Những phương hướng xây dựng mô hình xã hội học tập ở Việt Nam: Phần 2

Nối tiếp nội dung phần 1, phần 2 cuốn sách cung cấp cho người đọc các kiến thức về sự phát triển giáo dục ở Việt Nam hiện nay trong bước khởi đầu định hướng xây dựng xã hội học tập; điều tra tình hình phát triển giáo dục trên các địa bàn thí điểm về xây dựng mô hình xã hội học tập.... Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

che", rat c6 y nghia trong viec dap ling nhiing "cai ma ngitdi Idn

muon hoc 6 hat cii dau va d bat ciiluc nao"

5 Triidng dai hoc ban dem Do'i tiidng cua triidng nay la

ngiidi Idn Cd sd vat chat - ky thuat la trUdng dai hoc ban ngay

hoac cac triidng chinh quy khac

Ngoai ra, tai Australia ciing c6 t r u n g tarn hoc tkp cong

dong, nha van hoa, vien bao tang, cau lac bo c6 chiic nang giao

due ngiidi Idn

Hinh 19 He thong giao due d Australia

Sau dai hoc

(Dao tao thac sy va tien sy)

Giao dye ky t h u § t vk tilp

tuc cho ngudi Idn Dai hpe GSe trUdng kMc

Giao due cao trung eho

ngadi Idn

Cao trung

Gi&o due ti4n

• • • •

I H E THONG GIAO DUG 6 V I E T NAM TRONG THAP NIEN 2001-2010

Theo Luat Giao due 2005, he thong giao due d Viet Nam bao

gom 2 he thong thanh phan: giao due trong nha triidng (Giao due ban dau) v6i nhiing h i n h thilc to chiic giao due chinh quy va giao due thudng xuyen (giao due tiep tue) v6i nhiing h i n h thtfc to chile giao due khong chinh quy

Hinh 20 Sd do gian Ivldc ve he thong giao due d Viet Nam hien nay

G i a o due t i e p t^c (Giao dye t h u i m g xuyen)

- Cac Idp xoa mii chir

- Cac truong, lop b6 tiic t l ^ u hpc, T H C S T H P T

- Cac trung tarn giao dye t h u o n g xuyen

- Cac trung tani d?\e ngan h?n t u nhan

- Cac trung tarn d?y tin hpc, ngo?ii ngil

- Cac trung tani hpc t^p cgng dong

- B u u div'n van hoa x3

- Cac loai hinh cau l^ic bp, nha vJn hoa

- Cac to chirc hpc ham thy, hpc tir xa, t y hpc

- T r u o n g T r u n g cap chuyen nghi|p

- T r u o n g Cao dang v a D?i hpc

- T r u o n g cua cac Dokn the chinh

trj

G i a o due t i e p t^c (Giao dye t h u i m g xuyen)

- Cac Idp xoa mii chir

- Cac truong, lop b6 tiic t l ^ u hpc, T H C S T H P T

- Cac trung tarn giao dye t h u o n g xuyen

- Cac trung tani d?\e ngan h?n t u nhan

- Cac trung tarn d?y tin hpc, ngo?ii ngil

- Cac trung tani hpc t^p cgng dong

- B u u div'n van hoa x3

- Cac loai hinh cau l^ic bp, nha vJn hoa

- Cac to chirc hpc ham thy, hpc tir xa, t y hpc

CO huong dan |

G i a o due t i e p t^c (Giao dye t h u i m g xuyen)

- Cac Idp xoa mii chir

- Cac truong, lop b6 tiic t l ^ u hpc, T H C S T H P T

- Cac trung tarn giao dye t h u o n g xuyen

- Cac trung tani d?\e ngan h?n t u nhan

- Cac trung tarn d?y tin hpc, ngo?ii ngil

- Cac trung tani hpc t^p cgng dong

- B u u div'n van hoa x3

- Cac loai hinh cau l^ic bp, nha vJn hoa

- Cac to chirc hpc ham thy, hpc tir xa, t y hpc

CO huong dan |

G'tio dye chinh quy Giao dye kliong chinh quy

Giao due ban dau tao dieu kien de ngUdi dan c6 the tiep tuc

di xa hdn theo he thong giao due thifdng xuyen Do la ve ly thuyet

ma xet Con trong thxic te, ca giao due ehinh quy va giao due khong

ehinh quy d nUde ta mot mat dang tiep tue phat trien nhanh, tinh

bat on la rat ro, va mat khae, no boe 16 mot so' khuyet tat ma qua

do thay dUde rSng, ca chat lUdng va so'liJdng giao due, ehung ta con

mot khoang each kha xa doi vdi mot nen giao due hien dai

SiJ van hanh eiia he thong giao due tren day trong nhutng

nam tru:dc mat phai dap ling dtfde 3 yeu cau ed ban, tam goi la 3P:

- P I : Phd c$p giao due: Phan dau den nam 2010 pho cap

dUde Trung hoc cd sd va den 2020 pho cap dUde t r i n h do Trung

hoe trong do tuoi

- P2: Phat trien nguon nhan lUc: Tifng hxidc nang cao chat

lUdng nguon nhan lUc dap iing nhiing doi hoi cua sii nghiep cong

nghiep hoa, hien dai hoa, dong thdi c6 mot bo phan lao dong dii

t r i n h do di vao k i n h t e t r i thiie

- P3: Phuc vu nhu cau hoc tap hing ngay cua nhan dan

Thuc hien nhiing hinh thtfe hoc da dang de thoa man yeu cau can

gi hoc nay trong tijfng cong dong

Viec dap ting yeu cau 3P tren day se lam cho trong xa hoi ta

CO diidc 3 nguon von quan trong:

a Von con ngiidi (Human Capital): Nguon von nay the hien

d trong m6i con ngUdi 3 khia canh khac nhau " T r i hoc - Tam hoc

- The hoc " thong qua giao due ve t r i thijfc, t l ^ i do, ky nang song,

hanh v i iing x i i c6 van hoa

b Von xa hoi (Social Capital): Do la sU gSn ket cua cong

dong, sU dong thuan trong cong dong trifdc nhiing van de sinh

ton nhii k i n h te, van hoa, an ninh, moi trifdng sinh t h a i

e Von to chile (Organizational Capital): Nguon von nay

the hien b t i n h t h ^ n lam viec theo luat (Law), doi x i i than ai

(fairness), g i n bo theo t i n h than dong doi (Team Work)

Trong nhiing nam tdi, neu ehufa eo mot quyet dinh nao m6i ciia Dang va Nha nUde ve dieu ehinh lai he thong giao due va dao tao t h i khung dao tao cua ea nifdc van theo sd do sau:

H i n h 21 So( do k h u n g d a o tao of V i e t N a m h i e n n a y

Dao tao lit'ri sv

fc)ao 190 thac sy (cat) hoc)

Cao dang

Tiniig h(,K

pho thong

T i l i n g c j p chuycn nghiep

H a m lliv i m i i u c;ip

c h u y e n iiyliicp

Trung cap nahe

Bo tuc trung hoc ca so

Dao tao nghc

So sanh he giao due ehinh quy va giao due khong ehinh quy

1 ci Viet Nam, ta thay nhiing cong viec nang ne, kho khan phiic tap : thiidng gap d he thong thit hai, cu the la:

