèxanh, thanh niên tình nguyện, hành trình xanh, các hoạt động Đoàn, Đội ở trường và làng xóm, khu phố…

4 Sử dụng tổng hợp các thao tác lập luận : giải thích, bình luận, chứng minh.

B BÀI LÀM THAM KHẢO :

Mở bài :

Ý kiến của nhà văn Pháp M.ixêrông “ Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động “ gợi em nhiều suy nghĩ về

việc tu dưỡng và học tập của bản thân

Thân bài:

1 Đức hạnh là phẩm chất đạo đức tốt đẹp của con người.

Đức hạnh đó là những phẩm chất đạo đức tốt đẹp của con người Đó là : Lòng yêu nước, yêu đồng bào, hiếu thảo vớicha mẹ, kính yêu thầy cô giáo, các bậc lão thành, yêu thương em nhỏ, chăm chỉ học tập, cần cù lao động…

2 Đức hạnh phải được biểu hiện qua hành động, lối sống.

Làm thế nào để xã hội và những người xung quanh biết chúng ta là người đức hạnh? Ý kiến của nhà văn Pháp nêutrên đã trả lời cho câu hỏi đó Hành động là biểu hiện cụ thể, là thước đo của “Mọi phẩm chất của đức hạnh” Hành động cụthể của ta báo cho mọi người biết ta có đức hạnh hay không và nếu có thì mức độ sâu rộng như thế nào Đức hạnh là cội rễ,hành động là hoa thơm quả ngọt dâng đời Không có hành động thì đức hạnh không để lại gì, không đóng góp gì cho ngườithân và xã hội Đánh giá đức hạnh con người nhất thiết phải thông qua hành động của người đó, không thể chỉ dựa vào lời nói

mà kết luận vội vàng

Tình yêu thương đồng bào và lòng nhân văn cao cả phải thể hiện ở sự đóng góp dù rất ít ỏi cho quỹ người nghèo, ủng

hộ đồng bào bị thiên tai bão lụt, qua hành động giúp cụ già, em bé đi qua đường Gặp đám cháy chúng ta phải xông vào cứuchữa Gặp người bị tai nạn giao thông, như hai bạn ở Nghệ An trên đường đi thi tốt nghiệp phổ thông, không ngần ngại đưa

họ đi cấp cứu mặc dù việc đó có thể gây thiệt hại cho bản thân

Lòng hiếu thảo, yêu thương cha mẹ phải thể hiện ở hành động chăm học, sống tiết kiệm, biết quý trọng đồng tiền cha

mẹ vất vả kiếm được để nuôi mình ăn học Khi xa gia đình, ta phải thường xuyên viết thư, gọi điện thăm hỏi sức khỏe cha mẹ.Khi cha mẹ ốm đau, ta phải hết lòng, hết sức quan tâm, chăm sóc, chạy chữa

Lòng yêu thiên nhiên đất nước phải thể hiện ở hành động giữ gìn vệ sinh, tiết kiệm điện nước, trồng cây để cho môitrường sống xung quanh ta ngày càng xanh, sạch đẹp

Lòng yêu lao động thể hiện ở hành động chăm làm, chăm học ( Học tập cũng là một loại hình lao động ) Học tậpsuốt đời để sống tốt, lao động tốt, sức khỏe tốt, tu dưỡng phẩm chất đức hạnh tốt Đức hạnh bắt nguồn từ tri thức, nhận thứcđúng đắn về xã hội và tự nhiên, con người và cuộc sống Học tập là cơ sở để ta có phẩm chất của đức hạnh và hành động phùhợp với phẩm chất của đức hạnh

3 Đức hạnh phải được tu dưỡng rèn luyện thường xuyên trong thực tiễn.

Phẩm chất của đức hạnh, chứa đựng trong nhận thức và biểu hiện ở hành động không phải tự nhiên mà có Chúng taphải tu dưỡng và rèn luyện thường xuyên, đặc biệt khi ta còn trẻ

Hành động thể hiện phẩm chất của đức hạnh cũng không có một tiêu chuẩn cứng nhắc, cố định Trong chiến tranhgiữ nước, hành động có thể là vứt bút nghiên theo nghiệp binh đao, nhưng cũng có thể là lao động sản xuất tốt Còn khi thờibình và đang tuổi đi học, chúng ta học tập tốt, tu dưỡng tốt để trở thành người có ích cho xã hội, có việc làm, hành động thểhiện các phẩm chất đức hạnh cao quý là người yêu nước

Học tập, tu dưỡng, rèn luyện để có đức hạnh, cả trong nhận thức và hành động, là quá trình gian nan, vượt nhiều khókhăn thử thách Hôm nay ta lười học thì ngày mai ta sẽ lười lao động Hôm nay ta ăn cắp 1 quả trứng thì ngày mai ta dễ ăntrộm con bò Cuộc vận động “ Nối không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong học tập” cần được chúng ta hưởngứng bằng hành động thiết thực, cụ thể

Hành động của con người, nói rộng ra là thực tiễn, là “tiêu chuẩn của chân lý”, là tiêu chuẩn, thước đo của phẩmchất “ đức hạnh”, bản chất ở bên trong của con người Khi con người biết nhìn nhận, đánh giá mình qua hành động cụ thể,việc làm hàng ngày, qua lao động sản xuất và quan hệ ứng xử là con người “ có học” có hiểu biết và là có “phẩm chất tốt” ,

“đức hạnh cao”, Một trí thức, một người có văn hóa, có giáo dục không thể tự nói với người khác rằng họ có bằng cấp, có học

vị, học hàm cao nên “ phẩm chất đức hạnh tốt đẹp” Họ phải thể hiện ở hiệu quả các công trình khoa học, cái hay trong cuốnsách mà họ viết, số người bệnh mà họ cứu chữa được

4 Con người phải tự nhận thức và đánh giá đức hạnh của mình.

Hành động là thể hiện, là kết tinh của đức hạnh Con người phải luôn luôn tự đánh giá, tự nhận thức bản thân mìnhqua việc làm, qua ứng xử cụ thể, qua hành động chứ không phải qua lời nói của mình Phầm chất đức hạnh con người được

đo bằng kết quả thực tế việc làm chứ không phải bằng những lời ba hoa, lý thuyết, hùng biện, mị dân, tự đánh bóng mình.Con người phải luôn luôn hoàn thiện tư cách đạo đức phẩm giá bằng những bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn

5 Học tập đạo đức, tác phong của Bác Hồ.

Trang 13

Phẩm chất đạo đức cao cả của Bác Hồ luôn thể hiện ở hành động, việc làm Lòng yêu thương con người, yêu quêhương đất nước, lối sống giản dị, trong sáng của Bác Hồ đã được thể hiện qua rất nhiều hành động, việc làm mà sách báo đãviết về Bác.

Kết luận :

Noi gương Bác, em nguyện lời nói đi đôi với việc làm, học đi đôi với hành, rèn luyện tu dưỡng bản thân qua thực tiễn lao động, học tập và quan hệ xã hội để không ngừng hoàn thiện phẩm chất đức hạnh.

Hãy viết một bài văn ngắn (Không quá 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh /chị về ý kiến sau:

“Một ngày so với một đời người là quá ngắn ngủi, nhưng một đời người lại là do mỗi ngày tạo nên”.

(Theo sách Nguyên lý của thành công, NXB Văn hoá thông tin, 2009 trang 91) Đề thi tuyển sinh Cao đẳng năm 2009

Mở bài

Giờ đây chúng ta đã đứng thẳng hai chân kiêu hãnh làm người, mới thấm thía một sự thật: Có một thứ của cải có thể

vô hình và vô hạn, mà thật ra lại rất quý, hiếm Đó là thời gian Nhiều thứ của quý mất đi, vẫn có thể mua lại được, nhưng thời gian thì không thể Vì thế có người đã khẳng định sự quý hiếm của thời gian được định giá theo từng ngày một của đời

người “Một ngày so với một đời người là quá ngắn, nhưng một đời người lại là do mỗi ngày tạo nên”.

Thân bài

1 Giải thích ý kiến

Câu nói so sánh sự đối lập giữa thời gian rất dài của đời người và thời gian rất ngắn của một ngày để nhấn mạnh: Giátrị cuộc sống của mỗi ngày là cơ sở để tạo nên chất lượng, ý nghĩa cuộc sống của một đời người Thực chất, ý nghĩa của câunói: trong cuộc đời con người, mỗi ngày là rất quan trọng, quý giá, đừng để lãng phí thời gian Cha ông ta xưa chẳng từng đểkhuyên con cháu bằng một câu ca dao giản dị mà vô cùng sâu sắc:

“Đời người được một gang tay

Ai hay ngủ ngày, còn lại nửa gang,” đó sao?

2 Suy nghĩ, bình luận, chứng minh mở rộng về câu nói bằng chứng minh

Đúng như vậy, cái quý nhất của con người là đời sống Đời người chỉ sống có một lần Muốn cho cuộc đời tươi đẹpnhư hoa, và có một tương lai huy hoàng và tráng lệ, chúng ta không được sống hoài sống phí Đặc biệt là không được phí hoàithời gian, vì thời gian là một điều kiện rất quan trọng để tạo nên cuộc sống của mỗi con người Vả lại đã là người ai cũngmuốn được sống lâu với thời gian để làm việc, để cống hiến, để tận hưởng niềm hạnh phúc của trần thế Nhưng thời gian lại

được đếm đo theo từng đơn vị cụ thể đó là “một ngày” “mỗi ngày” Ta có thể hình dung một cuốn sách được hình thành từ

những trang cụ thể, thì cuộc đời con người sẽ được làm nên, hoàn thiện từ thời gian của từng ngày, của một ngày Vì mộtngày tuy rất ngắn ngủi, nhưng con người có thể làm được nhiều việc có ích cho bản thân, cho xã hội: học tập, lao động sángtạo Có những phát minh, công trình khoa học được gặt hái trên hành trình miệt mài làm việc không ngừng, không nghỉ củatừng giờ từng ngày, nhưng cũng có những phát kiến thiên tài được lóe sáng, trong một khoảng khắc rất ngắn của thời gian.Những nhà khoa học, những nghệ sĩ vĩ đại đều miệt mài làm việc từng phút, từng giờ, từng ngày trên bàn viết, trong phòng thínghiệm

Đại văn hào thế giới Bandắc mỗi ngày chỉ ngủ có 4 tiếng đồng hồ Vì thế tất cả cuộc đời ngắn ngủi của ông đã sáng

tạo nên bộ tiểu thuyết “Tấn trò đời” đồ sộ gồm chín mươi bảy tập, một tài sản tinh thần vô giá của nhân loại sống mãi với thời gian Sinh thời, nhà thơ Xuân Diệu luôn “Vội vàng” vì sợ thời gian trôi, không đứng đợi: “Vì tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại; còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi; nên bâng khuâng tôi tiếc đất trời” Cũng có nghĩa là tôi tiếc từng ngày của cuộc

đời Nhà văn hoá lớn, Phan Ngọc, một Người tự học mà biết rất nhiều ngoại ngữ, người đã sáng tạo một số công trình văn hoáđặc sắc đã ngoài 80 tuổi mà đến bữa ăn, còn phải ăn vội, ăn vàng, để chạy đua với thời gian, để tranh thủ từng giây từng phútmột mà lao động, sáng tạo

3 Bình luận, mở rộng

Sự so sánh đối lập giữa một ngày và một đời người còn thể hiện ý nghĩa sâu sắc về mối quan hệ việc nhỏ và việc lớn,

có nhiều việc nhỏ xem ra không đáng quan tâm, nhưng là cơ sở để tạo thành những việc lớn

Người xưa từng nói “góp gió thành bão” Còn nhà văn thì nói “góp nhặt từng chữ cuộc đời mà viết nên trang” Đối với chúng ta thì sao? Trong khi có biết bao người đang chạy đua với thời gian, luôn “giục giã” mình và giục giã người hãy

mau lên tranh thủ từng phút, từng giờ vì những thành quả lao động, vì những công trình sáng tạo được khai sinh kịp thời, thìcũng có không ít người, thậm chí là những chàng trai, cô gái mới tuổi đôi mươi, mà đã để cho cuộc đời bình thản trôi qua vô

vị bằng cách đốt cháy những năm tháng quý giá của đời mình vào những “cuộc truy hoan” thâu đêm suốt sáng, hoặc khép kín phòng riêng miên man ngủ Thật là “Nắng trôi đi oan uổng biết bao ngày”.(Chế Lan Viên)

Trang 14

Đề này cần:

1.Giải thích nội dung,ý nghĩa câu nói

-Về mặt khí tượng học thì Bắc cực là nơi lạnh nhất

-Tuy nhiên,xét về quan điểm nhân sinh,Bắc Cực vẫn chưa phải là nơi lạnh nhất

-Vì,theo quan điểm nhân sinh,xét về phương diện trái tim,nơi lạnh nhất là nơi không có tình thương “Sợ nhất là tâm hồn tậtnguyền,vô cảm”

-Thế nào là tình thương và vai trò,ý nghĩa của nó đối với cuộc sống con người

2.Chứng minh bằng thực tế và văn học

-Tình thương của các nhân vật nghèo khổ trong tác phẩm “Vợ nhặt”

-Tấm lòng vị tha tràn đầy yêu thương của nhân vật Giăng-van-giăng trong tác phẩm “Những người khốn khổ”

-Phong trào ủng hộ Quỹ vì người nghèo,Quỹ nạn nhân chất độc da cam,Quỹ cứu trợ thiên tai v v sôi nổi rộng rãi trongnhân dân ta nhiều năm qua chứng minh rằng dân tộc ta đang nghèo nhưng có tấm lòng nhân văn cao cả “lá lành đùm lá rách”

3.Liên hệ bản thân

4.Phương pháp biện luận

Giải thích,bình luận,chứng minh,mở rộng,liên hệ

B BÀI LÀM THAM KHẢO

I/ Mở bài

Nhiều lần xem ti-vi thấy quang cảnh Bắc Cực bốn mùa băng tuyết Ở đó nhiệt độ luôn luôn dưới không độ, không cócây cối, chỉ có những núi băng điệp điệp trùng trùng lạnh giá, tôi cứ tưởng đó là nơi lạnh giá nhất của thế giới chúng ta.Nhưng giờ đây, bước vào tuổi mười bay, đôi mươi, qua việc quan sát và suy ngẫm về cuộc sống xung quanh ta và về thế giới

loài người, tôi mới thấm thía một sự thực tưởng như nghịch lí nhưng đúng là một quy luật của trái tim: “Nơi lạnh giá nhất không phải là Bắc Cực mà là nơi không có tình thương”.

II/ Thân bài

1)Theo quan điểm của khí tượng học thì Bắc Cực là nơi lạnh nhất của Địa Cầu.

Dưới cái nhìn của khí tượng học, thì Bắc Cực là nơi lạnh nhất Vì Trái Đất của chúng ta là một hành tinh được chiếu sáng

và sưởi ấm bởi Mặt Trời Nơi nào gần Mặt Trời, được Mặt Trời chiếu rọi nhiều nhất thì nơi đó quanh năm ấm nóng Đó lànhững miền đất gần xích đạo Còn những nơi xa Mặt Trời, được quả cầu lửa chiếu sáng ít thì thiếu ánh sáng và rất lạnh giá.Tiêu biểu là vùng Bắc Cực Đó là vùng đất bốn mùa tuyết phù, vùng đất của giá băng Quanh năm nhiệt độ dưới không độ,con người khó mà sinh tồn và phát triển được ở nơi ấy Quả đúng là xét về mặt khí hậu, thì Bắc Cực là nơi lạnh lẽo nhất củaTrái Đất mà loài người từng biết đến

2) Tuy nhiên xét về quan điểm nhân sinh, Bắc Cực vẫn còn chưa phải là nơi lạnh giá nhất

Tuy vậy, dù rằng trên Trái Đất này, Bắc Cực là nơi lạnh giá nhất, quanh năm chỉ có tuyết và băng, chỉ có rất ít động vật

có khả năng thích nghi đặc biệt với cái lạnh thì mới có thể sinh tồn và phát triển được Nhưng nơi ấy là cái lạnh được tạo nênbới không gian, vị trí đại lý, điều kiện khí hậu của đất trời Với bầu không khí lạnh giá ấy, dù sao con người, nhất là conngười của thời đại khoa học kĩ thuật công nghệ phát triển như ngày nay vẫn có thể có nhiều phương thức khác nhau để chống

chọi lại và chế ngự được cái lạnh khủng khiếp ấy để sinh sống và thám hiểm nơi “ miền đất chết” đó như trang bị những dụng

cụ, quần áo chống rét, đốt lửa sưởi Hằng năm vẫn có những nhà khoa học đã và đang sống và làm việc trên Bắc Cực để ghilại những thước phim sinh động về cuộc sống trên băng tuyết của những động vật xứ lạnh như hải cẩu, chim cánh cụt… hoặcnhững bản tin thời tiết cập nhật hằng ngày gửi về trung tâm khí tượng, giúp loài người thấy được những biến đổi khí hậu nơi

đó đã ảnh hưởng đến bầu khí quyên Trái Đất như thế nào Vì thế, Bắc Cực tuy nhiệt độ thời tiết rất thấp, khí hậu rất khắcnghiệt, nhưng con người với ý chí, nghị lực và khát vọng, niềm đam mê khám phá, cùng các phương tiện khoa học hỗ trợ vẫn

có thể sống và làm việc được ở nơi lạnh giá khủng khiếp ấy Như vậy Bắc Cực vẫn chưa phải là nơi lạnh giá nhất

3) Xét về phương diện trái tim, nơi lạnh giá nhất phải là nơi không có tình thương.

Mà nơi lạnh lẽo nhất trên thế gian này là nơi thiếu tình thương, thiếu không khí ấm áp của tình người Cái lạnh của BắcCực là cái lạnh được cảm nhận bằng cảm giác da thịt Cái lạnh ấy, loài người vẫn có cách khác phục, còn cái lạnh của lòngngười, của tình thương là cái lạnh của trái tim thì con người không sao khắc phục được và không thể chịu đựng nổi Nếu nhưcái lạnh từ da vào thịt, tuy ghê gớm, nhưng không đáng sợ lắm, thì cái lạnh từ tim ra là cái lạnh khủng khiếp nhất, đáng sợnhất, không một công nghệ khoa học nào, dù siêu hiện đại cũng không thể khắc phục, chế ngự được Nếu không có tìnhthương thì dù đang sống giữa một miền đất chan hòa ánh sáng mùa xuân, trăm hoa đua nở, khoe sắc thắm tươi, con người vẫncảm thấy tất cả chỉ là hoang mạc lạnh giá, không mảy may dấu hiệu của sự sống Vậy thế nào là tình thương? Vì sao nó có vaitrò và sức mạnh kì diệu đối với con người hơn cả khí hậu, ánh nắng mặt trời?

4) Thế nào là tình thương và vai trò, ý nghĩa của nó đối với cuộc sống con người

Tình thương là tình cảm đẹp đẽ, tự nhiên giữa con người và con người, là tấm lòng chân thật, cảm thông, thương yêu, hysinh cho nhau, là khởi đầu của mọi tính cảm rộng lớn và thiêng liêng cao cả nhất Đó có thể là tình cảm cha mẹ, con cái tronggia đình, xa rộng hơn nữa là tình yêu, tình bạn bè, hàng xóm, quê hương, đồng loại,… Tình thương không chỉ được biểu hiệnbằng cảm xúc, những rung động của trái tim, mà quan trọng hơn còn được thể hiện bằng hành động như những lời hỏi thăm,động viên, an ủi chia sẻ với những người khác khi người đó gặp điều bất hạnh, không may mắn trong cuộc sống

Tình thương có một vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với cuộc sống con người Theo Nam Cao nó là tiêu chuẩn

quan trọng nhất để xác nhận tư cách làm người: “ Hắn ( chỉ Hộ, nhân vật chính trong tác phấm “Đời thừa” của Nam Cao) có thể từ bỏ tình yêu,thứ tình yêu vị kỉ Nhưng hắn không thể bỏ tình lòng thương Hắn có thể hèn nhát, nhưng như thế hắn vẫn được gọi là người… Nếu không có tình thương thì con người chỉ là con vật bị sai khiến bởi lòng ích kỷ ” Đối với con người

chúng ta, tình thương là sức mạnh, tình thương là hạnh phúc Một lời nói dịu dàng, đầy tình thân ái, một lời an ủi động viên,

Trang 15

khích lệ, một hành động giúp đỡ cưu mang người khác trong khó khăn hoạn nạn sẽ giúp cho người đó có thêm sức mạnh, ýchí nghị lực vượt qua tất cả, để hướng về phía trước với nụ cười tươi vui, rạng rỡ Người nào luôn luôn dành cho người khácnhững tình cảm yêu thương, nhân ái, người đó không chỉ mang lại niềm hạnh phúc cho họ, mà chính bản thân mình cũngđược hưởng hạnh phúc, được sống trong niềm vui thanh thản của trái tim Nếu mọi người sống trong tình yêu thương nhân ái,thì xã hội loài người luôn được sống trong bầu không khí ấm cúng chan hòa, bất chấp khí hậu đất trời khắc nghiệt đầy lạnh

giá Đại văn hào nước Pháp Huy-gô đã có một câu nói nổi tiếng: “Con người sống không có tình thương cũng giống như vườn hoa không có ánh Mặt Trời, không có gì đẹp đẽ và hữu ích có thể nảy nở trong đó được”

5)Chứng minh bằng thực tế và văn học.

