Báo Cáo Thực Tập Các phương pháp xử lý nước thải y tế & Công nghệ xử lý nước thải của bệnh viện Thanh Nhàn. Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI. KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC. BÁO CÁO THỰC TẬP (Ngành Y tế - Môi trường). Các phương pháp xử lý nước thải y tế & Công nghệ xử lý nước thải của bệnh viện Thanh Nhàn. Giáo viên hướng dẫn : Th.s Đào Thị Hồng Vân. Sinh viên : Trần Thị Giang. Lớp : CĐ 0802. Mã HSSV : 8G31113. Hà nội , 5/2011 Công nghệ sinh học. 2 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang Lời cảm ơn! Đồng hành trong suốt quá trình học tập, trên cơ sở lý thuyết và trong quá trình tìm hiẻu trình thực tế, để mỗi người sinh viên như chúng em có được sự thành công, không thể thiếu hình bóng của những người thầy, người cô. Họ là những sợi kim chỉ nan suyên suốt , là món quà vô giá…. Vậy, cho em xin được gửi tới lời cảm ơn sâu sắc nhất tới các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Công nghệ Sinh học – Viện Đại học Mở HN. Và xin gửi lời cảm ơn đặc biệt tới cô giáo Th.s : Đào Thị Hồng Vân , thầy giáo, T.s Trần Ngọc Hân ,đã tận tình hướng dẫn dắt chúng em trong việc tìm hiểu thực tế sau những kiến thúc từ cơ sở lý thuyết em đã học. Chúc thầy giáo, cô giáo, sức khỏe và công tác tốt! Sinh viên : Trần Thị Giang. Công nghệ sinh học. 3 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang Chú thích : 1. Độ pH: độ pH là một trong những chỉ tiêu xác định nước cấp và nước thải. Chỉ số này cho thấy sự cần thiết phải trung hòa hay không và tính lượng hóa chất cần thiết trong quá trình xử lý đông tụ keo và khử khuẩn… 2. TS: chỉ số cho biết tổng số chất rắng có trong nước thải( bao gồm cả chất rắn vô cơ và hữu cơ ).TS được xác định bằng trọng lượng khô sau khi cho bay hơi 1l nước mẫu trên bếp cách thủy rồi sấy khô ở 103 0 C cho đến khi trọng lượng không đổi.(mg/l hoặc g/l). 3. SS: hàm lượng các chất huyền phù, là trọng lượng khô của chất rắn còn lại trên giấy lọc sợi thủy tinh khi lọc 1l mẫu nước qua phễu lọc Gooch rồi sấy khô ở 103 0 C-105 0 C tới khi trọng lượng không đổi. (mg/l hoặc g/l). 4. Mầu: có nhiều cách xác định màu của nước thải, nhưng thường dùng ở đây là phương pháp so màu với các dung dịch chuẩn là clorophantinat coban. 5. DO: nồng độ oxi hòa tan. Có 2 phương pháp để xác định chỉ số DO là: phương pháp Iod và phương pháp đo trực tiếp bằng điện cực oxi với màng nhạy trên các máy đo. 6. BOD : nhu cầu oxi hóa sinh học, là lượng oxi cần thiết để oxi hóa các chất hữu cơ bằng vi sinh vật( chủ yếu là vi khuẩn). Trong thực tế người ta thường xác định chỉ số BOD 5 , là lượng oxi cần thiết trong 5 ngày đầu để vi sinh vật oxi hóa các hợp chất hữu cơ. 7. COD: nhu cầu oxi hóa hóa học: là lượng õi cần thiết cho quá trình oxi hóa toàn bộ các chất hữu cơ có trong mẫu nước thải thành CO 2 và nước. Chất oxi hóa ở đây thường dùng: K 2 Cr 2 O 7 , hoặc KMnO 4 Công nghệ sinh học. 4 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang MỞ ĐẦU. Trong quá trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá, song song với việc phát triển kinh tế - xã hội thì vấn đề môi trường nảy sinh và việc bảo vệ môi trường không chỉ là vấn đề riêng