- N p i dung, chUdng t r i n h , phiidng phap t r o n g he thong giao

due khong c h i n h quy het siic da dang va phiic tap, n h u cau hoc

giiia tang con ngiidi, t i i n g cong dong r a t khac nhau;

- So' lUdng ngUdi theo hoc d he thong khong chinh quy gan

gap 3 Ian so v6i he thong chinh quy

- Cong viec nang ne nhat va biic bach nhat cua he thong giao

due khong chinh quy la tiep tuc xoa m u chiJ cho khong i t ngUdi

(ma hau het la d dia ban het sxic kho k h a n ve k i n h te), cho'ng t a i

m u chut thong qua cong tac bo tuc sau m u chii va bo tuc tieu hoc

Hinh 22 Giao due chinh quy va khong chinh quy of Viet Nam

iMue lieu giao dii

Giao due chinh quy (clio khoang 25 irieu ngirai) Giao due khong chinh quy (cho tren duai 60 Irieu nguai)

• Dan Iri

• Nhan li,rc

• Giao d^lc dai chiing

Tieu clii' chat luong

C o ban

He thong

Tieu chi chat lupng

• Hiiel thvc, hull dung

• Cap nhat hicn dai

1 He t h o n g giao due of x a , phi:rc?ng, t h i t r a n h i e n n a y

Xay d u n g ca nU6c t h a n h mot x a hoi hoc tap ciing giong n h U

x a y dung mot ngoi n h a cao tang, m a n e u lay cap h a n h c h i n h de

p h a n d i n h cac t a n g n h a t h i cap x a , phudng, t h i t r a n n h U t a n g

n h a thap n h a t

Viec xay dUng x a hoi hoc tap khong the thap hdn bdi c( lang,

xa khong bao gid c6 du he thong giao due chinh quy va giao due khong chinh quy de c6 the dUng nen cae cau true x a hoi hoe tap Tuy nhien, k h i dUng sd do ve cau triic xa hoi hoc tap t h i nhiing ed sd giao due n h u d buon lang, thon, ban, khom, ap v i n c6 the mo ta dUdc

a Cac to chvtc giao due chinh quy:

T r e n dia ban nay chu yeu gom c6:

- Nha tre, triidng Idp miu giao: Tuy theo dieu kien cua

tUng dia phUdng ma ngudi t a xay dUng nha tre, trUdng m ^ m non

(bao gom c a cd sd nuoi day tre v a 16p mau giao) hoae trUdng, 16p

mku giao Rat n h i e u x a , phUdng, t h i t r a n c6 he thong nha tre v a

trUdng Idp mku giao t u nhan, n h u n g ve h i n h thulc no van theo

chUdng t r i n h giao due c h i n h quy Theo quy d i n h ctia L u a t Giao due hien hanh, he nha tre, m l u giao eo t r a c h n h i e m nuoi day tre

tii lot long den het 5 tuoi

- TrUdng tieu hoc: D a u vao cua trUdng t i e u hoc la tre d u

6 tuoi 6 nu6c ta, t i e u hoe la cap hoc dau t i e n c6 tut Idp 1 den

Idp 5 Viec pho cap giao due cap hoe nay dung do t u o i da dUdc hoan t h a n h vao n a m 2000 (Da so'cae nUde t r e n t h e g i d i xay dUng trUdng t i e u hoc 6 nam)

- Trudng trung hoc cd sd: TrUdng t r u n g hoc cd sd eo t\i Idp

6 den Idp 9 (tiic la t h d i gianhoc c! cap hoc nay l a 4 nam) Cho den

nay, t r u n g hoc cd sd hau nhU dUdc xay dUng d moi xa, phUdng t h i

tra'n Co the den 2010, d nUde ta se hoan t h a n h ve cd ban muc t i e u

pho cap giao due t r u n g hoc cd sd diing do tuoi

b Cac tochvfc giao due khong chinh quy:

T r e n dia ban xa, phUdng, t h i t r a n c6 cae thie't che giao due chu yeu sau:

- Trung tarn hoc tap cong dong Cd sci giao due nay giup ngUdi

dan "can gi hoc nay" Sau nhieu nam xay dUng va phat t r i e n cac

t r u n g tarn hoc tap cong dong the hien diidc vai tro tich cUc cua

chung nhii sau:

+ Gop phan cung co' va nang cao hieu qua cong tac xoa mu

chii va ho trO vao viec pho cap giao due tieu hoc, t r u n g hoc cd sd;

+ Nang cao dan t r i , nang cao nang lUc san xuat, ttfng budc

giiip ngUdi dan c6 t r i thilc va ky nang xoa doi giam ngheo;

+ Tao them nghe phu cho ngUdi dan, nhat la nong dan, nhd

do tang them thu nhap, cai thien ddi song;

+ Giiip ngUdi dan c6 them kien thijfc ve Hien phap va Phap

luat cung nhu nhiing van ban dudi luat da dtfdc ban hanh Hien

nay, trong chUdng t r i n h hoc tap ve Luat, cac t r u n g tarn thUdng

gidi thieu Luat Lao dong, Luat Giao due, Luat Hon nhan va gia

dinh, Luat Cham soc va bao ve tre em, Luat Giao thong

+ Cung cap cho ngUdi dan nhflng kien thilc ve phong benh

va chiJa benh, thifdng thilc y te, difdng sinh, dinh diidng, the due

- the thao

-Cau lac ho khuyen nong, khuyen lam, khuyen ngu. Cac

cau lac bo nay thUdng sinh boat theo cac ehuyen de ve san xuat, ve

ky thuat nuoi trong, danh hit thuy san, ve bao quan san pham

Do noi dung ehuyen de thUdng hap d i n bdi t i n h thiet thUe va bo

ieh nen songiidi tham gia cau lac bo rat dong dao

- Bm dien van hoa xa, phildng. BUu dien van hoa xa lam

nhiem vu dich vu thong t i n difdc nhieu ngUdi dan den de dUdc dap

ling nhijtng nhu cau hoc tap thiet than So'bitu dien van hoa nay tuy

chifa nhieu den miic xa, phUdng nao cung c6, nhifng ve so liidng

dang tiep tue tang nhanh va eo the tien tdi xa, phUdng, t h i tran nao

cung CO BUu dien van hoa

- Nha van hoa. La ndi to ehtic giao liiu van hoa, van nghe,

met ra nhieu ehuyen de van hoa bo leh O nhiJng vung dia ban xa

(nhat la xa mien niii) q u a rong, ngUdi ta to chiic nha van hoa d cac ban, lang hoac cac cum dan cU Noi dung sinh boat d nha van

hoa thUdng phong phu va da dang

- Cau lac bo su'c khoe, diidng sinh, tha ca, the thao, van nghe Loai hinh nay dUdc to chiic ngay trong cac xom ap, cac to

chile dan cU O nong thon hien nay thUdng thay Cau lac bo cua

ngifdi cao tuoi, Cau lac bo cua Ciiu giao chile, Cau lac bo cua Ciiu

chien binh, cau lac bo the thao cua thanh nien, cau lac bq cua cac

ba me tre

- Cac Idp day nghe, truyen nghe trong cd sd san xuat ^

Thong thUdng, e a c 16p day nghe gan vdi nguon nguyen lieu dia

phUdng, g i n vdi cac cd sd san xuat t h u cong va tieu t h u cong nhU Idp day nghe may tre dan, Idp day nghe det chieu, Idp day nghe lam non, Idp day nghe i n liidi, san xuat hang my nghe, do sil, che tac, dieu khfic

