Bài 51. Khái niệm về quần thể và mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể

PowerPoint Presentation Biểu hiện của quan hệ cạnh tranh Ví dụ Nguyên nhân Các hình thức khác Hiệu quả Ý nghĩa Ứng dụng NỘI DUNG BÀI HỌC Con đực tranh giành con cái vào mùa sinh sản Dọa nạt nhau bảo vệ nơi sống, tranh giành thức ăn BIỂU HIỆN CỦA QUAN HỆ CẠNH TRANH Xảy ra khi mật độ các cá thể trong quần thể tăng lên quá cao, nguồn sống và môi trường không đủ cung cấp cho mọi cá thể trong quần thể Các cá thể giành nhau nguồn sống như ánh sáng, nơi ở, thức ăn hoặc con đực giành nhau con cái BIỂU H[.]

- Biểu hiện của quan hệ cạnh tranh Ví dụ

Con đực tranh giành con cái vào

mùa sinh sản.

Dọa nạt nhau bảo vệ nơi sống,

tranh giành thức ăn.

BIỂU HIỆN CỦA

QUAN HỆ CẠNH TRANH



- Xảy ra khi  mật độ  các cá thể trong quần thể  tăng lên quá  cao ,  nguồn  sống và môi trường  không đủ cung cấp  cho mọi 

cá thể trong quần thể.

-  Các  cá  thể  giành  nhau  nguồn  sống  như  ánh  sáng,  nơi  ở,  thức ăn… hoặc con đực giành nhau con cái.

BIỂU HIỆN

Ở THỰC VẬT

Cây cối trong rừng giành nhau ánh sáng bằng cách vươn cao để lấy  ánh sáng, những cây không đủ ánh sáng sẽ bị đào thải.

 Cạnh tranh ánh sáng

 Cạnh tranh ánh sáng

Ở ĐỘNG VẬT

Ví dụ: 

- Cá Vược bố mẹ bắt con cái làm thức ăn khi điều kiện môi trường dinh dưỡng xấu. 

- Cá mập con khi mới nở ra dùng ngay trứng chưa nở làm thức ăn

NGUYÊN NHÂN

GẤU BẮC CỰC MẸ ĂN GẤU BẮC CỰC CON

CÁC HÌNH THỨC KHÁC

- Kí sinh trên đồng loại

VD: Loài cá sống sâu, cá đực kí sinh trên cá cái nhằm giảm áp lực về nguồn thức ăn

- Ăn thịt đồng loại

VD: Khi môi trường cạn kiệt thức ăn, cá mập con trong bụng mẹ ăn thịt lẫn nhau để được sinh ra

KẾT QUẢ

- Những cá thể khỏe mạnh có sức sống cao hơn sẽ tồn tại, những cá thể yếu sẽ bị đào thải (bị chết, bị ăn thịt hoặc phát tán đi nơi khác)

 Mật độ các cá thể trong quần thể duy trì ở mức phù hợp.

Biểu hiện quan hệ cạnh tranh cùng loài

Biểu hiện của quan hệ

– Thực vật cạnh tranh giành ánh sáng, 

chất dinh dưỡng

Đào thải những cá thể cạnh tranh yếu, mật độ phân bố của thực vật giảm

– Trong các quần thể cá, chim, thú, … 

đánh nhau, dọa nạt nhau, một số ăn thịt 

lẫn nhau

– Mỗi nhóm cá thể bảo vệ một khu vực sống riêng, một số buộc phải tách ra khỏi đàn

– Làm phân hoá ổ sinh thái– Một số ăn thịt tiêu diệt lẫn nhau

Ví dụ: khi thiếu thức ăn một số động vật ăn thịt lẫn nhau;

cá mập con khi mới nở ra sử dụng ngay các trứng chưa nở làm thức ăn

KẾT QUẢ

Cạnh tranh là đặc điểm thích nghi của quần thể

 Số lượng và sự phân bố của các cá thể trong

quần thể duy trì ở mức độ phù hợp.

 Đảm bảo sự tồn tại và phát triển của quần

thể

Ruộng lúa cấy lúa đúng khoảng cách

Số lượng vật nuôi phù hợp

DÂN SỐ THẾ GIỚI

- Duy trì mật độ cá thể phù hợp trong quần thể

- Thúc đẩy quần thể phát triển hưng thịnh.

- Thúc đẩy quá trình chọn lọc tự nhiên

VÍ DỤ

- Các cây thông cạnh tranh ánh sáng

- Cá mập cạnh tranh đồng loại về thức ăn

- Gà trống tranh giành nhau gà mái

- Cạnh tranh: thức ăn, nơi ở hay tranh giành con cái, con đực

CẠNH

TRANH

NGUYÊN NHÂN

HÌNH THỨC

KẾT QUẢ

1 Quan sát các hình trong 3 ví dụ:

Ví Dụ 1: 2 con kền kền

Hình thức cạnh tranh: ……….…

Ví Dụ 2: 2 con voi đực

Hình thức cạnh tranh: ……….…

Ví Dụ 3: 2 con nhện 2 con gấu Bắc Cực

Hình thức cạnh tranh: ……….…

3.Những ví dụ nào sau đây minh hoạ cho quan hệ

cạnh tranh trong quần thể

• A Bồ nông xếp thành hàng bắt cá.

• B Hiện tượng tỉa thưa của thực vật.

• C Động vật cùng loài ăn thịt lẫn nhau.

• D Cá đực Edriolychnus schimidti sống trên cá cái

• E Bò rừng sống tập trung thành đàn.

• G Sự xuất cư của động vật khỏi quần thể

• H Cá mập con ăn trứng chưa nở

TRÒ CHƠI