của một quốc gia mà là vấn đề toàn cầu. Cùng với sự gia tăng dân số thì đòi hỏi việc quan tâm chăm sóc sức khoẻ con người càng nhiều. Mạng lưới y tế và bệnh viện càng phát triển. Hơn một thế kỷ qua khoa học y học đã đạt được nhiều thành tựu to lớn và bệnh viện đã bước vào kỷ nguyên hiện đại hoá. Đưa những tiến bộ khoa học kỹ thuật và y học vào thực tiễn nhằm mục đích chữa trị, chăm sóc sức khoẻ cộng đồng một cách có hiệu quả hơn. Tuy nhiên các hoạt động chăm sóc sức khoẻ không tránh khỏi việc phát sinh chất thải, trong đó có những chất thải nguy hiểm đối với sức khoẻ cộng đồng và môi trường. Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO) đã nhấn mạnh cần phải xây dựng các chính sách quốc gia, các khung pháp lý, đào tạo nhân viên, đồng thời kêu gọi nâng cao nhận thức cộng đồng. Các nước nghèo phát sinh ít chất thải hơn các nước giàu . Ở nước ta chất thải y tế phát sinh không nhiều nhưng nó là mối quan tâm lo lắng của mọi người. Do chất thải y tế có thể liệt kê vào trong những loại chất thải độc hại, đặc biệt là các bệnh nhiễm vi rút nghiêm trọng như HIV/AIDS và viêm gan B và C có thể lây nhiễm trực tiếp sang những người làm công tác chăm sóc sức khoẻ, quản lý chất thải và cả những người nhặt rác ở các bãi rác. Ở Hoa Kỳ hàng năm số trường hợp bị nhiễm virus viêm gan B từ 162 ÷ 321 người trong tổng 300.000 bệnh nhân là do tiếp xúc với công tác chăm sóc sức khoẻ. Năm 1992 Pháp có 8 trường hợp bị nhiễm HIV được xác định do lây nhiễm bệnh nghề nghiệp trong đó 2 người do xử lý trực tiếp chất thải Chất thải sinh ra từ các hoạt động của bệnh viên chủ yếu ở dạng rắn và lỏng, chúng chứa nhiều chất bẩn hữu cơ dễ phân huỷ, các vi sinh vật gây bệnh. Trong đó có nhiều loại vi khuẩn vi rút gây các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, các hoá chất dùng trong khám chữa bệnh ảnh hưởng xấu tới môi trường và sức khoẻ cộng đồng. Vì vậy cần phải quản lý và xử lý tốt chất thải Công nghệ sinh học. 5 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang bệnh viên để tránh làm ảnh hưởng tới sức khoẻ cộng đồng nói riêng và môi trường nói chung. Hiện nay cũng đã có nhiều bệnh viện lưu ý đến vấn đề này, song do nhiều nguyên nhân nên ở phần lớn các bệnh viện chất thải chưa được quản lý chặt chẽ và xử lý đúng yêu cầu kỹ thuật. Đa số các bệnh viện chỉ mới quan tâm đến việc xử lý chất thải rắn (chủ yếu chất thải sinh hoạt), mà chưa quan tâm đến việc xử lý chất thải lỏng và chất thải rắn nguy hại như các bệnh phẩm gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường, tạo điều kiện phát sinh và phát triển nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm đến sức khoẻ cộng đồng. Trong phạm báo cáo tốt nghiệp của em, chỉ đề cập tới vấn đề nước thải của Bệnh viện Đa Khoa Thanh Nhàn. Nước thải từ bệnh viện chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh, nếu không xử lý mà thải thẳng ra hệ thống sông, hồ… của thành phố sẽ gây ô nhiễm nguồn nước mặt cũng như nguồn nước ngầm. Do đó, chúng ta phải tiến hành xử lý nước thải trước khi thải để đảm bảo chất lượng môi trường nước nói riêng và vệ sinh môi trường nói chung. CHƯƠNG I Tổng quan về nước thải y tế. Một số khái niệm về chất thải y