- Cac hinh thiic hoc nghe tii nhan

Day la nhiing to chile day nghe mang t i n h kem cap So' liidng hoc vien thUdng i t v i du day chiia xe dap, day sila dong ho, day cat toe, day may, day lam biin, day nau an NgUdi day nghe thUdng la eac tieu ehu Ciing c6 hinh thiie kem cap nghe trong cac

to thd moc, thd ne, to san xuat haAg sdn mai

-Thu: vien xa hoac tu sach cua thon ban. T h u vien hoac t i i sach rat c6 tac dung do'i vdi ngifdi muon md rong kien thilc, nang cao hoe van, nhat la nhiing ngiidi t i i hoc Viec to chile thu( vien nho hoac t i l sach thiidng ddn gian, ehi can mot vai ngiidi lam quan ly sach va hiidng d i n , gidi thieu doc sach bao va t a i lieu tham khao

- Hoc tap tit xa. H i n h thilc nay thong thufdng dUde giao vien tieu hoc, can bo ky thuat nong nghiep hoac t h u y, mot so' can bo xa con tre theo hoc Hien nay, h i n h thilc hoe t i i xa

t h U d n g q u a viec hoc q u a thxX, q u a t a i l i e u hu:6ng d a n tu! t r u n g

t a m hoc t a p tii x a c h u j ' e n den ngUdi hoc q u a b U u d i e n O xa,

p h U d n g d a b a t d a u c6 n g i f d i hoc q u a m a y t h u t h a n h , t h u h i n h

R a t i t ( h a u n h a k h o n g c6) ngUdi hoc q u a m a n g I n t r a n e t hoac

I n t e r n e t b d i cd sci xa, p h i i d n g h i e n t h U d n g chufa c6 viec n o i m a n g

- Cd sd sin xuat nhan tre cd hoan canh dac biet

Cac cd scl n a y s i i d u n g lao d o n g cua t r e c6 h o a n c a n h dac

b i e t n h U : c a m diec, mOi, c6 t a t v a n dong T r e l a m viec, dUdc t r a

cong va thufdng dUdc hoc v a n hoa vac b u o i t o i

Viec t h o n g ke cac t h i e t che giao due c h i n h quy va k h o n g c h i n h

quy t r e n dia b a n xa, phUdng, t h i t r a n t r e n day c6 t i n h chat t o n g hdp

cac loai h i n h da c6 va d a n g v a n h a n h Con t r e n t h u c te, k h o n g p h a i

xa, phvfdng, t h i t r a n nao c i i n g c6 day du cac to chiic giao due ay, m a

t i n h t r a n g thUc n h u sau:

+ Ve giao due c h i n h q u y t h i h a u n h u t r e n d i a b a n n a y c6

n h a t r e , trutdng m l u giao, t r U d n g t i e u hoc M o t so' x a v i i n g sau,

v i i n g n u i cao c h u a c6 t r U d n g T r u n g hoc cd sd;

+ V e giao due k h o n g c h i n h quy, d e n n a y con g a n 1 5 % so'

x a p h i i d n g chUa c6 T r u n g t a m hoc t a p cong dong So'lUdng b U u

d i e n v a n hoa con i t h d n t r u n g t a m hoc t a p c o n g d o n g H a u h e t

cac xa, p h U d n g , t h i t r a n d e u c6 cac l o a i h i n h c a u lac bo, n h a

N h a tre

cap uy D a n g va c h i n h q u y e n Q u ? n h u y ? n ( P h o n g G D v a D T )

T n m g tam day nghe n g j n han

Co so l u thiC'n c h o tre i h i ? l i h o i t l i o i

Cac l o p c h u y e n

de cua cac doan the

T r u n g tam hpc 19P c p n g d o n g

Cac l o p day nghe l u nhan

C o so san xuat

CO tre thi?t t h o i

Hoc t u xa

Bo tuc tieu hpc

Cac l o p

c h u y e n de

Cac cau lac bp

C o so tir thien

T u sach

I h o n ban

G i a o dye c h i n h q u y G i a o dMC k h o n g c h i n h q u y

Neu lay he thong giao due pho quat tren day lam chuan t h i

rat nhieu xa, phUdng va t h i tran con phai nhieu nam niia c6 difdc cd

cau nhu vay Dieu do c6 nghia la, he thong nay v i n dang la ly tUdng

O cac xa, phitdng, t h i tran viing dong b&ng hien khong con

cac Idp xoa m u chut, bo tuc van hoa tieu hoc, bo tiic van hoa trung

hoc cd sd, ma thay vao do la cac trung tam day nghe n g i n han,

trung tam ngoai nguE, t r u n g tam t i n hoc, cac loai hinh, cau lac bp,

t h u vien, nha van hoa

2 Thvfc t r a n g t o chi^c he t h o n g giao due cap q u a n ,

h u y e n h i e n n a y

Tren dia ban quan, huyen hien nay ta thiTdng gap cac to

chdc sau day:

a) Ve giao due chinh quy

- TriXdng chinh tri: Triidng chmh t r i ci quan, huyen la cd sci

dao tao, boi dUdng cho can bo lam viec hoac can bo quan ly, chi

dao cua cac cap uy Dang, chinh quyen cap huyen va xa phUdng

- Trung tam day nghe: O nhieu quan, huyen ngiJdi ta thanh

lap trutdng day nghe NhUng khong i t ndi lai to chiic trung tam

day nghe Co nhiing trung tam day nghe dao tao ca t r i n h do

Trung cap nghe, Cao d^ng nghe (nhu b Quan I , thanh pho Ho

Chi Minh) Nhiing trung tam loai nay dao tao theo dung chifdng

t r i n h giao due chinh quy

- Trudng trung hoc pho thong: TrUdng t r u n g hoc pho thong

CO mat tren tat ca cac quan, huyen - huyen mien nui hoac d viing

sau thiidng c6 1 trUdng, con d vung dong b^ng va nhat la thanh

pho Ictn, mot so" quan huyen c6 den 4 hoac 5 trUdng trung hoc nay

- Trung tam ky thuat tong hap - hudng nghiep Loai hinh

trung tam nay c6 tij: lau Day la ndi diing de hoc sinh pho thong

hoc tap va thvfc hanh mon cong nghe va hudng nghiep Dong thdi

ci trung tam c6 chUdng t r i n h dao tao nghe pho thong tiic la nhiing nghe CO ky thuat ddn gian va thiidng gap d dia phutdng - Hoc sinh hoc nghe pho thong de c6 y thiic lao dong nghe nghiep, qua do

con de l a m quen vdi mot so' nghe nhdm muc dich hxidng nghiep

Ngoai ra, qua trung tam, hoc sinh biet lam mot nghe ddn gian de

sau k h i ra triidng c6 the t u tao viec lam ,

- Triidng chuyen. Triidng chuyen d cap quan, huyen thvfdng chi tuyen chon hoc sinh gioi cac mon Toan, Vat ly Van, Sinh vat, Ngoai ngii (tiic la nhiing mon "cd ban" c6 trong chiidng t r i n h giao due pho thong)

