Và mới đây nhất là Nghị định số 98/2020/NĐ-CPgồm 91 điều, bổ sung nhiều chế tài quy định về hành vi vi phạm hành chính,hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm q
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
THỪA THIÊN HUẾ - 2022
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS TRẦN THỊ HẢI YẾN
THỪA THIÊN HUẾ - 2022
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Đề tài “Xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế” là luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ luật hiến pháp và luật hành chính của tác giả tại trường Họcviện Hành chính Quốc gia
Tác giả cam đoan đây là công trình của riêng tác giả Các số liệu, kếtquả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các côngtrình nghiên cứu khác
Tác giả
Lê Chí Tâm
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đến quý thầy, cô giáo củaHọc viện Hành chính Quốc gia đã tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả trong thờigian học tập và nghiên cứu tại trường
Tác giả xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến TS Trần Thị Hải Yến đã quantâm, giúp đỡ tận tình, hướng dẫn và tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luậnvăn Đồng thời, tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban chỉ đạo389/TTH, Cục Quản lý thị trường tỉnh Thừa Thiên Huế, Cục Hải quan, Công
an tỉnh, UBND tỉnh và các cơ quan liên quan đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôitrong thời gian nghiên cứu, điều tra, thu thập số liệu cần thiết để tôi có thểhoàn thành luận văn của mình
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn người dân và bạn bè, đồng nghiệp đã quantâm, tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luậnvăn
Xin chân thành cảm ơn./
Tác giả
Lê Chí Tâm
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 3
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 7
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 8
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 8
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 10
7 Kết cấu của luận văn 10
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI, SẢN XUẤT, BUÔN BÁN HÀNG GIẢ 11
1.1 Vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 11
1.1.1 Khái niệm hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 11
1.1.2 Khái niệm vi phạm hành chính và các dấu hiệu của vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 16
1.2 Xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 19
1.2.1 Khái niệm và đặc điểm xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 19
1.2.2 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 22
1.2.3 Hình thức xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả và các biện pháp khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp bị vi phạm hành chính xâm hại 27
Trang 61.3 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại,
sản xuất, buôn bán hàng giả cấp tỉnh 31
1.4 Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 36
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 42
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI, SẢN XUẤT, BUÔN BÁN HÀNG GIẢ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 43
2.1 Tình hình xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế 43
2.1.1 Thực trạng hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế 43
2.1.2 Tình hình áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế 47
2.1.3 Tình hình thực hiện thẩm quyền, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế 53
2.2 Đánh giá chung về xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 60
2.2.1 Kết quả đạt được 60
2.2.2 Hạn chế và nguyên nhân hạn chế 61
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 65
CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI, SẢN XUẤT, BUÔN BÁN HÀNG GIẢ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 66
Trang 73.1 Quan điểm xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản
xuất, buôn bán hàng giả 66
3.2 Giải pháp bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả tại tỉnh Thừa Thiên Huế 74
3.2.1 Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về xử phạt xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 74
3.2.2 Đổi mới hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 76
3.2.3 Tăng cường kiểm soát hoạt động xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả 79
3.2.4 Đào tạo đội ngũ cán bộ, trang thiết bị, phương tiện, kinh phí cho lực lượng chức năng trong công tác phòng chống và xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất buôn bán hàng giả 82
3.2.5 Tăng cường sự phối hợp giữa Doanh nghiệp với các cơ quan chức năng, liên minh giữa các nhà sản xuất trong công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả 84
3.2.6 Một số giải pháp khác 87
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 89
KẾT LUẬN 90
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 91
Trang 8DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
QLTT : Quản lý thị trườngUBND : Ủy ban nhân dân
Trang 9DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 2.1: Quy trình kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính của lực lượng quản lýthị trường tỉnh Thừa Thiên Huế 59
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thực hiện công cuộc đổi mới, trong những năm qua, cùng với sự tăngtrưởng kinh tế, hoạt động thương mại của Việt Nam ngày càng phát triển, hìnhthành thị trường sôi động với nhiều loại hàng hóa, đáp ứng tốt nhu cầu tiêudùng trong nước và mở rộng xuất, nhập khẩu Tuy nhiên, một trong nhữngmặt trái của cơ chế thị trường đang gây nhức nhối và thách thức đối với ViệtNam, đó là nạn sản xuất và buôn bán hàng giả Hàng giả ngày càng xuất hiệntràn lan trên thị trường, từ nông thôn đến thành thị và ngay cả trong siêu thịvới đủ chủng loại, đã làm ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc dân, trật tự xã hội,
an ninh quốc phòng, các công ty kinh doanh hợp pháp, đặc biệt là ảnh hưởngđến lòng tin của người tiêu dùng
Thừa Thiên Huế là một tỉnh nằm trên hành làng kinh tế xuyên Á (Đông
- Tây), vị trí trung độ trục giao lưu Bắc – Nam Vì vậy, trong những năm quatình hình sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh có xu hướng gia tăng
và diễn biến ngày càng phức tạp Đặc biệt, từ năm 2020 khi tình hình dịchCOVID-19 khiến cho thị trường gặp nhiều biến động, việc khan hiếm hànghóa như vật tư y tế phòng, chống dịch khiến nhiều đối tượng vì chạy theo lợinhuận đã tổ chức sản xuất, buôn bán, lưu thông hàng hóa kém chất lượng, giảmạo nhãn hàng, bao bì, tên thương mại, địa chỉ của các doanh nghiệp uy tín,mập mờ về nguồn gốc xuất xứ… gây ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng
và các doanh nghiệp làm ăn chân chính
Đối với công tác xử lý việc buôn bán hàng giả đã được Thủ tướngChính phủ đã ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 29/6/2018, theo đó Thủtướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, các địa phương, các lực lượng chứcnăng phải quán triệt sâu sắc và đề cao trách nhiệm trong đấu tranh chống
Trang 11buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, nhất là nhóm hàng liên quan chămsóc, nâng cao sức khỏe con người, phải xác định đây là nhiệm vụ quan trọngvừa cấp bách vừa lâu dài Và mới đây nhất là Nghị định số 98/2020/NĐ-CPgồm 91 điều, bổ sung nhiều chế tài quy định về hành vi vi phạm hành chính,hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lậpbiên bản vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính tronghoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệquyền lợi người tiêu dùng; các hành vi vi phạm hành chính trong hoạt độngthương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi ngườitiêu dùng.
