THẢO LUẬN học PHẦN NGUYÊN lý kế TOÁN đề tài 03 sổ kế TOÁN và các HÌNH THỨC kế TOÁN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

MỤC LỤC

Chương 1: Lý thuyết 2

1.1.Sổ kế toán 2

1.1.1.Khái niệm và phân loại sổ kế toán 2

1.1.2 Trình tự và quy tắc ghi sổ 4

1.1.3 Các phương pháp chữa sổ kế toán 6

1.2 Hình thức kế toán 7

1.2.1 Khái niệm hình thức kế toán 7

1.2.2 Các hình thức kế toán 7

Chương 2: Bài tập 11

ĐỀ BÀI: 11

BÀI GIẢI: 13

1.Lập định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh 13

2.Mở TK chữ T, ghi số dư đầu kỳ, số phát sinh trong kỳ, tính số dư cuối kỳ cho các TK 14

3.Mở sổ nhật kí chung 17

Trường đại học Thương Mại Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Khoa Kế Toán -Kiểm Toán Độc lập-Tự do-Hạnh phúc

Lớp HP 2219EFIN2811

BIÊN BẢN HỌP NHÓM LẦN 1

NHÓM 9

Đề tài thảo luận :Sổ kế toán và hình thức kế toán

I.Thành phần tham gia Các tất cả thành viên nhóm 5 đều tham gia thảo luận đầy đủ

II Nội dung buổi thảo luậnThời gian: 20h ngày 2 tháng 4 năm 2022

1 Phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm

84 Phạm Thảo Nguyên Tài Liệu

86 Trần Yến Nhi Thuyết trình

2 Lên ý tưởng ,phân chia bố cục nội dung bài thảo luận

Bố cục bài thỏa luận gồm:

PHẦN MỞ ĐẦU1.1 Sổ kế toán

1.1.1 Khái niệm và phân loại

TÀI LIỆU THAM KHẢO

3.Thống nhất phương hướng làm bài để đạt được kết quả cao

II Đánh giá của Nhóm trưởng Buổi thảo luận có sự tham gia của tất cả thành viên với tinh thần tự giác, tích cực trao đổi, góp ý và nghiêm túc

LỜI MỞ ĐẦU

Trong các đơn vị, các tổ chức, các doanh nghiệp cùng với sự phát triển của sản xuất, yêu cầu của công tác quản lý công tác sử dụng sổ kế toán để ghi chép và lưu trữ toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh theo kinh tế và tình hình, trình tự thời gian của doanh nghiệp Mỗi loại sổ có kết cấu, phương pháp ghi khác nhau bao gồm: hình thức kế toán nhật ký sổ cái, hình thức kế toán nhật

ký chung, hình thức kế toán chứng từ ghi sổ, hình thức kế toán nhật ký chứng

từ, hình thức kế toán trên mấy vi tính Doanh nghiệp phải căn cứ vào quy mô, đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh doanh, yêu cầu quản lý, trình độ nghiệp vụ của cán bộ kế toán, điều kiện trang bị kỹ thuật tính toán, lựa chọn một hình thức

kế toán phù hợp và phải tuân thủ theo đúng quy định của hình thức sổ kế toán

đó Và để hiểu rõ hơn hãy cùng nhóm 9 tìm hiểu về sổ kế toán và các hình thức

kế toán.

Chương 1: Lý thuyết 1.1.Sổ kế toán

1.1.1.Khái niệm và phân loại sổ kế toán

❖ Khái niệm

Sổ kế toán là những tờ sổ được thiết kế một cách khoa học, hợp lý, có mối liên hệ mậtthiết với nhau, được sử dụng để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh theođúng các phương pháp kế toán tên cơ sở số liệu từ các chứng từ kế toán