- Triidng danh cho tre khuyet tat. Loai hinh nay hien chiia

pho bien d dia ban quan, huyen, nhUng trong tUdng lai moi quan,

huyen nen c6 i t nhat mot triidng cho cac loai khuyet tat chii yeu

cl tre em (cam - diec; mu; tat van dong va ciing c6 the t h u nhan ca

tre thieu nang t r i tue) ,

- TrMng dan toe ndi tru. Loai hinh nay chi eo d cac huyen mien niii, vung dan tdc thieu so' Day la loai hinh het siic can thiet de chuan hi cho tre em, thanh nien ngiidi thieu s6' di vao he tho'ng dao tao sau trung hoc, cao dSng va dai hoc

b) Ve giao due khong ehinh quy

- Trung tam giao due thiidngxuyen. Loai hinh nay c6 chiic

nang dao tao kha rong nhii: Bo tuc trung hoc pho thong (va bo tuc trung hoc cd sd), dao tao nghe ngSn han, to chiic cac Idp hoe chuyen de theo yeu cau cua nhan dan

i - Trung tam day nghengdn han tu nhan. Chiidng t r i n h ciia

cac trung tam nay rat da dang va mem deo Cac nghe diidc dao tao d day thiidng la siia chiia xe may, dien dan dung, siia may

lanh, may t h u thanh va nhieu nghe trong linh viic dich v u khac

- Triidng bo tuc van hoa. Loai hinh nay dang i t dan trong dieu kien cac Trung tam giao due thiidng xuyen diidc phat trien

Tuy nhien, theo dieu t r a , nhu cau hoc bo tuc van hoa t r u n g hoc

pho thong trong nhan dan wkn tang k h i ma Trung tam giao due

thUdng xuyen con chua dap ling dUdc viec bo tuc kien thiic va ky

nang cho ngUdi lao dong

- Cac Idp hoc ham thu. Xu hudng chung la cac trUdng dai

hoc va cao d i n g mci cac 16p ham t h u ve t r u n g cap chuyen nghiep,

t r u n g cap nghe, cao dSng va dai hoc Cung da c6 nhutng quan,

huyen mci 16p ham t h u de dao tao thac si

- Trung tam boi dixdng tin hoc va ngoai ngvt. Thong thUdng

viec hoc ci day la de lay chiing chi 3 t r i n h do A, B, C (theo quy

dinh cua Bo Giao due va Dao tao) ve t i n hoc va ngoai ngQ Co ndi,

ngifdi ta to chiic rieng Trung tam t i n hoc va t r u n g tam ngoai ngii

So'lUdng hoc vien cua hai loai t r u n g tam nay dang tang dan

- Ca sd san xuat su' dung lao dgng cua tre c6 hoan canh dac

biet. Do tre c6 hoan canh dac biet c6 nhu cau kiem song rat cao

nen c6 nhiing cd sci san xuat nhif x i nghiep det may, lam hang tho

cam, i n l\idi, sdn mai, t r a n h hot da, lam do moc gia dung v.v sii

dung loai tre nay Cd sd san xuat c6 trach nhiem cho tre theo hoc

cac 16p bo tiic de pho cap giao due theo luat hien hanh

- Cac Idp huan luyen hay nghien cii'u chuyen de H i n h thiic

nay thUdng thay ci cac 16p hoc tap cua Doan Thanh nien Cong

san, Hoi Phu n i i Viet Nam, cac to chiic khuyen nong, khuyen

lam, khuyen ngU Phan 16n nhiing h i n h thvfc huan luyen, boi

diidng nay xoay quanh cac cong viec 16n cua tufng to chiic nhu viec

tap huan tuoi tre lap than lap nghiep cua Doan Thanh nien, pho

bien kien thiic va nang cao ky nang ve nuoi con khoe, day con

ngoan cua Hoi Phu n i i

- Mot so Idp hoc "tinh thUdng". Nhiing 16p hoc nay thUdng

do cac to chiic tu: thien hay nhan dao tien hanh Ciing c6 16p do

nha chua hay nha thd phu trach

Ben canh nhiing 16p hoc nay con c6 cac mai am t i n h thUdng

cua nhiing nha hao tam, nhiing to chiic t\i thien trong niidc, c6

sii t r d giiip ve t a i chinh cua cac doanh nghiep hay cac to chiic phi chinh phu cua nu6c ngoai O day, tre c6 hoan canh dac biet dudc nuoi dUdng va dUdc giii vao cac trUdng de theo hoc cac 16p pho thong va sau pho thong

- Nhiing Idp hoc do doanh nghiep to chvtc. Tren dia ban quan, huyen c6 nhiing doanh nghiep 16n v6i hang dam bay t r a m lao dong ThUdng t h i ct nhiing cd sci nay luon phai tiep can v6i

y thuat mdi hoac mua cong nghe mdi Trong trUdng ay ho phai uan luyen cong nhan thong qua nhiing 16p n g i n ngay - viec lam

ay mang tinh chat dao tao lai Tuy nhien, cac hinh thiic hoc nhii

••the CO tac dung tich cxLc den viec nang cao t r i thiic va ky nang lam viec cho ngUdi lao dong Trong tUdng lai, cac to chiic hoc tap nay

CO xu hiidng mci rong va pho bien

- Cac loai hinh nha van hoa. Tren dia ban quan, huyen c6 lieu loai hinh nha van hoa nhii nha van hoa chung cua quan, uyen do cd quan van hoa phu trach, nhUng ciing c6 the c6 nha ,"an hoa thieu nhi, nha van hoa thanh nien, nha van hoa phu nii

- Cac loai hinh cau lac bg. Cau lac bo ci dia ban quan, huyen

at da dang: cau lac bo thanh nien, cau lac bo the thao, cau lac bo gutdi cao tuoi, cau lac bo thd truyen thong, cau lac bo siic khoe,

§LU lac bo dUdng sinh Tuy dieu kien sinh boat va tuy t r i n h do

to chiic ma so'cau lac bo nhieu hay i t , boat dong manh hay yeu Song, nhin chung cac cau lac bo ra ddi da dap ling tot nhu cau

Sn hoa, nhu cau t i n h than, nhu cau nhan thiic cua cac tang 16p han dan tren dia ban

- Ldp hoc titxa. Mot so'ldp hoc t i i xa da dUdc to chiic d quan, huyen Ngiidi hoc chu yeu la cac giao vien, nhan vien cac cd quan hanh chinh - siJ nghiep, mot so thanh nien c6 y thiic tU hoc