Và thực hiện sự chỉ đạo của Chính phủ, các bộ ngành Trung ương, chỉđạo của Tỉnh Ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế; lực lượng Quản lýthị trường đã thường xuyên duy trì và đẩy mạnh công tác kiểm tra, kiểm soát,đấu tranh chống các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả góp phần tích cựcvào việc lành mạnh thị trường, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
Tuy nhiên, khi tham gia lưu thông trên thị trường, hàng giả thường tràtrộn cùng với hàng thật, hàng có xuất xứ rõ ràng, nên việc phát hiện vi phạmgặp khó khăn nhất định, các đối tượng vi phạm thường xuyên thay đổiphương thức, thủ đoạn và có sự tham gia của các đối tượng nước ngoài, được
tổ chức ngày càng tinh vi, có sự câu kết từ khâu sản xuất đến khâu phân phối,
sử dụng phương tiện công nghệ, kỹ thuật cao để đối phó các cơ quan chứcnăng Trong đó, tình trạng gian lận thương mại, cạnh tranh không lành mạnh,kinh doanh hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thông qua mạng Internetngày càng phổ biến và diễn biến phức tạp trong khi các chế tài xử lý vi phạmvẫn chưa hoàn thiện
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn đã nêu, học viên đã lựa chọn đề tài
“Xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn
Trang 12bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế” làm luận văn Thạc sỹ
chuyên ngành Luật hiến pháp và luật hành chính
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Trong những năm gần đây đã có một số công trình nghiên cứu liênquan đến xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán,sản xuất hàng giả nhưng ở các góc độ khác nhau, như:
Nguyễn Thị Quế Anh (2014), Một vài suy nghĩ về khái niệm hàng giả trong bối cảnh cuộc chiến chống hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam, tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội, Luật học, tập 30, số
1/2014 Trong bài viết tác giả đề cập tới sự phát triển của khái niệm hàng giảtrong pháp luật Việt Nam, phân tích về khái niệm hàng giả theo pháp luật hiệnhành, chỉ ra sự khác biệt và mối tương quan giữa một số khái niệm hàng giảnhư: Hàng giả về nội dung và hàng giả về hình thức; Hàng giả thông thường
và hàng giả gây hại cho sức khỏe, an toàn của người tiêu dùng Tác giả cũngchú trọng đến việc phân tích mối tương quan giữa hàng giả và hàng xâmphạm quyền sở hữu trí tuệ Trên cơ sở đó, tác giả chỉ ra những bất cập trongpháp luật hiện hành về xác định căn cứ áp dụng pháp luật nhằm xử lý cáchành vi làm hàng giả khác nhau và chỉ ra sự cần thiết phải hoàn thiện kháiniệm hàng giả trong pháp luật Việt Nam.[1]
Nguyễn Đình Hùng (2019), Một số khó khăn đặt ra trong xử lý tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả vè một số kiến nghị, Tạp chí Nghề luật, số
6/2019 Theo báo cáo tại “Hội nghị xúc tiến chống hàng giả - 2018” do Quỹchống hàng giả (ACF) phối hợp tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh cho thấytrong năm 2018, lực lượng quản lý thị trường đã phát hiện, xử lý gần 92.000
vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, thu nộpngân sách hơn 490 tỷ đồng, trị giá hàng tịch thu chưa bán gần 93 tỷ đồng Vớithực trạng đó, tác giả đã đưa ra một số kiến nghị: (i) hoàn thiện hệ thống liên
Trang 13quan đến xử lý hình sự hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả; (ii) sửa đổi, bổsung Nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 về quy định xử phạt viphạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả,hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và Nghị định cố 124/2015/NĐ-CP; (iii) hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến công tác quản lý nhànước góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động phát hiện, điều tra, xử lý tộiphạm sản xuất, buôn bán hàng giả; (iv) tăng cường hiệu quả mối quan hệ phốihợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng với các lực lượng chức năng có liênquan trong phòng, chống tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả.[12]
Cao Vũ Minh, Nguyễn Nhật Khanh (2019), Một số quy định liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng giả - bất cập
và hướng hoàn thiện, Tạp chí Nghề luật, số 3/2019 Nhằm đảm bảo hiệu quả
công tác đấu tranh, phòng chống hành vi buôn bán hàng giả thì xử phạt hànhchính được xem là một giải pháp hữu hiệu Bài viết đã trình bày hai vấn đề:tình hình xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng giả vàmột số bất cập trong các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chínhđối với hành vi buôn bán hàng giả Trên cơ sở phân tích một số bất cập trongcác quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buônbán hàng giả, bài viết đưa ra một số giải pháp hoàn thiện.[13]
Vũ Minh Hải (2015), Chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hải Dương, luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế, Đại học
Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội Với phương pháp tiếp cận có hệ thống,luận văn đã đưa ra những giải pháp thực tiễn để giải quyết các vấn đề cả về lýluận và thực tế Đầu tiên, luận văn đã chỉ ra được công tác đấu tranh chốnghàng giả là rất cần thiết bởi sự biến động bất thường của hàng giả trong bốicảnh hội nhập kinh tế quốc tế Thứ hai, luận văn cũng cho rằng sự thiếu hụt vềnhân sự cũng như các nguồn lực khác đã làm ảnh hướng rất lớn đến hiệu quả
Trang 14của công tác đấu tranh chống hàng giả Các vấn đề này bao gồm: (i) cách tổchức và phân bổ nguồn nhân lực chưa thực sự phù hợp; (ii) thiếu cán bộ côngchức thi hành; (iii) yếu kém về chuyên môn và công tác đào tạo tập huấn chưamang lại hiệu quả Thứ ba, sự thiếu thốn về những điều kiện hỗ trợ như mộtkhung pháp lý đầy đủ, sự phối hợp của các doanh nghiệp, công cụ và phươngtiện thi hành, cần được sớm khắc phục nhằm tạo ra những điều kiện thuận lợicho việc đấu tranh chống hàng giả trong thời gian tới Cuối cùng, luận văn đãnhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật tới cộngđồng trong công tác chống hàng giả Thêm nữa, luận văn cũng đã dự đoántổng quan về thị trường quốc tế và trong nước, cũng như là hoạt động sảnxuất, buôn bán hàng giả tại Hải Dương trong thời gian tới Nhờ đó, những đềxuất của luận văn có khả năng góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranhchống hàng giả, và đóng vai trò như những khuyến nghị có tính thiết thực vàkhả thi cao để áp dụng không chỉ cho Chi Cục quản lý thị trường tỉnh HảiDương mà còn cho các cơ quan chức năng khác tại Việt Nam.[10]
Nguyễn Trường Sơn (2016), Xử phạt vi phạm hành chính về buôn bán hàng giả - Từ thực tiễn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội, luận văn thạc sĩ,
Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội Luận văn đã hệ thống, làm rõ các vấn
đề lý luận liên quan đến hoạt động xử lý vi phạm hành chính về buôn bánhàng giả như khái niệm hàng giả, buôn bán hàng giả, vi phạm hành chính, viphạm hành chính về buôn bán hàng giả, khái niệm, cơ sở pháp lý, chức năng,nhiệm vụ, quyền hạn, trình tự xử lý vi phạm hành về buôn bán hàng giả Dựatrên những vấn đề lý luận này, tác giả đã phân tích thực trạng xử lý vi phạmhành chính về buôn bán hàng giả tại quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội, rút
ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế Từ đó, tác giả dự báo
và đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính về buônbán hàng giả tại quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội trong thời gian tới.[19]
Trang 15Nguyễn Thu Thương (2017), Tội sản xuất, buôn bán hàng giả trong pháp luật hình sự Việt Nam, luận văn thạc sĩ luật học, Đại học luật Hà Nội Đề
tài là công trình chuyên khảo có hệ thống ở cấp độ luận văn thạc sĩ luật họcnghiên cứu làm rõ những cơ sở lý luận và thực tiễn về tội sản xuất hàng giả,buôn bán hàng giả trong pháp luật hình sự Việt Nam Đề tài này nhằm làm rõquy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội sản xuất, buôn bán hàng giả,bao gồm khái niệm hàng giả, khái niệm tội sản xuất, buôn bán hàng giả, cácdấu hiệu pháp lý, hình phạt và các tình tiết định khung tăng nặng, tổng kếtvướng mắc trong thực tiễn xét xử tội phạm và làm rõ những quy định sửa đổicủa Bộ luật hình sự năm 2015 Trên cơ sở đó, đề xuất một số kiến nghị hoànthiện quy định của Bộ luật hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả và một
số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác điều tra, truy tố, xét xử loại tộiphạm này.[22]
Nguyễn Tấn Phước (2018), Pháp luật về xử lý hành vi kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc – qua thực tiễn địa bàn tỉnh Thừa Thiên – Huế, luận văn thạc sĩ Luật Kinh tế, Trường Đại học Luật - Đại
học Huế Luận văn gồm 3 chương, trong đó Chương 1 hệ thống, làm rõ cácvấn đề lý luận và pháp luật điều chỉnh xử lý hành vi kinh doanh hàng cấm,hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc Chương 2 tác giả trình bày thựctrạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật xử lý hành vi kinh doanh hàngcấm, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên –Huế, rút ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế Từ đó, trongchương 3 tác giả đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệuquả xử lý hành vi kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồngốc trong thời gian tới.[14]
Những đề tài, công trình trên, ở góc độ nhất định đã đề cập đến côngtác xử lý vi phạm hành chính hoặc xử lý hành vi kinh doanh hàng giả, hàng
Trang 16cấm, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc; có giá trị khoa học cao, kịpthời giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra Tuy vậy, cho đến nay chưa cócông trình khoa học nào nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống về xửphạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hànggiả tại tỉnh Thừa Thiên Huế.