❖ Phân loại sổ kế toán

a) Theo mức độ khái quát hoặc cụ thể của thông tin trên sổ

- Sổ kế toán tổng hợp: là loại sổ dùng để ghi chép, tập hợp các nghiệp vụ kinh tế

liên quan đến các đối tượng ở dạng tổng quát, nó được mở theo các tài khoản tổnghợp Thước đo bắt buộc sử dụng là thước đo giá trị

Thuộc loại sổ kế toán này gồm: sổ cái, sổ nhật ký chung, sổ đăng ký chứng từ ghi sổ,

- Sổ kế toán chi tiết: cung cấp các thông tin chi tiết, cụ thể về các nghiệp vụ kinh

tế tài chính phát sinh, đáp ứng yêu cầu quản lý Sổ kế toán chi tiết ngoài việc sử dụngthước đo tiền tệ, còn có thể sử dụng các loại thước đo vật lý khác nhau

- Sổ kế toán tổng hợp kết hợp chi tiết: là loại sổ kế toán phản ánh vừa tổng hợp

vừa chi tiết, cụ thể về các nghiệp vụ kinh tế, tính hình và sự vận động của đối tượng

kế toán Trên sổ kế toán cung cấp các thông tin vừa mang tính tổng hợp vừa mang tínhchi tiết về các nghiệp vụ kinh tế, các đối tượng kế toán…

Thuộc loại sổ kế toán tổng hợp chi tiết gồm các sổ nhật ký chứng từ số 3, 4, 5, 9, 10trong hình thức kế toán Nhật ký- chứng từ

b) Theo phương pháp ghi chép trên sổ:

Căn cứ vào phương pháp ghi chép các thông tin về các nghiệp vụ kinh tế tài chínhphát sinh, sổ kế toán được phân thành các loại sổ sau:

- Sổ ghi theo thời gian: là loại sổ kế toán tập hợp hệ thống hóa các nghiệp vụ

kinh tế tài chính phát sinh theo đúng trình tự thời gian phát sinh của nghiệp vụ Trên

sổ ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, thời gian phát sinh của nghiệp vụ, phátsinh trước ghi trước và phát sinh sau ghi sau, không phân biệt đối tượng kế toán cóliên quan,

Thuộc sổ ghi theo thời gian: Sổ Nhật ký chung, sổ đăng ký chứng từ ghi sổ…

- Sổ ghi theo hệ thống: là loại sổ kế toán tập hợp hệ thống hóa các nghiệp vụ

kinh tế phát sinh liên quan đến từng đối tượng kế toán riêng biệt Trên sổ kế toán cungcấp các thông tin về các nghiệp vụ kinh tế có liên quan đến đối tượng kế toán đượctheo dõi, sổ được mở cho từng tài khoản kế toán

Thuộc loại sổ ghi theo hệ thống gồm sổ cái các tài khoản theo hình thức Chứng từ ghisổ,

- Sổ ghi theo hệ thống kết hợp ghi theo thời gian: là loại sổ kế toán mà thông tin

trên sổ vừa ghi theo hệ thống vừa ghi theo thời gian Sổ được mở để theo dõi từng đốitượng kế toán nhưng được ghi theo trình tự thời gian phát sinh của các nghiệp vụ cóliên quan đến đối tượng kế toán được quy định theo phản ánh trên sổ

VD: sổ cái các tài khoản theo hình thức nhật ký chung, chứng từ ghi sổ, nhật ký sổcái,

⮚ Ý nghĩa: phân loại theo mức tiêu thức này giúp kế toán lựa chọn sổ kế toán trongquá trình ghi chép nghiệp vụ, theo dõi các đối tượng kế toán một cách hợp lý, thuậntiện

c) Theo cấu trúc

Với các tiêu thức phân loại này, căn cứ vào cấu trúc thiết kế mẫu số để phản ánhcác thông tin về các nghiệp vụ kinh tế tài chính hoặc sự vận động của đối tượng kếtoán để phân loại sổ Phân loại theo cấu trúc sổ, sổ kế toán được phân loại thành cácloại sổ sau:

- Sổ kế toán kiểu một bên: là loại sổ kế toán trên một trang sổ được thiết kế một

bên là phần thông tin chi tiết về nghiệp vụ, còn một bên phản ánh quy mô, sự biếnđộng của đối tượng kế toán (quan hệ đối ứng tài khoản)

- Sổ kế toán kiểu hai bên: là loại sổ kế toán trên trang sổ được chia làm hai bên,

mỗi bên phản ánh một mặt vận động của đối tượng kế toán

- Sổ kết cấu kiểu nhiều cột: là loại sổ kế toán mà trên trang sổ được thiết kế thành

nhiều cột, mỗi cột phản ánh một mối quan hệ đối ứng tài khoản hoặc một dòng thôngtin nhất định liên quan đến đối tượng theo dõi trên sổ

- Sổ kết cấu kiểu bàn cờ: là loại sổ kế toán trên trang sổ được thiết kế thành nhiều

cột và nhiều dòng (ô bàn cờ), số liệu trên mỗi ô bàn cờ sẽ phản ánh thông tin tổng hợp

về các đối tượng được theo dõi Ví dụ trên nhật ký chứng từ số 8

Việc phân loại sổ theo hình thức tiêu thức này giúp kế toán lựa chọn các mẫu số cócấu trúc đáp ứng được yêu cầu công tác kế toán trong đơn vị

⮚ Ý nghĩa: phân loại sổ theo tiêu thức này giúp kế toán lựa chọn các mẫu sổ có cấutrúc đáp ứng được yêu cầu công tác kế toán trong đơn vị

d) Theo hình thức tổ chức sổ

- Sổ tờ rơi: là những tờ sổ kế toán riêng biệt đọc sử dụng để ghi chép các nghiệp vụ

kinh tế, tình hình và sự vận động của những đối tượng kế toán hàng tháng (ví dụ nhật

ký chứng từ số 5, số 8, bảng kê sô 1,8…là sổ tờ rơi) Sử dụng sổ tờ rơi thuận tiện choviệc phân công lao động ghi sổ kế toán, tuy nhiên việc bảo quản khso khăn dễ thất lạc

và phát sinh các hiện tượng tùy tiện thay đổi các tờ sổ

- Sổ đóng thành quyển: là loại sổ kế toán bao gồm nhiều trang sổ được đóng thành

quyển được sử dụng để ghi chép nhiều loại nghiệp vụ kinh tế, hoặc theo dõi cho nhiềuđối tượng kinh tế, sổ có thể được mở hàng tháng hoặc theo năm (ví dụ sổ nhật ký sổ

cái mở theo tháng, sổ cái cái của hình thức nhật ký chứng từ mở theo năm) Mỗiquyển sổ phải ghi rõ số trang, giữa các trang sổ phải có dấu giáp lai

⮚ Ý nghĩa: phân loại sổ theo hình thức tổ chức sử dụng sổ có tác dụng cho việc sửdụng và phân công lao động kế toán một cách khoa học và hợp lý trong đơn vị e) Theo nội dung kinh tế của thông tin trên sổ

- Sổ tài sản bằng tiền: được sử dụng để phản ánh sự biến động của các loại tài sảnbằng tiền trong đơn vị như sổ tiền mặt, sổ tiền gửi ngân hàng,

- Sổ vật tư: được sử dụng để theo dõi tình hình biến động của các loại vật tư trongđơn vị như sổ vật liệu, sổ công cụ dụng cụ, sổ hàng hóa thành phần,

- Sổ tài sản cố định: được sử dụng để theo dõi tình hình biến động của các loại tàisản cố định trong đơn vị như sổ tài sản cố định hữu hình, sổ tài sản cố định vô hình,

- Sổ công nợ: được sử dụng để theo dõi các tài khoản công nợ phải thu, phải trảphát sinh trong quá trình hoạt động của đơn vị như sổ công nợ phải thu của kháchhàng, sổ công nợ phải trả nhà cung cấp,