Hinh 24 He thong giao due tong quat tren

khuySt tat

Mpt so trucmg trung cap nghe,

trung tap chuyen nghiep ho^c

cac dang va dai hpc cua T W vh

cua tinh, thanh dong tren dia

ban qu j n , huy?n

T r u n g tarn giao dye thuong xuyen

C a c lop ham tliu

T r u n g tam ngoai ngu, tin hoc

C a c lop chuyen de

L o p hpc trong doanh nghiep

N h a van hoa

Trucmg bo tiic van hoa

T r u n g tarn day nghe ngan han ( t u n h a n )

C a so san xuat sit dvng !ao dpng tre thiet thoi

C a c lop hpc tinh thuong

H p c tgp tCr xa *- •

C a u lac bp

He thong giao due a cap xa, phuang, ihi Iran

H ? thong giao due ban dau 6 xa,

phucmg, thj Iran

H ? thong giao due tiep tue o xa,

phucmg, thj tran (Xem h? thong giao due pho quat hinh 23)

Giao d'lc chinh quy Giao due Ichong chinh quy

Neu nhxl tren cac dia ban xa, phiidng c6 so' luong cac thiet

che giao due chinh quy qua it so vcii cac thiet che giao due khong

chinh quy t h i tren dia ban quan, huyen, so' Ivfdng cac thiet che

giao due chinh quy nhieu len khien ty le giufa cac h i n h thiic giao

due chinh quy so vcti giao due khong chinh quy nho di kha nhieu

Song, do khong phai la mot bieu hien c6 tinh quy luat Trong

i

pvfdng lai, do nhu cau hoc ciia ngUdi 16n tang len va tinh lien ithong giiJa cac to chiic giao due chinh quy vcti khong chinh quy Iciing tang len t h i eo the, giao due khong chinh quy d cap huyen Ipse phat trien ca ve so'lUdng l^n ve qui mo dao tao

Tren thiic te, he tho'ng giao due tren dia ban quan, huyen Cling rat da dang, kho c6 the xay dUng dUde mot mo hinh ehung

Hien tai, de tai chi neu len mot sd do c6 tinh pho quat quat, coi nhu hu6ng phat trien ehung ma thoi Tuy tinh h i n h eu the ma moi dia phifdng se xay dUng mot he tho'ng giao due eo cd cau phu hdp vdi dac diem va dieu kien cua rieng minh

3 He tho'ng giao due cap tinh, thanh hien nay

Tren dia ban tinh, thanh, chiing ta thUcJng gap cac to ehiic

giao due sau day:

a) Giao due chinh quy

- TriXdng chinh tri quan ly Loai hinh trUdng nay lam nhiem

Vu boi dvfdng, dao tao can bo ehu cho't cap huyen Day la nhiing

can bo lam viec trong cac cd quan cua Dang, chinh quyen hoac

'i doan the ciia tinh, thanh

- Triidng dai hoc hoac cao ding Hau he't cac trUdng dai hoc

hoac cao d i n g tren dia ban nay dao tao da nganh, da linh viic

Sinh vien thUdng la con em nhari dan cua chinh tinh, thanh c6

trUdng Tuy nhien, viec tuyen sinh khong ehl dong khung trong

ia ban tinh, thanh

- Triidng cao ding nghe Den nay, do nhu cau dao tao cong

ihan CO trinh do hoc van cao dSng nen d mot so' tinh, thanh da

tianh lap trUdng cao d i n g nghe (thUdng do nang cap cac trUdng ung cap nghe)

- TrUdng trung cap nghe He tho'ng nay dao tao nhi3ng cong

han cho cac iTnh vvfc cong nghiep va xay dUng Cac trUdng trung cap nghe c6 v i t r i rat quan trong trong viec dao tao nguon nhan :c, song trong thUe te, da so' thanh nien khong lUa chon trUdng

y k h i v i n con cd hoi vao cao d i n g nghe, vao trung cap ky thuat

- Triidng trung cap chuyen nghiep He thong t r u n g cap ky

thuat dao tao nhiing nhan vien ky thuat cho cac Hnh w\ic san

xuat cong nghiep va xay diJng

- Trung tam giao due ky thuat tong hdp - hxldng nghiep Ve

phiidng dien chinh sach, t r u n g tam nay tiidng difdng vdi trUdng

t r u n g hoc pho thong Hoc sinh t r u n g hoc pho thong thi:fdng dUdc

bo'tri hoc mot so'tiet hoc ve lao dong san xuat, ve nhiJng nghe doi

hoi t r i n h do ky t h u a t thap hoac dudc hiidng nghiep (hudng d^n

chon nghe hoac dudc t i i v^'n ve hifdng hoc hoac chon nghe)

- Trubng nghe thuat (trung cap hoac cao ding). 6 cac tinh,

thanh thUdng c6 cac trUdng nghe thuat n h i i trUdng dao tao ca si

va nhac cong, trUdng dad tad nghe si mua, trUdng ve hdi hda

- Triidng chuyen Triidng chuyen danh cho hoc sinh t r u n g

hoc CO nang khieu ve cac mon hoc nha; Toan, Ly, Hoa, Sinh vat,

Ngoai ngii, Tin hoc, Van hoc

- Thii vien tinh, thanh pho H a u het cac t i n h , than h pho"

deu CO t h u vien, x u hudng chung la cac t h i i vien da hiidng tdi hien

dai hoa de dap ling n h u cau ve t r i thiic dang tang len cua doc gia

- TriXdng danh cho tre khuyet tat. 6 tinh, thanh, cac triidng

nay c6 quy mo Idn, dung nap hang t r a m hoc sinh Phan 16n cac

triidng danh rieng cho mot loai tat n h u triidng tre mu, trufdng tre

cam diec

b) Giao due khong chinh quy

- Trung tam giao due thiidngxuyen Tren dia ban tinh, thanh,

trung tam giao due thiidng xuyen thiic hien nhieu chijfc nang khac

nhau, nhflng chu yeu la bd tuc van hda trung hoc, lien ket vdi triidng

cad dang hdac dai hdc de dad tad tai chiic, day mdt sd" nghe

-Cau lac bg Hinh thiic cua cau lac bo tren dia ban nay rat da

dang, noi dung huan luyen, dao tao rat phong phii nhii cau lac bo thanh

nien, cau lac bo cac mon the thao (cau lac bo bong ban, cau lac bo

cd tiidng ), cau lac bo thd truyen thong hoac thd Difdng, cau lac

bo diidng sinh, cau lac bd md h i n h may bay : - r ; s,,;;

- Nha van hoa Nha van hda cap t i n h t h a n h thUdng diidc

xay dung vdi quy mo tiidng doi 16n, t h u h u t cac loai h i n h sinh hdat van hoa ciia cac gidi, cac nganh Tuy nhien, loai h i n h nay khdng phat t r i e n n h i i cac cau lac bo NgUdi ta thiidng tap t r u n g

dau t\l chd nha van hoa cap quan, huyen

- Hinh thiic hoc cua cac nganh, cac tdchiic chinh tri, xa hoi tren dia ban tinh, thanh H i n h thiic huan luyen, dao tao loai nay

het siic da dang va hien chiia c6 nhiJng thd'ng ke chinh xac Song, tren thiic te, ta c6 the thay rat nhieu Idp hoc do Doan thanh nien Cong san, Hoi phu n i i , Hoi nong dan Hoi ciiu chien binh, Hdi ngiidi cad tuoi, Hoi khuyen hoc

