Tuần 30. Chí khí anh hùng (Trích Truyện Kiều - Nguyễn Du)

Slide 1 CHÍ KHÍ ANH HÙNG TRÍCH TRUYỆN KIỀU (NGUYỄN DU) NGỮ VĂN 10 TIẾT (theo PPCT) 85 Giáo viên giảng dạy NGUYỄN HOÀI ÂN Ngày soạn 12/04/2020 Ngày dạy 14/04/2020 Tuần thực dạy 26 TRUYÖN KIÒU (tiÕp theo) * I Tìm hiểu chung VÞ trÝ Tõ c©u 2 213 ®Õn 2 230, thuéc phÇn 2 Gia biÕn vµ lưu l¹c TrÝch ®o¹n nãi vÒ cuéc chia biÖt gi÷a Tõ H¶i Thuý KiÒu * TrÝch ®o¹n lµ s¸ng t¹o riªng cña NguyÔn Du so víi cèt truyÖn cña Thanh T©m Tµi Nh©n 2 §ọc, bè côc a §äc vµ t×m hiÓu chó thÝch §äc phÇn tiÓu dÉn, cho biÕt vÞ[.]

CHÍ KHÍ ANH HÙNG

TRÍCH TRUYỆN KIỀU (NGUYỄN DU)

NGỮ VĂN 10 - TIẾT (theo PPCT): 85

Giáo viên giảng dạy : NGUYỄN HOÀI ÂN

Ngày soạn: 12/04/2020

Ngày dạy: 14/04/2020 Tuần thực dạy: 26

TRUYÖN KIÒU (tiÕp theo)

I Tỡm hiểu chung.

1 Vị trí.

- Từ câu 2.213 đến 2.230, thuộc phần 2 - Gia biến và l u lạc ưu lạc.

- Trích đoạn nói về cuộc chia biệt giữa Từ Hải - Thuý Kiều

* Trích đoạn là sáng tạo riêng của Nguyễn Du so với cốt truyện của

Thanh Tâm Tài Nhân

2 Đ c, bố cục ọc, bố cục.

a Đọc và tìm hiểu chú thích

Đọc phần tiểu dẫn, cho biết vị trí của đoạn

trích?

TRUYệN KIềU NGUYễN DU ( Tiếp theo)

Tiết 85 - Đọc văn: CHí KHí ANH HùNG

“Nửa năm hương lửa đương nồng, Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương.

Trông vời trời bể mênh mang, Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong.

Nàng rằng: " Phận gái chữ tòng, Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi"

Từ rằng: Tâm phúc tương tri, Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?

Bao giờ mười vạn tinh binh, Tiếng chiêng dậy đất, bóng tinh rợp đường.

Làm cho rõ mặt phi thường, Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.

Bằng nay bốn bể không nhà, Theo càng thêm bận, biết là đi đâu?

Đành lòng chờ đó ít lâu, Chầy chăng là một năm sau vội gì!"

Quyết lời dứt áo ra đi, Gió mây bằng đã đến kỳ dặm khơi”

Theo §µo Duy Anh, tõ ®iÓn TruyÖn KiÒu“TruyÖn KiÒu” ”

VĂN BẢN

lµm mÊy phÇn?

TiÕt 85 - §äc v¨n: CHÝ KHÝ ANH HïNG (TrÝch TruyÖn KiÒu ) “TruyÖn KiÒu” ” – tiÕp xóc v¨n b¶n: NguyÔn Du

Từ rằng: Tâm phúc tương tri, Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?

Bao giờ mười vạn tinh binh, Tiếng chiêng dậy đất, bóng tinh rợp đường.

Làm cho rõ mặt phi thường, Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.

Bằng nay bốn bể không nhà, Theo càng thêm bận, biết là đi đâu?

Đành lòng chờ đó ít lâu, Chầy chăng là một năm sau vội gì!"

Quyết lời dứt áo ra đi, Gió mây bằng đã đến kỳ dặm khơi"

* Nhân vật Từ Hải: Từ Hải là

nhân vật lý t ưởng, giấc mộng

lớn trong đời Nguyễn Du

Giấc mộng anh hùng

“Truyện Kiều” ” – tiếp xúc văn bản:

nơi Nguyễn Du gửi gắm khát

vọng tự do, vẫy vùng chống áp

bức bất công của xã hội

đang say lửa nồng hạnh phúc lứa đôi.

Nửa năm hương lửa đương nồng Trượng phu thoắt đó động lũng bốn phương

Trong hoàn cảnh nào và qua những từ ngữ nào tỏc giả thể hiện chớ khớ của Từ Hải?

ng ời đàn ông có khí phách ưu lạc.

chí nguyện lập công danh dứt khoát, nhanh chóng.

Theo em, Từ Hải là con người như thế

nào?