Đọc “Vợ nhặt”, mỗi chúng ta ai cũng thấm thía, cảm động trước tấm lòng nhân ái, vị tha bao la của bà cụ Tứ Giữa cơn

đói năm Ất Dậu khủng khiếp, ngoài đường ngập đầy tử khí, trong nhà phải ăn cháo cám Nhưng những lời đông viên an ủigiàu lòng yêu thương của bà cụ Tứ đối với con trai, con dâu đã làm với đi chất đắng chát của vị cám nơi cổ họng để đem lạichất thơm, chất ngọt trong lòng mọi người Tình thương bao la ấm nóng của người mẹ đã làm cho không khí gia đình từ sựtrơ trọi trở thành đầm ấm, giá lạnh trở thành vui tươi, bóng tối âm u trở thành nắng sớm chan hòa Tình thương là tất cả Đọc

“Những người khốn khổ” của Huy-gô, chúng ta ai mà chẳng xúc động trước tấm lòng tràn đầy yêu thương, vị tha của

Giăng-van-giăng đối với người phụ nữ khổ đau Phăng-tin trong giây phút hấp hối Ông như người mẹ hiền chăm chút cho đứa conyêu: ông nhẹ nhàng thắt lại dây rút cổ áo, vén gọn tóc vào trong chiếc mũ vải, rồi ông vuốt mặt cho chị Sau đó ông ghémiệng thì thầm vào tai chị Thế là trên đôi môi nhợt nhạt của Phăng-tin đã hiện lên một nụ cười không sao tả nổi Con người

vô cùng đau khổ ấy, trước lúc giã từ cõi thế gian còn được Giăng-van-giăng ban cho nụ hôn chân thành và thánh thiện Nụhôn ấy đã khiến cho linh hồn chị trở thành thiên thần với đôi cánh kỳ diệu bay nhè nhẹ vào bầu trời trong sáng của cõi vĩnhhằng Đúng tình thương là nguồn ấm nóng như vầng dương và có một sức mạnh vô song và đầy huyền bí

Ta có thể tìm được rất nhiều dẫn chứng cảm động và đầy thuyết phục về vai trò và ý nghĩa của tình yêu thương conngười Nếu con người sống không có tình thương giữa người và người, mà chỉ sống trong sự ích kỷ, đố kị và bằng những con

mắt vô cảm, lạnh lùng với nhau thì con người luôn chịu cảnh: “Hiu hắt nhẽ bốn phương trời vò võ; Lạnh lùng chăng sầu một khối chon von; Cô đơn muôn lần, muôn thuở cô đơn” ( Xuân Diệu) Sống trong xã hội “Tiền trao cháo múc”, không tình nghĩa trước đây, trái tim các thi sĩ lãng mạn đặc biệt là Xuân Diệu luôn run rẩy vì: “Em sợ lắm Giá băng tràn mọi nẻo; Trời đầy trăng, lạnh lẽo suốt xương da” Rõ ràng là thiếu tình người, không có tình yêu thương, cuộc đời bỗng trở thành một sa

mạc đìu hiu, lạnh giá, cằm cỗi, không còn sự sống, niềm vui và hy vọng Con người tồn tại ở nơi ấy chỉ là những cái xáckhông hồn

III/ Kết luận

Hiểu như vậy, chúng ta mới thấm thía câu nói của nhà văn Nga giàu sức khái quát và mang ý nghĩa nhân văn, nhân

sinh sâu sắc: “Không nơi nào lạnh lẽo hơn nơi lạnh giá của trái tim con người trên thế gian này”.

Trong bài thơ “Một khúc ca xuân”, Tố Hữu có viết:

…“Nếu là con chim, chiếc lá Thì con chim phải hót, chiếc là phải xanh

Lẽ nào vay mà không có trả

Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình?”

( Thơ Tố Hữu _ trang 532)

-Đề này cần

1.Nội dung ý nghĩa về lẽ sống “vay trả,nhận-cho”,sống phải có ích.

Đã là chiếc lá thì phải làm xanh cho đời Đã là con chim thì phải dâng cho đời tiếng ca lảnh lót, “Tiếng chim hót trong bụimận gai”.Đã là người thì phải có lẽ sống.Lẽ sống của con người là phải sống có ích,sống có nhận,có cho,có vay,có trả

2.Thế nào là lẽ sống đẹp “Có vay có trả,có ích cho đời”

Sống ở đời là đã ,mắc nợ.Cha mẹ cho ta cuộc đời,nhân dân đất nước cho ta cho ta nơi ở thanhbình,cuộc sống bình an,để tahọc hành,vui chơi,ăn mặc,chữa bệnh v v Ta phải trả cho đời bằng cuộc sống có ích,cống hiến

3.Chứng minh bằng thực tế và hình tượng văn học

Các anh hùng liệt sĩ Hoàng Văn Thụ,Võ Thị Sáu,Lý Tự Trọng,Nguyễn Văn Trỗi,Đặng Thùy Trâm,Nguyễn VănThạc v v là những tấm gương có lẽ sống đẹp

Hình tượng cô thanh niên xung phong trong thơ Phạm Tiến Duật, “Người mẹ cầm sung”của Nguyễn Thi về hìnhtượng người mẹ,chị Sứ v v

4.Phê phán lối sống chưa đẹp của một số bộ phận thanh niên

Một bộ phận thanh niên ngày nay chưa có lẽ sống đẹp,dẫn tới lối sống chưa đẹp.Họ đua đòi,ăn chơi,lười học,lười làmviệc,xa hoa,lãng phí.Họ nhận nhiều hơn cho,vay mà không trả.Nhiều khi họ trở thành người bất hiếu,vô ơn bạc nghĩa,huỷhoại cuộc đời họ và phá hoại xã hội

I/ Mở bài

“Cái quý giá nhất của con người là đời sống Vì đời người chỉ sống có một lần” Vậy phải sống sao cho “khỏi xót xa ân hận

vì những năm tháng đã sống hoài sống phí, cho khỏi hổ thẹn vì dĩ vãng ti tiện và đớn hèn?” Để trả lời với tất cả chúng ta câu hỏi đó, trong bài “Một khúc ca xuân”, Tố Hữu đã tâm sự bằng những câu thơ giản dị mà rất sâu sắc:

…“Nếu là con chim, chiếc lá Thì con chim phải hót, chiếc là phải xanh

Lẽ nào vay mà không có trả

Trang 16

Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình?”

II/ Thân bài

1)Sống phải có ích

Bằng hình ảnh “Nếu là con chim, chiếc lá; Thì con chim phải hót, chiếc là phải xanh”, Tố Hữu muốn khẳng định trước hết

sống phải có ích cho đời Là con chim không chỉ biết kêu mà cao hơn nữa phải biết cất tiếng hót ca lanh lảnh hót cho đời, tạonên những bản nhạc rộn rã tươi vui cho đất trời Cũng như vậy, đã là chiếc lá thì chiếc lá phải xanh tươi đưa lại sức sống chocây cối, làm mát mắt cho đời và hút nhiều thán khí, nhả ra nhiều ô-xy đem lại sự sống cho con người và muôn loài vật trêntrái đất này Ngay cả những sinh vật hết sức nhỏ bé như thế, mà chúng còn biết hiến dâng những gì tốt đẹp nhất, có ý nghĩa

nhất giúp ích cho đời Vậy, chúng ta là những con người “Chúa tể của trần gian, kiểu mẫu của muôn loài” (Sêch-xpia), là

“Hoa của đất” (tục ngữ), là động vật duy nhất có trí tuệ và tâm hồn, chúng ta phải làm gì và sống ra sao đây để cùng muôn loài tô điểm cho quê hương, đất nước, cho “Trái đất này là ngôi nhà của chúng mình” ngày một tươi đẹp hơn”.

2)Con người chúng ta phải có lẽ sống đẹp Mà sống đẹp là có “vay” có “trả” và cao hơn nữa sống là cống hiến, hy sinh cho đời.

Muốn sống cho xứng đáng tên gọi thiêng liêng cao quý của mình “Con người! Ôi hai tiếng ấy vang lên mới tự hào và kiêu hãnh làm sao!” (Gooc –ki), mỗi chúng ta phải có lẽ sống đẹp Nghĩa là phải biết ứng xử một cách đẹp đẽ giữa người với người, giữa cá nhân với cộng đồng, với quê hương đất nước Nói như Tố Hữu, lẽ sống đẹp là lẽ sống có “vay” thì có “trả”, có

“nhận”, thì phải có “cho”, phải cống hiến hy sinh sức lực, tâm trí, thậm chí là cả sự sống của mình cho đời, để đời ngày một

“đàng hoàng”, “tươi đẹp hơn”.

Mỗi chúng ta giờ đây được sống trên đời, hít thở khí trời, đứng thẳng hai chân kiêu hãnh làm người, chúng ta đã đượcnhận quá nhiều từ công sinh thành, nuôi dưỡng của cha mẹ, ông bà tổ tiên, từ tình yêu thương đùm bọc của bà con, đồng bào,

từ sự hy sinh của biết bao anh hùng liệt sĩ đã đổ máu xương để xây dựng quê hương và giữ gìn đất nước thanh bình tươi đẹpnhư hôm nay… Điều đó cũng có nghĩa là chúng ta đã được thừa hưởng biết bao thành quả của người đi trước để lại và người

khác đem cho Như thế là chúng ta đã “vay”, đã “mắc nợ” người thân, nhân dân, đất nước nhiều rồi! Là con người vốn giàu nhân cách và lòng tự trọng, lẽ nào chúng ta nhắm mắt ắt quỵt được sao? Không! Chúng ta phải “ trả”, hơn nữa phải “cho” nhiều hơn những gì mà chúng ta đã “vay”, đã “nhận” Đó là hành động vừa đúng với nhân tâm, vừa hợp với Đạo lý “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, “uống nước nhớ nguồn” Cách đây hơn nửa thiên niên kỷ, thi hào dân tộc Nguyễn Trãi, một người Việt Nam nhất trong những người Việt Nam nhất trong lịch sử quá khứ cũng từng đã viết “Ăn lộc phải đền ơn kẻ cấy cày”, đó

sao?

3)Chứng minh bằng thực tế.

Trong sự nghiệp xây dựng chính quyền và bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc, ở Việt Nam ta đã có biết bao con người

sống rất đẹp cho đạo lý, lẽ sống “trả”, “vay” đó, như Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Thị Sáu, Nguyễn Viết

Xuân, Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót, Nguyễn Văn Trỗi, Lý Tử Trọng, Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc,…Họ sẵn

sàng “cho” cả cuộc đời, sẵn sàng đổ máu mình cho Tổ quốc đơm hoa Độc lập, kết trái tự do “Và em nữa Lưng đèo Mụ Gia, ai biết tên em? Chỉ biết cô gái nhỏ anh hùng Sống chết từng đêm; Mà lòng thanh thản lạ: Đâu phải hy sinh, em vinh dự vô cùng” (Tố Hữu – gửi TNXP).

Noi theo những tấm gương cao đẹp đó, giờ đây, những người đang sống lại tiếp tục hy sinh, cống hiến tâm trí và sứclực của mình để làm giàu cho Tổ quốc:

“Ta lại hành quân như năm nào đánh Mĩ Những sư đoàn không súng, lại xung phong

Ta lại thắng như những chàng dũng sĩ

Biến và hoang vu, thành cơm áo hoa hồng.”

(Tố Hữu)

Hàng ngày, hàng giờ trên đất nước ta có biết bao con người đã “cho” đi những giọt mồ hôi thấm đẫm tâm não để

“nhận” lại những công trình khoa học, những sản phẩm lao động; hoặc “cho” đi những giọt máu đào nhân đạo để cho người bệnh có nụ cười ngọt ngào, vì sự sống được hồi sinh; hoặc “ cho” đi những đồng tiền mà mình tiết kiệm được để

cho những người nghèo, cơ nhỡ có những điều kiện vật chất tối thiểu để hướng cuộc đời về phía tương lai

4)Phê phán lối sống chưa đẹp của một số bộ phận thanh niên.

Bên cạnh biết bao con người ngày đêm miệt mài học tập, lao động, cống hiến tài năng sức lực cho xã hội, đất nước,thì có một bộ phận không nhỏ của thanh niên lại chỉ biết “vay” và “nhận”, thậm chí còn “nhận” quá nhiều mà không chịu

“trả” Họ đua đòi theo con đường ăn chơi hưởng lạc: đến với vũ trường, tìm đến “nàng tiên nâu” “cái chết trắng”, để tiêuvèo hết cuộc đời trong chốc lát, vi những thú vui vô nghĩa, mà không hề biết hổ thẹn Những người có lối sống ích kỷ vàbất nhân, vô ơn bạc nghĩa ấy thật đáng phê phán, lên án, phỉ nhổ

III/ Kết luận

Như vậy, mấy câu thơ giản dị của Tố Hữu đã thể hiện một lẽ sống biết “vay”-“trả”; “cho”-“nhận” đúng lương tâm và

đạo lí rất đẹp của người Việt Nam xưa nay Hiểu được lẽ sống đó, mỗi chúng ta, ở từng cương vị cuộc sống khác nhau, hãy

cống hiến hết sức mình, hãy “cho” thật nhiều và gắng làm “Một mùa xuân nho nhỏ, lặng lẽ dâng cho đời” như nhà thơ Thanh

Hải đã viết:

“Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến”

Phát biểu suy nghĩ về ý kiến: “ Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được: thời gian

lời nói

Trang 17

và cơ hội”

Đề này cần :

1.Giải thích ý kiến:

- Thời gian đối với đời người có hạn, vì vậy rất quý giá

- Lời nói phản ánh tư tưởng, đạo đức, lối sống, quan điểm của con người Vì vậy, con người phải thận trọng “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” Lời nói đi đôi với việc làm, có làm được thì hãy nói

- Cơ hội đến với mỗi người là rất hiếm, phải tranh thủ tận dụng khi có cơ hội

2 Bình luận mở rộng

- Mỗi người phải biết tận dụng, khai thác có hiệu quả quỹ thời gian, lời nói và cơ hội để hoàn thiện bản thân, học tập

và làm việc tốt, thành đạt trong cuộc sống,

- Để sử dụng có hiệu quả ba điều nói trên, con người cần có học vấn, tri thức, sức khỏe

- Sống có lý tưởng có mục đích cao đẹp mới giúp người ta quý trọng và sử dụng hết tốt quỹ thời gian, lời nói và cơhội

- Phê phán những lời nói ba hoa, không biết quý trọng thời gian, lời nói và cơ hội

3 Chứng minh, liên hệ bằng thực tế và thơ văn

4 Sử dụng, tổng hợp các thao tác lập luận, giải thích, bình luận, chứng minh.

Mở bài :

Ý kiến “ Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói, và cơ hội” gợi mở

cho chúng ta nhiều suy nghĩ và hướng dẫn cho ta phương châm sống ở đời

Thân bài

Thời gian, lời nói và cơ hội là những thứ quý báu nhất cần được con người sử dụng cân nhắc, thận trọng, hợp lý vàhiệu quả trong cả cuộc đời

1 Thời gian đối với đời người là có hạn.

Thời gian đối với vũ trụ là vô hạn nhưng đối với đời người là hữu hạn Thời gian trôi đi sẽ không bao giờ lấy lại

được Quỹ thời gian đời người có hạn và trôi nhanh “ Như bóng câu qua cửa sổ” Chúng ta phải quý thời gian, tận dụng thời

gian để sống, để học tập và lao động “ Việc hôm nay không để ngày mai”

2 Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói

Lời nói như “mũi tên bay, đã bắn ra khỏi cung thì không lấy lại được”, vì vậy, chúng ta phải ”Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” Vì sao? Vì lời nói phản ánh tư tưởng, đạo đức tác phong của ta, không chỉ ảnh hưởng tới bản thân ta mà có khi

còn ảnh hưởng tới người khác Lời nói là nói cho người khác nghe Ý nghĩa và ấn tượng mà lời nói ta gây cho người khác làkhông thể quên, nếu có sai sót thì rất khó đính chính, rất khó sửa sai mặc dù chúng ta có thể “nói lại cho rõ” Đặc biệt là khi

ta nói về người thứ ba, “nói sau lưng”, rất dễ gây hiểu lầm cho người khác, phải cẩn thận và suy nghĩ trước khi nói “ Lời nói

là đọi (bát) máu” có khi gây cho người ta uất ức, đưa người ta đến chỗ tự tử hoặc tù tội, ví dụ có một số sinh viên ở ký túc xá

đã tự tử vì bị bạn cùng phòng nghi ngờ khi bị mất tiền Lời nói có sức mạnh và ta phải thận trọng khi nói

3 Cơ hội là điều hiếm gặp trong đời người

Cơ hội là cơ may, may mắn, một điều kiện rất thuận lợi đến với ta trong cuộc đời, nhờ nó ta có thể thay đổi cuộc đời,

“ đổi đời” như một việc làm phù hợp có thu nhập cao, một học bổng đi học nước ngoài, một bệnh nhân gặp được thầy thuốcgiỏi “ gặp thầy, gặp thuốc”.Cơ hội hiếm có trong đời, khi gặp cơ hội chúng ta phải nắm lấy kịp thời, cơ hội qua đi chúng ta rấtkhó gặp lại

4 Phải làm gì để tận dụng thời gian, lời nói và cơ hội.

“Thời gian, lời nói và cơ hội” có thể nói chúng lả ba điều quý giá nhất trong cuộc sống Mọi điều khác trong cuộc

sống đều suy đến cùng chúng ta đều có thể có được nếu chúng ta sử dụng có hiệu quả 3 điều nêu trên Tiền bạc, của cải có thể

có được từ sử dụng tốt thời gian và cơ hội Bạn bè có được từ ứng xử, từ “Lời nói” của ta Công danh sự nghiệp thành côngkhi “thời gian, lời nói và cơ hội” được chúng ta sử dụng tốt nhất

Chúng ta phải học tập, tu dưỡng, rèn luyện tốt mới có thể tận dụng cơ hội, sử dụng hiệu quả thời gian và lời nói, ứng

xử, chuẩn bị tốt hành trang vào đời, cả về sức khỏe, kỹ năng sống, và chuyên môn, nghề nghiệp Không chuẩn bị tốt thì khi có

cơ hội khó có thể nắm bắt được Ví dụ, nhiều người có cơ hội đi làm hoặc tu nghiệp nước ngoài nhưng ngoại ngữ hoặc sứckhỏe kém, không nắm bắt được

Bác Hồ là mẫu mực về quý trọng thời gian, lời nói và cơ hội Nhận ra thời cơ chín muồi năm 1945, Bác Hồ đã quyếttâm “Dù có đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải dành cho được độc lập tự do” Rất nhiều lời dạy của Bác Hồ đã trở thành

“Lời hay ý đẹp”, phương châm sống của thế hệ trẻ chúng ta.

Chúng ta cần phải phê phán lối sống hưởng thụ xa hoa, đua đòi, lười biếng trong học tập và lao động, lối sống đókhông biết trọng thời gian, lãng phí thời gian của mình và của người thân ( tiền bạc của cha mẹ là do thời gian lao động tíchlũy lại của ông bà, cha mẹ) Lười biếng sẽ làm cho người ta không tận dụng được khi gặp cơ hội tốt và lời nói ứng xử sẽkhông được người ta tôn trọng

Chúng ta phải biết quý trọng thời gian, lời nói và cơ hội Ý thức đầy đủ sâu sắc giá trị quý báu của chúng sẽ là bóđuốc soi đường cho chúng ta sống, học tập và làm việc

Thời gian đối với một đời người là rất quý giá Vì vậy, chúng ta phải sống sao cho “ khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí, cho khỏi hổ thẹn vì dĩ vãng ti tiện và đớn hèn” ( trích Thép đã tôi thế đấy) Quý trọng thời

gian của đời người, con người sống có lý tưởng, có mục đích sống là cống hiến, hy sinh cho đời “Không hỏi Tổ quốc đã làm

Trang 18

gì cho ta mà chúng ta phải hỏi thanh niên đã làm gì cho đất nước” Con người có mục đích sống đúng đắn, sống có lý tưởngmới biết quý trọng thời gian.

Quý trọng thời gian thể hiện trong học tập có kết quả cao, lao động có năng suất cao, quý trọng của cải đồng tiền màmình đang có

Quý trọng lời nói, ông cha ta đã có nhiều câu, như “ lời nói là bạc, im lặng là vàng”, “lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa long nhau”, “học ăn, học nói, học gói, học mở”, “quân tử nhất ngôn” Lời nói đã nói ra, dù tiếc nuối đến mấy cũng không thể lấy lại được “Nói một thước không bằng làm một tấc” Nói phải đi đôi với làm

Cơ hội đến với một dân tộc, một đất nước hàng trăm năm, có khi hàng nghìn năm mới có một lần Cơ hội hiếm cónhư vậy, khi gặp cơ hội nếu không tranh thủ được thì sẽ không bao giờ gặp lại Cơ hội là sự hội tụ của nhiều điều kiện kháchquan và chủ quan nên rất quý giá

Kết luận

Thời gian, lời nói và cơ hội là những thứ ta có và gặp trong đời, nhưng rất quý giá Ta phải sử dụng chúng một cách có lợi nhất, hiệu quả nhất.

Anh (chị) hãy giải thích và bình luận câu nói của Nguyễn Bá Học “ Đường đi khókhông khó vì ngăn sông cách núi

mà khó vì lòng người ngại núie sông”.

1 Nội dung ý nghĩa cơ bản của câu nói

Bằng lối nói hình ảnh, bóng bẩy, Nguyễn Bá Học, qua câu văn của mình đã đặt ra một vấn đề có ý nghĩa cốt lõi quantrọng nhất trên hành trình của cuộc đời: những vật cản, khó khăn của con đường sự nghiệp và thái độ của con người trước khókhăn đó Chỉ những người có bản lĩnh, dám vượt qua mọi khó khăn trở ngại trên đường đời, can đảm đi tiếp quyết không sờnlòng, nản chí, để cho gian khổ đẩy lùi, đè bẹp mình, thì mới có thể đi tới đích và đạt được thành công Câu nói của Nguyễn BáHọc nhằm đề cao sức mạnh tinh thần ý chí nghị lực, sự vượt khó và phê phán sự mềm yếu, dễ e ngại, sợ hãi trong lòng ngườitrước khó khăn thử thách

2 Bài phải giải quyết được bốn ý cơ bản

a Con đường đi cũng như con đường đời, con đường sự nghiệp là một con đường đầy chông gai, thử thách.

b Đường đi, đường đời chông gai, thử thách cũng không đáng sợ Mà cái đáng sợ nhất là lòng người ngại khó, ngại

khổ, dễ sờn lòng nản chí

c Một khi con người đã có ý chí quyết tâm, tinh thần vượt khó, sẵn sàng dẹp bỏ mọi nỗi sợ hãi trong lòng, thì dù

đường đi khó đến mấy cũng có thể tới đích, sự nghiệp có gian nan đến mấy cũng thành công

d Bình luận chứng minh mở rộng

3 Sử dụng tổng hợp các thao tác lập luận: Giải thích, bình luận, chứng minh

Mở bài Thực tế cuộc sống cho ta thấy rõ một điều hiển nhiên như chân lý Đó là dù hành trình cuộc đời luôn luôn

gặp biết bao khó khăn, trở ngại, đầy thử thách, chông gai, nhưng nếu có ý chí, nghị lực, không lùi bước, không sờn lòng nảnchí, luôn luôn biết vươn lên phía trước, thì chúng ta sẽ vượt qua và đi về tới đích Đúng như Nguyễn Bá Học đã từng nói

“Đường đi khó không phải vì ngăn sông, cách núi mà khó vì lòng người ngại núi, e sông”.