Gan day, d mot so tinh, thanh (nhif Thai Binh, H a i DUdng ) ngiidi ta da xay diing cac ddn vi "xa hoi hoc tap cap cd sd" (theo each goi ma Hdi khuyen hoc t i n h Thai B i n h de xuat) ma thuc chat la nhiing h i n h thiic hoc trdng khdi cac cd quan hanh chinh, trdng Sd Cdng an t i n h , trong Bo chi buy quan sii tinh, trong mot so'nganh chuyen mon (nhu BUu dien)

- Cac triidng, 16p trong cac doanh nghiep Idn Do n h u cau

dao tao,b6i dUdng can bo, nhan vien, cong nhan cua ddn v i m i n h bat kip vdi sU phat trien cua ky thuat va cong nghe ma cac ddanh nghiep 16n da td chiic trUdng hdac Idp h o c ' " " Cac cong ty nhU Chddng Nam, Tac Kwang-Vina deu cho lao ddng mdi tuyen dudc

di dad tad rdi mdi b i t tay vad san xuat

(115) Trong mot so doanh nghiep c6 tritdng day nghe nhif Tong cong ty B i i u chinh vien thong, cong ty Dien lac I , Tong cong ty t h u y t i n h v^ gom xay diing, Tong cong ty dau k h i , Tong cong ty Giay, Cong ty may 10 T i n h den cuoi nam

2006, trong 21 Tong cong ty da c6 38 tritdng cong nhan ky thuat Tong cong ty Dau mo va k h i dot c6 t r u n g t a m dao tao va cung i l n g nhan liic dau k h i V u n g Tau Cac doanh nghiep lien doanh trong cac k h u nong nghiep hoac che xuat (khu cong nghiep Viet N a m - Singapore) B i n h DUdng, k h u cong nghiep Nhdn Trach (Dong Nai) deu c6 t r u n g t a m day nghe

- Cac hinh thdc day nghe cho nong dan Nhu cau hoc nghe

cua nong dan la rat 16n va dang ngay cang tSng len.TrUdc het, vi

san xuat thuan nong khong the giau len nhanh chong dUdc Hai

la, C O hang trieu nong dan phai rdi ruong dat vi dat dai phai tap

trung lam cac khu cong nghiep, khu che xuat, cang dvfdng thuy,

cang hang khong nen nong dan phai chuyen sang nhieu nghe

phi nong nghiep Hien nay, ta da thay c6 nhflng mo hinh day

nghe cho nong dan nhU mo hinh day nghe trong lang nghe, xa

nghe, mo hinh tap huan (cua Hoi Khuyen nong), mo hinh cau lac

bo hoc nghe (Hoi Phu n \L) Vdi nong dan d lai v6i ruong dat thi

viec phat trien nghe nong vkn can difdc diia vao chiidng trinh hoc

tap thUdng xuyen Ching han, nhieu nam qua Hoi Lam vUdn da

to chile day nghe de nong dan lam an theo mo hinh VAC (vUdn,

ad , chuong), chifdng trinh lam trang trai cung cac 16p chuyen

giao cong nghe san xuat nong nghiep nhii nuoi ca sau, nuoi ba ba,

nuoi tom hum, nuoi cua be

- Cac trung tarn day nghengin han Phan Idn cac trung tarn

nay day cac nghe moc, may, siia chQa dien dan dung, sila chuta xe

may, siia chiia may thu thanh (Radio) va thu hinh (Ti vi) Rat

nhieu tu nhan md ra cac ciia hieu nhU siia chiia dong ho, mai lap

kinh mat, lam bun, lam gio cha, keo banh, cit t6c, svta mong tay,

s^a chi3a giay dep NhiJng chii cxia hieu nho thiTdng day nghe

cho vai ba ngUdi, hoac nhieu l4m ciing chi qua mot chuc ngutdi

Trong thanh pho'co ca chuc nghin nhiing ciia hieu nhu the nen so'

ngUdi theo hoc thUdng rat ddng, cd quan thd'ng ke cua Nha nir6c

khong nim het diidc

Phan Idn nhvJng nghe t u do difdc dao tao theo loi kem cap,

khong theo mot chudng trinh nao ca

Hinh 25 He thong giao due tong quat tren

dia ban titnh thanh hien nay

C a p uy v a c h i n h q u y e n tlnh i h a n h

T r u a n g chinh trj, hanh chinh

T r u i n g trung cap chuyen nghiQp

T h u v i ? n

T r u a n g ngh?

thu^t

T r u a n g cho Ire khuyet tat

T r u ^ g dai hpc cao d i n g

Tnrong cao dang nghe

Truong trung

c i p nghS

Truang pho thong chuyen

Trung tam ky thuat tong h i ^ , huong nghiC'p

Trung trim giao due thuang xuvcn

Nha van hoa

C a c hinh thuc day n g h i cho nong dan

C a u lac bo

C a c hinh thuc hoc ciia cac neanh doan the

T r u a n g lap trong cac doanh nghiep

H ? thong giao 6\\c ban dau

C 5 p xa, phucmg, thj tran

H ? thong giao dye tiep tyc cap xa phudng thj Iran

G i a o di,tc chinh quy G i a o due khong chinh quy

4. He thong giao due va dao tao do cap T r u n g \idng

q u a n ly

r* • • He thong giao due va dao tao do cap Trung Udng quan ly cung

ra't da dang Chung ta c6 the diem ra nhufng to chtfc J6n nhu sau:

a Hoc vien chnih tn va hanh chinh Quoc gia Ho ChiMinh

Day la cd sd dao tao, boi du6ng can bo trung, cao cap cua

Dang va Nha niJ6e Hoc vien con c6 Phan vien dat d dia phiidng,

nhung v i n triic thuoe Trung Udng Dang

b Dai hoc quoc gia

Dai hoc quoc gia bao gom nhieu TrUdng dai hoc thanh vien

Hien c6 Dai hoc quoc gia Ha Noi va Dai hoe quoc gia thanh pho'

