Bài 61. Axit cacboxylic: Tính chất hoá học, điều chế và ứng dụng

PowerPoint Presentation Kiểm tra bài cũ Gọi tên các công thức sau HCH=O CH3CH=O CH3 –C –CH3 O Metanal Andehit fomic etanal Andehit axetic Propan 2 on Đimetyl xeton Tên thay thế Tên thông thường Andehit RCH=O CH3 C CH3 xeton CH3OH ancol Đặc điểm chính của các công thức trên ? O Andehit có chứa nhóm CH=O Xeton có chứa nhóm C=O Ancol có chứa nhóm OH C=O O H RCOOH RCOOH có tên gọi là gì và có cấu tạo ra sao? Bài 60 Axit cacboxylic Nguyễn Thị Khánh Hằng HHK42SP Đại học Đà Lạt,2021 Định nghĩa ,phân lo[.]

Kiểm tra bài cũ

Gọi tên các công thức sau

HCH=O

CH3CH=O

CH3 –C –CH3

O

Andehit có chứa nhóm CH=O

Xeton có chứa nhóm C=O

Bài 60: Axit cacboxylic

Nguyễn Thị Khánh Hằng

HHK42SP

Đại học Đà Lạt,2021

Định nghĩa ,phân loại , danh pháp

Cấu trúc

Tính chất vật lí

HCOOH

CH 3 COOH

CH 2 CHCOOH

C 6 H 5 COOH

Những hợp chất trên có điểm gì chung?

( đó là các axit cacboxylic )Từ đó đưa ra khái niệm cho axit cacboxylic?

Đều có nhóm - COOH

I ĐỊNH NGHĨA, PHÂN LOẠI, DANH PHÁP

Nhóm 1 : Hùng, Giang,Ngân

Câu 1: cho các công thức sau

a) CH3COOH , CH2=CH-COOH : axit đơn chức

? Có bao nhiêu nhóm –COOH trong các phân tử trên

? Dựa vào số nhóm chức –COOH hãy nêu khái niệm axit đơn chức , axit đa chức

Nhóm 2: Hổ, B.Ngọc,Lệ

Câu 2 : Cho các chất sau

HCOOH, CH3COOH , C2H5COOH là các axit no, đơn chức, mạch hở

? Có bao nhiêu nhóm –COOH trong các phân tử trên

? Nhóm –COOH có thể liên kết với nguyên tử hoặc nhóm gì

? Từ đó hãy suy ra công thức chung của dãy đồng đẳng C?H?COOH

và nêu khái niệm axit no, đơn chức, mạch hở

Nhóm 3: Trinh, H.Ngọc, Yến

Câu 3 : Cho các chất sau

CH2=CH-COOH , CH=C-COOH là các axit không no, đơn chức, mạch hở

? Có bao nhiêu nhóm –COOH trong các phân tử trên

? Nhóm –COOH có thể liên kết với nhóm gì hay trong phân tử có chứa liên kết gì

? Từ đó nêu khái niệm axit không no, đơn chức, mạch hở

Nhóm 4 : Bích, H.Anh, LongCâu 4 : Cho các chất sau là các axit thơm

C6H5COOH CH3-C6H4-COOH

? Có bao nhiêu nhóm –COOH trong các phân tử trên

? Nhóm –COOH có thể liên kết với nhóm gì

? Từ đó nêu khái niệm axit thơm

CH 3

2 Phân loại

Số nhóm chức –COOH (đơn chức,đa chức)Cấu tạo gốc hidrocacbon(no,không no,thơm)

Phân loại

a) Số nhóm chức –COOH

- Axit đơn chức : có 1 nhóm –COOH

Vd: HCOOH, CH2=CH –COOH

- Axit đa chức: có từ 2 nhóm –COOH trở lên

b) Theo gốc hidrocacbon: no,không no,thơm

gốc ankyl

Gốc hidrocacbon trong phân

tử có liên kết đơn hoắc liên

kết ba

Gốc hidrocacbon là vòng thơm liên kết với một

nhóm -COOH

CTCT :C m H 2m+1 COOH (m≥ 0)

CTPTC n H 2n 0 2

(n≥ 1)

Nhóm 1 + 2+ 3+4:

Cho các ví dụ sau

tên thông thường tên thay thế

H-COOH Axit fomic Axit metanoic

CH 2 =CHCOOH Axit acrylic Axit propenoic

HOOC-COOH Axit oxalic Axit etandioic

CH 3 CH 2 -COOH Axit propionic Axit propanoic

? Từ các ví dụ gọi tên trên hãy suy ra cách gọi tên thông thường và tên thay thế của axit Cacboxylic

3 Danh pháp

a) Tên thay thế

Tên Axit Cacboxylic có cách gọi tên sau đây:

Axit + tên hidrocacbon tương ứng + oic

3 Danh pháp

b) Tên thông thường

Tên thông thường của các axit có liên quan đến nguồn gốc tìm ra chúng nên không có tính hệ thống

Ví dụ

H –COOH CHAxit fomic 3 –COOH Axit axetic

Nhóm 2 và nhóm 3

Câu 1: Cho các công thức sau hãy gọi tên thông thường và tên thay thế

CH 3 COOH , (CH 3 ) 2 CH-COOH , CH 3 (CH 2 ) 3 -COOH ,

II Cấu Trúc và tính chất vật lí

1.Cấu trúc

Mô hình phân tử

Axit Cacboxylic

II CẤU TRÚC

(OH) vì thế được gọi là nhóm cacboxyl

Do sự ảnh hưởng của nhóm C=O

và O-H nên đôi electron sẽ dịch chuyển như trên hình vẽ

Chính sự dịch chuyển này dẫn

đến 1 vài tính chất đặc biệt sau

Phản ứng của nhóm C=O của Axit sẽ không còn giống PƯ ở nhóm C=O của Ancol và Phenol

Nhóm OH trong Axit phân cực hơn OH ở

Ancal , Phenol

Nguyên tử H ở nhóm OH linh động hơn ở Ancol,

Phenol

Lk C-OH của Cacboxyl phân cực mạnh hơn của Ancol, Phenol nên nhóm OH của Axit có thể bị

thay thế (TCHH)

Nhóm 1 và nhóm 3

Câu 1 :Axit axetic vị chua giấm , axit xitric vị chua chanh, axit oxalic vị chua me , axit tactric có

vị chua nho, Vậy Axit Cacboxylic có vị gì ?

Câu 2: So sánh độ bền liên kết Hidro giữa các phân tử Axit với Ancol ? ( Càng bền càng khó phá vỡ , cần cung cấp nhiệt độ cao ) từ đó hãy so sánh nhiệt độ sôi của Axit Cacboxylic với Ancol, Andehit , xeton ?

Axit cacboxylic có vị chua

Axit cacboxylic >ancol >xeton >andehit

Nhóm 2 và nhóm 4

• Câu 3: Trạng thái của Axit Cacboxylic ở điều kiện thường ( nhìn hình ứng dụng của chúng?

Câu 4 : Axit Cacboxylic có tạo liên kết với nước hay không, từ đó nêu tính tan của axit

cacboxylic ?

Ở điều kiện thường ,axit cacboxylic ở trạng thái lỏng và rắn

Axit có tạo liên kết với nước

các axit fomic, axetic ,propionic tan vô hạn trong nước.Khi số nguyên

tử C tăng lên thì độ tan trong nước giảm.

III Tính chất vật lí

+ là những chất lỏng hoặc rắn

+điểm sôi của các axit cacboxylic cao hơn của andehit, xeton và cả ancol có cùng số nguyên tử cacbon

+các axit fomic, axetic ,propionic tan vô hạn trong nước.Khi số

nguyên tử C tăng lên thì độ tan trong nước giảm

+ mỗi axit cacbonxylic có vị chua riêng biệt

Axit Cacboxylic

Định nghĩa

Phân loại

Danh pháp

Hiểu mối liên quan giữa cấu trúc của nhóm cacboxylic và

lk hidro ở axit cacboxylic với tcvl của chúng.

Phân biệt các chất hữu cơ

có nhóm chức

Củng Cố

Câu 3: Axit oxalic có vị chua của

A giấm     B chanh.    C me.    D khế

Câu 2: Chất CH 3 CH(CH 3 )CH 2 COOH có tên là gì?