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích nghiên cứu: đề xuất giải pháp để bảo đảm xử phạt vi
phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả tại tỉnh Thừa Thiên Huế trong thời gian tới
Trang 17- Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ Hệ thống hóa những vấn đề lý luận, pháp lý về hàng giả, về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả;
+ Hệ thống hóa quy định pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính đối với hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả;
+ Phân tích và đánh giá thực trạng thi hành pháp luật về xử phạt viphạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trênđịa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế;
+ Đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật và bảo đảm xử phạt vi phạmhành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàntỉnh Thừa Thiên Huế trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu quy định pháp luật
hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính đối với hoạt động thương mại, sảnxuất, buôn bán hàng giả và thực tiễn áp dụng các quy định đó trên địa bàntỉnh Thừa Thiên Huế
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về không gian: tỉnh Thừa Thiên Huế
+ Về thời gian: từ năm 2017 đến năm 2020
+ Về nội dung: có nhiều quan có thẩm quyền trực tiếp xử phạt các hành
vi vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuấthàng giả cấp tỉnh, vì vậy đối với thủ tục xử phạt vi phạm hành chính học viên
sẽ tập trung nghiên cứu tại cơ quan Cục quản lý thị trường tỉnh Thừa ThiênHuế
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận: luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở các
quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, hệ thống văn bản
Trang 18pháp luật của nhà nước về xử phạt vi phạm hành chính đối với hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả.
- Phương pháp nghiên cứu cụ thể:
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập các tài liệu, các công trìnhkhoa học có liên quan đến đề tài; các tài liệu phản ánh tình hình vi phạm hànhchính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnhThừa Thiên Huế, thực trạng công tác phát hiện, xử phạt vi phạm hành chính
về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả của các lực lượng chứcnăng tỉnh Thừa Thiên Huế
+ Phương pháp thống kê: phương pháp này được sử dụng chủ yếu tạichương 2, để phân tích tình hình hoạt động thương mại, sản xuất buôn bánhàng giả của tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung và thực trạng xử lý vi phạm hànhchính đối với lĩnh vực này của các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh.Thông qua việc sử dụng số liệu thu thập với các mức độ khác nhau để mô tả
về những kết quả đạt được từ công tác xử phạt vi phạm hành chính đối vớihoạt động thương mại, sản xuất buôn bán hàng giả
+ Phương pháp phân tích, tổng hợp: luận văn sử dụng phương phápphân tích đi từ cái chung tới cái riêng, kết hợp thực tế khách quan và cơ sởkhoa học, tổng hợp và phân tích các dữ liệu, thông tin để đưa ra nhận xét,đánh giá đối với công tác xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thươngmại, sản xuất buôn bán hàng giả tại tỉnh Thừa Thiên Huế
Phương pháp được sử dụng xuyên suốt trong quá trình nghiên cứu củaluận văn Dựa trên cơ sở các tài liệu, thông tin thu thập được và tổng hợp từnhiều nguồn khác nhau để tiến hành phân loại, phân tích thành từng chương,mục Sau đó liên kết từng dữ liệu và từng phần mục thông tin đã được phântích, đánh giá từ đó rút ra những kết luận khoa học đầy đủ và thống nhất vềđối tượng và nội dung cần nghiên cứu
Trang 196 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Ý nghĩa về mặt lý luận: luận văn góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận
về xử phạt vi phạm hành chính đối với hoạt động thương mại, sản xuất, buônbán hàng giả
- Ý nghĩa thực tiễn của luận văn:
+ Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ những vấn đề
lý luận và thực tiễn cho việc áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chínhnói chung, và áp dụng xử phạt vi phạm hành chính đối với hoạt động thươngmại, sản xuất, buôn bán hàng giả
+ Những kết quả nghiên cứu của luận văn có giá trị tham khảo cho những người làm công tác nghiên cứu, học tập về luật hiện pháp và luật hành chính
+ Việc nghiên cứu đề tài góp phần vào việc hoàn thiện cơ chế thực hiện
và bảo vệ pháp luật, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật theo chủtrương, đường lối của Đảng và nhà nước
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận vănđược kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận xử phạt vi phạm hành chính về hoạt độngthương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả
Chương 2: Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính về hoạt độngthương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế
Chương 3: Quan điểm và giải pháp bảo đảm xử phạt vi phạm hànhchính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnhThừa Thiên Huế
Trang 201.1.1 Khái niệm hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả
1.1.1.1 Khái niệm sản xuất, buôn bán hàng giả
Hàng giả đã xuất hiện trên thị trường nước ta trong nhiều năm trở lạiđây, nhất là từ khi chúng ta đổi mới cơ chế quản lý kinh tế từ chế độ quản lýtập trung bao cấp sang quản lý hạch toán kinh doanh, đặc biệt trong thời kỳkinh tế thị trường thì nạn làm hàng giả và buôn bán hàng giả ngày càng pháttriển Trong lý luận và thực tiễn hiện tồn tại nhiều quan niệm về hàng giả
Theo từ điển Luật học của Viện Khoa học pháp lý thuộc Bộ Tư pháp thìkhái niệm hàng giả được định nghĩa như sau: Hàng giả là thứ không có giá trị
sử dụng của loại hàng mà nó mang tên (hàng giả về nội dung) hoặc tuy có giátrị sử dụng của loại hàng mang tên nhưng mang nhãn hiệu của cơ sở sản xuấtkhác nhằm lừa dối khách hàng (giả về hình thức) [24, tr319]
Văn bản pháp luật đầu tiên đưa ra định nghĩa về hàng giả là Nghị định140/HĐBT ngày 25/4/1991 của Hội đồng bộ trưởng quy định về việc kiểmtra, xử lý hoạt động sản xuất buôn bán hàng giả Điều 3 của Nghị định quyđịnh: “Hàng giả theo Nghị định này, là những sản phẩm, hàng hoá được sảnxuất ra trái pháp luật có hình dáng giống như những sản phẩm, hàng hoá đượcNhà nước cho phép sản xuất, nhập khẩu và tiêu thụ trên thị trường; hoặcnhững sản phẩm, hàng hoá không có giá trị sử dụng đúng với nguồn gốc, bảnchất tự nhiên, tên gọi và công dụng của nó”