Thân bài:

1 Con đường đi cũng như con đường đời là một con đường vô cùng gian khổ, đầy những chông gai, trở ngại.

“Đường đi khó không phải khó vì ngăn sông, cách núi” Con “đường đi” mà Nguyễn Bá Học nói ở đây vừa có

nghĩa đen, vừa có nghĩa bóng Nghĩa đen là dùng để chỉ con đường ta thường đi hàng ngày Còn nghĩa bóng là muốn chỉ conđường đời Ai đã từng thường xuyên đi đường, nhất là đi xa sẽ thấy rõ rất ít con đường trên thế gian này lại toàn bằng phẳng,

êm dịu, mà trái lại thường đầy sông suối, núi non điệp trùng, khúc khuỷu, gập ghềnh, quanh co làm cản trở bước chân conngười Và con đường đời, hành trình về phía chân trời tương lai sự nghiệp của chúng ta cũng vậy: khó khăn chồng chất khó

khăn, luôn luôn bị “ngăn sông cách núi”:

"Hình khe, thế núi gần xa Đứt thôi lại nối, thấp đà lại cao” (Chinh Phụ Ngâm) Trong bài thơ “Đi Đường”, Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc ta chẳng từng đã viết “Đi đường mới biết gian lao; Núi cao rồi lại núi cao trập trùng”, đó sao?

2 Cái khó của đường đi như thế vẫn chưa đáng sợ, cái đáng sợ nhất là lòng người “Ngại núi, e sông”, nghĩa là lòng người sợ khó khăn gian khổ.

Nhưng cái khó khăn của đường đời như thế vẫn chưa đáng sợ, mà cái đáng sợ nhất mà Nguyễn Bá Học nhấn mạnh ở

đây là “lòng người ngại núi, e sông” Nghĩa là lòng người sợ khó khăn, gian khổ Thực tế đã cho ta thấy rõ trên con đường đi

Trang 19

tới mục đích cuối cùng cao đẹp của cuộc đời, vì gặp quá nhiều chông gai, gian nan, trắc trở, nên đã có biết bao người mềmlòng, nản chí, buông xuôi đầu hàng Và kết cục họ chẳng làm được việc gì có ý nghĩa cho đời, chẳng đạt được mục đích nào

cao đẹp Chả thế mà Marai Sador đã từng khẳng định” Trong mắt người khác, bạn có thể thất bại vài ba lần, nhưng với bản thân bạn không được phép trở nên mềm yếu, vì đây là thất bại thảm hại nhất” Sự thất bại với chính bản thân mình, nghĩa là

sự thất bại của sự yếu mềm, của lòng “người ngại núi, e sông” là sự thất bại của mhững người thiếu ý chí, không dám đương đầu với khó khăn thử thách Những con người ấy chẳng thành công trong bất cứ công việc gì Họ không xứng đáng làm “Một hành nhân” trên con đường đời đầy chông gai của cuộc sống.

3 Khi con người đã có quyết tâm, tinh thần vượt khó, ý chí vươn lên phía trước, thì dù khó khăn trở ngại đến mấy, cũng có thể đi tới đích, đạt được thắng lợi.

Ở câu nói trên, ông Nguyễn Bá Học đã sử dụng cặp từ “ không phải …mà”, theo cách phủ định để khẳng định: điều

quan trọng nhất là thái độ của con người trước khó khăn, gian khổ, chấp nhận để khắc phục mà tiến lên, hay buông xuôi, đầuhàng? Trước cuộc sống trăm màu, nghĩa vẻ, đường đời lại khúc khuỷnh gập ghềnh, cheo leo họ, chỉ có những người không sợmỏi gối, chồn chân, với bản lĩnh kiên cường và ý chí nghị lực mạnh mẽ, sẵn sàng đạp bằng mọi gian khổ, quyết vươn lên phía

trước, không bao giờ lùi bước, không một chút mảy may “ngại núi e sông” và luôn luôn biết chiến thắng bản thân mình… thì

mới hoàn toàn đi tới đích cuối cùng và giành được thắng lợi vẻ vang

cho được “Chiếc cẩm nang thần kỳ”- đó là chủ nghĩa Mác – Lênin Khi trở về nước, với “Chiếc cẩm nang” thần diệu ấy,

Người đã chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua muôn ngàn ghềnh thác và đi đến bến bờ thắng lợi để có ngày

mồng 2 tháng 9 năm 1945 lịch sử: “Thủ đô Hoa vàng nắng Ba Đình” và “Chín năm làm một Điện biên Nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng”

Thấm nhuần lời khuyên của Bác “Không việc gì khó; chỉ sợ lòng không bền; đào núi và lấp biển; quyết chí ắt làm nên”, lớp lớp cháu con đã lên đường vượt Trường Sơn nhiều núi cao vực thẳm, sông sâu, quyết tâm chống Mỹ, giải phóng Miền Nam để có ngày 30/4 “Tuyệt trần nắng đẹp ; Bác Hồ ơi! Toàn thắng về ta! Chúng con đến xanh ngời ánh thép; Thành phố Người lộng lẫy cờ hoa” (có thể lấy thêm dẫn chứng về những tấm gương khác trong các lĩnh vực thể thao, khoa học, văn

hoá: Nhờ có ý chí, nghị lưc, tinh thần vượt khó, không ngại núi, e sông không gục ngã trước số phận éo le nên đã làm nên sựnghiệp lớn như Bạch Đình Vinh bị bại liệt, bị mất tiếng nói… mà vẫn là sinh viên của ba trường Đại học: Giao thông vận tải,Thương mại và Công nghệ thông tin của Bách khoa hay tấm gương người thương binh Nguyễn Xuân Năng cụt cả hai cánhtay mà vẫn giành được huy chương bạc môn bóng bàn trong đại hội Paragames được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen…)

Kết luận:

Những điều đã phân tích trên cho ta thấy đường đời không chỉ toàn rợp bóng mát dịu êm và hạnh phúc mà là đầy chông gai với muôn vàn thử thách Đừng mềm lòng, nản chí bạn nhé! Hãy coi những thử thách ấy là “Lửa thử vàng” làm cho sức lực ý chí và bản lĩnh của ta vững vàng hơn, dễ đi đến thẳng lợi hơn Đúng như lời Bác Hồ đã từng dạy “Sống ở trên đời người đúng vậy; gian nan rèn luyện mới thành công”.

Làm gì để môi trường sống của chúng ta ngày càng xanh sạch đẹp.

Bảo vệ môi trường sống , nói một cách hình ảnh là làm cho môi trường sống của chúng ta ngày càng xanh, sạch, đẹp

là nhiệm vụ cấp thiết hiện nay ở nước ta cũng như ở mọi nơi trên thế giới

Mỗi người phải nhận thức đầy đủ vai trò của bảo vệ môi trường sống và từ nhận thức đó có hành động đúng đắn,phù hợp bảo vệ môi trường sống Công tác giáo dục tuyên truyền về bảo vệ môi trường sống ngày càng xanh, sạch, đẹp là rấtquan trọng

Mỗi người và cả xã hội hàng năm tham gia tích cực phong trào trồng cây gây rừng

Sử dụng tiết kiệm nước sạch, và có ý thức bảo vệ nguồn nước

Xây dựng nếp sống văn minh, sạch sẽ, không khạc nhổ, vứt rác bừa bãi ra đường Làm vệ sinh thường xuyên để bànthân và nhà cửa, nơi ở được sạch sẽ thông thoáng

Trang 20

Nhà nước có quy hoạch đô thị, phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường theo phương châm phát triển bền vững,

sử dụng và khai thác hợp lý tài nguyên để tồn tại lâu dài, môi trường sống càng càng xanh, sạch đẹp

Mở bài:

Làm cho môi trường sống của chúng ta ngày càng xanh, sạch, đẹp là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, ở nước tacũng như cả thế giới hiện nay.Tại sao lại như vậy và chúng ta phải làm gì để cho môi trường sống của chúng ta ngày càngxanh, sạch, đẹp

2 Bảo vệ rừng, tham gia và xử lý rác thải.

Bảo vệ rừng, đặc biệt là các khu rừng nguyên sinh, rừng phòng hộ, rừng đầu nguồn, phủ xanh đất trống đồi trọc,trồng thêm cây xanh ở thành thị sẽ làm cho môi trường sống của chúng ta sẽ ngày cành xanh hơn

Các thành thị làm tốt công tác thu gom rác thải và xử lý triệt để, khoa học, sản xuất dựa trên công nghệ sạch, côngnghệ cao thân thiện môi trường sẽ làm cho môi trường sống của chúng ta ngày càng xanh, sạch, đẹp

3 Bảo vệ các dòng sông.

Tài nguyên nước sạch đang khan hiếm do khai thác sử dụng quá nhiêu và các dòng sông bị ô nhiễm bởi rác thải.Sông Thị Vải, sông Cầu sông Đáy, sông Nhuệ, sông Đồng Nai đang bị chết nghẹt do chất thải của các nhà máy như Vedan…nước sạch khan hiếm thì môi trường sống không thể xanh, sách, đẹp

4 Xây dựng nếp sống văn hóa văn minh.

Xây dựng nếp sống văn minh đô thị Mọi người phải có ý thức giữ gìn vệ sinh, không khạc nhổ bừa bãi, vứt rác thải

ra đường Chúng ta chủ động sử dụng đồ dùng thân thiện môi trường như hạn chế sử dụng túi ni long ( Nhiều nước đã cấm sửdụng túi ni long), sử dụng cửa nhôm, cửa kính thay cho cửa gỗ, trồng cây, hoa cảnh trên mái nhà, tường bao

5 Nhà nước có thêm nhiều chương trình mục tiêu nâng cao đời sống nhân dân và bảo vệ môi trường.

Nhà nước ta đã có nhiều chương trình mục tiêu nâng caao đời sống nhân dân và bảo vệ tài nguyên môi trường nhưchương trình trồng 5 triệu ha rừng, chương trình 135, 134 xây dựng 5 công trình ở nông thôn ( điện, đường, trường , tram ( ytế) , chợ), quy hoạch hàng trăm vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, công viên, rừng phòng hộ, lập danh sách bảo vệ độngvật quý hiếm… nhiều tỉnh đã quy hoạch nhiều khu nghĩa trang công viên xanh, sạch đẹp, hợp vệ sinh…

6 Nhân dân và doanh nghiệp có ý thức cao bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp.

Tuy nhiên chỉ dựa vào nguồn lực nhà nước thì không đủ Nhân dân, cộng đồng dân cư, doanh nghiệp, hộ gia đìnhphải có ý thức và hành động cụ thể để giữ cho môi trường xanh, sạch, đẹp Xử lý chất thải từ gốc, từ nguồn phát sinh nhưbệnh viện, nhà máy, từng phương tiện vận tải như ô tô Bảo vệ tài nguyên ( rừng, sông, biển, ao , hồ ) là hết sức quan trọng

Mỗi người dân, mỗi đường phố, làng xóm, mỗi cơ quan, nhà máy, doanh nghiệp có ý thức cao và quyết tâm giữ gìnmôi trường sống tốt thì cả đất nước mới có môi trường sống xanh, sạch, đẹp

Xã hội, nhà nước và nhân dân phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục để mọi người hiểu hết tầm quan trọngcủa việc làm cho môi trường xanh, sạch, đẹp, thấm nhuần sự nguy hiểm của ô nhiễm môi trường Ô nhiễm môi trường làmcho Trái Đất nóng lên, nước biển dâng cao, đất bị ngập lụt Ô nhiễm môi trường làm cho bệnh dịch gia tăng, đất, không khi vànước bị bẩn đục, sự sống của muôn loài, kể cả loài người đang bị đe dọa

Ý thức bảo vệ môi trường nâng lên, con người sẽ có hành động đúng đắn, thiết thực làm cho môi trường “xanh, sạch,đẹp” Mỗi người dân phải làm cho không gian xanh, sạch, đẹp ở chính nơi ở, trường lớp nơi mình học, cơ quan công sở nơimình làm việc Hãy tích cực tham gia ngày thức 7, chủ nhật tổng vệ sinh đường phố, bản làng, tham gia vào ngày “Môitrường thế giới”, “Giờ Trái Đất”, “Hành trình xanh”, vì môi trường xanh sạch đẹp, vì sự tồn tại của Trái Đất và loài người, vìcuộc sống an lành, hạnh phúc của chúng ta

“ Yêu gì như thể yêu con” (ca dao) - Tình yêu con là một trong những tình cảm cao quý thiêng liêng và tha thiết nhất

của con người Nhưng không vì quá yêu con mà để cho con gian lận, thiếu trung thực trong thi cử Vì cao hơn cả tình yêu con

là đức tính trung thực, một phẩm chất quan trong để xác định tư cách làm người Đó là suy nghĩ của những con người chânchính và cũng là suy nghĩ của Tổng thống A.Lin – Côn (1809 – 1865), vị anh hùng của nước Mỹ, người khai sáng của nền

minh Hoa Kỳ Trong bức thư gửi thầy Hiệu trưởng của con trai mình, ông đã viết “Xin thầy hãy dạy cho cháu biết chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận khi thi? (Ngữ văn 10 - tập 2 – trang 135)

Trang 21

Y 1 Giải thích ý kiến của tổng thốngs Mĩ A – Lin – Côn

Nội dung trực tiếp của lời nói A Lin – Côn là muốn khẳng định : Chấp nhận thi rớt một cách trung thực còn vinh dựhơn là thi đỗ mà nhờ gian dối với những thủ pháp ma mãnh Thực chất của ý kiến này là đề cao tính trung thực của con người,một phẩm chất, đức tính rất quan trọng để làm người

Y2 Bàn luận về trung thực trong thi và trong cuộc sống

a-Trong khi thi: Tính trung thực của con người được biểu hiện mọi lúc, mọi nơi Nhất là trong thi cử, tính trung thực

lại càng quan trọng, vì thi là cuộc chọn lựa một cách công minh những người có năng lực, có trình độ, có tài năng và đó cũng

là cuộc thử thách đánh giá năng lực, trình độ học vấn, kiến thức của mỗi thí sinh, mỗi con người Và người trung thực trongthi cử là phải làm bài bằng thực lực và chấp hành nghiêm chỉnh những quy chế của mỗi kỳ thi, theo đó, cũng chỉ chấp nhận đỗđạt bằng thực chất của mình theo những tiêu chí và quy định của kỳ thi ấy Còn gian lận là làm mọi cách, kể cả quay cóp, ăncắp bài của bạn, ăn cắp tài liệu hay ăn cắp kết quả của người khác, để nhằm đỗ bằng được, mà không cần đến thực chất, kiếnthức, học vấn, trình độ, năng lực của mình

Người trung thực phải là người biết rõ : Trung thực trong khi thi, dù rớt, dù trượt vẫn vinh dự hơn nhờ gian lận Với

tư cách của một thí sinh, trung thực trong khi thi là điều quan trọng hơn cả Trước vấn nạn “học giả bằng thật”, quay cóp, sao

chép hoặc thầy giáo làm bài hộ, để chạy theo thành tích giả tạo diễn ra khá phổ biến những năm gần đây ở nước ta, Bộ giáo

dục và Đào tạo đã ban hành một chủ trương vừa hợp với đạo lý, vừa hợp với nhân tâm Đó là “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” Chính chủ trương sáng suốt đó đang từng bước ngăn chặn được những hiện tượng làm nhức nhối lương tri những người chân chính Đấy là hiện tượng “Ngồi nhầm lớp”, Tiến sĩ giấy”, “Thạc sĩ giấy” sẽ gây

ra những hậu quả khôn lường cho tương lai nền giáo dục và tương lai đất nước, đặc biệt là trong thời đại hội nhập, nền kinh tế

cơ bản là nền kinh tế tri thức, đòi hỏi người lao động phải có trình độ hiểu biết vừa chuyên sâu, vừa hiện đại

b Trong cuộc sống.

Nếu như trong thi cử, với tư cách một thí sinh tính trung thực vốn đã quan trọng thì trong cuộc sống hàng ngày, với

tư cách một con người, giữa những quan hệ chằng chịt, đa đạng và phức tạp giữa người với người, tính trung thực lại càng trởnên quan trọng gấp bội Trung thực trong cuộc sống là coi trọng thực chất, luôn thành thực với mình, với người, không chấpnhận gian dối, bịp bợm trong bất kỳ mối quan hệ nào, công việc nào Trung thực trở thành một phẩm chất cao đẹp làm nên

nhân cách con người và là đức tính cần thiết cho cuộc sống, góp phần tích cực thúc đẩy tiến độ xã hội Sống trung thực là một

niềm hạnh phúc cao quý, lương tâm luôn thanh thản, yên tĩnh và luôn được mọi người tin yêu, quý trọng

Ngược lại, thiếu trung thực là làm những điều gian dối, khuất tất, vì một động cơ không mấy trong sáng và caothượng Thiếu trung thực không chỉ biến con người thành đê tiện, « khốn nạn » mà còn khiến cho cuộc sống lâm vào tìnhtrạng thực giả bất phân, thiện ác, ngay gian lẫn lộn Sống trung thực không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhưng không trungthực sẽ là một người thiếu nhân cách, thiếu lòng tự trọng Nhưng có một thực tế đáng buồn là những kẻ gian dối thiếu trungthực lại thường được nguỵ trang bằng một gương mặt dễ coi, thậm chí là gây cho người ta cảm tưởng đó là con người tử tế và

trung hậu Vì muốn lừa đời phải mang gương mặt của đời Vũ Trọng Phụng gọi sự dối trá bịp bợm của những kẻ “khẩu phật tâm xà” và “Tinh quái, thạo đời” như thế là « chó đểu » và “khốn nạn” Sự không trung thực ở những con người thiếu trí tuệ

mà thừa chất "tinh quái", vì hám danh hám lợi dễ trở thành kẻ lưu manh, ranh ma, sẵn sàng chơi trò Mafia trong cuộc sống một

cách liều lĩnh, trắng trợn và đểu cáng Sự không trung thực có thể gây ra nhiều nguy hại cho xã hội…Những công trình kiếntrúc độ sộ, những chiếc cầu, những con đường giao thông… mau chóng xuống cấp, thậm chí xây trước đổ sau, chẳng phải làhậu quả của thói làm ăn giả dối, thiếu trung thực đó sao?

Hẳn chúng ta ai cũng đã được đọc “Số đỏ”, một kiệt tác của Vũ Trọng Phụng Sở dĩ tác phẩm trở thành kiệt tác được

độc giả Mỹ xếp vào loại 7 kiệt tác của nhân loại, vì ngoài nghệ thuật trào phóng bậc thầy, Vũ Trọng Phụng đã vạch ra và lên

án một nét bản chất xấu xa, đê tiện nhất của con người Đó là sự dối trá, bịp bợm và « tinh quái » mà điển hình là Xuân Tóc

Đỏ Dưới ngòi bút thiên tài của họ Vũ, Xuân Tóc Đỏ hiện lên như một thứ vi khuẩn - người Nó nhập vào môi trường xã hộinào, thì xã hội đó chẳng những không sai khiến, điều khiển được nó, mà ngược lại, còn bị nó đầu độc, làm cho tha hoá, ônhiễm dần

Ý kiến về phương châm “ Học đi đôi với hành”

- Học và hành có liên hệ mật thiết với nhau, là hai mặt của quá trình thống nhất, hướng dẫn bổ sung cho nhau Học

“đi đôi” kết hợp với hành, làm cho nhận thức và hành động của con người ngày càng thống nhất, hoàn thiện Học mà không

có hành sẽ chỉ là lý thuyết suông, không thể nhận thức được sâu sắc và đầy đủ Hành mà không có học vấn soi đường thườngkhông dẫn tới kết quả, hoặc kết quả không cao, hiệu quả thấp , không như mong muốn, thường gặp khó khăn và có khi bị sailầm

Trang 22

2 Bàn luận

- ”Học đi đôi với hành” là một nguyên lý giáo dục quan trọng ở nước ta, “hành” còn ít, học chay còn nhiều Chúng

ta cần phải tìm mọi cách khắc phục tình trạng đó

- Có nhiều biện pháp để thực hiện ”Học đi đôi với hành” Mọi người phải cố gắng thực hiện phương châm đó phù

hợp với hoàn cảnh của mình Áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, tìm tòi khám phá lý thuyết qua thực tiễn “Thực tiễn là tiêuchuẩn của chân lý”

3 Liên hệ

- Nhận thức đầy đủ hơn phương châm : ”Học đi đôi với hành”

- Trong học tập và làm việc, sinh hoạt cố gắng áp dụng các kiến thức đã học để có kết quả tốt nhất

Mở bài “ Học đi đôi với hành” là một nguyên lý giáo dục quan trọng Tại sao và chúng ta thực hiện nguyên lý này bằng

cách nào?