tế. • Chất thải y tế: Chất thải y tế là chất thải phát sinh trong các cơ sở y tế, từ các hoạt động khám chữa bệnh, chăm sóc, xét nghiệm, phòng bệnh, nghiên cứu đào tạo. Chất thải y tế có thể ở dạng chất lỏng, rắn, khí. • Chất thải y tế nguy hại: Công nghệ sinh học. 6 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang Chất thải y tế nguy hại là chất thải có một trong các thành phần như: máu, dịch cơ thể, chất bài tiết; các bộ phận hoặc cơ quan của người, động vật; bơm kim tiêm và các vật sắc nhọn; dược phẩm, hoá chất và các chất phóng xạ dùng trong y tế. Nếu những chất thải này không được tiêu huỷ sẽ gây nguy hại cho môi trường và đặc biệt là đối với sức khỏe con người. • Chất thải phóng xạ lỏng: Chất thải phóng xạ lỏng là dung dịch có chứa tác nhân phóng xạ phát sinh trong quá trình chẩn đoán, điều trị như nứơc tiểu của người bệnh, các chất bài tiết, nước súc rửa các dụng cụ có chứa phóng xạ(Nước súc rửa dụng cụ trong chẩn đoán hình ảnh có chứa hạt nhân phóng xạ tia γ , hạt nhân nguyên tử ,, 1337567 XeSeGa ). Nguồn phát sinh và đặc tính của nước thải bệnh viện. Các nguồn phát sinh nước thải bệnh viện : Nước thải của bệnh viện chứa nhiều các chất bẩn hữu cơ, vi sinh vật gây bệnh(Trực khuẩn Shigella gây bệnh lị, Salmonella gây bệnh đường ruột, S.typhimurium gây bệnh thương hàn…), ngoài ra trong nước thải bệnh viện còn chứa chất phóng xạ. Nước thải bệnh viện phát sinh từ những nguồn chính sau: - Nước thải là nước mưa chảy tràn trên toàn bộ diện tích của bệnh viện. - Nước thải sinh hoạt của cán bộ công nhân viên y tế trong bệnh viện, của bệnh nhân và của người nhà bệnh nhân đến thăm và chăm sóc bệnh nhân. - Nước thải từ các hoạt động khám và điều trị như: + Nước thải từ các phòng xét nghiệm như: Huyết học và xét nghiệm sinh hoá chứa chất dịch sinh học(nước tiểu, máu và dịch sinh học, hoá chất). + Khoa xét nghiệm vi sinh: Chứa chất dịch sinh học, vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng, hoá chất. + Khoa giải phẫu bệnh: Gồm nước rửa sản phẩm các mô, tạng tế bào. + Khoa X-Quang: Nước rửa phim. Công nghệ sinh học. 7 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang + Điều trị khối u: Nước thải chứa hoá chất và chất phóng xạ. + Khoa sản: Nước thải chứa máu và các tạp chất khác. - Nước giặt giũ quần áo, ga, chăn màn…cho bệnh nhân. - Nước từ các công trình phụ trợ khác. Trên đây là hỗn hợp nước thải xả ra cống chung của thành phố. 1. Nước thải sinh hoạt. 2. Nước thải chứa các vi trùng gây bệnh. 3. Nước thải chứa các hóa chất , dược phẩm. 4. Nước thải độc hại. Nhu cầu tiêu thụ nước trong bệnh viện. Đối tượng Số lượng người Nhu cầu tiêu thu (lít/người/ngày) Bệnh nhân N 300 ÷ 400 Cán bộ công nhân viên. (0.8 ÷ 1.1) N 150 ÷ 200 Công nghệ sinh học. 8 Các trạm tiêm phát thuốc Khu xét nghiệm, chụp chiếu X-quang Khu phẫu thuật 1 2 3 Khu hành chính Khu bào dược Phòng cấp cứu Phòng bệnh nhân Khu nhà ăn 1 2 3 4 1 1 4 1 4 1 4 1 2 3 1 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang Sinh viên thực tập, khách vãng lại (0.7 ÷ 1.0) N 20 ÷ 30 Đặc trưng của nước thải bệnh viện: • Nước thải là nước mưa: Lượng nước thải này sinh ra do nước mưa rơi trên mặt bằng khuôn viên bệnh viện, được