Trang 21Điều 4 của Nghị định 140/HĐBT nêu cụ thể 6 trường hợp được coi làhàng giả, bao gồm: 1) Sản phẩm có nhãn giả mạo; 2) Sản phẩm, hàng hóamang nhãn hiệu hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hàng hóa đã được đăng ký, bảohộ; 3) Sản phẩm, hàng hóa mang nhãn không đúng với nhãn sản phẩm đãđăng ký với cơ quan tiêu chuẩn đo lường chất lượng; 4) Sản phẩm hàng hóaghi dấu phù hợp tiêu chuẩn Việt Nam khi chưa được cấp giấy chứng nhận vàdấu phù hợp tiêu chuẩn Việt Nam; 5) Sản phẩm, hàng hóa đã đăng ký hoặcchưa đăng ký chất lượng với cơ quan Tiêu chuẩn đo lượng chất lượng mà cómức chất lượng thấp hơn mức tối thiểu cho phép; 6) Sản phẩm, hàng hóa cógiá trị sử dụng không đúng với nguồn gốc, bản chất, tự nhiên, tên gọi và côngdụng của nó [11]
Khái niệm hàng giả tiếp tục được đề cập đến trong nhiều văn bản phápluật của Việt Nam, từ các văn bản về xử lý vi phạm hành chính, hình sự đếncác văn bản về kinh doanh thương mại, bảo hộ sở hữu trí tuệ, hải quan, baogồm cả các văn bản chỉ đạo, điều hành của Chính phủ Tùy trong từng bốicảnh, phù hợp với nhu cầu đầu tranh chống hàng giả trong từng lĩnh vực màkhái niệm hàng giả được hiểu theo nghĩa khác nhau Hơn nữa, qua các giaiđoạn, khái niệm hàng giả trong pháp luật Việt Nam cũng đã có sự phát triển,hoàn thiện đáng kể
Ngày 10/1/2013, Chính phủ ban hành Nghị định 08/2013/NĐ-CP quyđịnh xử phạt hành chính đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả Tại điều
4, nghị định này nêu ra 4 trường hợp được coi là hàng giả, bao gồm: hàng hóagiả về nội dung; hàng hóa giả về hình thức; hàng hóa giả mạo về sở hữu trítuệ; trường hợp các sản phẩm tem, nhãn, bao bì giả Bên cạnh đó, Nghị địnhcũng đã bổ sung quy định về tiêu chuẩn định mức cho phép là bao nhiêu thìđược xem là hàng giả [4]
Trang 22Ngày 15/11/2013, Chính phủ ban hành Nghị định 185/2013/NĐ-CP quyđịnh xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buônbán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ người tiêu dùng Sau đó, nghị định nàyđược sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 124/2015/NĐ-CP ngày 19/11/2015 củaChính phủ [5] [6] Hai nghị định này ban hành đã thay thế một loạt các vănbản ban hành trước đó về xử phạt hành chính, trong đó bao gồm cả Nghị định08/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính đối với hành vi sản xuất, buôn bánhàng giả Khái niệm hành giả được quy định theo hình thức liệt kê, từ điểm ađến điểm h Mặc dù có mức độ chi tiết cao hơn các văn bản trước đây về kháiniệm hàng giả, về cơ bản, quy định của các nghị định này không có sự khácbiệt so với Nghị định 08/2013/NĐ-CP.
Và ngày 26/8/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số98/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thươngmại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêudùng Tại Nghị định này đã giải thích hàng giả bao gồm:
- Hàng hóa có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốcbản chất tự nhiên, tên gọi của hàng hóa; hàng hóa không có giá trị sử dụng,công dụng hoặc có giá trị sử dụng, công dụng không đúng so với giá trị sửdụng, công dụng đã công bố hoặc đăng ký;
- Hàng hóa có ít nhất một trong các chỉ tiêu chất lượng hoặc đặc tính kỹthuật cơ bản hoặc định lượng chất chính tạo nên giá trị sử dụng, công dụngcủa hàng hóa chỉ đạt mức từ 70% trở xuống so với mức tối thiểu quy định tạiquy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn chất lượng đã đăng ký, công bố áp dụnghoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;
- Thuốc giả theo quy định tại khoản 33 Điều 2 của Luật Dược năm 2016
và dược liệu giả theo quy định tại khoản 34 Điều 2 của Luật Dược năm 2016;
Trang 23- Thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật không có hoạt chất; không có đủloại hoạt chất đã đăng ký; có hoạt chất khác với hoạt chất ghi trên nhãn, bao
bì hàng hóa; có ít nhất một trong các hàm lượng hoạt chất chỉ đạt từ 70% trởxuống so với mức tối thiểu quy định tại quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩnchất lượng đã đăng ký, công bố áp dụng;
- Hàng hóa có nhãn hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạotên, địa chỉ tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu, phân phối hàng hóa; giảmạo mã số đăng ký lưu hành, mã số công bố, mã số mã vạch của hàng hóahoặc giả mạo bao bì hàng hóa của tổ chức, cá nhân khác; giả mạo về nguồngốc, xuất xứ hàng hóa hoặc nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa;
- Tem, nhãn, bao bì hàng hóa giả.[8]
Như vậy, từ việc nghiên cứu các khái niệm trên, học viên hiểu kháiniệm hàng giả như sau: Hàng giả là những sản phẩm hàng hóa được sản xuất
ra trái pháp luật có hình dáng giống như những sản phẩm hàng hóa được Nhànước cho phép sản xuất, nhập khẩu và tiêu thụ trên thị trường hoặc những sảnphẩm hàng hóa không có giá trị sử dụng đúng với nguồn gốc bản chất tựnhiên, tên gọi và công dụng của nó, là loại sản phẩm hàng hóa mang nhãnhiệu hàng hóa giống hệt hoặc tương tự có khả năng làm cho người tiêu dùngnhầm lẫn với sản phẩm hàng hóa thật mà cơ sở sản xuất kinh doanh đã đăng
ký với cơ quan bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hoặc được bảo hộ theo điều ướcquốc tế mà Việt Nam có tham gia
Liên quan đến hàng giả có hai nhóm hành vi bao gồm: sản xuất hàng giả
và buôn bán hàng giả “Sản xuất” là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả cáchoạt động chế tạo, chế bản, in, gia công, đặt hàng, sơ chế, chế biến, chiết xuất,tái chế, lắp ráp, pha trộn, san chia, sang chiết, nạp, đóng gói và hoạt động kháclàm ra hàng hóa “Buôn bán” là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt
Trang 24động chào hàng, bày bán, lưu giữ, bảo quản, vận chuyển, bán buôn, bán lẻ,xuất khẩu, nhập khẩu và hoạt động khác đưa hàng hóa vào lưu thông .[8]
Từ đó, sản xuất hàng giả được hiểu là việc thực hiện một, một số hoặc tất
cả các hoạt động tạo ra hàng hóa giả bao gồm trồng trọt, chăn nuôi, khai thác,thu hoạch, đánh bắt, chế tạo, in ấn, gia công, đặt hàng, chế biến, chiết xuất, chếtác, tái chế, lắp ráp, sang chiết, nạp, đóng gói hàng giả Quá trình sản xuất hànggiả bắt đầu từ động cơ, mục đích là tối đa hóa lợi nhuận, giảm thiểu chi phí;phương thức thực hiện bất chấp các quy định của pháp luật, quy tắc đạo đức,chuẩn mực của xã hội; sản phẩm đầu ra của sản xuất là các loại hàng giả
Buôn bán hàng giả là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạtđộng đưa hàng hóa giả vào lưu thông bao gồm mua, bán, chào hàng, tiếp thị,lưu giữ, vận chuyển, phân phối, trưng bày giới thiệu để bán, triển lãm để bán,khuyến mại hàng giả, xuất khẩu, nhập khẩu hàng giả
1.1.1.2 Khái niệm hoạt động thương mại
Hoạt động thương mại theo nghĩa rộng được hiểu là hoạt động kinhdoanh bao gồm các hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, hoạtđộng đầu tư cho sản xuất dưới các hình thức đầu tư trực tiếp và đầu tư giántiếp, được điều chỉnh bằng nhiều luật khác nhau như Luật đầu tư, Luật doanhnghiệp, Luật kinh doanh bất động sản, Luật chứng khoán…