Thân bài

1 Thế nào là học đi đôi với hành

Học tiếp thu tri thức về phương châm lý thuyết, lý luận Hành là sự vận dụng kiến thức học được vào thực tiễn đờisống và lao động sản xuất

Học “đi đôi” kết hợp với hành cho nhận thức và hành động của con người có tính thống nhất, bổ sung cho nhau, làm

cho cái ta học được trở nên sâu sắc và vững chắc, hành động của ta có cơ sở khoa học, sẽ trôi chảy, dễ dàng, có thể logic và

sáng tạo, để đạt tới kết quả cao Có nhà khoa học đã viết : “Một con ngựa đi chậm nhưng lại đúng đường thì sẽ tới đích, nếu con ngựa đi nhanh nhưng sai đường thì càng đi càng xa đích” Hành mà không đi đôi với học thường có kết quả thấp hoặc

thất bại Học không hành thì chỉ nắm lý thuyết suông, không thể nắm bắt ý nghĩa sâu sắc của nó với thực tiễn

2 Lợi ích của việc “ Học đi đôi với hành”

Học đi đôi với hành là rất cần thiết và quan trọng với tất cả mọi người Song, thực tế nước ta, nguyên lý này đang bịcoi nhẹ Đó là một trong những nguyên nhân làm cho chất lượng giáo dục, đào tạo ở nước ta chưa cao, chưa đạt tới sự kỳvọng của xã hội

Nguyên nhân khách quan là nước ta còn nghèo, chưa mua sắm được nhiều dụng cụ học tập và phòng thí nghiệm chocác môn học Nguyên nhân chủ quan là chúng ta chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa to lớn của nguyên lý học đi đôi với hành để

có biện pháp khắc phục

3 Xác định mục đích học tập đúng đắn là điều kiện thực hiện học đi đôi với hành.

Để thực hiện nguyên lý học đi đôi với hành, mỗi người phải xác định cho mình mục đích học tập đúng đắn

UNESCO ( tổ chức văn hóa giáo dục thuộc Liên Hợp Quốc) đã đề xướng “ Học để biết, học để làm, học để chung sống, học

để tự khẳng định mình”.Học trở thành nhu cầu tự thân và chúng ta sẽ tìm mọi cách, mọi biện pháp, mọi cơ hội để vận dụngvào cuộc sống

Với động cơ, mục đích học tập đúng đắn, chúng ta mới có thể say mê học tập, nghiêm túc, chăm chỉ để tiếp thu đầy

đủ nội dung, làm bài tập để củng cố, mở rộng bài học Trên cơ sở nắm chắc bài học, chúng ta sẽ có điều kiện vận dụng vàothực tiễn Trồng một cây, chúng ta cũng phải biết cách đào hố nông sâu như thế nào, lấy loại đất nào và phân bón gì cho vào

hố, cho cây trồng vào hố và dặm đất thật chặt xung quanh rễ cây ra sao, tưới nước nhiều ít sao cho phù hợp với từng loại cây.Học đi đôi với hành sẽ soi sáng cho ta nhiều điều cụ thể và sinh động

Học không chỉ ở trường lớp mà cả tự học, học bạn, học người thân, học đồng môn, đồng nghiệp Hành không chỉ ởtrong phòng thí nghiệm mà phải vận dụng vào cuộc sống hàng ngày, trong ăn ở, đi lại, giao tiếp và làm việc Có nhiều cơ hộitrong cuộc sống mà ta có thể vận dụng , để hành, những điều học được

Kết luận:

Học và hành là hai khâu mà chúng ta phải làm tốt cả hai mới kết hợp chúng với nhau được Học giỏi nắm chắc kiến thức thì mới giúp ta hành tốt Hành sẽ bổ sung, hoàn thiện kiến thức mà ta học được Mỗi học sinh chúng ta đều phải học tốt, hành tốt và kết hợp “ Học đi đôi với hành”.

Ý kiến về lợi ích của việc tự học.

Trang 23

- Phương pháo tự học phù hợp là rất quan trọng đối với mỗi người Ai cũng có thể tranh thủ mọi lúc, mọi nơi để tựhọc Theo hoàn cảnh của mỗi người, chúng ta có thể sắp xếp thời gian, lên kế hoạch tự học Tùy theo trình độ, khả năng vàhứng thú mà chúng ta lựa chọn tri thức và phương pháp tiếp nhận mà mình thấy tâm đắc, rèn luyện khả năng phát hiện và tưduy sáng tạo Nhờ đó, sự hứng thú và hấp dẫn của tự học tăng lên và giúp ta vui thích và đam mê tự học.

- Tự học đưa lại nhiều lợi ích, như kỹ năng sống ngày càng hoàn thiện giúp con người thích thú với mọi hoàn cảnh,điều kiện sống, chuyên môn nghiệp vụ được nâng cao, tay nghề vững và ngày càng tinh thông giúp con người có năng suấtlao động cao, giải quyết công việc dễ dàng, trở thành người thành đạt, đời sống ngày càng cao

- Tự học là cơ sở để xã hội phát triển, ngày nay UNESCO đưa ra phương châm “ Học tập suốt đời” Học tập suốt đờichủ yếu là tự học

Mở bài

Xã hội hiện đại nêu cao phương châm “ Học tập suốt đời” Phương pháp tự học là phương pháp học chủ yếu để thực

hiện phương châm học tập suốt đời Tại sao tự học lại quan trọng như vậy? Tự học đưa lại cho chúng ta những lợi ích gì?

2 Lợi ích của việc tự học.

Tự học đưa lại lợi ích to lớn và thành công cho người ham học, ham tự học và có phương pháp tự học phù hợp Theohoàn cảnh cụ thể, mỗi người có thể sắp xếp thời gian, lên kế hoạch tự học Có thể học ngoại ngữ trên truyền hình, học chuyênmôn qua mạng internet, đọc sách nâng cao, chuyên sâu Nhiều bạn học sinh ở nông thông, vùng sâu, vùng xa, nhờ có tự học( Không có điều kiện tham gia luyện thị, ôn thi ở trường lớp) mà thi tốt nghiệp phổ thông, thi vào đại học đạt điểm cao, nhiềubạn đạt thủ khoa Khi đi làm, chúng ta sẽ có rất ít thời gian và điều kiện để đi học tập trung theo trường lớp mà chủ yếu là tựhọc Ngày nay, một bác sĩ, kỹ sư, thầy gióa mà hàng ngày không đọc được vài chục trang sách bao chuyên môn thì sẽ đối mặtvới nguy cơ tụt hậu Khi đó, không chỉ cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp sẽ kém đi mà công việc sẽ lúng túng, khó khăn,kết quả sẽ không cao

Tự học có nhiều lợi ích như vậy, nên chúng ta phải luôn luôn có ý thức tự học Tùy theo hoàn cảnh, trình độ màchúng ta lựa chọn tri thức và phương pháp tiếp nhận phù hợp, tạo hứng thú trong học tập, rèn luyện khả năng khám phá và tưduy sáng tạo Nhờ thấy kết quả và lợi ích mà tự học mang lại, chúng ta sẽ thấy hứng thú và đam mê tự học

3.Tự học như thế nào cho tốt?

Xã hội càng phát triển, càng hiện đại thì công cụ, phương tiện cho tự học ngày càng nhiều Đặc biệt , điện thoại diđộng và mạng internet càng phổ biến thì chúng ta có điều kiện để tự học và tiếp cận với trình độ chuyên môn, chuyên sâu củathế giới Tự học nhờ đó có thể đưa lại cho người học trình độ chuyên môn cao Tự học nhờ có nhiều công cụ hiện đại mà cho

ta nhiều hứng thú, đam mê

Con người trong xã hội hiện đại ngày nay là phải học tập suốt đời và suốt đời phải tự học

Ý thức được sự cần thiết và ích lợi của tự học, bản thân em sẽ luôn cố gắng để tự học, khắc phục mọi hoàn cảnh dùkhó khăn đến đâu cũng phải học và tự học

4 Bác Hồ là tấm gương sáng về tự học.

Do phải tìm đường cứu nước từ thời trẻ nên thời gian học ở trường của Bác không được nhiều Nhưng nhờ tự học,Bác uyên thâm chuyên sâu trên rất nhiều lĩnh vực Thời thanh niên, Bác đã là nhà báo, chủ bút một tờ báo bằng tiếng Pháp.Bác biết rất nhiều ngoại ngữ, chủ yếu là tự học Các lý luận về Cách mạng, con đường và phương pháp đấu tranh giành độclập cho dân tộc, xây dựng đất nước do tự học, không những được Bác nắm vững mà còn sáng tạo, phát triển, dẫn dắt nhândân ta thực hiện thành công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc đầu tiên, nêu gương sáng cho toàn thế giới

Kết luận

Thời đại khoa học công nghệ ngày nay phát triển nhanh chóng đưa loài người lên thời đại tri thức, thời đại hậu công nghiệp Mỗi người hàng ngày phải tự học để lao động sáng tạo và cống hiến cho hạnh phúc tương lai của đất nước, gia đình và bản thân.

nhật Những hành động cụ thể, thiết thực hưởng ứng cuộc vận động “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” là biểu hiện của lòng dũng cảm.

2 Bàn luận về lòng dũng cảm.

Trang 24

Người có lòng dũng cảm luôn khẳng định năng lực và phẩm chất của mình, coi đó là nguồn sức mạnh chân chính, có ýnghĩa quyết định giúp con người vững vàng, lạc quan và thành công trong cuộc sống Do đó lòng dũng cảm là đức tính quýbáu.

Lòng dũng cảm là đức tính phải được nuôi dưỡng rèn luyện bằng ý chí, nghị lực vượt qua các tình huống, hoàn cảnh khókhăn, bão táp gặp phải trong cuộc sống, học tập và công tác

Lòng dũng cảm bộc lộ khi đối diện với cái xấu, cái tiêu cực

3 Bài học về nhận thức và hành động.

Lòng dũng cảm là đức tính tốt, quý báu, cần phải được rèn luyện nuôi dưỡng

Khi gặp phải những khó khăn, thử thách trong học tập, công tác và đời sống con người phải có ý chí cao để vượt lên,đạt kết quả và thành công

Khi phải đối đầu với cái xấu, cái tiêu cực hoặc kẻ thù của dân tộc, phải nêu lên lòng dũng cảm để đấu tranh giànhthắng lợi

Mở bài:

Thế nào là lòng dũng cảm? Tại sao chúng ta cần có lòng dũng cảm và phải làm gì để có lòng dũng cảm? Đó là nhữngcâu hỏi mà em muốn trả lời trong bài văn này

Thân bài

1 Thế nào là người có lòng dũng cảm, ý nghĩa, vai trò của nó.

Người có lòng dũng cảm là người có nghị lực, có ý chí sắt đá Lòng dũng cảm thể hiện ở sự quả cảm, kiên cường,vượt qua những khó khăn đặc biệt, thể hiện phẩm chất anh hung, phẩm chất vượt lên chính mình, chống lại sự cám dỗ củathói xấu, hành động bảo vệ chân lý, lẽ phải, chống lại cái xấu, cái tiêu cực, có khi phải hy sinh quyền lợi bản thân và cả bảnthân mình cho cộng đồng, xã hội và Tổ quốc

Chứng minh: lịch sử và thơ văn nước ta đã kể lại nhiều tấm gương về lòng dũng cảm Đó là anh hung trẻ tuổi TrầnQuốc Toan bóp nát quả cam và anh dũng đứng lên chống giặc Nguyên Mông tàn bạo, là Lê Lai liều mình cứu chúa Đó còn là

hình ảnh chú bé liên lạc trong bài thơ “ Lượm” (Tố Hữu) , cô thanh niên xung phong ”Lấy thân mình hứng lấy luồng bom”

(Thơ Lâm Thị Mĩ Dạ), anh Nguyễn Văn Trỗi hiên ngang ra pháp trường, chị Đặng Thùy Trâm, anh Nguyễn Văn Thạc dũngcảm lên chiến địa… tất cả đều là những tâm gương sáng ngời của lòng dũng cảm

2 Bình luận : bàn về lòng dũng cảm.

- Nguồn gốc và vai trò, ý nghĩa của nó

Cuộc sống luôn luôn phức tạp Mỗi người và đất nước luôn phải đối mặt với những khó khăn, thách thức, nguy cơhiểm nghèo, khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa, rủi ro Vì vậy ai cũng cần có lòng dũng cảm để vượt qua các tình huống

đó, giúp mình, giúp người khác, giúp cộng đồng và dân tộc, Tổ quốc

Lòng dũng cảm không phải tự nhiên mà có Mỗi người có nhận thực, hiểu biết và rèn luyện không ngừng để có lòngdũng cảm

Phải vượt lên chính mình “Chiến thắng vĩ đại nhất là chiến thắng chính bản thân mình” Khắc phục thói xấu, ích kỷ

và cá thói xấu khác, sống có lý tưởng vì dân, vì nước là những tiền đề mà mỗi người cần có để chứa chất lòng dũng cảm

Lòng dũng cảm ấy là phẩm chất quan trọng nhất của những người hùng trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chống

Mỹ Đúng như Tố Hữu đã viết : “Dân ta gan dạ anh hung Trẻ là đấu súng, già xông lửa đồn Chân toạc máu, chân đau đuổi giặc Tay chém thù tay sắc như gươm” Họ đã cùng toàn dân quyết tâm làm nên một chiến công Điện Biên Phủ “9 năm làm

một Điện Biên; nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng” Những chiến sĩ Điện Biên là những con người mang trong mình chất

thép của lòng dũng cảm: “Chiến sĩ Điện Biện, chiến sĩ anh hung Đầu nung lửa sắt, gan không núng, chí không mòn…những đồng chí thân chôn làm giá súng; đầu bịt lỗ châu mai, băng mình qua núi thép gai, ào ào như vũ bão, những đồng chí chèn lưng cứu pháo, nát thân, nhắm mắt còn ôm” Vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, lớp lớp thanh niên lại lên đường, mang trong

mình truyền thống Điện Biên, quyết xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước, bất chấp bom đạn Hoa Kỳ tàn bạo, tiến thẳng vào SàiGòn để có ngày 30/4 lịch sử: “Ôi buổi trưa nay tuyệt trần nắng đẹp! Bác Hồ ơi! Toàn thắng về ta Chúng con đến xanh ngờiánh thép.Thành phố tên người lộng lẫy cờ hoa.” Cùng với lòng yêu nước thiết tha, lòng dũng cảm của những người chiến sĩ

ấy đã giúp họ có được lẽ sống rất đẹp: sẵn sàng đổ máu mình cho cây Tổ Quốc đơm hoa Độc lập, kết trái tự do và viết nêntrang sử mới của thời đại Hồ Chí Minh đầy tự hào

3 Bài học nhận thức hành động.

Lòng dũng cảm phải rèn luyện, thể hiện trong hành động, việc làm Trong những tình huống khó khăn, hiểm nghèonhư gặp phải vụ hỏa hoạn, lũ quét, người bị nạn trên đường, bản thân bị mất việc, bị bệnh ung thư không may nhiễm HIV,viêm gan virust, người ta rất cần tới lòng dũng cảm và biểu hiện bằng bản lĩnh vững vàng, vượt qua một cách sáng suốt, tỉnhtáo Khi đó, lòng dũng cảm là “Nhất biến ứng phó với vạn biến”

Để khuyến khích mọi người tu dưỡng, rèn luyện lòng dũng cảm, nhà trường nhà nước và xã hội phải thường xuyênbiểu dương, ca ngợi, khen thưởng người có hành động, việc làm dũng cảm

Lòng dũng cảm phải dựa trên cơ sở khoa học, hiểu biết tri thức mới thể hiện có hiệu quả, có ích nhiều cho bản thân

và xã hội Nhiệt tình cách mạng cộng cới sự dốt nát sẽ trở thành kẻ phá hoại ( Lenin) Lòng dũng cảm mà không có tri thức

sẽ phản tác dụng Không biết bơi mà nhảy xuống biển cứu người chết đuối không chỉ hại đến thân mà còn gây khó khăn chongười khác trong việc cứu người

Kết luận :

Lòng dũng cảm là đức tính tốt đẹp xã hội cần đề cao và mỗi người cần tu dưỡng , rèn luyện để có được

Bản thân em sẽ quyết tâm học tập, rèn luyện để có lòng dũng cảm và tìm các cơ hội để thể hiện lòng dũng cảm

Trang 25

Suy nghĩ về câu của nhà văn Pháp Misen Êken Môngtenlơ : “Nghèo nàn về vật chất dễ chữa nghèo nàn về tâm hồn rất khó chữa”

Bài này cần:

1 Giải thích câu nói:

- Nghèo nàn về vật chất và nghèo nàn về tâm hồn đều khó chữa, nhưng nghèo nàn về tâm hồn khó chữa hơn

- Nghèo nàn về tâm hồn khó chữa hơn vì nó đòi hỏi sự phấn đấu, tu dưỡng tự giác cao ở mỗi con người

- Làm thế nào để chữa chứng bệnh “ nghèo về tâm hồn”

2 Bình luận, mở rộng.

- Học tập và lao động để có tri thức, có thu nhập là con đường cơ bản để giàu có cả về vật chất và tâm hồn

- Sống có lý tưởng, có mục đích cao đẹp cống hiến cho gia đình, cộng đồng, xã hội và tổ quốc là động lực để conngười giàu có về tâm hồn

3 Chứng mình bằng tài liệu thực tế, và thơ văn.

Bác Hồ là tầm gương về sự giàu có tâm hồn

Anh Nguyễn Văn Trỗi, chị Đặng Thùy Trâm, anh Nguyễn Bá Thạc… cho chúng ta những bài học sâu sắc về tâmhồn phong phú cao đẹp

4.Sử dụng tổng hợp các thao tác lập luận: giải thích, bình luận, chứng minh.

Mở bài :

Đời sống con người gồm có đời sống vật chất, và đời sống tinh thần Theo nhà văn Pháp Misen Êken Môngtenlơ

:“Nghèo nàn về vật chất dễ chữa, nghèo nàn về tâm hồn rất khó chữa” Tại sao lại như vậy và chúng ta học được gì từ câu

đó?

Thân bài

1 Thế nào là nghèo nàn về vật chất và tâm hồn.

Đời sống vật chất và đời sống tinh thần đều cao, phong phú là điều ai cũng muốn có nhưng rất khó đạt được Tronghai mặt đó của đời sống con người, hiểu câu nói của nhà văn Pháp Misen Êken Môngtenlơ, đời sống tâm hồn khó xây dựnghơn, khi nghèo nàn sẽ khó chữa hơn Đời sống tâm hồn quan trọng hơn đời sống vật chất

Nghèo nàn về vật chất là sự thiếu thốn về kinh tế, về thu nhập và của cải, tiền bạc Người nghèo theo định nghĩa củaLiên Hợp Quốc là người có thu nhập quân dưới 1 đô la Mỹ mỗi ngày ( ở thế kỷ 20) và nay, theo tiêu chuẩn mới, là dưới 2 đô

la Mỹ mỗi ngày Cùng với công việc phát triển kinh tế, tỷ lệ người nghèo trên thế giới cũng như ở nước ta đang giảm Cáchđây 30 năm, tỷ lệ người nghèo ở nước ta khoảng 60%, nay chỉ còn khoảng 15% Người nghèo nếu có quyết tâm và điều kiện,cùng với sự giúp đỡ của cộng đồng và nhà nước, có thể thoát nghèo

Nghèo nàn tâm hồn là sự đơn điệu, tẻ nhạt, khô cằn, vô cảm trong tình cảm và cảm xúc, không nhận thấy vẻ đẹp củathiên nhiên, và cuộc sống, xã hội và tư duy Người nghèo tâm hồn thường có thái độ tiêu cực ( ích kỷ, đố kỵ, ghen ghét), thiếutấm lòng yêu thương và rộng mở, độ lượng và không có hứng thú trong lao động sáng tạo cũng như biết cách chia sẻ, hòanhập cộng động

2 Nghèo nàn về tâm hồn rất khó chữa.

“ Nghèo nàn về tâm hồn rất khó chữa” vì nó xuất phát từ nhận thức và thái độ đối với bản thân và cuộc sống, với

cộng đồng và xã hội “ Cha mẹ sinh con, trời sinh tính”, tính nết, tình cảm, quan niệm sống được hình thành trong quá trìnhnhận thức, giao tiếp với môi trường xung quanh Con người đã trưởng thành rất khó thay đổi về tư duy, tính cách, đạo đức vàquan niệm sống Sống lâu làm con người có thêm kinh nghiệm chứ khó làm tâm hồn biến đổi được

Tập thơ “ Nhật ký trong tù” của Bác Hồ cho ta thấy mặc dù phải ở cảnh tù tội, gian khổ nhưng nhờ sự giàu có về tâmhồn mà Bác luôn luôn vui vẻ, lạc quan, yêu đời

Thông điệp mà nhà văn Pháp Misen Êken Môngtenlơ gửi đến chúng ta là phải luôn luôn nuôi dưỡng tâm hồn, làmcho đời sống tinh thần phong phú, giàu có , dù đời sống vật chất khó khăn

Đời sống tinh thần khi đã nghèo nàn thì rất khó chữa, khó nhưng phải phải là không chữa được Sống cới mở, chânthành, sống có lý tưởng, có mục đích đúng đắn sẽ giúp chúng ta sống có tâm hồn, khắc phục sự nghèo nàn trong tâm hồn

“Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động” Hãy có việc làm thể hiện sự quan tâm chăm sóc bản thân, gia đình vàcộng đồng Hãy mở lòng với bạn bè, đồng nghiệp Hãy thường xuyên gọi điện thoại cho cha mẹ, anh chị em, bạn bè Hãytham gia tích cực các hoạt động cộng đồng như làm vệ sinh đường phố, ủng hộ quỹ vì người nghèo, vui chơi trung thu với các

em nhỏ, thăm hỏi người ốm… ta sẽ thấy “ Cuộc đời vẫn đẹp sao”, lạc quan yêu đời, tâm hồn ngày càng phong phú, giàu có

3.Học tập và lao động sáng tạo là điều kiện để chữa bệnh tâm hồn.

Học tập để có tri thức, lao động sáng tạo để có thu nhập và thành công trong sự nghiệp, tu dưỡng đạo đức tác phong

để không ngừng hoàn thiện bản thân là con người đã có đời sống giàu có, cả vật chất và tinh thần Đặc biệt chúng ta phải nuôidưỡng tâm hồn Tâm hồn giàu có là rất quan trọng và rất khó, khó khăn hơn làm giàu về đời sống vật chất

4 Sống có lý tưởng, có mục đích cao đẹp để tâm hồn giàu có.

Sống có lý tưởng, có mục đích và phấn đấu không ngừng cho đất nước, dân tộc, xây dựng cuộc sống văn mình, giàu

có về vật chất và tâm hồn, là mục tiêu mà em cố gắng đạt được trong đời

Chúng ta phải thường xuyên bồi đắp cho tâm hồn ngày càng phong phú, cao đẹp Những câu chuyện cảm động xungquanh cuộc sống và những câu chuyện trong các tác phẩm văn học giàu giá trị nhân văn sẽ nuôi dưỡng tâm hồn chúng ta, cảnhững cuốn sách dạy về nghệ thuật sống cũng rất quý giá, như Quà tặng cuộc sống, Đắc nhân tâm Vượt lên chính mình, Phútdành cho mẹ… Các tấm gương như chị Đặng Thùy Trâm, anh Nguyễn Văn Thạc, anh Nguyễn Văn Trỗi cho ta những bàihọc sâu sắc về tâm hồn cao đẹp, phong phú trong những hoàn cảnh khó khăn rất ngặt nghèo của đời sống Lắng tâm hồn mình

Trang 26

để suy ngẫm sâu sắc những tấm gương đó làm cho chúng ta trưởng thành hơn trong ý thức, vững vàng trong bản lĩnh, hoànthiện hơn trong nhân cách và tâm hồn ta sẽ đầy ắp những giá trị nhân văn cao quý.