Ho Chi M i n h

c Dai hoc vung

Dai hoc viing la to chiic dai hoc dat ci dia phUdng Dai hoc

vung cung gom mot so' TrUdng dai hoc thanh vien

d Cac trixdng dai hoc chuyen nganh

So lUdng cac triidng dai hoc nay rat 16n, thiidng dat d cac

thanh pho', ta c6 the ke ra cac trUdng nhu Dai hoc Sii pham Ha Noi,

Dai hoe S\l pham thanh pho'Ho Chi Minh, Dai hoc Giao thong, Dai

hoc Bach khoa, Dai hoc Xay dUng, Dai hoe Thiidng mai

e Cac triidng dai hoc hoac hoc vien do Bo Quoc phdng Hoac

Bo Cong an quan ly nhu Hoc vien Canh sat, Hoe vien Chinh

t r i quan sU, Vien nghien cilu cong an Ngoai ra, con c6 nhiJng

triidng dao tao cac si quan Quan doi nhan daJl Viet Nam

f Vien khoa hoc va cong nghe Viet Nam

Vien nay bao gom nhieu vien thanh vien nhU Vien Vat ly,

Vien Toan, Vien Dia ly

g Vien khoa hoc xa hoi Viet Nam

Trong vien nay cung c6 nhieu vien thanh vien nhu Vien Van hoe, Vien Sii hoc, Vien Ngon ngCf hoc, Vien Tam ly hoc, Vien

xa hoi hoc

h Cac loai Vien nghien cu'u chuyen nganh

Hau het cac nganh deu c6 vien nghien ciiu nhU Vien khoa hoc giao due, Vien y hoc co truyen, Vien Tai - M u i - Hong, Vien quy hoach do thi

i Cac trildng cua cac doan the

Hien nay, cac trUdng cua doan the eiing tUdng do'i dong nhif Triidng Dai hoc Cong doan, TrUdng Doan thanh nien, TrUdng can

bo phu nU

k Cac triidng boi diidng can ho quan ly

Can bo quan ly cua cac Bo, Nganh dUde boi dudng (thUdng theo dinh ky) qua cac trUdng danh rieng cho ho nhu TrUdng Can

bo quan ly eiia Bo Lao dong Bo Giao due va Dao tao (nay da chuyen thanh Hoc vien quan ly)

N h u vay, nhin vao thUc trang to chiic mang lu6i giao due va dao tao hien nay, eo the thay eo sU phan tang quan ly gom:

- Cap Trung Udng,

- Cap tinh, thanh,

- Cap quan, huyen,

- Cap xa, phUdng, t h i tran,

- Cap cd sd thon, ban

Toan bo mang ludi (he thong) nay dang tiep tuc phat trien : ve so' lUdng cac loai hinh to ehUc giao due - dao tao, dong thdi eiing dang md rong dan quy mo dao tao Tuy nhien, tuy tinh hinh

va dieu kien tUng ndi ma tiing dia phUdng c6 ke hoach phat trien khac nhau

I I P H A T T R I E N H E T H O N G G I A O D U G T H l / d N G X U Y E N

HLTCiNG T C J I X A Y D l / N G X A H O I H O C T A P

Thuat ngiJ "giao due thUdng xuyen" dvfdc nhieu ngildi noi

tdi hang ngay tren cac phUdng tien thong t i n dai chung NgUdi

doc va nghe diJdng nhu khong con xa lai v6i thuat ngii nay Song,

neu di sau vao noi ham va ngoai dien cua no - tile la xem xet no

nhu mot khai niem - t h i m6i v3 le ra rSng, trong quan niem cua

con ngUdi, cho den nay ngUdi ta v i n khong thong nhat ve dinh

nghia the' nao la giao due thudng xuyen

O nhieu quoc gia, ngUdi ta hieu rkng, cong viec giao due

phai dUdc tien hanh doi v6i moi ItJta tudi, tu: luc lot long cho den

liic ket thuc cuoc song Cai qua t r i n h giao due do, khong phan

biet hoc trong nha trUdng hay hoc ngoai xa hoi hay hoe t a i gia

dinh, hoe c6 muc dich hay hoc n g l u nhien, hoe theo he thong t r i

thTic va ky nang can gi hoc nay - deu phai diide quan tam va phai

CO su quan ly tii phia Nha nxi6c dUde hieu la giao due thiidng

xuyen V6i each hieu nay, giao due thixdng xuyen la mot chinh

sach xa hoi cua mot xa hoi hien dai, trong do hoc tap la quyen

cua con ngixdi Nhif vay, neu phan ehia he thong giao due ra lam

hai he nho thanh phan la he thong giao due ban dau va he thong

giao due tie'p tuc, t h i sil lien ket, lien thong, ket noi va dUde tien

hanh khong diit doan nhd svf dan xen va lien tuc eua sU hoc d m6i

con ngUdi dUde goi la giao due thUdng xuyen

0 Viet Nam, cac loai hinh hoc tap khong chinh quy dvtdc

d\ia vao k h a i niem giao due thUdng xuyen T\i each hieu nay,

chung ta se thay logic h i n h thiic trong nhan thiic ve nen giao due

thiidng xuyen d niide ta nhvf sau:

- Giao due thudng xuyen la mot he thong gom cac loai h i n h

hoc tap thuoc pham v i giao due tiep tuc Do vay, giao due thUdng

xuyen khong bao ham cac h i n h thijfc giao due chinh quy trong he

giao due ban dau Noi den giao due thitdngxuyen, ngufdi ta hi^u

rang do la giao due tiep tuc

- Viec phd cap giao due cho the he tre dUde day manh de

den nam 2010, ve cd ban, nxidc ta se phd cap giao due t r u n g hoc

cci sd dung do tuoi va viec hoe eiidng biic nay se ap dung cho cap trung hoc (hoan chinh) vao khoang 2020 Con giao due thUdng

xuyen chu yeu danh cho ngiJdi 16n Trong trUdng hdp nay, giao

due thudng xuyen trung khdp vdi giao due ngiidi Idn

- Theo quy dinh eua Luat Giao due 2005, giao due tiep tuc bao gom moi loai h i n h giao due khong chinh quy Do tinh chat b^c cau trong quan niem noi tren nen noi den giao due thiJdng xuyen

la ai ciing hieu rSng do la giao due khong chinh quy

Cach bieu hien tren dUde quy dinh trong Luat Giao due

2005 ciia ml&c ta'"*'

Dieu 44: Giao due thUdng xuyen giiip moi ngUdi viia hoc

'a lam, hoe lien tuc, hoe sudt ddi nhkm hoan thien nhan each,

id rong hieu biet, nang cao t r i n h do hoc van, chuyen mon, nghiep

v u de cai thien chat lUdng cuoc song, t i m viec lam, tU tao viec lam

a thich nghi v6i ddi song xa hoi

Nha nu6c c6 chinh sach phat trien giao due thUdng xuyen,

Ue hien giao due cho moi ngildi, xay diing xa hoi hoe tap

Dieu 45: Yeu cau ve ehUdng t r i n h , noi dung, phUdng phap

"ao due thUdng xuyen

Noi dung giao due thUdng xuyen dUde the hien trong cac Udng t r i n h sau:

a) Chiidng t r i n h xoa m u chii va giao due tiep tuc sau k h i iet chii

b) ChUdng t r i n h giao due dap iing yeu cau cua ngUdi hoc: cap nhat kien thijte, ky nang, chuyen giao cong nghe;

c) Chifdng t r i n h dao tao, boi duSng va nang cao t r i n h do ve

chuyen mon, nghiep vu;

d) ChiTdng t r i n h giao due de lay van bang cua he thong

giao due quoc dan

Cac h i n h thiie thifc hien giao due thUdng xuyen de lay van

bang ciia he thong giao due quoc dan bao gom:

a) Vxia hoc viia lam;

b) Hoc t\i xa;

c) T u hoc CO hifdng dan

Viec coi giao due thiidng xuyen la mot he thong thanh phan

cua he thong giao due quoc dan eiing diidc ghi trong Quyet dinh

112/2005/QD-TTg ngay 18/5/2005 cua T h u tu6ng Chinh phu ve

phe duyet De an "Xay dUng xa hoi hoe tap giai doan 2005 - 2010"