Người xưa thường nói:

Anh hùng không qua ải mỹ nhân

Nhưng Từ Hải đã gác lại hạnh phúc riêng tư đó để

quyết chí lên đường.

Hoài Thanh nhận xét : Từ Hải “ không phải là người một nhà, một họ, một xóm, một làng, mà là người của trời đất, của bốn phương Mét con

ng êi nh thÕ lóc ra ®i kh ưêi như thÕ lóc ra ®i kh ưêi như thÕ lóc ra ®i kh ông thÓ ®i mét c¸ch tÇm

th êng ® îc ưêi như thÕ lóc ra ®i kh ưêi như thÕ lóc ra ®i kh ” ”

Tham khảo

=> Một tư thế đẹp, hiờn ngang

khụng vướng bận của người

quõn tử sẵn sàng lờn đường vỡ

chớ lớn

ở hai câu tiếp, Nguyễn Du đã

miêu tả t thế của Từ Hải ưntn? Hình ảnh Từ đ ợc xây ưdựng mang cảm hứng gì?

a, Lời Thuý Kiều:

2 Lí tưởng anh hùng của Từ Hải

“Nàng rằng: Phận gái chữ tòng, Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi.”

- Lời lẽ của Kiều

- Mục đích:

 vẻ đẹp nhân cách của người vợ.

: dựa vào đạo phu thê

chia sẻ khó khăn cùng Từ Hải

Lời Kiều đưa ra nói với Từ Hải là gì? Mục đích của Kiều khi nói ra những điều đó?

b, Lời Từ Hải:

“Từ rằng: Tâm phúc tương tri, Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?

Bao giờ mười vạn tinh binh, Tiếng chiêng dậy đất, bóng tinh rợp đường Làm cho rõ mặt phi thường,

Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.

Bằng nay bốn bể không nhà, Theo càng thêm bận, biết là đi đâu?

Đành lòng chờ đó ít lâu, Chầy chăng là một năm sau vội gì!"

Quyết lời dứt áo ra đi, Gió mây bằng đã đến kỳ dặm khơi"

b, Lời Từ Hải: Trỏch, hứa, can ngăn, hẹn:

* Trách:

Từ chối

Khẳng định tình cảm của mình đối

Kiều ch a thoát khỏi ượng phu:

nữ nhi th ờng tình ượng phu:

Từ

Hải

Nâng Kiều ngang hàng với bản thân mình

Trân trọng Kiều

Lý t ởng làm trai của Từ Hảiư

Từ rằng: Tõm phỳc tương tri, Sao chưa thoỏt khỏi nữ nhi thường tỡnh?

Từ rằng: Tõm phỳc tương tri, Sao chưa thoỏt khỏi nữ nhi thường tỡnh?

em thấy lời trỏch Kiều của Từ Hải cú ý nghĩa

gỡ?

b, Lời Từ Hải: Trách, hứa, can ngăn, hẹn:

Từ rằng: Tâm phúc tương tri, Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?

Bao giờ mười vạn tinh binh, Tiếng chiêng dậy đất, bóng tinh rợp đường.

Làm cho rõ mặt phi thường, Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.

* Tr¸ch:

* Høa:

b, Lời Từ Hải: Trách, hứa, can ngăn, hẹn:

Từ rằng: Tâm phúc tương tri, Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?

* Tr¸ch:

* Høa:

Những hình ảnh, từ ngữ nào thể hiện lời hứa hẹn của Từ

Hải với Kiều?

- “Bao giờ mười vạn tinh binh, Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường.

Làm cho rõ mặt phi thường, Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.”

b, Lời Từ Hải: Trách, hứa, can ngăn, hẹn:

Từ rằng: Tâm phúc tương tri, Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?

* Tr¸ch:

* Høa: - “Bao giờ mười vạn tinh binh,

Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường.

Làm cho rõ mặt phi thường, Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.”

- Những hình ảnh, âm thanh  cường điệu.

=> Lời lẽ thể hiện chí khí anh hùng

 tài năng xuất chúng

 khát vọng xây dựng cơ đồ, làm nên những điều lớn lao

Bằng nay bốn bể không nhà,

Theo càng thêm bận, biết là đi đâu?

Đành lòng chờ đó ít lâu, Chầy chăng là một năm sau vội gì!"

không nhà”  sự nghiệp mới

bắt đầu, còn nhiều khó khăn

=> Lý lÏ rÊt thùc tÕ, cô thÓ.

Những lí lẽ mà

Từ Hải đưa ra để can ngăn Kiều là gì? Nhận xét về các lí lẽ đó?