Kết luận

Đất nước ta đang phấn đấu theo mục tiêu : “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn mình” Xã hội văn

mình sẽ được xây dựng từ những con người văn minh, có tâm hồn giàu có về nhân văn, tình người và lẽ sống cao cả Mọingười phải bồi đắp cho tâm hồn trong sáng, phong phú, cao đẹp cả trong ý thức và hành động thực tiễn hàng ngày.

Anh (chị) hãy viết một bài văn khoảng 600 từ trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến sau đây:

"Nếu không có người bạn tốt thì khó mà biết được những sai lầm của bản thân".

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI - ĐỀ NÀY CẦN

Học sinh phải thể hiện được kỹ năn làm văn nghị luận xã hội (khoảng 600 từ) bộc lộ được quan niệm đúng đắn, những hiểu

biết xã hội, có liên hệ với lứa tuổi

Đề này có thể làm theo nhiều cách, nhưng bài làm phải đảm bảo những ý cơ bản sau:

1 Giải thích ngắn gọn khái niệm và nội dung câu nói:

- "Bạn", theo từ điển Tiếng Việt: "Người quen biết và có tình cảm thân thiện với nhau nhưng không phải là họ hàng" (Trang 97)

"Bạn tốt": người bạn lý tưởng, giúp nhau những điều có ý nghĩa nhất Câu nói lập luận theo kiểu giả thiết, điều kiện

-kết quả, nhằm nhấn mạnh vào vai trò, ý nghĩa của bạn tốt, giúp ta nhận ra những sai lầm, những điều chưa tốt để hoàn thiệnbản thân, giải thích rõ vì sao? (là con người, ai cũng có những khuyết điểm, thiếu sót Bạn là người dễ thấy khuyết điểm của

ta Bạn là người hiểu tâm tư, hoàn cảnh, sở thích, cá tính của ta nên có thể giúp ta dễ tiếp thu, sửa chữa)

2 Bình luận mở rộng

- Ở lứa tuổi nào và ở đâu, ta cũng cần có bạn, đặc biệt là bạn tốt

- Nhưng vấn đề là phải biết "ở chọn nơi, chơi chọn bạn" và biết lắng nghe, biết sửa chữa, biết tôn trọng tình bạn, muốn

thế trước hết mình phải là người bạn rất chân tình và thuỷ chung

3 Lấy thực tế để chứng minh làm sáng tỏ ý kiến của mình.

BÀI LÀM THAM KHẢO

I Mở bài: Ca dao ta xưa đã ca ngợi niềm vui gặp gỡ bạn hiền, bạn tốt bằng một hình ảnh thật độc đáo và thi vị:

"Ra đi vừa gặp bạn hiền Cũng bằng ăn quả đào tiên trên trời"

Vậy bạn hiền, bạn tốt có vai trò, ý nghĩa như thế nào đối với bản thân mỗi chúng ta mà được cha ông ta ngợi ca đến

thế? Bởi vì như một ai đó đã khẳng định: "Nếu không có người bạn tốt thì khó mà biết được những sai lầm của bản thân".

II Thân bài:

1 Giải thích khái niệm và nội dung câu nói

Để hiểu được vai trò của người bạn tốt, trước hết chúng ta phải tìm hiểu thế nào là "bạn" và thế nào là "bạn tốt" ? Bạn là

những người không phải là họ hàng mà là những người quen biết và có tình cảm thân thiết với nhau, có quan hệ gần gũi, luôn

luôn coi nhau ngang hàng, do hợp nhau về tính tình, quan niệm, sở thích còn "bạn tốt" là người bạn hiểu ta, luôn luôn quan

tâm, chia sẻ với ta những niềm vui, nỗi buồn Đó còn là người biết đưa ra những lời khuyên hữu ích nhất cho ta và có khảnăng giúp ta nhận thức được việc làm sai trái, để ta tu dưỡng, sửa chữa, để trở thành người sống có ích cho xã hội, cộng đồng.Người bạn tốt còn là người luôn luôn ở bên ta, không bao giờ rời bỏ ta lúc ta gặp hoạn nạn Điều đó cũng có nghĩa: người bạntốt là người vô cùng cần thiết đối với ta, luôn luôn giúp ta những điều có ý nghĩa nhất trong cuộc sống

2 Nội dung câu nói: Đề cao vai trò, ý nghĩa của người bạn tốt

Câu nói trên đã dùng kiểu lập luận theo quan hệ giả thiết, điều kiện - kết quả "nếu không có thì khó mà" để nhấn

mạnh vai trò ý nghĩa của bạn tốt Bạn tốt đã trở thành điều kiện, tiền đề quan trọng để giúp ta nhận ra sai lầm, những điềuchưa tốt để ta hoàn thiện bản thân về mọi phương diện như cách cư xử, học tập, tu dưỡng, công tác, sức khoẻ, sự nghiệp

3 Vì sao bạn tốt lại có vai trò quan trọng như vậy đối với bản thân?

Vì sao bạn tốt lại có vai trò, ý nghĩa quan trọng như vậy đối với mỗi bản thân chúng ta? Bởi lẽ con người thì khôngmấy ai là không có khiếm khuyết trong lời nói, trong hành động, trong ứng xử, trong quan niệm, trong lối sống Song khôngphải lúc nào ta cũng nhận ra được Trong khi đó bạn, từ góc độ khách quan, dễ thấy những khuyết điểm mà ta không thấy Từ

đó với tư cách là người bạn tốt gần ta về tâm lý, thấu hiểu ta về những điều sâu kín trong tâm tư, nên nhắc nhở, khuyên răn tabằng những lời lẽ chân tình, tha thiết nên dễ tiếp thu để sửa chữa Điều này nhiều khi những người thân yêu nhất trong giađình vẫn không làm được Chẳng hạn một người chồng có nhiều uẩn khúc trong lòng mà người vợ không thể hiểu hết và có

Trang 27

thể giúp chồng giải toả được như những người bạn thân của chồng Một người mẹ thấy con gần đây có những biểu hiện tâm

lý không bình thường như chán học, ít nói và trở nên ưu tư gần như bị trầm cảm, mà mẹ không sao hiểu hết được và giúp con

trở về trạng thái bình thường được Có lẽ trong trường hợp ấy, chỉ có nhờ bạn thân của con gái mẹ mới có thể "chữa lành" căn

bệnh bí ẩn của con được Bở vì theo nhận xét của các chuyên gia tâm lý lứa tuổi thì trẻ em, thanh thiếu niên ở lứa tuổi trunghọc cơ sở, trung học phổ thông đặc biệt coi trọng tình bạn, đề cao tình bạn và xem đó là một thứ tình cảm rất thiêng liêng và

cao cả Đúng như một nhà văn Nga đã nói: "Người ta có thể quên tất cả những điều đã học, quên cả thầy giáo của mình, nhưng quên sao được những bạn học, những người cùng ta tâm sự về những mối tình đầu, cùng ta chia sẻ đồng bạc cuối

cùng, cùng ta xây đắp mộng tương lai" (Ô -lếch - vi -ta) và "Tình bạn có thể làm cho con người ta trở nên cao thượng và đẹp

đẽ, làm cho đời sống càng tươi đẹp, sáng mãi và vui vẻ" Vì thế lời khuyên bảo của bạn lắm lúc có một hiệu lực và ý nghĩa

thật bất ngờ đối với mỗi chúng ta

Những điều đã phân tích ở trên cho thấy đã là bạn tốt đúng theo nghĩa của nó thì phải có sự chân thành và luôn luônthể hiện trách nhiệm với bản thân ta Nhờ đó mà ta sẽ không mắc sai lầm trong cuộc sống và có thể hoàn thiện bản thân.Ngược lại, nếu không có bạn tốt, hoặc đấy là bạn xấu, thì ta sẽ tiếp tục mắc sai lầm và không hoàn thiện được bản thân

Bình luận mở rộng Như vậy đến đây ta có thể khẳng định người bạn tốt xứng đáng là một tâm gương sáng nhất để

ta luôn luôn soi vào đó mà hoàn thiện mình Vì thế sống trên đời chúng ta không thể thiếu bạn tốt Có nhiều bạn tốt chẳngkhác nào chúng ta luôn luôn được sống trong bầu dưỡng khí trong sạch và như có được một sự bảo hiểm bằng vàng rất tincậy Do đó, ở lứa tuổi nào và ở đâu, chúng ta cũng cần kết bạn và cần nhiều bạn tốt, vấn đề là chúng ta phải luôn luôn nhớ

những lời căn bản của cha ông "Ở chọn nơi, chơi chọn bạn" Khi đã có được những người bạn tốt, ta phải biết lắng nghe, biết

sửa chữa, biết trân trọng tình bạn, biết đặt niềm tin vào bạn, chủ động giãi bãy với những người bạn đáng tin cậy về nhữngbăn khoăn, day dứt, nh tâm tư, tình cảm, dự định sâu kín trong lòng và như thế chúng ta cũng phải là người bạn tốt

Thực tế lịch sử loài người đã có biết bao câu chuyện cảm động về những tấm gương của những người bạn tốt đã giúpnhau vươn lên trong cuộc sống và làm nên những sự nghiệp vinh quang Đó là câu chuyện Lưu Bình - Dương Lễ, là tình bạn

giữa Xuân Diệu và Huy Cận và kỳ diệu hơn nữa là "tình bạn vĩ đại và cảm động" giữa hai lãnh tụ thiên tài của giai cấp vô sản

thế giới: Mác và Ăng ghen

Con người muốn học vấn phải trải qua nhiều gian khổ, vất vả đắng cay trong học tập và lao động

Học vấn khi có được sẽ đưa lại cho con người nhiều cơ hội, lợi ích và thành công

Con đường để tiến thân, thành công là phải có học vấn

Muốn có học vấn phải khổ công học tập, “học tập suốt đời”, phải có ý chí vượt qua nhiều khó khăn thử thách trong

Ngạn ngữ Hy Lạp có câu : “ Học vấn có chùm rễ đắng cay nhưng hoa quả lại rất ngọt ngào” Hiểu câu này như thế

nào và thông điệp mà nó muốn gửi tới chúng ta là gì?

Thân bài:

1 Giải thích câu ngạn ngữ.

Học vần là tri thức mà mỗi người có được trong quá trình sống, học tập và làm việc Sự tích lũy tri thức làm chongười ta ngày càng trưởng thành, hoàn thiện về kỹ năng sống cũng như tinh thông chuyên môn, nghề nghiệp Học vấn ngàycàng cao làm cho người sở hữu nó có nhiều cơ hội thăng tiến, thuận lợi trong cuộc sống và thành công trong sự nghiệp, cuộc

đời có nhiều “ Hoa thơm quả ngọt”.

Học vấn đưa lại cho con người nhiều lợi ích , “hoa quả ngọt”, nhưng để có nó người ta phải cố gắng học tập, rèn

luyện, vượt qua vất vả khó khăn, “đắng cay” mới có được Thiên tài do 99% khổ luyện, chỉ 10% là do năng khiếu trời cho”

Trang 28

Đằng sau các giải thưởng Nobel là sự làm việc bền bỉ hàng chục năm trời tích lũy học vấn và lao động sáng tạo của các nhàkhoa học, nhà văn, nhà hoạt động xã hội.

“Chùm rễ đắng” là hình ảnh chỉ công lao học hành, “Quả ngọt ngào” là chỉ kết quả học tập công việc “Đắng cay”

là vì quá trình học tập tốt, là một quá trình phải đổ nhiều mô hôi sức lực và tâm não, và có học vấn thì con người sẽ thuận lợi

và thành công, thậm chí sung sướng, hạnh phúc, có khi bất ngờ, trong những hoàn cảnh mà người ta không ngờ tới lại gặt háiđược thành quả tốt đẹpm như Nuiton bị quả táo rơi vào đầu, Acsimet ở trong bồn tắm mà khám phá ra các quy luật vĩ đại

2 Lợi ích của việc học, nâng cao học vấn.

Tri thức của nhân loại tích lũy được là rộng lớn, mênh mông, vô tận Một bác sĩ, kỹ sư, thầy giáo mà hàng ngàykhông đọc được vài chục trang sách báo chuyên môn thì sẽ đối mặt với nguy cơ tụt hậu Muốn có học vấn không có con

đường nào khác là “ Học, học nữa, học mãi” Học tập suốt đời để để học tập, con người phải mất nhiều thời gian, tiền bạc, hy

sinh một số thú vui để tập trung tiếp thu, suy nghĩ, tìm hiểm làm thí nghiệm, thực hành và sáng tạo Học tập là trồng cây trithức, cây học vấn Cây này lớn lên sẽ cho ta nhiều lợi ích Lợi ích về kỹ năng sống, để không “ Chết vì dốt nát” Lợi ích vềcông việc thuận lợi, làm việc hiệu quả dẫn tới thành đạt trong sự nghiệp

Học tập, khổ luyện thành tài Người tài không chỉ giúp mình, giúp gia đình mà còn là “ Nguyên khí quốc gia”, giúp dân giúp nước, làm cho “Dân giàu nước mạnh” Chính vì thế mà Bác Hồ từ năm 1945 đã dạy, đại ý “ Non sông đất nước Việt Nam có trở nên vẻ vang, sánh vai với các cường quốc năm châu hay không phần lớn là nhờ ở công lao học tập của các cháu”.

3 Làm thế nào để có học vấn cao.

Học tập để có học vấn, không chỉ học ở trường, ở lớp, mà là tự học, học mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh Học ở bạn

bè, người thân, đồng nghiệp, đồng môn Học qua sách, tài liệu, học qua đài phát thanh, truyền hình, học qua mạng internet

Chúng ta cũng cần phê phán thói xấu, lười học của một số thanh niên, học sinh Thế kỷ 21 là thế kỷ tri thức, hội nhậptoàn cầu Phần lớn thanh niên Việt Nam đang ra sức học tập để đáp ứng nhu cầu về kiến thức, để có điều kiện hội nhập vàcống hiến tốt thì các thanh niên đó lại sống buông thảm lười học nhằm thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ cá nhân hoặc thiểu bảnlĩnh vượt khó khăn, thiểu ý chí vươn lên

4 Liên hệ bản thân

Bản thân đang ở độ tuổi học sinh phải cố gắng học tốt, học giỏi Sau này, khi đi làm, bản thân phải cố gắng học tập

theo phương châm, “Học tập suốt đời”, chăm sóc cho cây học vấn ngày càng tươi tốt, trường thành, ra nhiều hoa thơm quả

ngọt, gặt hái mùa màng bội thu, thành công trong cuộc sống, thành đạt trên đường đời

Kết luận

Câu ngạn ngữ Hy Lạp đề cao vai trò của học vấn, tri thức và chỉ ra con đường để có học vấn là phải cố gắng học tập

Dù khó khăn, gian khổ, cay đắng đến đâu, cũng phải vượt qua để học, để có học vấn Đó là thông điệp

mà câu ngạn ngữ Hy Lạp nói với chúng ta.

Quan điểm của anh (chị) về vấn đề thời trang.

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

1 Đề này thuộc loại đề mở, nghĩa là không chỉ rõ yêu cầu học sinh phải giải thích, chứng minh hay bình luận Tuynhiên những đề bài kiểu suy nghĩ của anh chị, quan điểm của anh chị về một vấn đề nào đó, thường là kiểu bài thiên về bìnhluận, giải thích

2 Vì vậy, ở đây chúng ta có thể triển khai các ý như sau:

a Vai trò của thời trang, của ăn mặc trang điểm: Thời trang có một vai trò rất quan trọng trong việc thể hiện vẻ đẹp,nhân cách con người Nó trở thành văn hoá ăn mặc góp phần tô đậm vẻ đẹp cho mỗi người và lối sống của toàn xã hội

b Nhưng phải sử dụng thời trang như thế nào? Phải sử dụng thời trang cho hợp lý, tự nhiên, tương xứng với tuổi tác,nghề nghiệp, hoàn cảnh giao tiếp, có sự kết hợp hài hoà giữa vẻ đẹp truyền thống với vẻ đẹp hiện đại

1 Vai trò của thời trang, ăn mặc, trang điểm.

"Thời trang" theo từ điển Tiếng Việt là cách ăn mặc được ưa chuộng phổ biến trong từng thời kỳ (trang 1592) Thời trang có một vai trò, ý nghĩa đặc biệt với cuộc sống con người Cha ông ta xưa đã từng nói "Người đẹp vì lụa" Câu nói ấy đã

khẳng định thời trang là phương tiện, nhưng nó có một vai trò rất quan trọng trong việc thể hiện vẻ đẹp, nhân cách con người

Ăn mặc đẹp, lịch sự là sự tôn trọng mình và tôn trọng người khác Người ta thường nói "ăn cho mình, mặc cho người" "Ăn cho mình" là ăn để duy trì sự sống, sức khoẻ cho bản thân mình Còn "mặc cho người" là những trang phục trên người mình để cho

kín đáo, bảo vệ thân thể, chống lạnh, chống nóng, nhưng là để người khác ngắm nhìn Và nếu ăn mặc đẹp, lịch sự thì có thểtrở thành khuôn mẫu cho những người xung quanh noi theo Do đó mặc đẹp không chỉ làm đẹp cho bản thân, mà còn tạo nênthiện cảm, sự trọng vọng của người khác Vì vậy thời trang là hình thức mà cũng chính là nội dung

Mặc đẹp thể hiện cái "gu" thẩm mỹ, phong cách còn người và trình độ văn minh, lịch sự, trình độ văn hoá của mỗi

người Nó đã trở thành văn hoá mặc, góp phần tô đậm nhân cách, phẩm chất của mỗi người và lối sống của toàn xã hội

2 Nhưng phải sử dụng thời trang ăn mặc như thế nào?

Trang 29

Thời trang, quần áo làm đẹp cho con người nhưng xét cho cùng nó cũng chỉ là phương tiện, thiên về vẻ bề ngoài, cáiquyết định vẫn là con người sử dụng thời trang đó như thế nào cho hợp lý, tự nhiên tương xứng với lứa tuổi, giới tính, nghềnghiệp, phù hợp với từng mùa, từng hoàn cảnh giao tiếp và có sự hài hoà giữa vẻ đẹp truyền thống và vẻ đẹp hiện đại Còn gì

đẹp hơn khi chúng ta được chiêm ngưỡng từng nhóm nữ sinh với bộ trang phục áo dài mang "quốc hồn" phụ nữ Việt Nam:

màu trắng, màu hồng, màu tím, màu xanh thướt tha đổ về các trường trong những ngày lễ, hay sáng thứ hai hàng tuần?

Đúng như một nhà thơ đã ca ngợi vẻ đẹp áo dài của "Nữ sinh Đồng Khánh ngày xưa"

"Trống trường Đồng Khánh vừa tan Trên đường phơi phới từng đàn bướm bay"

Chúng ta sẽ có cảm giác trọng thị mà ấm áp khi giữa ngày thu nắng đẹp, trời hơi se se lạnh, khi được dự một đámcưới mà chú rể mặc bộ đồ com lê sang trọng hợp màu, còn cô dâu mặc áo cưới hợp mốt đi chúc mừng quan khách Đó lànhững người đàn ông mặc com lê hợp tuổi, những người phụ nữ hoặc áo dài nền nã hay áo dài tím, xanh, hồng vừa hài hoàvới người, vừa tương xứng với tuổi tác

3 Phê phán lối ăn mặc lập dị chạy theo mốt giật gân, không thích hợp với quan điểm thẩm mỹ, văn hoá của người Việt Nam hiện đại.

Đó là phong cách ăn mặc thiếu văn hoá, không phù hợp thuần phong, mỹ tục, gây phản cảm cho công chúng, xã hộinhư ăn mặc hở hang, màu sắc loè loẹt nơi đông người, nơi công sở Chúng ta sẽ cảm thấy rất khó chịu khi phải trông thấycảnh những đoàn viên thanh niên ở một vùng nông thôn xa xôi thuần phác mà con trai thì đi cày, làm ruộng với mái tócnhuộm xanh đỏ, quần áo sơ mi là thẳng tắp còn con gái đi cấy, đi gặt mà môi đánh son đỏ chót, váy xoè, váy ngắn, áo quámỏng và cổ áo lại trễ xuống quá rộng thử hỏi còn gì cái "duyên" thôn nữ? Hay phải chứng kiến cảnh những thầy giáo lêngiảng đường giảng bài cho sinh viên, học sinh mà lại mặc áo phông không cổ

"Bình luận nâng cao"

Nói tóm lại trang phục góp phần quan trọng làm nên nhân cách, vẻ đẹp con người Nó là vấn đề văn hoá của con

người Cha ông ta từng khuyên bảo "cái răng, cái tóc, một góc con người" Nhưng điều quan trọng là mặc thế nào cho đẹp, cho

đúng đắn, đúng lúc, đúng chỗ, phù hợp với lứa tuổi, nghề nghiệp, hoàn cảnh, môi trường để hoà đồng vào lối sống của xã hội,làm đẹp cho dân tộc và phù hợp với thời đại mới: thời đại hội nhập toàn cầu, thời đại của con người lao động sáng tạo vớicuộc sống muôn màu muôn vẻ Và để phù hợp với cuộc sống hiện đại rất đa dạng đó, chúng ta đã có nhiều kiểu trang phụckhác nhau vừa đẹp đẽ, vừa giản di, vừa thiết thực, tiện ích, có sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại tạo nên vẻ đẹpcủa từng loại trang phục: trang phục trong nhà trường, trong công sở, trong công việc; trang phục dạ hội, trang phục tắmbiển Tất cả đều phải giản dị mà sang trọng, thanh cao, tất cả đều phải hài hoà, cái đẹp chính là sự hài hoà, của thời trang, củavăn hoá Fashion

III Kết luận:

Trước hiện tượng thời trang ngày nay các mốt xuất hiện như trăm hoa đua nở, chúng ta phải làm chủ bản thân, khôngnên đua đòi nay mốt này, mai mốt khác để trở thành nô lệ của thời trang Chúng ta phải biết làm chủ trước thời trang Đó làthể hiện bản lĩnh và nhân cách Đó còn là lòng tự trọng: trọng mình và trọng người Phải luôn tự nhủ: trang phục phải hợp văn

hoá, hợp đạo đức, hoàn cảnh, môi trường cuộc sống mới, là trang phục đẹp, để sao cho mỗi người "là một bông hoa đẹp và cả nước là một vườn hoa đẹp" muôn màu, muôn sắc khoe tươi./.