Theo nghĩa hẹp: Khoản 1 điều 3 Luật thương mại 2005 quy định “Hoạt động thương mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác.” Theo tác giả luận văn, tác giả đồng nhất với
Luật thương mại 2005 về khái niệm hoạt động thương mại [15]
Theo đó, có hai lĩnh vực chủ yếu là mua bán hàng hóa và cung ứng dịchvụ
Trang 25- Mua bán hàng hóa là hoạt động thương mại, theo đó bên bán cónghĩa vụ giao hàng, chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhậnthanh toán; bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán, nhận hàng và quyền
sở hữu hàng hoá theo thỏa thuận
- Cung ứng dịch vụ là hoạt động thương mại, theo đó một bên có nghĩa
vụ thực hiện dịch vụ cho một bên khác và nhận thanh toán; bên sử dụng dịch
vụ có nghĩa vụ thanh toán cho bên cung ứng dịch vụ và sử dụng dịch vụ
theo thỏa thuận
1.1.1.3.Khái niệm hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả
Từ những phân tích trên, tác giả hiểu hoạt động thương mại, sản xuấthàng giả là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm hành vi sản xuất, muabán hàng hóa được sản xuất ra nhưng trái pháp luật có hình dáng giống nhưnhững sản phẩm hàng hóa được Nhà nước cho phép sản xuất, nhập khẩu vàtiêu thụ trên thị trường hoặc những sản phẩm hàng hóa không có giá trị sửdụng đúng với nguồn gốc bản chất tự nhiên, tên gọi và công dụng của nó, làloại sản phẩm hàng hóa mang nhãn hiệu hàng hóa giống hệt hoặc tương tự cókhả năng làm cho người tiêu dùng nhầm lẫn với sản phẩm hàng hóa thật mà
cơ sở sản xuất kinh doanh đã đăng ký với cơ quan bảo hộ quyền sở hữu trí tuệhoặc được bảo hộ theo điều ước quốc tế mà Việt Nam có tham gia
1.1.2 Khái niệm vi phạm hành chính và các dấu hiệu của vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả
Xã hội vận động và phát triển luôn tiềm ẩn và tồn tại những vi phạmpháp luật nói chung, vi phạm pháp luật hành chính nói riêng Các vi phạmpháp luật trong xã hội rất đa dạng xuất phát từ hành vi do con người thực hiệntrái với các quy định của pháp luật, xâm hại tới các quan hệ xã hội được phápluật bảo vệ, hành vi trái pháp luật đó chứa đựng lỗi của chủ thể thực hiện.Theo tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của mỗi loại vi phạm này
Trang 26và đối tượng điều chỉnh của mỗi đạo luật trong hệ thống pháp luật, sẽ chia các
vi phạm pháp luật thành các loại vi phạm khác nhau, như: vi phạm pháp luậthình sự, vi phạm pháp luật hành chính, vi phạm pháp luật dân sự, trong đó,
vi phạm pháp luật hình sự là hành vi có tính chất nguy hiểm nhất cho xã hội,những vi phạm pháp luật hành chính là một loại vi phạm xảy ra khá phổ biếntrong đời sống xã hội, rất đa dạng, phong phú trong hầu hết các lĩnh vực quản
lý nhà nước
Thuật ngữ “vi phạm hành chính” được luật định khá sớm, lần đầu đượcquy định tại Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính năm 1989: Vi phạm hànhchính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý xâmphạm các quy tắc quản lý hành chính nhà nước mà không phải là tội phạm
hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính.
Các Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 và 2002 không quyđịnh thế nào là vi phạm hành chính Năm 2012 với việc Quốc hội thông quaLuật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 vi phạm hành chính đượchiểu là: Hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện vi phạm quy định củapháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy địnhcủa pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính
Tuy nhiên, bàn về khái niệm nêu trên, nhận thấy còn một số bất cập nhưviệc sử dụng cụm từ “vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước”chỉ nói lên được tính trái luật của hành vi; quy định các hành vi vi phạm hànhchính thì phải bị xử phạt vi phạm hành chính cũng không chính xác về mặtkhoa học, bởi thực tế khi một chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật thì khôngnhững họ phải chịu những hình thức “xử phạt” mang tính trừng phạt của nhànước mà họ còn phải thực hiện các biện pháp “khắc phục hậu quả”, tức buộcchủ thể vi phạm phải khôi phục lại trật tự ban đầu đã bị thay đổi do vi phạmcủa họ gây ra (biện pháp khôi phục) [20, tr 37]
Trang 27Tại cuốn Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam do PGS.TS NguyễnCửu Việt chủ biên đã đưa ra khái niệm vi phạm hành chính với cách tiếp cậnrộng và phù hợp với khoa học hơn Theo đó vi phạm hành chính được hiểu làhành vi (hành động hoặc không hành động) trái pháp luật, có lỗi (cố ý hoặc vôý) do cá nhân có năng lực trách nhiệm hành vi hành chính hoặc tổ chức thựchiện, xâm phạm trật tự quản lý nhà nước và xã hội, trật tự quản lý, sở hữu củaNhà nước, tổ chức và cá nhân, xâm phạm các quyền, tự do và lợi ích hợp phápcủa con người, của công dân mà theo quy định của pháp luật phải chịu trách
nhiệm hành chính [25, tr 393].
Từ định nghĩa trên, tác giả hiểu vi phạm hành chính về hoạt độngthương mại, sản xuất buôn bán hàng giả là hành vi cố ý hoặc vô ý của cánhân, tổ chức, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước tronghoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả và bảo vệ quyền lợi ngườitiêu dùng mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải xửphạt vi phạm hành chính
Các dấu hiệu vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuấtbuôn bán hàng giả bao gồm:
Có hành vi sản xuất ra các loại hàng giả làm cho người mua bị nhầmlẫn hoặc để lừa dối người mua nhằm thu lợi bất chính Việc sản xuất hàng giảphải trái phép Tức là việc sản xuất đó không có giấy phép hoặc trái với nộidung giấy phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Có hành vi buôn bán hàng giả, dùng tiền, tài sản hoặc các giấy tờ có giátrị như tiền để đổi lấy sản phẩm, hàng hoá mà ngưòi mua biết đó là hàng giả
để bán lại nhằm thu lợi bất chính
Hành vi bán hàng giả: là hành vi dùng sản phẩm, hàng hoá mà ngườibán biết rõ là hàng giả đưa ra thị trường để đổi lấy tiền, tài sản hoặc các giấy
tò có giá trị như tiền (tức hình thức mua bán) để thu lợi bất chính
Trang 281.2 Xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả
1.2.1 Khái niệm và đặc điểm xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả
Theo khoản 2, Điều 2, Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quyđịnh “xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt ápdụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chứcthực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt
vi phạm hành chính” Theo tác giả luận văn, tác giả đồng nhất với Luật xử lý
vi phạm hành chính năm 2012 về khái niệm xử phạt vi phạm hành chính
Từ đó tác giả hiểu khái niệm xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động
thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả như sau: Xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả là hoạt động của cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính.