- Sổ thu nhập: được sử dụng để tập hợp các khoản thu nhập về tiêu thụ sản phẩm,hàng hóa, dịch vụ và các khoản thu nhập khác đã được thực hiện trong kỳ hoạt độngcủa đơn vị như sổ doanh thu bán hàng, sổ thu nhập thuộc hoạt động tài chính,

- Sổ chi phí: được sử dụng để tập hợp toàn bộ các tài khoản chi phí đơn vị đã chỉ

ra để tiến hành hoạt động trong kỳ như sổ giá vốn hàng bán, sổ chi phí bán hàng,

- Sổ vốn- quỹ: được sử dụng để theo dõi tình hình biến động của các loại vốn chủ

sở hữu trong đơn vị như sổ vốn kinh doanh, sổ quỹ đầu tư phát triển,

1.1.2 Trình tự và quy tắc ghi sổ

1.1.2.1 Mở sổ

Công việc mở sổ kế toán được thực hiện vào đầu kỳ kế toán (tháng, năm, quý),khi doanh nghiệp mới thành lập, khi thay đổi hình thức sở hữu hoặc khi sápnhập, Khi mở sổ đơn vị phải mở hệ thống sổ kế toán theo đúng danh mục sổ kế toán

đã được đăng ký Số lượng sổ kế toán tùy thuộc vào số lượng tài khoản kế toán sửdụng và yêu cầu của công tác quản lý Các đơn vị chỉ được mở một hệ thống sổ kếtoán chính thức và duy nhất Các sổ kế toán được mở, căn cứ vào số liệu trên sổ kếtoán cuối kỳ trước để ghi số dư đầu kỳ cho từng sổ kế toán

Sổ kế toán phải dùng mẫu in sẵn hoặc kẻ sẵn, có thể đóng thành quyển hoặc đểrời Các tờ sổ khi dùng xong phải đóng thành quyển để lưu trữ

❖ Trước khi dùng sổ kế toán phải hoàn thiện các thủ tục sau:

Đối với sổ kế toán dạng quyển:

✔ Trang mở đầu phải ghi rõ :

● Tên đơn vị

● Tên sổ, Ngày mở sổ

● Niên độ kế toán và kỳ ghi sổ

● Họ tên của kế toán trưởng

● Họ tên của người đại diện theo pháp luật

● Ngày kết thúc ghi sổ

✔ Ghi số dư đầu kỳ cho sổ kế toán

✔ Sổ kế toán phải đánh số trang từ trang đầu đến trang cuối, giữa hai trang sổ phải đóng dấu giáp lai của đơn vị kế toán

❖ Đối với kế toán dạng tờ rơi:

✔ Trang đầu sổ phải ghi rõ

1.1.2.2 Ghi sổ

Trong kỳ kế toán khi có các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, kế toán căn cứ vào cácchứng từ kế toán đã và đã được kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp để ghi vào các sổ kếtoán Đơn vị kế toán được ghi sổ kế toán bằng máy vi tính hoặc bằng tay

Trường hợp ghi sổ kế toán bằng máy vi tính thì doanh nghiệp được lựa chọn muahoặc tự xây dựng hình thức kế toán trên máy vi tính cho phù hợp Hình thức kế toántrên máy vi tính áp dụng tại doanh nghiệp phải đảm bảo các yêu cầu sau:

- Có đủ các sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết cần thiết để đáp ứng yêu cầu

kế toán theo quy định Các sổ kế toán tổng hợp phải có đầy đủ theo yêu cầu của chế

độ sổ kế toán

- Thực hiện đúng các quy định về mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và sửa chữa sổ kế toántheo quy định luật kế toán, các văn bản hướng dẫn thi hành luật kế toán và quy địnhtại chế độ kế toán này