Suy nghĩ về phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo”

1 Giải thích

Xóa đói giảm nghèo là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta: “ Xóa đói giảm nghèo là nhiệm vụ vừa cấp bách,vừa lâu dài, phải huy động nguồn lực của toàn xã hội cùng nhà nước giải quyết, từng bước thanh toán đói nghèo, thu hẹpkhoảng cách về trình độ phát triển, mức sống giữa các vùng, tầng lớp dân cư”

Tham gia phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” thể hiện tấm lòng cao cả nhân văn “Thương người như thểthương thân” , “là lành đùm lá rách”, “lá rách ít đùm lá rách nhiều” Mọi người đều nên có ý thức ủng hộ “ Quỹ vì ngườinghèo”

Phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” thu được kết quả to lớn trong nhiều năm qua, góp phần cùng nhà nướclàm giảm số lượng và tỷ lệ người nghèo Việt Nam đã được Liên Hợp Quốc biểu dương và tặng giải thưởng vì đã thành cônglớn trong công cuộc xóa đói giảm nghèo

2 Bàn luận

Xóa đói giảm nghèo chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta

Xóa đói giảm nghèo muốn thành công phải huy động nguồn lực của toàn xã hội

Phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” là hoạt động thiết thực huy động nguồn lực của toàn xã hội vào công việcxóa đói giảm nghèo

Phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” là nét đẹp phát huy truyền thống đoàn kết, nhân văn, quan tâm đến ngườinghèo của dân tộc ta “Một miếng khi đói bằng một gói khi no”

Mỗi người dân nên nhiệt tình tham gia phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo”

3 Liên hệ

- Bản thân em sẽ cố gắng trong từng việc có thể tham gia ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo”

Tuyên truyền vận động bạn bè và người thân tham gia phong trào

Mở bài:

Trang 30

Nhiều năm nay, “ Quỹ vì người nghèo” do mặt trận Tổ quốc Việt Nam thiết lập đã nhận được sự ủng hộ to lớn củanhân dân, từ cán bộ, công chức đến tầng lớp doanh nhân Vì sao phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” lan rộng và sôinổi như vậy ?

Thân bài:

1.“ Quỹ vì người nghèo” góp phần vào công cuộc xóa đói giảm nghèo

Phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” chứng tỏ ý thức cộng đồng cao của dân ta, góp sức cùng nhà nước thựchiện công cuộc xóa đói giảm nghèo Tháng vì người nghèo hàng năm thu được hàng nghìn tỷ đồng, liên tục trong hàng chụcnăm nay, làm cho tỷ lệ người nghèo ở nước ta liên tục giảm xuống Các nước bè bạn, cả thế giới khâm phục thành công vềxóa đói giảm nghèo của Việt Nam Tổ chức Liên Hợp Quốc biểu dương và tặng giải thưởng về xóa đói giảm nghèo

2 Phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” thể hiện tinh thần đoàn kết, nhân văn, của nhân dân ta.

Phong trào ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” thể hiện tinh thần đoàn kết, nhân văn cao cả trong tâm hồn con người ViệtNam Mọi người dân nước ta đều hiểu sâu sắc “Một miếng khi đói bằng một gói khi no” Trải qua bao gian khổ, hy sinh trongcác cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm và thiên tai bão lụt, dân ta luôn có truyền thống “Thương người như thể thươngthân” , “là lành đùm lá rách”, “lá rách ít đùm lá rách nhiều” Hình ảnh cụ già bớt chút lương hưu, các em học sinh bớt tiền ănsáng của bố mẹ cho để san sẻ với bạn nhỏ bất hạnh hơn mình luôn làm cho mọi người xúc động và thức tỉnh lương tâm tráchnhiệm ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo”

Công cuộc xóa đói giảm nghèo còn phải tiếp tục lâu dài , là mục tiêu “Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc” cũng nhưcủa Nhà nước Việt Nam Chúng ta hàng năm phải có ý thức và hành động thiết thực cùng toàn dân, toàn hệ thống chính trịtham gia công cuộc xóa đói, giảm nghèo, mà cụ thể nhất là ủng hộ “ Quỹ vì người nghèo” “Nhường cơm sẽ áo, chị ngã emnâng”

3 Mọi người nuôi dưỡng ý thức và hành động thiết thực ủng hộ quỹ vì người nghèo.

Nước ta đang là nước đang phát triển, thu nhập thấp, đại bộ phận dân cư sinh sống, làm nghề nông, thiên tai, bão lụt,hạn hán, dịch bệnh ở người và gia súc, rủi ro trong làm ăn, tai nạn trong sinh hoạt làm cho người ta nghèo đi Số lượng ngườinghèo của nước ta rất đông, từ tỷ lệ khoảng 60% cách đây 30 năm, nay vẫn còn khoảng 15% tức là hơn 10 triệu dân trongdiện người nghèo Công cuộc xóa đói giảm nghèo còn lâu dài và mỗi người chúng ta phải kiên trì hành động, luôn nuôi dưỡngtấm lòng nhân văn cao cả, nghĩa hiệp để có việc làm, hành động đóng góp ủng hộ quỹ vì người nghèo

Ông cha chúng ta có khái niệm “ nợ đồng lần” Người ta giúp mình việc gì đó không phải để mong được mình trả ơn,

mà mong mình sẽ lại đi giúp những người khác Như thế, những tấm lòng thơm thảo sẽ được nhân lên, những hoàn cảnhđược chia sẻ sẽ được tăng lên theo cấp số cộng, cấp số nhân Nhờ đó, xã hội chúng ta sẽ đầy những tấm lòng nhân ái, cuộcsống ấm áp ngày càng tươi đẹp, thanh bình, hạnh phúc Giúp đỡ người nghèo, ủng hộ quỹ vì người nghèo là một trong nhữngcách thiết thực biểu hiện sự quan tâm tới người khác, tới xã hội, góp phần thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng , dân chủ văn mình”

Kết luận

Một nhà văn Nga đã viết “ Nơi lạnh nhất không phải Bắc Cực mà là nơi không có tình thương” Nhà văn Pháp Misen Êken Mongtenho cũng đã viết “ Nghèo nàn về vật chất dễ chữa, nghèo nàn về tâm hồn rất khó chữa” Một trong những việc nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người là hàng năm hãy có hành động thiết thực ủng hộ quỹ vì người nghèo.

Suy nghĩ về tình trạng nguồn nước sạch ngày càng khan hiếm.

- Xã hội ( Nhà nước và nhân dân, các doanh nghiệp và đoàn thể xã hội ) phải tìm mọi biện pháp sử dụng tiết kiệmnước, bảo vệ nguồn nước khỏi bị ô nhiễm

2 Bàn luận

- Hiện nay, nhiều người vẫn cho rằng nguồn nước sạch là trời cho, là vô tận Nhận thức chưa đầy đủ vai trò củanguồn nước sạch và sự khan hiếm ngày càng tăng của nước sạch làm cho nhiều người chưa có ý thức sử dụng nước sạch tiếtkiệm và ý thức bảo vệ nguồn nước sạch

- Nguồn nước sạch ngày càng khan hiếm không chỉ gây ra bệnh tật của con người mà còn hạn chế sự tăng trưởngkinh tế Trong tương lai, loài người có thể đánh nhau, gây ra chiến tranh do tranh chấp nguồn nước Bảo vệ nguồn nước sạch,sáng tạo các công nghệ máy móc tái tạo nguồn nước sạch là nhiệm vụ cấp bách của loài người

- Nhà nước cần có kế hoạch và biện pháp quản lý sử dụng nguồn nước một cách có hiệu quả, lâu dài Kết hợp quyhoạch sử dụng nước với quy hoạch phát triển đô thị, sản xuất phải trên cơ sở công nghệ cao và sạch, bảo vệ nguồn nước

3 Liên hệ

- Trong quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ ở nước ta, mọi người phải có nhận thức đầy đủ vềvai trò quyết định của nguồn nước sạch tới sự tồn tại và phát triển của loài người

Trang 31

- Từ nhận thức biến thành hành động, mọi người trong sinh hoạt và sản xuất phải thiết thực có hành động tiết kiệmnước sạch và bảo vệ nguồn nước, chống lại việc làm bẩn môi trường nước.

- Bản thân có ý thức và tuyên truyền người thân tiết kiệm nước, bảo vệ nguồn nước sạch

Mở bài:

Thế giới đang báo động về nguồn nước sạch đang vơi cạn, “Loài người sẽ chiến tranh về nước sạch” Chúng ta suynghĩ gì trước tình trạng đó?

Thân bài

1 Nguồn nước sạch là tài nguyên quý hiếm

Có thể mọi động vật và thực vật có tỷ lệ lớn là nước Không còn nước, Trái Đất chỉ còn là sa mạc Nước sạch có vaitrò to lớn, không thể thiếu được đối với sự tồn tại và phát triển loài người

Nước sạch là tài nguyên quý hiếm Nhưng tại sao nó lại đang vơi cạn?

Nước sạch tuần hoàn trong tự nhiên, bốc hơi, thành mây mù và mưa xuống Thế nhưng, lượng nước sạch mà conngười sử dụng đã vượt quá mức tái tạo của tự nhiên Một bộ phận nguồn nước sạch ở sông hồ, và ngầm trong lòng đất bị conngười gây ô nhiễm, không còn là nước sạch và không sử dụng được cho cuộc sống loài người Dân số tăng nhanh, thành thịhóa công nghiệp hóa làm cho lượng nước được sử dụng quá lớn Chất thải công nghiệp và sinh hoạt chưa xử lý được hết trànngập mọi nơi và gây ô nhiễm nước bề mặt Trái Đất, nước ngầm và cả hơi nước trong không khí Tình trạng mưa axit xảy ra ởnhiều nơi càng làm cho tình trạng ô nhiễm nguồn nước sạch ngày càng trầm trọng

Chúng ta phải nhận thức đầy đủ vai trò của nguồn nước sạch, về tinh trạng ô nhiễm nói chung và ô nhiễm nguồnnước sạch nói riêng Tự nhận thức, chúng ta sẽ có hành động phù hợp, càng ra sức bảo vệ nguồn nước sạch, sử dụng nước tiếtkiệm và phát triển nguồn nước sạch, đáp ứng đầy đủ nhu cầu ngày càng tăng của loài người, không làm cạn kiệt nguồn nướcsạch cho các thế hệ tương lai

2 Phải hành động để bảo tồn nguồn nước sạch cho nhân loại.

Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế phải có chương trình mục tiêu toàn cầu giữ gìn nguồn nước của thế giới Tăngcường hợp tác quốc tế về bảo vệ môi trường

Nhà nước và cộng đồng dân cư, doanh nghiệp hợp lực tạo sức mạnh toàn xã hội bảo vệ nguồn nước, dòng sông bằngnhiều biện pháp như xây dựng cải tạo xử lý nước thải, sử dụng công nghệ cao, sạch, thân thiện môi trường trong sản xuất.Vừa kêu gọi toàn dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong sản xuất Vừa kêu gọi toàn dân nâng cao ý thức bảo vệ môitrường, vừa có biện pháp quản lý chặt chẽ, thanh tra kiểm soát việc xử lý chất thải, tổ chức tốt công tác thu gom xử lý chấtthải, vệ sinh đường phố, làng xóm “ Xanh, sạch, đẹp” Không để tái diễn thảm cảnh công ty Vedan đầu độc sông Thị Vải, gâythiệt hại cho nông dân nuôi cá hàng trăm tỷ đồng và nhiều thiệt hại quanh thủ đô Hà Nội, hệ thống sông Cầu, sông Đáy, sôngNhuệ đang bị ô nhiễm nặng Liệu chúng ta có cứu vãn được các dòng sông khỏi chết ngạt ?

Mỗi người dân phải ý thức được vai trò vô cùng to lớn của nguồn nước sạch và tình trạng ngày càng khan hiếm của

nó Chúng ta phải hành động ngay ngày hôm nay để bảo vệ các dòng sông, cánh rừng, nguồn nước sạch cho nhân loại và cácthế hệ con cháu tương lại Bản thân em sẽ sử dụng nước tiết kiệm và giữ gìn cho môi trường sống xanh, sạch, đẹp, hành độngthiết thực để giữ gìn nguồn nước sạch đang với cạn

Trồng cây, gây rừng, bảo vệ các cánh rừng là một trong những biện pháp rất quan trọng để nuôi dưỡng các dòngsông, bảo vệ nguồn nước sạch Giữ gìn môi trường sống xung quanh chúng ta “ Xanh, sạch, đẹp” cùng biện pháp thiết thựcbảo vệ ao hồ, sông, suối, kênh, rạch dồi dào lượng nước sạch, tránh cả làm vẩn đục bầu trời, tránh tạo thành mưa axit từ trêntrời rơi xuống Chúng ta có thể tự làm chủ tương lai của loài người bằng chung tay, chung sức, chung lòng bảo vệ môi trường,bảo vệ nguồn nước sạch nuôi sống chúng ta Mỗi người dân phải nêu cao ý thức trách nhiệm với cộng đồng với xã hội bằnglối sống khoa học, văn mình, tiết kiệm nước và năng lượng, bảo vệ nguồn nước sạch và bảo vệ môi trường

3 Tuyên truyền giáo dục và lên án các hành động ô nhiễm môi trường, phá hoại nguồn nước.

Xã hội phải tuyên truyền, giáo dục công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, có ý thức và hành động bảo vệ nguồn nước sạch,bảo vệ môi trường

Xã hội phải lên án bọn người phá hoại nguồn nước sạch như bọn “lâm tặc” phá hoại không gian nuôi dưỡng nguồnnước sạch, bọn người vì lợi ích cá nhân mà đổ chất thải độc hại ra các con sông Nông dân cũng phải hạn chế sử dụng thuốcbảo vệ thực vật, chất bảo quản nông sản để sản xuất nông nghiệp ít ảnh hướng tới các nguồn nước sạch

Kết luận

Mọi người hãy có ý thức và hành động thiết thực bảo vệ nguồn nước sạch đang ngày càng vơi cạn.

Hiểu thế nào về ý kiến cho rằng : “Những thói xấu ban đầu là người khách qua đường sau trở nên bạn thân ở chung nhà và kết thúc là ông chủ khó tính”

1 Giải thích và tìm ý

Về nội dung trực tiếp, ý kiến này nói về quá trình tiêm nhiễm thói xấu và hậu quả không tốt của nó

Về thực chất, ý kiến này khuyên con người phải luôn luôn đề phòng sự thâm nhập thói xấu, phải có bản lĩnh để chốnglại sự lây lan của thói xấu Không dung túng cho thói xấu và mắc phải thói xấu

2 Bình luận về bản lĩnh tu dưỡng đạo đức, phòng chống sự xâm nhập của thói xấu.

Cuộc sống của ai cũng ở trong cái hoàn cảnh khác nhau, chứa đựng sự va đập của xã hội và nhiều lúc ta có biểu hiện

của thói xấu “Nhân vô thập toàn” Nhưng nếu ta không có bản lĩnh tu dưỡng, sửa sai, rút kinh nghiệm thì thói xấu sẽ lặp đi

lặp lại Thói xấu được dung túng trở thành bản tính và làm chủ hành vi và cuộc sống của ta Như vậy, thói xấu rất dễ thâm

nhập vào tính cách, cuộc sống của con người “Hôm nay ăn trộm quả trứng gà thì ngày mai có thể ăn trộm con bò”.

Trang 32

Con người phải có bản lĩnh để luôn tu dưỡng đạo đức tác phong, không dung túng cho thói xấu và luôn cảnh giác sựthâm nhập của thói xấu.

Khi có hành động không đúng, không phù hợp với lẽ phải, đạo đức và pháp luật thì cần phải nghiêm khắc sửa chữa

và quyết tâm không tái phạm

3 Bài học về nhận thức và hành động.

Cuộc sống rất phức tạp, “Con người là tổng hòa các quan hệ xã hội” ( Các Mác) và đôi khi con người bị vấp ngã, có

hành vi tác phong của các thói xấu Khi đó, con người phải bình tĩnh, tự xem xét lại bản thân, nên quyết tâm sửa chữa, không

để bị tái phạm

Nêu cao bản lĩnh, giữ vững bản thân trong sạch, quyết tâm không để bị thói xấu khuất phục, không sống chung vớithói xấu, không để bị thói xấu chi phối

Học tập đạo đức tác phong của Bác Hồ, sống giản dị, khiêm tốn, hòa mình vào tập thể , cộng đồng, tranh thủ sự giúp

đỡ của ông bà, cha mẹ, anh chị em và bạn bè để luôn luôn hoàn thiện nhân cách bản thân

Mở bài:

Mỗi con người đều có hoàn cảnh sống cụ thể riêng, có khi rất khó khăn Trong những hoàn cảnh nhất định, con người

có thể phạm sai lầm, tạo nên thói xấu Khi đó, con người cần nhớ tới ý kiến : “ Những thói xấu ban đầu là người khách qua đường, sau trở nên bạn thân ở chung nhà, và kết thúc là ông chủ khó tính”, để có ứng xử phù hợp, tỉnh táo, vượt lên bản thân

mình

Thân bài:

1 Thói xấu rất dễ thâm nhập vào chúng ta.

Thông điệp mà ý kiến này gửi tới chúng ta là con người phải luôn luôn đề phòng sự thâm nhập thói xấu, không dungtúng cho thói xấu Phải có bản lĩnh, tỉnh táo để chống lại sự lây lan của thói xấu Không để thói xấu chế ngự mình

“Nhân vô thập toàn” Không ai có thể hoàn hảo, trong sạch ở mọi lúc, mọi nơi Khi va đập với cuộc sống phức tạp,

nhiều cám dỗ con người có thể có hành vi không đúng với pháp luật, với lẽ phải ở đời, là thói xấu Nhưng hãy kiên quyết với

hành vi, thói xấu đó Hãy để nó là “ là người khách qua đường”, gặp một lần trong đời Không đẻ nó trở thành “ông chủ khó tính” chi phối cuộc đời ta.

2 Phải thường xuyên cảnh giác, đề phòng sự xâm nhập của thói xấu.

Khi nhỏ, ta có thể gặp thói lười học, ích kỷ, tham lam, không nghe lời cha mẹ Lúc đói lòng, ta có thể ăn trộm quảtrứng, củ khoai, trái cây của nhà hàng xóm Ra đường, ta có thể khạc nhổ, vứt rác lung tung Ở trường ta có khi quay cóp, nóitục, chửi thề Lớn lên, đi làm, có lúc ta lười biếng, lãn công, nói dối, cuộc sống gặp khó khăn, phức tạp, người ta thối chí, sinh

ra uống rượu, hút thuốc, hút ma túy, trộm cắp, lừa đảo… Nếu chúng ta không có bản lĩnh, tỉnh táo để kiềm chế, kiểm soátbản thân, sửa chữa sai lầm thì nhiều tai họa sẽ xảy ra “Mua danh ba vạn, bán danh ba đồng” Nặng nề hơn, nhiều người phải

đi tù vì tội giết người, cướp của, phản bội Tổ quốc

Để có đủ bản lĩnh phòng chống sự cám dỗ, thâm nhập của thói xấu, chúng ta phải không ngừng học tập và rèn luyện.Học tập để có hiểu biết, có tri thức, biết phân biệt cái xấu, cái tốt Rèn luyện, tu dưỡng đạo đức tác phong để có đức tính tốt,

“Miễn dịch “ với thói xấu Học tập tốt để có công ăn việc làm tốt, đời sống cao và cống hiến cho xã hội, cho đất nước là cách

phòng chống thói xấu hiệu quả nhất

3 Học tập tấm gương Bác Hồ về tu dưỡng bản thân.

Học tập tu dưỡng theo gương Bác Hồ vĩ đại : “Cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư”, “Trong sạch, chất phác, hăng hái, tiết kiệm” là những phẩm chất chúng ta cần rèn luyện để có thành công trong cuộc sống, tránh được sự thâm nhập của

thói xấu

Cuộc sống bao giờ cũng phức tạp, thói xấu luôn luôn rình rập để thâm nhập và chế ngự ta Chúng ta phải thườngxuyên cảnh giác với thói xấu, không ngừng rèn luyện để trưởng thành, trở thành người có phẩm chất đạo đức tốt

4 Liên hệ bản thân : chăm học, chăm làm, tu dưỡng đạo đức tốt.

Thế kỷ 21 là thế kỷ cách mạng khoa học công nghệ phát triển nhanh như vũ bão, thế kỷ của thời đại tri thức, thế kỷhội nhập toàn cầu Trong khi phần lớn thanh niên học sinh vượt qua mọi khó khăn để cố gắng học tập thì vẫn còn một bộphận nhiễm phải thói xấu lười học, ngại khó, ngại khổ, thiếu ý chí vươn lên trong học tập Họ đã để cho thói xấu trở thành “ông chủ khó tính” chi phối họ Chúng ta phải lên án thói xấu lười biếng Nhiều danh nhân đã có những câu viết phê phán thói

lười biếng “ Làm biếng ăn ngồi lở núi lở non” ( Nguyễn Trãi) “ Sự buồn chán bước vào thế giới qua ngưỡng cửa lười biếng” (Là Bruye) “ Lười biếng làm mòn trí tuệ và thân thể” ( B.Phranklin) “ Lười biếng là mẹ đẻ của thói ăn cắp và sự đói rét” ( V.Huygo).