Bên cạnh những đặc điểm chung của hoạt động xử phạt vi phạm hànhchính, xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buônbán hàng giả mang những đặc điểm riêng như sau:
Thứ nhất, xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản
xuất, buôn bán hàng giả cần phải xử phạt nghiêm minh, tính răn đe cao Bảnchất của hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả là lừa dối ngườitiêu dùng để thu lợi bất chính, tước đoạt giá trị vật chất và tinh thần của ngườikhác Sử dụng hàng giả về lâu dài còn gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe,kinh tế và thậm chí tính mạng của người tiêu dùng Do đó, ngoài hình thức
Trang 29chính là phạt tiền và cảnh cáo còn có các hình phạt bổ sung và các biện phápkhắc phục hậu quả do hành vi vi phạm đó gây ra
Thứ hai, xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản
xuất, buôn bán hàng giả phức tạp và khó xác định hành vi vi phạm Các mặthàng hóa được làm giả trên thị trường hiện nay rất đa dạng, trà trộn vào cácloại hàng hóa được bày bán tràn lan Thậm chí người bán hàng cũng khôngbiết hàng hóa mình bán ra là hàng thật hay hàng giả vì qua nhiều đầu mốicung cấp khác nhau Hàng hóa giả bán tại thị trường hiện nay rất tinh vi, sảnphẩm ở trong là giả nhưng bao bì bên ngoài lại là thật khiến cho người tiêudùng và các cơ quan chức năng không thể phân biệt được bằng mắt thường
Từ những sản phẩm hàng hóa tiêu dùng thông thường đến những hàng hóacông nghệ cao Vì vậy, vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sảnxuất, buôn bán hàng giả đang diễn ra thường xuyên, và hết sức tinh vi; khiếncho công tác giám định hàng hóa trở thành vấn đề vô cùng nhức nhối chongành, và các cấp trong công tác xử phạt vi phạm hành chính
Bên cạnh đó, vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất,buôn bán hàng giả xuất phát từ thói quen mua hàng của người tiêu dùng Sảnxuất, buôn bán hàng giả với giá thành thấp hơn hàng thật, chi phí nhập hànggiả thấp sẽ đem lại nguồn thu lời cho người buôn bán Tuy nhiên, cũng vì thịyếu của người tiêu dùng luôn chuộng hàng ngoại nhập, hàng hóa của thươnghiệu lớn nhưng lại muốn bỏ ra ít chi phí để có được Chính vì điều này đã tăngkhả năng tiêu thụ hàng giả trong thị trường Việt Nam ngày nay Người tiêudùng khi mua hàng không có thói quen quan tâm về nguồn gốc, xuất xứ củasản phẩm khiến người bán thấy lợi trước mắt mà thực hiện hành vi vi phạmhành chính về sản xuất, buôn bán hàng giả
Thứ ba, đối tượng xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương
mại, sản xuất, buôn bán hàng giả rất đa dạng và phổ biến như: tổ chức và cá
Trang 30nhân thuộc tất cả các thành phần kinh tế, kể cả doanh nghiệp có vốn đầu tưnước ngoài Hoạt động thương mại, sản xuất buôn bán hàng giả diễn ra trênnhiều lĩnh vực vì vậy các đối tượng xử phạt vi phạm hành chính cũng đa dạngtheo từng lĩnh vực, theo từng phân cấp thị trường và xuất phát từ thị yếu tiêudùng của người tiêu dùng trên từng địa bàn.
Chủ thể doanh nghiệp có vốn đầu tư ở nước ngoài tại Việt Nam thường
có hành vi sản xuất, buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn mác, kiểu dáng, thươnghiệu của các sản phẩm nước ngoài gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng như:đồng hồ, đồ gia dụng điện tử, mỹ phẩm cao cấp…Các thương hiệu hay bị cácdoanh nghiệp làm giả phải kể đến như: lĩnh vực điện máy gia dụng Panasonic,Samsung, Sony…; lĩnh vưc mỹ phẩm cao cấp như: Dior, Mac, Ohui…;lĩnhvực thời trang: Gucci, LV, Zara, Nike…
Chủ thể cá nhân và hộ kinh doanh thường kinh doanh các mặt hàng hóagiả thông thường cho nhu cầu tiêu dùng hàng ngày như: mì chính, gia vị, dầugội, bánh kẹo…
Thứ tư, chủ thể thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt
động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả được quy định trong luật cũngnhư các văn bản khác rất đa dạng và phong phú Bao gồm nhiều cơ quan màtrước hết là các cơ quan có chức năng quản lý hành chính đối với ngành vàlĩnh vực, UBND các cấp và các cơ quan có vai trò kiểm soát đối với lĩnh vựcquản lý hành chính tương ứng; các cá nhân có thẩm quyền trong cơ quan nhànước đó
Thứ năm, mục tiêu xử phạt vi phạm hành chính hoạt động thương mại,
sản xuất, buôn bán hàng giả là kịp thời ngăn chặn và đẩy lùi các hành vi viphạm pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; đấu tranh chống gianlận thương mại và hàng giả cũng như tạo lập môi trường kinh doanh lànhmạnh, ổn định, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp vàngười tiêu dùng
Trang 311.2.2 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả
Thứ nhất, chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính; mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật.
Vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuấthàng giả là hành vi trái pháp luật nên có tính nguy hiểm cho xã hội Tính nguyhiểm cho xã hội của hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại,buôn bán và sản xuất hàng giả thể hiện ở chỗ vi phạm hành chính phá vỡ trật
tự xã hội được Nhà nước thiết lập, xâm phạm hoặc đe dọa xâm phạm đếnquyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của các cá nhân, tổ chức, xã hội, Nhànước Việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời hành vi vi phạm hành chính tronghoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả sẽ góp phần xác minhcác tình tiết liên quan đến vi phạm để xử lý chính xác hay ngăn chặn tác độngtiêu cực của hành vi vi phạm
Khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại,buôn bán và sản xuất hàng giả thì người có thẩm quyền phải xử phạt nghiêmminh để đảm bảo giá trị trừng trị người vi phạm, đồng thời giáo dục người viphạm và giáo dục chung đối với tất cả mọi người Việc không xử lý hay xử lýquá nhẹ sẽ dẫn đến sự coi thường pháp luật, nếu xử phạt quá nặng sẽ gây bứcxúc cho người bị xử phạt Cả hai khả năng đó đều ảnh hưởng bất lợi đến ýthức pháp luật của người dân
Thứ hai, việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành nhanh chóng, công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật.
Trang 32Vi phạm hành chính thường được coi là hành vi có tính nguy hiểm thấphơn tội phạm nên thông thường việc xử phạt vi phạm hành chính không phảimất quá nhiều thời gian mà vẫn đảm bảo chính xác, đúng pháp luật Hơn nữa,khi xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buônbán hàng giả, bằng việc áp dụng một số biện pháp cưỡng chế theo quy địnhcủa pháp luật sẽ ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hay hoạt động bình thường củangười bị xử phạt Hơn nữa, như trên đã nêu, việc xử phạt nhanh chóng sẽ cókhả năng ngăn ngừa kịp thời các tác động tiêu cực do vi phạm hành chínhtrong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả gây ra Nguyên tắcnày được thể hiện ở cả hai thủ tục xử phạt vi phạm hành chính.