- Doanh nghiệp phải căn cứ vào các tiêu chuẩn, điều kiện của phần mềm kế toán

do Bộ tài chính quy định tại thông tư số 103/2005/TT-BTC ngày 24/11/2005 để lựachọn phần mềm kế toán phù hợp với yêu cầu quản lý và điều kiện của doanh nghiệp Trường hợp ghi sổ kế toán bằng tay phải theo một trong các hình thức kế toán vàmẫu sổ theo quy định của bộ tài chính Trong kỳ kế toán khi có các nghiệp vụ kinh tếphát sinh việc ghi sổ kế toán nhất thiết phải căn cứ vào chứng từ kế toán đã được lập

và đã được kiểm tra bảo đảm các quy định về những chứng từ kế toán Mọi số liệu ghitrên sổ kế toán bắt buộc phải có chứng từ kế toán phù hợp, hợp lý chứng minh Quátrình ghi sổ kế toán phải theo đúng quy tắc đã quy định

- Phải ghi sổ kế toán bằng mực tốt, không phai, không nhòe

- Không ghi xen kẽ và ghi số đè lên nhau

- Các dòng không có số liệu phải gạch ngang giữa dòng

- Không được tẩy xóa trên sổ kế toán dưới bất kỳ hình thức nào, trong quá trìnhghi sổ nếu có sai sót phải tiến hành sửa chữa theo đúng phương pháp quy định

1.1.2.3 Khóa sổ

Thời điểm để khóa sổ kế toán là cuối kỳ kinh doanh hoặc trong các trường hợpkiểm kê tài sản, sáp nhập, phân tách hay giải thể, phải tiến hành khóa sổ kế toánTrước khi khóa sổ, kế toán phải tiến hành kiểm tra đối chiếu số liệu đã ghi chép Khóa

sổ kế toán là việc tổng cộng số liệu đã ghi trên các sổ, tính số dư của các đối tượngtrên từng sổ kế toán Người ghi sổ và kế toán trưởng phải ký xác nhận trên sổ kế toán

1.1.3 Các phương pháp chữa sổ kế toán

Trong quá trình ghi sổ kế toán do nhiều nguyên nhân khác nhau có thể phát sinhcác sai sót:

- Ghi sai quy mô của nghiệp vụ kinh tế nhưng vẫn đúng nội dung kinh tế củanghiệp vụ

- Ghi sai quan hệ đối ứng tài khoản

- Ghi trùng lặp hoặc bỏ sót nghiệp vụ kinh tế

Khi phát hiện sổ kế toán của kỳ báo cáo có sai sót thì phải sửa chữa bằng phươngpháp phù hợp với quy định của Luật kế toán Và lưu ý các nguyên tắc chữa sổ:

- Không được làm mất sổ đã ghi sai trên sổ

- Tùy từng trường hợp ghi sai để sửa chữa theo đúng phương pháp quy định

- Sau khi sửa chữa sai sót, người chữa sổ phải ký xác nhận vào phần số liệu đượcsửa chữa

a, Đối với ghi sổ thủ công:

Phương pháp cải chính: áp dụng trong trường hợp số ghi sai được phát hiện sớm

chưa ảnh hưởng đến số tổng cộng và không sai quan hệ đối ứng tài khoản Điều kiện

để áp dụng phương pháp này là:

- Sai trong diễn giải

- Sai về số liệu, số ghi sai phát hiện sớm chưa ảnh hưởng đến số tổng cộng vàkhông sai quan hệ đối ứng kế toán

Khi phát hiện sai sót, kế toán phải tiến hành sửa chữa bằng cách gạch ngang chỗ

đã ghi bằng mực đỏ để xóa bỏ, sau đó ghi lại chữ hoặc số đúng lên phía trên bằng mựcthường

Phương pháp ghi số âm: phương pháp này áp dụng cho các trường hợp sai sót

sau:

- Sai về quan hệ đối ứng giữa các tài khoản do định khoản sai đã ghi sổ kế toán

mà không thể sửa lại bằng phương pháp cải chính

- Sai về số liệu, số ghi sai phát hiện sớm, đã ảnh hưởng đến số tổng cộng và khôngsai quan hệ đối ứng kế toán