Kết luận

Phấn đấu trong học tập và công tác, cố gắng tự hoàn thiện nhân cách bản thân mình, cảnh giác với thói xấu là ý nghĩagửi tới chúng ta của câu nói “ Những thói xấu ban đầu là người khách qua đường, sau trở nên bạn thân ở chung nhà, và kếtthúc là ông chủ khó tính”

Tiêu cực trong thi cử học giả, học thật

Đề này cần:

1 Giải thích tình trạng và nguyên nhân tiêu cực trong thi cử.

- Bênh chạy theo thành tích của các cơ sở giáo dục, thiếu nghiêm túc, công bằng trong thi cử và đánh giá học sinh

- Bệnh lười học nhưng muốn có điểm số cao, đậu đạt, dẫn đến tình trạng chạy thầy, chạy điểm

Trang 33

2 Hậu quả

- Đào tạo không đạt chuẩn, không thực hiện tốt mục tiêu giáo dục là "Học để biết, học để làm, học để chung sống trong cộngđồng và học để làm người"

- Xã hội không thể tiến lên văn minh, kinh tế khó phát triển vì nguồn nhân lực thiếu chất lượng

- Uy tín của ngành giáo dục sẽ xuống thấp trong sự đánh giá của xã hội và bạn bè quốc tế

3 Thái độ và trách nhiệm của xã hội và của mỗi học sinh.

- Giáo dục là quốc sách hàng đầu Cả xã hội phải chăm lo cho nền giáo dục phát triển lành mạnh, học thật, làm thật, trungthực trong thi cử

- Mỗi học sinh cần phấn đấu tu dưỡng rèn luyện, không có tiêu cực trong học tập và thi cử

B BÀI VĂN THAM KHẢO

Thân bài

1.Tình trạng và nguyên nhân

Câu chuyện nói trên có cường điệu quá chăng? Nhưng có điều chắc chắn rằng sự giả dối, lừa mị cũng độc hại như độcdược vậy! Ngày nay, trong nhà trường chúng ta, từ tiểu học cho đến đại học đã xảy ra biết bao chuyện thật đáng buồn làmnhức nhối lương tri hàng triệu người Đó là tình trạng vì chạy theo thành tích, theo bằng cấp, cốt lấy số lượng mà không cầnchất lượng, nên đã dẫn đến vấn nạn học giả bằng thật, thiếu công bằng trong thi cử, học tủ, học lệch, học đối phó, quay cóp,

ăn cắp bài của bạn, cốt lấy điểm cao mà không đếm xỉa gì đến kiến thức thực tế, những hiểu biết, trình độ vốn có của mình…

Ở các trường đại học, nơi được xem là pháo đài khoa học, nơi đào tạo những kỹ sư, cử nhân “hiền tài nguyên khí quốc gia”,

ấy thế mà cũng xảy ra tình trạng chạy điểm, nâng điểm, chấm bài tắc trách lấy lệ, thiếu nghiêm túc, thiếu tinh thần tráchnhiệm Tình trạng ấy đã đẻ ra biết bao luận văn giả, luận án giả và đi kèm theo đó là những cử nhân giấy, thạc sĩ giấy, tiến sĩgiấy cứ liên tục được cấp bằng để sau này, nhiều người được đảm đương những cương vị quan trọng của xã hội, nhiều người

trở thành “thầy” trong các nhà máy xí nghiệp, công trường, thợ thủ công, các trường học…Những con người đó nói như nhà

thơ Nguyễn Khuyến

“Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ Cái giá khoa danh,giá mới hời Ghê chéo,long xanh ngồi bảnh chọe Tưởng rằng đồ thật,hóa đồ chơi”.

2.Hậu quả của tình trạng trên

Nhà trường từ xa xưa cho đến nay đều nhằm mục đích đào tạo những nhân tài, những người có trình độ kiến thức, khoahọc thực sự để xây dựng và kiến thiết đất nước ngày càng văn minh giàu mạnh, của cải vật chất và tinh thần ngày càng đượcsản suất ra dồi dào Muốn làm được điều đó, nhà trường phải đào tạo những học sinh, thế hệ trẻ mai sau thành những người

có năng lực thực sự, có trình độ, tri thức sâu rộng, vừa sâu, thành những chuyên gia giỏi trong các ngành công nghệ, khoahọc Nếu còn tình trạng học giả, bằng thật và tiêu cực trong thi cử như đã từng diễn ra lâu nay trong nhà trường thì làm saochúng ta có thể đảm đương được sứ mệnh của nền kinh tế tri thức nước nhà? Giờ đây, nước ta đã gia nhập WTO, nghĩa làchúng ta đã ra biển, ra đấu trường quốc tế Nếu như sản phẩm con người vẫn được sản xuất như những hàng giả, thì hẳn họ sẽtrở thành những cầu thủ thua ngay trên sân nhà, những tay bơi lội vừa xuống nước đã bị chìm, những võ sĩ sẽ bị nốc ao ngay,khi vừa bước lên võ đài Thật là một thảm cảnh vừa đau đớn, vừa tủi nhục

3 Thái độ và trách nhiệm của chúng ta trước thực trạng nói trên

Để ngăn chặn tình trạng đau lòng nói trên, Bộ Giáo dục đã ban hành một chủ trương rất đúng đắn và kịp thời Đó là “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” Chủ trương nhằm hướng tới hoạt động dạy và học của

thầy giáo và học sinh tất cả các cấp trong nhà trường Đối với giáo viên, cuộc vận động này sẽ định hướng, điều chỉnh tinhthần, mục đích giảng dạy: Dạy để học sinh có tri thức thực sự và toàn diện, không chạy đua theo số lượng và thành tích khôngchính đáng; dạy đảm bảo chất lượng, công bằng trong đánh giá, nghiêm túc trong chấm điểm, chọn đúng học sinh có nănglực, có kiến thức, có tài, không được cho phép mình tặng điểm, nâng điểm tùy tiện Còn đối với học sinh, cuộc vận động này

đã chấn chỉnh lại thái độ, mục đích, tinh thần học tập Không học tủ, học lệch, đối phó, chép bài của bạn khi kiểm tra, thi cử,phải học toàn diện và học bằng chính sự nỗ lực của mồ hôi tâm não mình

Kết luận Chúng ta hãy cùng nhau tích cực tham gia cuộc vận động này, nhằm lập lại trật tự của việc dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục, lành mạnh hóa nền giáo dục Việt Nam Bởi giáo dục là quốc sách, là chiến lược đào tạo

Trang 34

con người, những kỹ sư tài năng trong tương lai xây dựng Tổ Quốc ta “Đàng hoàng,tươi đẹp sáng trời Đông”, để có thể

“Sánh vai với các cường quốc năm châu” như Bác Hồ hằng mong mỏi.

Bình luận ý kiến sau:

" Chỉ có tinh thần độc lập và tự trọng mới có thể nâng chúng ta lên trên những nhỏ nhen của cuộc sống và những bão táp của số phận" (A Pu-skin

Bài làm

1 Giải thích

- Tinh thần độc lập: tinh thần tự mình tồn tại, hoạt động, không nương nhờ, phụ thuộc vào người khác.

- Tinh thần tự trọng: Tự trọng là coi trọng và giữ gìn phẩm cách, danh dự của mình Tinh thần tự trọng là tinh thần tự

mình biết quý trọng chính mình, không làm mất đi giá trị của mình

- Ý cả câu: Câu nói nhấn mạnh đến khả năng con người vượt qua khó khăn và cải thiện cuộc sống tốt đẹp hơn bằngtinh thần độc lập, không sống ỷ vào người khác và biết giữ gìn những phẩm chất tốt đẹp cần có trong cuộc đời

2 Phân tích, bình luận

- Tinh thần độc lập và tự trọng giúp nâng cao phẩm chất con người: Độc lập và tự trọng làm cho con người biết nhận

ra những giá trị của chính bản thân mình và của những người xung quanh, vì vậy mà có thể tránh gây ra phiền luỵ, tranh chấphoặc tổn thương cho người khác Khi nhận thức được giá trị, phẩm chất và bảo vệ được danh dự của bản thân mình, cá nhân

sẽ được xã hội coi trọng và kính nể, từ đó mà con người sống nhân ái, bao dung, tránh được những nhỏ nhen, ích kỉ trongcuộc sống

- Tinh thần độc lập và tự trọng giúp con người vượt lên bão táp của số phận: Khi gặp khó khăn trong cuộc sống,chúng ta không thể chỉ biết trông chờ, dựa dẫm vào người khác mà phải tự mình gắng sức, không nhờ vả ai hay mong chờ vậnmay xuất hiện mới có thể giúp chúng ta vượt qua bão táp của cuộc đời và số phận

- Người có tinh thần độc lập và tự trọng là người luôn làm chủ được bản thân mình để không bị phụ thuộc vào ngườikhác Tinh thần độc lập, tự trọng là tiền đề quan trọng của trí tuệ và đạo đức, nó quyết định đến sự thành công hay thất bại củachúng ta

- Tinh thần độc lập, tự trọng còn biểu hiện ở cấp độ quốc gia, dân tộc Điều đó được chứng minh qua lịch sử đấutranh của dân tộc ta từ buổi lập nước cho đến nay Nhờ đó mà nhân dân ta đã giữ vững được độc lập, bảo vệ chủ quyền lãnhthổ, thoát khỏi ách nô dịch của giặc ngoại xâm Tự ý thức được vận mệnh dân tộc, nhân dân ta đã đứng lên làm cuộc cáchmạng giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước phát triển theo con đường XHCN Với tinh thần "tự lực tự cường", "tự lựccánh sinh", "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" một đất nước nhỏ bé vẫn có thể hiên ngang bước ra trường quốc tế Điều đócho thấy tầm quan trọng của tư tưởng Tư tưởng đúng đắn sẽ là động lực tinh thần lớn lao để chúng ta sống có ích hơn với sựtồn tại của mình

Vấn đề là phải nhận thực được tác hại của ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu đối với môi trường sống và biệnpháp để khắc phục là phải bảo vệ rừng, trồng cây, bảo vệ động vật hoang dã và nguồn nước sạch, áp dụng công nghệ sạchtrong sản xuất và đời sống

3 Liên hệ

Tích cực hưởng ứng phong trào trồng cây gây rừng, bảo vệ động vật hoang dã, không ăn thịt động vật hoang dã, bảo

vệ nguồn nước sạch

Ăn ở sạch sẽ, giữ vệ sinh cho môi trường xanh sạch đẹp

B.BÀI LÀM THAM KHẢO

Mở bài :

VÌ sao cây ( rừng) động vật hoang dã, nguồn nước sạch có ý nghĩa rất to lớn trong đời sống loài người? Nhận thứcđiều đó, chúng ta phải làm gì?

Thân bài:

1.Cây rừng, động vật hoang dã, nguồn nước sạch là thiết yếu đối với loài người.

Nước ta cũng như toàn thế giới đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nặng nề Trái Đất đangnóng dần lên, biến đối khí hậu sẽ dẫn tới những hậu quả khôn lường, khí thải gây “hiệu ứng nhà kính” làm thủng tầng ozonche chở cho Trái Đất, gây tăng ung thư da, và nhiễm bệnh tật khác Thiên tai các loại ngày càng nguy hại

Trang 35

Để giảm dần tình trạng ô nhiễm môi trường, làm cho Trái Đất xanh sạch đẹp, chúng ta phải thực hiện nhiều biệnpháp, trong đó, biện pháp trồng cây, trông rừng, bảo vệ các loại động vật hoang dã, nguồn nước sạch là hết sức quan trọng.

Ngay từ thời nguyên thủy, thời kỳ săn bắt hái lượm, rừng là nguồn sống gần như duy nhất của loài người Vỏ cây làmquần áo, quả và lá để ăn, săn thú ở trong rừng, gỗ củi dùng để sưởi ấm, nấu nướng và làm nhà ở Ngày nay, rừng, động vậthoang dã, nguồn nước sạch làm cân bằng sinh thái Rửng bảo tồn hệ gen động thực vật quý hiếm phục vụ cho công nghệ sinhhọc và mai sau Loài người không thể sống đơn độc trong môi trường không còn động vật hoang dã

2 Bảo vệ rừng, động vật hoang dã , nguồn nước sạch là nhiệm vụ khẩn cấp của nhân loại

Bảo vệ động vật hoang dã, bảo vệ cây, rừng, nguồn nước sạch phải trở thành nhận thức và hành động của mọi người

và toàn xã hội

Chúng ta phải nhận thức đầy đủ về vai trò to lớn của rừng, động vật hoang dã, nguồn nước sạch đối với đời sống conngười Bảo vệ, duy trì và mở rộng, phát triển chúng vì sự tồn tại của loài người, là bảo vệ sự sống chính bản thân mình Từnhận thức đó, chúng ta hãy tự giác và nhiệt tình tham gia phong trào trồng cây, phong trào trồng rừng, bảo vệ các loài độngvật hoang dã, bảo vệ nguồn nước sạch Hãy làm cho nơi ta ở, nơi ta sinh sống xanh sạch đẹp

3 Nước ta, nhân dân ta phải có ý thức và hành động bảo vệ và phát triển rừng, động vật hoang dã, nguồn nước sạch.

Nước ta ở vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, với 25 triệu ha đất đồi núi nên có thể thực hiện khẩu hiệu phủxanh đất trồng đồi trọc Nhà nước đã quy hoạch nhiều khu rừng đặc dụng, rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ và nhiều chươngtrình trồng rừng Hệ thống cơ quan kiểm lâm được nhà nước thành lập để quản lý, bảo vệ rừng

Dân cư sống du canh, du cư, đốt rừng làm rẫy đã được định canh, định cư nhưng có một bộ phận vẫn tiếp tục, một số

di cư tự phát từ miền núi phía Bắc vào Tây Nguyên đã ảnh hưởng đáng kể tới việc bảo vệ rừng

Một số kẻ vì lợi ích trước mắt mà phá rừng khai thác gỗ trái phép, dân ta gọi là lâm tặc.Nhà nước và dân ta phải cóquyết tâm cao và có nhiều biện pháp chống lại bọn lâm tặc

Ngày nay, để phát triển kinh tế và đô thị, người ta phải lấy đất rừng để xây dựng nhà xưởng, khu công nghiệp, khu đôthị Không gian sống của động vật hoang dã bị thu hẹp Cây rừng bị chặt phá, nguồn nước sạch như sông ngòi, ao hồ, nướcngầm đang vơi cạn, và bị làm vẩn đục, ô nhiễm Điều đó gây ra hậu quả khôn lường Loài người không thể sống nổi, khôngthể tồn tại nếu chỉ đơn đọc trên Trái Đất, không có động vật hoang dã, không có cây, rừng và nguồn nước sạch Mọi ngườiphải ý thức đầy đủ vai trò không thể thiếu được của cây xanh, động vật hoang dã và nguồn nước sạch

Từ ý thức đúng đắn, đầy đủ về vai trò của cây xanh, động vật hoang dã và nguồn nước sạch, mọi người phải có hànhđộng thiết thực, cụ thể bảo vệ và phát triển rừng, động vật hoang dã và nguồn nước sạch Kinh tế phát triển trên cơ sở côngnghệ sạch và cao, đô thị phải xanh, sạch, đẹp, từng người phải có lối sống khoa học, văn minh, thân thiện với môi trường

Kết luận:

Tóm lại, cây , rừng, động vật hoang dã và nguồn nước sạch có vai trò rất quan trọng đối với sự tồn vong và phát triểncủa loài người Mọi người hãy tham gia tích cực bảo vệ và phát triển chúng, làm cho môi trường sống ngày càng xanh sạchđẹp

CÁC KĨ NĂNG LÀM VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

Để làm tốt một bài văn nghị luận, học sinh cần luyện tập thường xuyên các kĩ năng cơ bản:

- Kĩ năng tìm hiểu, phân tích đề

- Kĩ năng tìm ý, lập dàn ý

- Kĩ năng diễn đạt, trình bày

- Kĩ năng kiểm tra, hoàn chỉnh bài viết

Mỗi nhóm kĩ năng có một vai trò và tác dụng riêng chung nhưng cúng có liên quan chặt chẽ với nhau Kĩ năng tìmhiểu, phân tích để giúp học sinh viết đúng hướng, tránh lạc đề Kĩ năng tìm ý, lập dàn ý giúp bài văn viết có ý, đủ ý và

có bố cục, kết cấu bài văn hợp lí Kĩ năng diễn đạt giúp học sinh viết được bài văn hay, hành văn trôi chảy Kĩ năngtrình bày giúp học sinh có bài văn sáng sủa, rành mạch, dễ đọc Kĩ năng kiểm tra giúp phát hiện và sửa chữa kịp thờinhững sai sót nhỏ để bài viết được hoàn chỉnh

1 Kĩ năng tìm hiểu đề, xác lập yêu cầu bài văn nghị luận

Tìm hiểu đề của bài văn nghị luận nhằm xác định các yêu cầu cơ bản của bài văn theo các phương diện: vấn đềtrọng tâm (nội dung) cần bàn luận, thao tác lập luận chính cần sử dụng, phạm vi tư liệu cần huy động Các yêu cầu này

được thể hiện ngay ở đề bài Ví dụ: “Phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị trong đoạn trích tác phẩm Vợ chồng

A Phủ (Tô Hoài)” Với đề bài này, có thể dễ dàng xác định yêu cầu về nội dung (sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị),

thao tác nghị luận (phân tích), tư liệu huy động (Vợ chồng A Phủ)

Nhưng cũng có khi đề bài không yêu cầu cụ thể về vấn đề và thao tác nghị luận (còn gọi là đề mở), đòi hỏi họcsinh phải có suy nghĩ kĩ càng từ những dữ kiện được thể hiện trong đề bài mà xác định các yêu cầu Ví dụ: “Sức hấp dẫn

của tác phẩm Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài) Đề bài này chỉ nêu vấn đề, học sinh có thể lựa chọn thao tác và phương thức

biểu đạt phù hợp để triển khai bài viết (phân tích tác phẩm hay phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm) Với đề bài “Cảm nhận

Trang 36

của anh (chị) về bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu”, học sinh có thể lựa chọn vấn đề (điều gì là cảm nhận sâu sắc của bản

thân) và thao tác được sử dụng để triển khai bài biết (phân tích hay phát biểu cảm nghĩ) Với đề bài: “Suy nghĩ cua anh(chị) về mối quan hệ giữa cho và nhận trong cuộc sống”, có thể căn cứ vào những từ ngữ “mối quan hệ giữa cho vànhận” để xác định cần vận dụng các thao tác giải thích (khái niệm cho và nhận), chứng minh (biếu hiện của mỗi quan hệnày), bình luận (bàn luận về mối quan hệ

Để xác định yêu cầu nội dung của bài nghị luận, cần đọc kĩ đề bài, gạch chân những từ ngữ then chốt, xác địnhđúng mối quan hệ giữa các vế câu, giữa các câu (thể hiện ở cấu trúc ngữ pháp của các vế câu) Ví dụ: “Suy nghĩ của anh

(chị) về câu nói: Đường đi khó không phải vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người e ngại núi sông (Nguyễn Bá

Học)” Vấn đề cần bàn luận nằm trong câu nói của Nguyễn Bá Học, nếu xét theo quan hệ ngữ pháp thì hai vế của câunói có mối quan hệ chính phụ, trong đó vế sau từ mà là vế chính, đó cũng là nội dung chính cần triểu khai trong bài viết.Trong nhiều trường hợp đề văn nghị luận có hai thành phần: thành phần thứ nhất là những ý kiến, nhận định hoặcnhững đoạn văn, đoạn thơ được dẫn ra để nêu vấn đề, thành phần thứ hai là yêu cầu của người ra đề Ví dụ: “Nói về thơ

Nguyễn Công Trứ có câu: Trớt nợ cùng thơ phải chuốt lời, còn Tố hữu lại cho rằng: Thơ là tiếng nói hồn nhiên nhất của tâm hồn con người trước con người và trời đất Anh (chị) hãy bình luận những ý kiến trên” Với dạng đề trên, cần

tìm hiểu kĩ quan hệ giữa các thành phần của đề bài (nội dung được nêu ra trong lời dẫn và yêu cầu nghị luận) để xácđịnh đúng các phương diện cần triển khai của bài nghị luận

Như vậy, để triển khai bài nghị luận, trước hết cần nắm vững các buớc phân tích đề để xác định đúng các yêu cầucủa đề bài Tuy nhiên, mỗi đề bài lại có đặc điểm riêng nên khi phân tích đề cần linh hoạt, tránh máy móc

2 Xác định luận điểm, luận cứ, lập luận

a) Luận điểm

Luận điểm là những ý kiến, quan điểm chính được nêu ra trong bài vă nghị luận Luận điểm thường được thểhiện bằng một phán đoán (câu văn) mang ý nghĩa khẳng định những tính chất, thuộc tính của vấn đề, những khía cạnhnội dung được triển khai để làm sáng tỏ cho luận đề Các luận điểm trong bài văn nghị luận được sắp xếp, trình bày theomột hệ thống hợp lí, đầy đủ và được triển khai bằng những lí lẽ, dẫn chứng (luận cứ) hợp lí để làm sáng tỏ vấn đề màluận điểm đặt ra Các luận điểm nêu ra cần rõ ràng, sát hợp với đề bài, hơn nữ cần phải mới mẻ, sâu sắc

Để xác định luận điểm cho bài văn nghị luận, sau khi đã xác định các yêu cầu của đề bài, cần dựa vào những vấn

đề trọng tâm và đặt ra các câu hỏi, sử dụng hệ thống các từ ngữ để hỏi như: “ là gì? Như thế nào? Tại sao? Có ý nghĩa gì? Phải làm gì? Ví dụ, với đề bài: “Suy nghĩ của anh (chị) về lòng tự trọng”, có thể đặt các câu hỏi sau để triển khai

ý: Lòng tự trọng là gì? Lòng tự trọng được biểu hiện như thế nào? Tại sao con người cần có lòng tự trọng? cá nhân mình

phải làm gì để luôn là người có lòng tự trọng? Với đề bài: “Cảm hứng thế sự trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa

của Nguyễn Minh Châu” có thể đặt ra các câu hỏi sau để triển khai luận điểm: Cảm hứng thế sự là gì? Cảm hứng thế sự

được thể hiện như thế nào trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa? Ý nghĩa của tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa trong

việc thể hiện cảm hứng thể sự và trong sự nghiệp sáng tac của Nguyễn Minh Châu?