thu gom vào hệ thống thoát nước. Chất lượng của nước thải này phụ thuộc vào độ sạch của khí quyển và mặt bằng rửa trôi của khu vực bệnh viện. Nếu khu vực mặt bằng của bệnh viện như: sân bãi, đường xá không sạch chứa nhiều rác tích tụ lâu ngày, đường xá lầy lội thì nước thải loại này sẽ bị nhiễm bẩn nặng, nhất là nước mưa đợt đầu. Ngược lại, khâu vệ sinh sân bãi, đường xá tốt… thì lượng nước mưa chảy tràn qua khu vực đó sẽ có mức độ ô nhiễm thấp. Bảng lượng mưa trung bình/tháng của Hà nội. Tháng Mật độ (mm) Min TB Max 1 17 18 122 2 1,4 26 95 3 2,1 48 132 4 3,1 8 100 5 40 193 456 6 24 236 579 7 25 302 738 8 50 323 840 9 47 262 476 10 248 123 638 11 117 47 214 Công nghệ sinh học. 9 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang 12 66 20 93 Cả năm 2075 1648 4544 • Nước thải sinh hoạt: Là loại nước thải ra sau khi sử dụng cho các nhu cầu sinh hoạt trong bệnh viện của cán bộ công nhân viên, bệnh nhân, người nhà bệnh nhân như: Nước thải ở nhà ăn, nhà vệ sinh, nhà tắm, từ các khu làm việc… Lượng nước thải này phụ thuộc vào số cán bộ công nhân viên bệnh viện, số giường bệnh và số người nhà bệnh nhân thăm nuôi bệnh nhân, số lượng người khám bệnh. Nước thải sinh hoạt chiếm gần 80% lượng nước được cấp cho sinh hoạt. Nước thải sinh hoạt thường chứa những tạp chất khác nhau. Các thành phần này bao gồm: 52% chất hữu cơ, 48% chất vô cơ. ngoài ra còn chứa nhiều loại VSV gây bệnh, phần lớn các VSV có trong nước thải là các virus, vi khuẩn gây bệnh tả, lị, thương hàn… Lượng nước thải ở các bệnh viện: STT Quy mô bệnh viện. (giường bệnh) Lượng nước dùng. (lit/người/ngày) Lượng nước thải (m 3 /ngày) 1 < 100 700 70 2 200-300 700 100-200 3 300-500 600 200-300 4 500-700 600 300-450 5 >700 600 >500 6 Bệnh viện kết hợp với nghiên cứu & đào tạo 1000 _ • Nước thải từ khâu khám và điều trị bệnh: Công nghệ sinh học. 10 [...]... 100lít/ng y nên cũng không được xử lý mà thải thẳng xuống mương rãnh của bệnh viện hoà trộn với nước thải của các khoa khác rồi thải đi Do bệnh viện chưa quan tâm đến vấn đề nước thải nên nước thải ở tất cả các khoa phòng đều ch y dồn về bể ngầm đặt ở tại mỗi đơn nguyên điều trị rồi thải ra mương chung của bệnh viện • Công nghệ xử lý nước thải bệnh viện đa khoa Thanh nhàn hiện nay: Hiện nay, được sự đầu tư của. .. bệnh viện Bệnh viện có 2 đường dẫn nước thải ở 2 bên của bệnh viện đổ ra mương chung của thành phố rồi ch y ra sông Kim Ngưu 3.3 Công nghệ xử lý nước thải của bệnh viện Thanh nhàn: Hệ thống xử lý nước thải của bệnh viện Thanh nhàn bắt đầu x y dựng từ 5/2005 đến 6/2006 3.3.1 Phân luồng nước thải : • Nước thải sinh hoạt; Nước thải từ các khâu vệ sinh tắm, rửa, giặt giũ, nhà bếp, văn phòng…tại các khu vực... 1.1.2 Tình hình xử lý nước thải bệnh viện: Nước thải bệnh viện gồm nước thải sinh hoạt, nước mưa, nước từ khu vực khám chữa bệnh và từ các công trình phụ trợ khác Nước thải sinh hoạt của bệnh viện phần lớn qua xử lý tại các bể tự hoại, sau đó xả vào cống chung Nước thải từ khâu khám chữa bệnh chứa rất nhiều các vi trùng g y bệnh, máu, mủ và các hoá chất độc hại cũng được thải chung với nước thải sinh hoạt... trước khi xử lý hoá lý, sinh học đối với nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp và nước thải bệnh viện 2.2 Phương pháp xử lý hóa lý : - Phương pháp n y thường sử dụng để xử lý nước thải có chứa nồng độ các chất lơ lửng, các chất ở dạng keo, dạng nhũ tương, các chất vô cơ ở dạng hoà tan và có thể áp dụng để xử lý nước thải bệnh viện Công nghệ sinh học 18 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần... khác hệ thống thoát nước khu vực kém nên trạm xử lý không được vận hành Căn cứ vào lưu lượng, chế độ xả nước, thành phần và tính chất nước thải, sơ đồ xử lý nước thải bệnh viện trong điều kiện Việt nam hiện nay như sau Sơ đồ nguyên tắc xử lý nước thải bệnh viện Nước thải khoa l y nhiễm Nước thải khoa khác Khử trùng bằng phương pháp vật lý Lắng và phân h y kỵ khí Xử lý sinh học Công nghệ sinh học 16 Khử... đầu tư cho y tế và giáo dục, hệ thống bệnh viện của nước ta cũng từng bước được phát triển Bệnh Viện Đa Khoa Thanh Nhàn trước kia với quy mô 600 giường bệnh được l y theo 1 tên chung, nhưng b y giờ phân làm 3 bệnh viện như sau: Bệnh viện Đa Khoa Thanh Nhàn với quy mô 450 giường Bệnh viện Ubướu Hà nội với quy mô 150 giường, bệnh viện n y mới được tách ra cách đ y 1 năm Bệnh viện Lao Phổi với quy mô 100... trình điều trị Nước thải bệnh viện khi xả vào nguồn nước mặt sẽ g y nhiễm bẩn và lan truyền bệnh dịch Nước thải bệnh viện làm ô nhiễm các nguồn nước mặt: Nước sông, ao, đầm, hồ, giếng khơi(84,5% - 86,3%) Nước thải bệnh viện g y ô nhiễm đất(88,4%) Nước thải bệnh viện thu hút côn trùng có hại: Ruồi, nhặng, muỗi và các sinh vật khác Đ y là các sinh vật trung gian truyền bệnh dễ g y thành các dịch tác động... khí, hệ thống lọc y m khí,thiết bi UASB Tuy nhiên, phương pháp n y dùng để lên men bùn cặn sinh ra trong quá trình xử lý bằng sinh học hay nước thải công nghiệp chứa hàm lượng các chất hữu cơ cao(BOD = 4000- 5000mg/l), nên phương pháp n y ít được sử dụng để xử lý nước thải bệnh viện 2.3.2 Phương pháp hiếu khí: • Cơ sở lý thuyết: Phương pháp n y sử dụng nhóm VSV hiếu khí để chuyển hoá các hợp chất hữu... với Công ty tư vấn Cấp thoát nước và Môi trường Việt nam nghiên cứu xác định liều lượng clo hoạt tính tối ưu ( jar-test) để khử trùng nước thải Viện bảo vệ sức khoẻ trẻ em (bệnh viện nhi Th y Điển) CHƯƠNG 2 Một số phương pháp xử lý nước thải bệnh viện hiện nay Trong thực tế có nhiều biện pháp xử lý khác nhau Tuỳ theo đặc trưng của từng loại nước thải có thể sử dụng : - Phương pháp xử lý cơ học - Phương. .. Pytacept, chloraminB…) trước khi đưa vào hệ thống xử lý chung • Nước thải là nước mưa ch y tràn: Do công tác vệ sinh của bệnh viện Thanh nhàn tương đối tốt, do đó nước mưa có thể coi là không bị ô nhiễm nên thải thẳng ra cống chung của thành phố không cần qua xử lý 3.3.2 Sơ đồ công nghệ: Công nghệ sinh học 32 Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường Trần Thị Giang Mặt bằng trạm xử lý nước thải bệnh . Cáo Thực Tập Các phương pháp xử lý nước thải y tế & Công nghệ xử lý nước thải của bệnh viện Thanh Nhàn. Báo cáo thực tập – Ngành Y tế - Môi trường. với nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp và nước thải bệnh viện . 2.2 Phương pháp xử lý hóa lý : - Phương pháp n y thường sử dụng để xử lý nước thải