Trong trường hợp này được sửa chữa sai sót vào sổ kế toán năm phát hiện ra saisót theo phương pháp phi hồi tố, hoặc hồi tố theo quy định của chuẩn mực kế toán số

29 “Thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót Khi dùng phươngpháp ghi số âm để đính chính chỗ sai thì phải lập một “Chứng từ ghi sổ đính chính” do

kế toán trưởng (hoặc phụ trách kế toán) ký xác nhận

Phương pháp ghi bổ sung: phương pháp này áp dụng cho trường hợp bỏ sót

nghiệp vụ kinh tế hoặc ghi sai về số liệu, số ghi sai nhỏ hơn số ghi đúng, đã ảnhhưởng đến số tổng cộng nhưng vẫn đúng quan hệ đối ứng tài khoản

Khi phát hiện sai sót, kế toán tiến hành sửa bằng cách ghi lại một định khoản với

số tiền đúng bằng số chênh lệch còn thiếu hoặc bỏ sót của nghiệp vụ kinh tế phát sinh

b, Thực hiện kế toán trên máy vi tính

- Nếu sai sót được phát hiện khi chưa in sổ, kế toán được phép sửa chữa trực tiếptrong sổ trên máy

- Trường hợp đã in sổ sau đó mới phát hiện sai sót, sổ đã in được sửa chữa theođúng quy định của một trong ba phương pháp trên, đồng thời phải sửa lại sai sót trong

sổ trên máy và in lại tờ sổ mới Phải lưu lại tờ sổ mới cùng tờ sổ có sai sót để đảm bảothuận tiện cho việc kiểm tra kiểm soát

- Trường hợp phát hiện sai sót trước khi báo cáo tài chính năm đó phát hành thìphải sửa chữa trực tiếp vào sổ kế toán của năm đó trên máy vi tính

- Trường hợp phát hiện sai sót sau khi báo cáo tài chính năm đó phát hành thì phảisửa chữa trực tiếp vào sổ kế toán của năm đó phát hiện sai sót trên máy vi tính và ghichú vào dòng cuối của sổ kế toán năm có sai sót

- Các trường hợp sửa chữa khi ghi sổ kế toán bằng máy vi tính đều được thực hiệntheo “phương pháp ghi sổ âm” hoặc “phương pháp ghi bổ sung”

phương pháp kế toán trên cơ sở các chứng từ kế toán hợp lệ và hợp pháp

b, Ý nghĩa của các hình thức kế toán

Cung cấp thông tin đầy đủ chính xác kịp thời

Góp phần nâng cao trình độ và năng suất lao động của nhân viên kế toán

● Đối với các đối tượng phát sinh nhiều căn cứ vào chứng từ, sẽ ghi vào các

sổ nhật ký đặc biệt, định kỳ (3 5 7 10 15) ngày hoặc cuối tháng tổng hợp

số liệu trên nhật ký đặc biệt để ghi vào sổ cái

● Đồng thời với việc đi vào các chủ nhật ký, các nghiệp vụ kinh tế và các

số chi tiết liên quan

● Cuối kỳ, căn cứ sổ chi tiết để lập bảng tổng hợp chi tiết sau đó đối chiếu

số liệu với sổ cái căn cứ vào sổ cái lập bảng cân đối số phát sinh Căn cứ

số liệu trên bảng cân đối số phát sinh, bảng tổng hợp chi tiết lập các báo cáo tài chính

❖ Ưu nhược điểm

● Ưu điểm:Thuận tiện đối chiếu số liệu, kiểm tra, phân công lao động dễ áp dụng kế toán máy đối với hình thức này, được nhiều doanh nghiệp áp dụng

● Nhược điểm: Ghi sổ trùng lặp ( NKC-sổ cái)

● Áp dụng: Là hình thức tương đối đơn giản, thích hợp với nhiều loại hình doanh nghiệp và hình thức được áp dụng phổ biến nhất hiện nay