Khi đã tìm ra được các luận điểm, lớn cần tiếp tục chia tách thành các luận điểm bộ phận Ví dụ: Với đề bài “Cảm

hứng thế sự trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu”, khi triển khai luận điểm “Cảm hứng thế sự

được thể hiện như thế nào?” Có thể chia tách thành: xác didnhj đề tài, xây dựng nhân vật, ngôn ngữ giọng điệu,… Lưu ýcác luận điểm trong bài văn nghị luận cần đảm bảo các yêu cầu sau:

- Các luận điểm lớn phải ngang nhau và cùng làm sáng tỏ cho vấn đề trọng tâm

- Các luận điểm nhỏ phải nằm trong luận điểm lớn và làm sáng tỏ cho luận điểm lớn: Cần trình bày luận điểmtheo một thứ tự tránh trùng lặp ý

- Có luận điểm phải bắt buộc trình bày trước rồi mới tiếp tục trình bày các luận điểm khác

- Cần xác định mức độ các luận điểm cho hợp lí Trong một bài văn, các luận điểm không phải bao giờ cũngđồng đều và được trình bày ngang nhau Có luận điểm cần nêu kĩ, có luận điểm chỉ nói qua, nói vừa đủ

b) Luận cứ

Trong mỗi luận điểm lại có nhiều luận cứ để triển khai luận điểm Luận cứ là các dẫn chứng (chứng cứ) và lí lẽnhằm làm sáng tỏ cho luận điểm Có thể là dẫn chứng về văn học, đời sống Đây là chất liệu để làm nên bài văn nghị

Trang 37

luận, giúp cho bài văn sinh động, giàu sức thuyết phục Trong Tuyên ngôn Độc lập (Hồ Chí Minh), những tiếng “sự thật

là” là những chứng cớ hùng hồn giúp cho lí lẽ Người đưa ra để phủ định những luận điệu của thực dân Pháp thêm sắcbén

Để có được những luận cứ xác đáng đòi hỏi người viết bài nghị luận cần tích lũy cho mình một vốn sống, vốnhiểu biết xã hội và văn học phong phú Bởi mỗi bài nghị luận lại yêu cầu người viết huy động một phạm vi tư liệu phùhợp, đó có thể là những sự kiện, những con ngời lịch sử; những tư tưởng, lí luận nổi tiếng, những hiểu biết về các ngànhkhoa học, những hiện tượng đang diễn ra trong đời sống; có thể là những câu thơ, câu văn, mẩu chuyện, tác phẩm, tràolưu, xu hướng văn học…

Để làm sáng tỏ luận điểm, cần lựa chọn các luận cứ phù hợp, xác thực, nhất quán với nội dung của luận điểm;

đồng thời phải tiêu biểu, mới mẻ Ví dụ, khi đưa ra luận cứ về tính nhạc trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng thì cần

lựa chọn những câu thơ có tính nhạc cao trong bài thơ để minh họa; khi muốn làm sáng tỏ biểu hiện của lòng tự trọng,cần lựa chọn những dẫn chứng tiêu biểu từ thực tế đời sống, và có thể cả những dẫn chứng từ sách vở

Một điều cần chú ý là khi đã đưa ra dẫn chứng thì cần phải sử dụng các thao tác lập luận phù hợp để phân tích,giải thích, so sánh, giúp cho dẫn chứng thêm sáng rõ, nhằm làm bật lên ý nghãi phù hợp giữa các luận cứ và luận điểm,làm cho luận cứ và luận điểm gắn bó với nhau tạo thành một chỉnh thể giàu sức thuyết phục Hãy đọc đoạn văn sau:

Chúng ta đã nói đến trái tim của Nguyễn Du - trái tim mang trong nó một nỗi đau vĩ đại Đọc đoạn thơ Nguyễn

Du thấy trái tim ấy dành tình thương cho tất cả: từ những người ông tận mắt chứng kiến đến những người được nghe

kể, truyền tụng, từ người sống cùng thời, là đồng bào, đồng nạn, đến những người sống ở những thời đại khác, chần trời khác, từ người sang cho đến người hèn, từ trẻ thơ cho đến người già, phụ nữ, v.v… Ông thương người mẹ lang thang cầu bơ cầu bất, lê mình đi ăn xin cho ba đứa con, thương những đứa “tiểu nhi tấm bé, lỗi giờ sinh lìa mẹ cha”, thương người ca sĩ đất Thăng Long, người hát rong ở đất Thái Bình… Ở đây là nỗi xót xa cho Tiểu Thanh, Đạm Tiên, ở kia là nỗi đau đớn nghẹn lòng dành cho Khuất Nguyên, Đỗ Phủ,… Mọi nỗi buồn đau, thống khổ của kiếp người vang động đến đều có thể làm cho trái tim ấy rỉ máu Ngòi bút của Nguyễn Du chấm vào thứ máu ấy mà viết nên những trang thơ 1

Trong đoạn văn trên, luận điểm được nêu ra là “nỗi đau vĩ đại của trái tim Nguyễn Du”, luận cứ là những sáng táccủa Nguyễn Du Các luận cứ được nêu ra vừa mang tính tiêu biểu, thể hiện tình thương của Nguyễn Du dành cho tất cảnhững người bất hạnh, không kể biên giới, dân tộc, thời đại,… được trình bày một cách sâu sắc, ấn tượng, có sức truyềncảm lớn

3 Mở bài, kết bài trong bài văn nghị luận

a ) Mở bài

- Mở bài nhằm giới thiệu một cách khái quát vấn đề sẽ được triển khai, bàn bạc Mở bài hay, tự nhiên sẽ như mộtdòng chảy khơi thông, ý văn sẽ được mở ra Ngược lại, mở bài lung túng, không nêu trúng vấn đề sẽ khiến việc triểnkhai ý khó khăn, khó tạo ra sự liên thông, liền mạch

- Về hình thức, mở bài thường là một đoạn văn; về nội dung, mở bài thường có hai phần: phần đầu có nhiệm vụdẫn dắt, khơi gợi để dẫn đến vấn đề nghị luận, phần sau nêu vấn đề trọng tâm của bài viết Mở bài thường trình bày vấn

đề theo hai cách: mở bài trực tiếp và gián tiếp Mở bài trực tiếp là trình bày thẳng vào vấn đề; mở bài gián tiếp đi từ một

ý kiến, một nội dung có liên quan để dẫn đến vấn đề

Ví dụ:

+ Với đề bài: Hình tượng Tổ quốc trong thơ ca sau Cách mạng tháng Tám, một bạn đã viết mở bài như sau: “Tổ

quốc là bà mẹ lớn nhất của chúng ta Tổ quốc cũng là đề tài lớn nhất trong thơ ca nói riêng và văn học nghệ thuật nóichung Thơ ca của chúng ta từ hàng ngàn năm đã viết về Tổ quốc, và hình tượng Tổ quốc trong thơ ca từ sau Cách mạngtháng Tám là sự kế thừa và phát triển có tính biện chứng của thơ ca truyền thống” Đây là cách mở bài trực tiếp đi thẳngvào vấn đề

+ Với đề bài: Bình luận ý kiến của nhà văn Nga Lê-ô-nít Lê-ô-xốp: “Mỗi tác phẩm phải là một phát minh về hình thức và khám phá về nội dung”, một bạn đã viết: “Pau-tốp-xki đã từng nói, đại ý: Nhà văn là người dẫn đường đến xứ sở

của cái đẹp Vâng, đã và mãi mãi là như thế Nhà văn là những sứ giả của cái đẹp Bước vào thế giới văn chương nghệ

Trang 38

thuậ, tâm hồn người đọc như thanh cao hơn, trong sáng và phong phú hơn bởi những cảm nhận tinh tế và sâu lắng vềtình đời, tình người Tất cả được thể hiện qua ngôn ngữ, qua những hình tượng nghệ thuật sinh động, đặc sắc Ta cứ đimãi, đi mãi, lòng không thôi hứng thú, ngỡ ngàng bởi mỗi nhà văn dẫn ta theo một nẻo riêng, với những hương sắcriêng,… Sứ mệnh cao cả cũng đồng thời là trách nhiệm của những người cầm bút phải làm sao để Mỗi tác phẩm phải làmột phát minh về hình thức và một khám phá về nội dung” Đây là cách mở bài theo lối gián tiếp, khơi gợi, dẫn dắtngười đọc về sự hấp dẫn kì diệu của văn chương, từ đó nêu vấn đề nghị luận.

- Một mở bài hay cần phải:

+ Dẫn dắt, nêu trọng tâm và giới hạn vấn đề ngắn gọn

+ Gây được sự chú ý của người đọc về vấn đề mình sẽ viết

+ Viết tự nhiên, giản dị, nhưng sinh động, độc đáo

- Khi viết mở bài, cần tránh:

+ Ý dẫn dắt không liên quan gì đến vấn đề trọng tâm của bài nghị luận

+ Dẫn dắt lan man, dài dòng

+ Trình bày những chi tiết cụ thểm, những nội dung lẽ ra chỉ triển khai ở phần thân bài

b) Kết bài :

- Kết bài nhằm tổng kết, thâu tóm lại vấn đề đã đặt ra ử mở bài và phát triển thân bài, đồng thời khơi gợi nhữngnội dung, cảm xúc tiếp nối cho người đọc từ vấn đề đã nêu ra và giải quyết Việc thâu tóm lại nội dung vấn đề khôngphải là lặp lại những gì đã trình bày trong phần thân bài mà phải dùng một cách diễn đạt khái quát và ngắn gọn Việckhơi gợi, tạo những “dư ba” là lời đã hết mà ý dường như vẫn không hết, vẫn khiến người đọc trăn trở, day dứt tiếp nốinhững gì đã được nêu và triển khai trong bài viết,…

kết bài như sau:

Qua những sáng tác tiêu biểu của một số nhà thơ trong phong trào Thơ mới, ta thấy quê hương và con người Việt Nam hiện ra thật gần gũi, chân thực và sống động và gợi cảm Bằng những con mắt, giác quan nhạy cảm, những nhà Thơ mới đã cho chúng ta thêm yêu cuộc sống và quê hương mình Quê hương Việt Nam càng tươi đẹp, thân quen và cao cả bao nhiêu thì con người Việt Nam càng bình dị, sáng người bấy nhiêu Điều đó cũng giúp chúng ta hiểu vì sao

đề tài về quê hương và con người Việt Nam đã theo suốt chiều dài lịch sử văn học Và những sáng tác viết về đề tài đó

đã trở thành tiêu biểu trong phong trào Thơ mới Chúng ta cảm phục biết bao tấm lòng của các nhà thơ đã cho chúng

ta một cái nhìn mới về quê hương và con người đất Việt (Bài viết của học sinh).

+ Khái quát nội dung và kêu gọi hành động

Ví dụ, kết thúc bài văn về văn hóa lễ hội, tác giả viết:

Các cụ xưa có câu: “Tháng giêng là tháng ăn chơi” Ngày nay, chúng ta không chỉ quan niệm thuần túy như thế nhưng lễ hội vẫn thực sự hấp dẫn, có một vai trò quan trọng trong đời sống và đặc biệt có giá trị trong việc phát triển văn hóa - du lịch nước nhà Điều quan trọng hơn cả vẫn là, cùng với việc vui xuân mới, hân hoan lễ hội, mỗi người, mỗi cơ quan, đơn vị cần tạo ra không khí thi đua hăng hái lao động sản xuất và hiệu quả ngay từ những ngày đầu của tháng đầu năm này Đó chính là biểu hiện thiết thực và cao đẹp hơn của văn hóa lễ hội thời hiện đại 1

c) Khái quát nội dung và đặt ra câu hỏi nhằm khơi gợi suy nghĩ và tình cảm ở người đọc

Ví dụ, kết thúc bài văn bàn về tiếng nói tri âm trong tác phẩm văn chương, tác giả viết: “Tôi muốn đến với Nguyễn Du như đến với một con người suốt đời khắc khoải, da diết với thân phận con người Nguyễn Du đã từng rỏ biết bao nước mắt khóc thương cho những con người đau khổ ấy, lẽ nào ta lại chẳng một lần khóc cho Nguyễn Du để bi kịch của Người sẽ tan như bóng hình Trương Chi trong chén nước mắt của Mị Nương xưa” (Bài viết của học sinh).

- Khái quát nội dung và mở rộng, nâng cao vấn đề đã được bàn bạc trong các phần trên

Trang 39

Ví dụ, sau khi phân tích mối quan hệ giữa chữ tâm và chữ tài trong sáng tác văn chương, tác giả kết thúc bài viết

như sau: Thời gian và cuộc đời… đó là thử thách khắc nghiệt cho tác phẩm của người nghệ sĩ Đó là sự đánh giá công bằng và trung thực nhất tài năng và tâm huyết của anh Người nghệ sĩ nói chung và nhà văn nói riêng muốn có một tác phẩm bất hủ, có ý nghĩa với cuộc đời thì nhất định tài năng của anh ta phải luôn rực sáng và trái tim anh, tâm hồn anh phải luôn rộng mở, thiết tha với cuộc đời, Văn chương phải là văn chương và văn chương phải vì cuộc đời Hiểu điều

đó, ta càng khẳng định rõ hơn “chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài” trong quá trình sáng tác của người nghệ sĩ (Bài viết

của học sinh)

4 Diễn đạt

Trong việc hoàn thiệc bài văn nghị luận cần chú ý đến hai yêu cầu: thứ nhất, bài viết phải có ý, thứ hai: bài viết

phải có chất răn Yêu cầu ý nghiêng về nội dung (tìm tòi, lựa chọn và nêu lên các vấn đề, ý kiến) Yêu cầu văn nghiêng

về cách trình bày, diễn đạt Trong thực tế, có những bài viết đủ ý, thậm chí có những phát hiện mới mẻ về nội dung,nhưng văn viết lại chưa hay; ngược lại, có những bài viết đọc lên thấy văn trau truốt nhưng suy nghĩ kĩ thì không có ý gì

sâu sắc mới mẻ Ý nghiêng về việc tác động tới lí trí, văn nghiêng về việc tác động tới tình cảm Có ý mà thiếu chất văn,

bài viết đôi khi nặng nề, khô khan, thiếu truyền cả…: có văn mà ý nông cạn, hời hợt hoặc chẳng có ý gì, bài viết dễ rơivào mòn sáo, “làm xiếc ngôn từ”… Do vậy, đối với mỗi học sinh, bên cạnh việc rèn luyện kỹ năng tìm ý, lập dàn ý, vậndụng các thao tác nghị luận để triển khai vấn đề, cần chú ý rèn luyện kĩ năng diễn đạt đúng, tiến tới diễn đạt hay tronglàm văn nghị luận

NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

1 Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học

a Các dạng bài nghị luận về một ý kiến bàn về văn học và cách lập ý

- Nghị luận về văn học sử

Ví dụ:

Đề 1 Anh (chị) hãy phân tích và làm sáng tỏ mọi đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam giai đoạn 1945 - 1954:

Chủ yếu được sáng tác theo khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn

Đề 2 Nhà nghiên cứu Đặng Thai Mai cho rằng: “Nhìn chung văn học Việt Nam phong phú, đa dạng; nhưng nếu

cần xác định một chủ lưu, một dòng chính, quần thông kim cổ, thì đó là văn học yêu nước” (Dẫn theo Trần Văn Giàu tuyển tập, NXB Giáo dục, 2010).

Hãy trình bày suy nghĩ của anh (chị) với ý kiến trên (Ngữ văn 12, tập một tr.91)

Nghị luận về văn học sử thường là các ý kiến bàn bạc, nhận định, khái quát chung về văn học Việt Nam, về cácgiai đoạn văn học, về các tác giả văn học,… Để lập ý cho bài văn viết, học sinh cần nắm được các yếu tố về hoàn cảnhlịch sử của giai đoạn văn học hoặc đặc điểm thời đại và hoàn cảnh sống của tác giả, lí giải được tại sao có những đặcđiểm đó, nêu những biểu hiện của đặc điểm đó trong các tác phẩm, thấy đóng góp của vấn đề trong tiến trình phát triểncủa văn học

- Nghị luận về lí luận văn học

Ví dụ:

Đề 1 Bàn về truyện ngắn, có người viết: “Yếu tố quan trọng bậc nhất của truyện ngắn, là những chi tiết cô đúc,

có dung lượng lớn và lối hành văn mang nhiều ẩn ý, tạo cho tác phẩm những chiều sâu chưa nói hết” (Từ điển thuật ngữ văn học, NXB Giáo dục, 1992, tr.253).

Anh (chị) có đồng ý với ý kiến trên?

Đề 2 Bàn về đọc sách, nhất là đọc tác phẩm văn học lớn, người xưa nói: “Tuổi trẻ đọc sách như nhìn trăng qua

cái kẽ, lớn tuổi đọc sách như ngắm trăng ngoài sana, tuổi già đọc sách như thưởng trăng trên đài” (Dẫn theo Lâm Ngữ

Đường, sống đẹp, Nguyễn Hiền Lê dịch, NXB Tao đàn, Sài Gòn, 1965).

Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? (Ngữ văn 12, tập một, tr.1965).

Nghị luận về lí luận văn học thường là các ý kiến bàn về những đặc trưng cơ bản của văn học, các thể loại tiêubiểu như truyện, thơ, kịch,… các vấn đề thuộc phạm vi lí luận văn học như tiếp nhận văn học, phong cách nghệ thuật,…

Trang 40

Để lập ý cho bài viết, học sinh cần xác định rõ vấn đề nghị luận, bàn đến vấn đề gì, thuộc phạm vi nào? Tại sao lại nóinhư thế? Nội dung ấy được biểu hiện như thế nào qua tác phẩm văn học tiêu biểu?

- Nghị luận về một vấn đề trong tác phẩm văn học

Ví dụ:

Đề 1 Trong truyện Những đứa con trong gia đình, Nguyễn Thi có nêu lên quan niệm: Chuyện gia đình cũng dài

như sông, mỗi thế hệ phải ghi vào một khúc Rồi trăm con sông của gia đình lại cùng đổ về một biển, “mà biển thì rộnglắm […], rộng bằng cả nước ra và ra ngoài cả nước ta”

Anh (chỉ) có cho rằng, trong thiên truyện của Nguyễn Thi quả đã có một dòng sông truyền thống liên tục chảy từ

những lớp người đi trước: tổ tiên, ông cha, cho đến lớp người đi sau: Chị em Chiến, Việt (Ngữ văn 12, tập hai, tr.68)

Đề 2 Trong đoạn trích Đất Nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng), Nguyễn Khoa Điềm viết:

Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân

Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại

Có thể nói hai câu thơ trên đã thể hiện tập trung những đặc sắc nổi bật về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.Qua sự phân tích đoạn thơ, anh (chị) hãy làm sáng tỏ điều đó

Nghị luận về vấn đề trong tác phẩm văn học: Thường là các ý kiến đánh giá, nhận xét về một khía cạnh nào đócủa tác phẩm như những giá trị nội dung, những đặc sắc nghệ thuật, những quy luật, khám phá, chiêm nghiệm về đờisống toát lên từ tác phẩm, những nhận xét về các nhân vật,… Để lập ý, học sinh cần hiểu kĩ, hiểu sâu về tác phẩm, biếtcách huy động kiến thức để làm sáng tỏ vấn đề Cụ thể như: nêu xuất xứ của vấn đề (Xuất hiện ở phần nào của tácphẩm? Ai nói? Nói trong hoàn cảnh nào?,…), phân tích những biểu hiện cụ thể của vấn đề (Được biểu hiện như thếnào? Những dẫn chứng cụ thể để chứng minh,…) Từ đó đánh giá ý nghĩa của vấn đề trong việc tạo nên giá trị của tácphẩm văn học

b Cách lập dàn ý

Tùy theo đối tượng và phạm vi các vấn đề được đưa ra bàn bạc mà có thể có các cách triển khai khác nhau Tuyvậy, mục đích của bài học vẫn phải là hướng đến việc rèn luyện các kĩ năng tạo dựng một bài văn bản nghị luận nên nộidung có thể hết sức phong phú nhưng người viết vẫn phải tuân theo những thao tác và các bước cơ bản của văn nghịluận Có thể khái quát mô hình chung để triển khai bài viết như sau:

 Mở bài:

- Dẫn dắt vấn đề

- Nêu xuất xứ và trích dẫn ý kiến

- Giới hạn phạm vi tư liệu

 Thân bài:

- Giải thích, làm rõ vấn đề:

+ Giải thích, cắt nghĩa các từ, cụm từ có nghĩa khái quát hoặc hàm ẩn trong đề bài Để tạo chất văn, gây hứng

thú cho người viết, những đề văn thường có cách diễn đạt ấn tượng, làm lạ hóa những vấn đề quen thuộc Nhiệm vụ của

người làm bài là phải tường minh, cụ thể hóa những vấn đề ấy để từ đó triển khai bài viết

+ Sau khi cắt nghĩa các từ ngữ cần thiết cần phải giải thích, làm rõ nội dung của vấn đề cần bàn luận Thườngtrả lời các câu hỏi: Ý kiến trên đề cập đến vấn đề gì? Câu nói ất có ý nghĩa như thế nào?

- Bàn bạc, khẳng định vấn đề Có thể lập luận theo cách sau:

+ Khẳng định ý kiến đó đúng hay sai? Mức độ đúng sai như thế nào?

+ Lí giải tại sao lại nhận xét như thế? Căn cứ vào đâu để có thể khẳng định được như vậy?

+ Điều đó được thể hiện cụ thể như thế nào trong tác phẩm, trong văn học và trong cuộc sống?

- Mở rộng, nâng cao, đánh giá ý nghĩa của vấn đề đó với cuộc sống, với văn học

 Kết bài:

+ Khẳng định lại tính chất đúng đắn của vấn đề

+ Rút ra những điều đáng ghi nhớ và tâm niệm cho bản thân từ vấn đề

2 Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ

Tiêu đề	Anh chí nghĩ gì về những khu rừng đang ngày càng bị tàn phá
Trường học	Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Chuyên ngành	Bảo vệ Môi trường
Thể loại	Báo cáo đề tài
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	105
Dung lượng	1,6 MB