Trong thủ tục xử phạt không lập biên bản, quyết định hành chính đượcban hành ngay khi người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm Trong thủtục xử phạt có lập biên bản, thời hạn ban hành quyết định xử phạt vi phạmhành chính nói chung và trong trong hoạt động thương mại, sản xuất, buônbán hàng giả nói riêng là 7 ngày; trong trường hợp pháp luật quy định có giảitrình hoặc trường hợp không có giải trình nhưng phức tạp thì thời hạn là 30ngày kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính Với thời hạn như vậy, việc
xử phạt vi phạm hành chính nói chung và trong hoạt động thương mại, sảnxuất, buôn bán hàng giả nói riêng cần được thực hiện nhanh chóng vì nếu hếtthời hạn thì người có thẩm quyền không được ban hành quyết định để xử phạt
về hành vi vi phạm đó nữa
Bên cạnh đó, việc xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thươngmại, sản xuất, buôn bán hàng giả phải được tiến hành công khai, khách quan.Hiện nay, công khai đã trở thành nguyên tắc chung trong hoạt động của Nhànước, trừ trường hợp liên quan đến bí mật nhà nước Nhiều quy định về xửphạt vi phạm hành chính đã thể hiện nguyên tắc này, như: biên bản vi phạmhành chính phải có chữ ký của người vi phạm hoặc đại diện của người vi
Trang 33phạm, nếu người vi phạm không có mặt thì phải có chữ ký của đại diện chínhquyền cơ sở nơi xảy ra vi phạm; công bố công khai việc xử phạt VPHC trongtrường hợp vi phạm gây hậu quả lớn hoặc gây ảnh hưởng xấu về xã hội; cácquy định về khám người, khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạmhành chính, khám phương tiện vận tải cũng chú ý đến việc công bố quyết địnhkhám, có người chứng kiến, lập biên bản về việc khám… Công khai giúp choviệc kiểm soát dễ dàng nên sẽ hạn chế sai phạm trong xử phạt vi phạm hànhchính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, còn kháchquan thì bảo đảm xử phạt chính xác, đúng người, đúng vi phạm.
Cuối cùng, việc xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thươngmại, sản xuất, buôn bán hàng giả phải đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng,đúng quy định của pháp luật Xử phạt vi phạm hành chính là hoạt động sửdụng quyền lực nhà nước để áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với người
vi phạm nên chỉ người có thẩm quyền mới có quyền xử phạt vi phạm hànhchính và chỉ được xử phạt trong giới hạn thẩm quyền pháp luật quy định.Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sảnxuất, buôn bán hàng giả được thể hiện cụ thể là ai được quyền xử phạt, được
xử phạt đối với những hành vi vi phạm trong lĩnh vực nào, được áp dụng cácbiện pháp cưỡng chế nào, đến mức độ nào Việc xử phạt đúng thẩm quyền sẽtạo nên sự hài hòa, không chồng chéo, không bỏ sót vi phạm và xử phạt đượcthuận tiện, chính xác Việc xử phạt cũng phải bảo đảm công bằng để ai viphạm cũng đều bị xử phạt, vi phạm giống nhau thì bị xử phạt giống nhau,đồng thời có tính đến các yếu tố đặc thù về người vi phạm, điều kiện, hoàncảnh vi phạm nhưng trong giới hạn pháp luật quy định
Thứ ba, việc xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng.
Trang 34Bất cứ hành vi vi phạm hành chính nào cũng có tính nguy hiểm cho xãhội và tùy theo mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi mà pháp luật quyđịnh hình thức, mức phạt phù hợp Mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi
vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giảtùy thuộc vào nhiều yếu tố như bản thân hành vi đó là hành vi gì, mức độnghiêm trọng của hậu quả gây ra, người vi phạm là ai, thực hiện hành vi viphạm trong điều kiện hoàn cảnh nào… Vì vậy, để xử phạt vi phạm hành chínhtrong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả nghiêm minh, côngbằng, có giá trị răn đe, phòng ngừa cao thì khi xử phạt phải căn cứ vào tínhchất, mức độ, hậu quả vi phạm, đồi tượng vi phạm, các tình tiết tăng nặng,giảm nhẹ để quyết định hình thức, mức xử phạt
Thứ tư, chỉ xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định.
Nguyên tắc này thể hiện quan điểm là chỉ có cơ quan có thẩm quyềnmới có quyền xác định một hành vi trái pháp luật nào đó có phải là vi phạmhành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả không
và trong trường hợp có hành vi thực sự có tính nguy hiểm cho xã hội mà vì lý
do nào đó pháp luật chưa quy định đó là hành vi vi phạm hành chính tronghoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả thì không ai bắt cánhân, tổ chức chịu trách nhiệm hành chính về hành vi đó
Trong trường hợp pháp luật quy định một hành vi là vi phạm hànhchính thì mỗi lần cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi đó sẽ chỉ bị xử phạt mộtlần về hành vi vi phạm hành chính đã thực hiện được Nếu người có thẩmquyền phát hiện cá nhân, tổ chức thực hiện nhiều vi phạm hành chính haynhiều cá nhân, tổ chức cùng thực hiện một vi phạm thì việc xử phạt mỗi cánhân, tổ chức về từng hành vi họ vi phạm trong một lần xử phạt cũng vẫn là
Trang 35một vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuấthàng giả chỉ bị xử phạt một lần.
Thứ năm, người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả; cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính.
Để xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán
và sản xuất hàng giả đối với cá nhân, tổ chức thì người có thẩm quyền xử phạtphải chứng minh được cá nhân, tổ chức đó đã thực hiện hành vi vi phạm trênthực tế Nếu không chứng minh được có vi phạm hành chính trong hoạt độngthương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả trên thực tế thì không thể xử phạt
và muốn xử phạt về hành vi vi phạm nào thì phải chứng minh có hành vi đó
Như vậy, người có thẩm quyền mới biết được cần xử phạt ai và xử phạtnhư thế nào để tránh sai sót Mặc dù vậy, người có thẩm quyền đôi khi vẫnkhông có đủ thông tin cần thiết hoặc thông tin họ có không rõ ràng, chính xácnên dẫn đến kết luận sai và ra quyết định xử phạt sai Để bảo vệ quyền, lợi íchhợp pháp của người bị xử phạt, Luật năm 2012 đưa ra nguyên tắc cá nhân, tổchức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp phápchứng minh mình không vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại,buôn bán và sản xuất hàng giả Nguyên tắc này được thể hiện rất rõ trong quyđịnh về quyền giải trình của người bị xử phạt vi phạm hành chính
Thứ sáu, đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Đây cũng là nguyên tắc mới được đưa vào trong Luật năm 2012 Theo
đó, khi thực hiện hành vi vi phạm có tất cả mọi tình tiết giống nhau thì tổ chức
vi phạm sẽ bị phạt tiền với mức tiền phạt cao gấp đôi so với mức tiền
Trang 36phạt đối với cá nhân đã thành niên Nguyên tắc này đã được cụ thể hóa trongtất cả các nghị định quy định về vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành
chính trong hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả [9]
1.2.3 Hình thức xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả và các biện pháp khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp bị vi phạm hành chính xâm hại
Như đã trình bày ở trên, thời gian nghiên cứu của luận văn là từ năm
2017 đến năm 2020 Tuy nhiên, Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định xử phạt
vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả,hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có thời gian hiệu lực thi hành
từ ngày 15 tháng 10 năm 2020 Do vậy, bên cạnh Luật xử lý vi phạm hànhchính 2012, và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạmhành chính năm 2014, 2017; Nghị định 98/2020/NĐ-CP , tác giả sẽ tập trungnghiên cứu và căn cứ vào Nghị định số 185/2013/NĐ-CP; Nghị định số
124/2015/NĐ-CP ngày 19 tháng 11 năm 2015 của Chính phủ sửa đổi, bổ sungmột số điều của Nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2013của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thươngmại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêudùng
Xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, buôn bán vàsản xuất hàng giả tại Nghị định 185/2013 cũng như Nghị định 98/2020 đềubao gồm: các hình thức xử phạt chính, các hình thức xử phạt bổ sung và biệnpháp khắc phục hậu quả, cụ thể là:
Thứ nhất, hình thức xử phạt chính.