Lời hẹn của Từ Hải là gì? Em

có nhận xét gì

về lời hẹn đó?

b Lời Từ Hải: Trách, hứa, can ngăn, hẹn:

Quyết lời (lời nói) dứt ỏo ra đi (hành động),

Giú mõy bằng đó đến kỳ dặm khơi

C Từ Hải lên đ ờng: ượng phu:

=> Lời núi và hành động liờn

tiếp mau lẹ, dứt khoỏt khụng để

tỡnh cảm lung lạc ý chớ.

- Thỏi độ, cử chỉ:

“Quyết lời dứt ỏo ra đi”

Quyết lời dứt áo ra đi , Gió mây bằng đã đến kỳ dặm khơi

C Tõ H¶i lªn ® êng: ưîng phu:

- Hình ảnh ẩn dụ:

khát vọng tự do

khát vọng xây dựng

sự nghiệp lớn cánh chim bằng

 Miêu tả nhân vật theo hướng lí tưởng hoá bằng bút pháp ước lệ và cảm hững vũ trụ  lí tưởng anh hùng của Nguyễn Du

Từ Hải của Thanh

Tâm Tài Nhân: miêu

tả trần trụi, có nét

tướng cướp, lại từng

thi hỏng, đi buôn.

Bút pháp lí tưởng hoá: Miêu tả một con người

anh hùng nghĩa hiệp, có tinh thần tự do, có chí khí và tài năng xuất chúng, dám nghĩ dám làm.

Từ Hải trong Truyện Kiều:

có tinh thần tự do, nghĩa

hiệp (“Kiều gặp Từ Hải”),

tài năng phi thường

(“Chí khí anh hùng”)

Tham khảo

Sự sáng tạo độc đáo của Nguyễn Du:

III.Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

Khuynh hướng lí tưởng hóa người anh hùng bằng bút pháp ước lệ và cảm hứng vũ trụ

2 Nội dung:

Lí tưởng anh hùng của Từ Hải và ước mơ công lí của Nguyễn Du

Tham khảo

-Kiều chia tay Từ Hải:

* Các cuộc chia tay của Thuý Kiều trong Truyện Kiều : “Truyện Kiều” ”-Khi Kiều chia tay Kim Trọng:

-Khi Kiều chia tay Thúc Sinh:

Câu hỏi: Từ các cuộc chia ly nêu trên, em có nhận xét gì về

cuộc chia tay giữa TH và TK cú gỡ khỏc 2 cuộc chia tay trước ??? Gợi ý:

- Lý do Kiều không muốn xa Từ Hải: Vì mỗi lần chia tay tr ớc đây ư

đều thành ly biệt nghìn trùng (đều có âm h ởng buồn,) ư

So sánh 3 lần chia tay để hiểu tâm lý Kiều, dự cảm sau chia ly của Nguyễn Du.

Trả lời: - Cuộc chia tay này không mang dự báo buồn.

Vầng trăng ai xẻ làm đôi Nửa in gối chiếc nửa soi dặm tr ờng ười như thế lúc ra đi kh

Quyết lời dứt ỏo ra đi Giú mõy bằng đó đến kỳ dặm khơi

- Chí khí của Từ Hải tạo sự tin cậy vững chắc.

Buộc yờn quảy gỏnh vội vàng, Mối sầu xẻ nửa bước đường chia hai

CỦNG CỐ

Câu 1: Lời nói nào của Từ Hải bộc lộ rõ nhất lí

tưởng anh hùng?

a “Trông vời trời bể mênh mang,

Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong”

b “Bao giờ mười vạn tinh binh,

Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường”.

c “Quyết lời dứt áo ra đi

Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi”.

d Cả a, b và c.

Câu hỏi trắc nghiệm

Chọn đáp án đúng nhất!

Câu 2: Cách hiểu nào chính xác nhất về từ

“mặt phi thường” trong câu thơ “Làm cho rõ mặt

phi thường”?

a Một con người xuất chúng, hơn người.

b Diện mạo hơn người, làm được những việc trọng đại.

c Có ý chí làm được những việc gian khó.

d Cá tính mạnh mẽ, tinh thông võ nghệ.

Câu hỏi trắc nghiệm

Chọn đáp án đúng nhất!

Câu 3: Nét đặc sắc trong nghệ thuật xây

dựng nhân vật Từ Hải của Nguyễn Du là:

a Hoàn toàn sáng tạo, không dựa theo bất kì khuôn mẫu nào.

b Giữ lại những nét tính cách của Từ

Hải trong “Kim Vân Kiều truyện”.

c Miêu tả theo bút pháp lí tưởng hoá, dùng những hình ảnh ước lệ.

d Miêu tả theo bút pháp hiện thực, cá tính được thể hiện đậm nét.

Câu hỏi trắc nghiệm

Chọn đáp án đúng nhất!

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

1 Học thuộc lòng đoạn trích.

2 Nắm được nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.

3 Chuẩn bị bài: Lập dàn ý bài văn nghị luận.