- Hình thức phạt cảnh cáo: là hình thức mang tính cưỡng chế nhànước, tác động về mặt tinh thần của chủ thể vi phạm nhưng chủ yếu là nhằmgiáo dục, phổ biến, tuyên truyền pháp luật
Trang 37Theo khoản 1 điều 4 Nghị định 185/2013/NĐ-CP, cảnh cáo được ápdụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm có tình tiết quy định tại Điều 22 Luật
xử lý vi phạm hành chính năm 2012
Chủ thể bị áp dụng hình thức phạt cảnh cáo là những cá nhân, tổ chức
vi phạm hành chính nhỏ, lần đầu, có tình tiết giảm nhẹ hoặc đối với mọi hành
vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16tuổi thực hiện Cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ tiến hành cảnh báo bằnghình thức ra quyết định bằng văn bản
Xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, buôn bán và sảnxuất hàng giả không áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo trong các hành visau: hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả không có giá trị sửdụng, công dụng; sản xuất buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hànghóa; buôn bán tem, nhãn, bao bì giả Theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP ngày29/8/2013 của Chính phủ về Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp thì hình phạt cảnh cáo chỉ được áp dụng đối với hành
vi buôn bán hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ
- Hình thức phạt tiền: là hình thức phổ biến nhất và được áp dụng thường xuyên để thi hành xử phạt vi phạm
Theo Nghị định 185/2013/NĐ-CP hình thức phạt tiền được áp dụng đốivới hành vi vi phạm hành chính do cá nhân, tổ chức thực hiện Trường hợphành vi vi phạm hành chính do tổ chức thực hiện thì phạt tiền gấp hai lần mứctiền phạt quy định đối với cá nhân Khung tiền phạt đối với mỗi một hành vihoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả theo khoản 8 điều 3Nghị định này căn cứ theo giá trị hàng hóa thật trên thị trường Khi áp dụnghình thức phạt tiền, mức tiền phạt cụ thể đối với một hành vi vi phạm hànhchính là mức trung bình của khung tiền phạt quy định đối với hành vi đó; nếu
vi phạm có tình tiết giảm nhẹ thì mức tiền phạt sẽ giảm xuống thấp hơn mức
Trang 38trung bình nhưng không được giảm quá mức tối thiểu của khung tiền phạt;nếu vi phạm có tình tiết tăng nặng thì mức tiền phạt sẽ tăng lên cao hơn mứctrung bình nhưng không được vượt quá mức tối đa của khung tiền phạt.
Thứ hai, hình thức phạt bổ sung.
- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm: là việc sung vào ngân sách nhànước vật, tiền, hàng hóa, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi phạm hànhchính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng do lỗi cố ý của cánhân, tổ chức Tang vật, phương tiện vi phạm bị tịch thu phải là vật, tiền, hànghóa, phương tiện mà nếu không có chúng thì không thể thực hiện được hành vi viphạm về hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả
Hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm trong lĩnh vựcbuôn bán hàng giả là hình thức xử phạt bổ sung chỉ được áp dụng đối với loạitang vật, phương tiện vi phạm hành chính quy định tại Điều 26 Luật xử lý viphạm hành chính và khoản 2 điều 3 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP quy địnhchi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật xử lý vi phạm hành chính
Trường hợp nếu đồng thời áp dụng cả hình thức xử phạt tịch thu tangvật, phương tiện vi phạm và biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại cácđiểm a,b,c khoản 5 điều 4 Nghị định 185/2013/NĐ-CP này thì người có thẩmquyền xử phạt chỉ quyết định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm trongtrường hợp không thể áp dụng được các biện pháp này, trừ các loại tang vật,phương tiện vi phạm hành chính là ma túy, vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ,vật có giá trị lịch sử, giá trị văn hóa, bảo vật quốc gia, cổ vật, hàng lâm sảnquý hiếm, vật thuộc loại cấm lưu hành thì phải tịch thu
- Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạnhoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn: là hình thức xử phạt được áp dụng đốivới cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng các hoạt động được ghi trong giấyphép, chứng chỉ hành nghề Trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép,
Trang 39chứng chỉ hành nghề, cá nhân, tổ chức không được tiến hành các hoạt động ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề.
Đình chỉ hoạt động có thời hạn là hình thức xử phạt được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trong các trường hợp sau:
+ Đình chỉ một phần hoạt động gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khảnăng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe con
người, môi trường của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ mà theo quy định của pháp luật phải có giấy phép;
+ Đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch
vụ hoặc hoạt động khác mà theo quy định của pháp luật không phải có giấyphép và hoạt động đó gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khả năng thực tế gâyhậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe con người, môi trường vàtrật tự, an toàn xã hội
Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, thời hạnđình chỉ hoạt động từ 01 tháng đến 24 tháng, kể từ ngày quyết định xử phạt cóhiệu lực thi hành Người có thẩm quyền xử phạt giữ giấy phép, chứng chỉ hànhnghề trong thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề
Thứ ba, biện pháp khắc phục hậu quả
Các biện pháp khắc phục hậu quả trong xử phạt vi phạm hành chính vềhoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả bao gồm:
- Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất hàng hóa, vậtphẩm, phương tiện được áp dụng trong trường hợp quy định tại Điều 32 Luật
Trang 40bỏ yếu tố vi phạm; nếu cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không tự nguyện thực hiện thì bị cưỡng chế thực hiện.
- Buộc thu hồi, tiêu hủy hoặc buộc thu hồi loại bỏ yếu tố vi phạm được
áp dụng đối với các loại sản phẩm, hàng hóa quy định tại Điều 33 Luật xử lý
vi phạm hành chính mà cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính đã tiêu thụ, đã bán còn đang lưu thông trên thị trường
- Buộc nộp lại số lợi nhuận bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạmhành chính hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạmhành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật
Ngoài các biện pháp khắc phục hậu quả được liệt kê ở trên, còn cácbiện pháp khắc phục hậu quả khác được quy định theo Luật xử lý vi phạmhành chính và Nghị định 185/2013/NĐ-CP Tuy nhiên, các biện pháp khắcphục hậu quả này sẽ được cá nhân, tổ chức hành vi vi phạm thực hiện trongkhoảng thời gian nhất định được ghi trong quyết định xử phạt mà người cóthẩm quyền đã nêu Trong trường hợp đã quá thời hạn được quy định, người
có thẩm quyền sẽ thực hiện cưỡng chế thi hành hoặc quyết định tịch thu để xử
lý theo điều 82 Luật xử lý vi phạm hành chính Quy định này nhằm tăng mức
độ tự giác thực hiện các biện pháp xử phạt của cá nhân, tổ chức Nếu cố tìnhkhông thực hiện biện pháp xử phạt thì người có hành vi vi phạm hành chính
sẽ phải chịu hình thức phạt tăng nặng hơn
1.3 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả cấp tỉnh
Các cơ quan có thẩm quyền trực tiếp xử lý các hành vi vi phạm hànhchính trong hoạt động thương mại, buôn bán và sản xuất hàng giả cấp tỉnh,bao gồm:
- Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền
+ Phạt cảnh cáo;