"Xay diing ca nxidc trd thanh xa hoi hoc tap dUde dua tren

nen tang phat trien dong thdi, g i n ket, lien thong ciia hai bo

phan cau thanh: Giao due ehinh quy va giao due thUcing xuyen

cua he thong giao due quoc dan, trong do giao due thUdng xuyen

thUe hien cac chUdng t r i n h hoc tap nham tao cac dieu kien tot

nhat dap ling moi yeu cau hoc tap suot ddi, hoc tap lien tuc cua

moi ngiTdi cong dan se la mot bo phan c6 chvfc nang quan trong,

lam tien de de xay dUng xa hoi hoc tap"

0 Viet Nam, giao due thiidng xuyen diiOc hieu la mot he

thong, trong do c6 tat ca cac cd hoi hoc tap ma moi ngiidi deu mong

muon hoac can c6 sau xoa mu chU ca ban va giao due tieu hgd^^''\

Viec eung xing cac cd hoi hoc tap tiep theo chvfdng t r i n h sau

xoa m i l chiJ (Post-lieracy Programmes) c6 nhieu chiidng t r i n h

khac nhau nhii:

- Childng t r i n h nang cao chat lUdng cuoc song (Quality of

Life Improvement Programmes);

(117) Hoi thao "ChiJcfng t r i n h giao due cho moi ngUdi d c h a u A - T h a i B i n h

D U d n g " t a i A u s t r a h a t h a n g 11/1987

- ChUdng t r i n h tUdng dUdng (Equivalency Programmes);

- ChUdng trinh tao thu nhap (Income - Generating Progi-ammes);

- ChUdng trinh dap iing sd thich ca nhan (Individual Interest Promotion Programmes);

- ChUdng t r i n h dinh hudng tUdng lai (Future - Oriented Programmes)

Trong thtfc te, nhiJng chiidng t r i n h dai loai nhii tren thUdng diidc nhieu do'i tUdng hoan nghenh nhu nhufng ngiidi phai bo hoc giiSa chijing k h i dang hoc trong nha trUdng chinh quy, nhiing ngiidi ngheo hoae that nghiep, nhiing ngUdi di cit, nhiing ngiidi

t i nan, nhiing phu n i i i t c6 cd may hoc tap, nhiing ngiidi ve hifu

Do vay, giao due thUdng xuyen thiic hien nhieu chiic nang khac nhau Tong ket ve vai tro can thiet ciia giao due thifdng xuyen, ngiidi ta n i t ra 4 chiic nang chinh ciia he thong giao due nay nhu sau:

Chiic nang thay the: ThUe hien chiic nang nay, giao due thUdng xuyen tao cd hoi hoc tap t h i i hai cho nhUng ai ehua bao gid di hoc, t i i do gop phan vao viec mang lai cong bang xa hoi va binh dang trong giao due

ChiXc nang noi tiep: Vdi nhflng ngUdi bo hoc giUa chiing vi

ly do nao do, giao due thUdng xuyen no'i lai sU diit doan trong qua

t r i n h hoe tap cua ho, lam cho vi^e hoc tap lai dUde thUe hien tiep tuc, lien mach

Chiic nang bo sung: Nhiing ngUdi da dUdc eung iing nhiing

t r i thiic va ky nang nhd qua t r i n h giao due chinh quy hoac khong ehinh quy thUdng luon luon thay ban than eon thieu hut nhiing kien thiie, nhiing ky nang nao do trong qua t r i n h lao dong, giao lUu xa hoi Su thieu hut nay lam cho ho kho thich nghi, kho phat trien trong dieu kien xa hoi thay doi nhanh chong ve cac phUdng dien san xua't, k i n h doanh, quan he do'i ngoai ThUe tien do yeu cau con ngUdi phai cap nhat nhflng hieu biet, nhflng phUdng phap lam viec can thiet ma cuoc song doi hoi ,,

Chlic nanghoan thien: V6i chvic nang nay, giao due thUdng

xuyen mang lai ccf hoi hoc tap ma qua do con ngildi lam cho von

k i n h nghiem cua m i n h day du hdn, nang liic hoat dong dUdc nang

eao, sutc khoe diidc tang cUdng, nhiJng pham chat nhan each diide

phat trien hai hoa va hoan chinh hdn

UNESCO danh gia eao vai tro cua giao due thiidng xuyen

thong qua nhQng nhan dinh sau day'"^':

- Giao due chinh quy va giao due thiJdng xuyen deu c6 tam

quan trong nhvf nhau doi v6i sU phat trien t a i nguyen eon ngifdi;

- Giao due ehinh quy va giao due thiidng xuyen bo sung cho

nhau va v i vay, cae ehifdng t r i n h giao due tUdng dildng can phai

dUde khuyen khich;

- Ca giao due ehinh quy Ian giao due thxidng xuyen deu c6

doi tUdng rieng cua minh;

- Giao due thiidng xuyen la mot phan tiep tuc eua giao due

chinh quy, v i vay ca hai loai chifdng t r i n h nay can diJdc tien hanh

song song v6i nhau;

- Giao due chinh quy va giao due thildng xuyen can phai c6

nhiJng t a i lieu hoc tap tot mang t i n h dac t h u , deu phai c6 giao

vien chuyen trach va sU t r d giup ve tai chinh;

- Giao due chinh quy va giao due thiidng xuyen cSn diidc to

chlic mot each he thong;

- Boi diidng cap nhat kien thile cho giao vien va ngUdi hoe

deu can thiet doi v6i ca giao due ehinh quy va giao due thiidng

xuyen, nhat la phai thUdng xuyen to chiie cae khoa huan luyen

ve doi m6i phiidng phap day hoc cho ngiidi day;

xuyen va xay diing Trung tam hoc tap cong dong - Hoi thao "Giao due thUdng

xuyen Viet Nam - T a m nhin trong nhQng thap ky dau cua the ky X X I " H a

Noi, 2007

- Viee nghien ciiu ly luan va bien soan giao t r i n h , hoc lieu phu hdp v6i cae chiidng t r i n h giao due chinh quy va giao due thildng xuyen la rat can thiet;

, - Giao due thUdng xuyen can den sU tham gia cua cong dong nhieu hdn so v6i giao due ehinh quy;

- Chat lifdng va hieu qua cua chUdng t r i n h giao due thiidng xuyen phu thuoc vao mijtc do dap ling nhu cau cua eon ngiidi dan

ci t t o g cong dong;

- Giao due ehinh quy va giao due thiidng xuyen deu phai hifdng tcti sii phat trien cua cae ky nang hanh dung "Hoc di doi V6i hanh" Do la dieu het siic quan trong doi v6i giao due chinh quy va giao due thiidng xuyen;

- Viec quan ly, dieu hanh va danh gia giao due ehinh quy

va giao due thUdng xuyen phai dUde thiet lap mot each c6 to chiic;

- Mae du ca giao due chinh quy va giao due thiidng xuyen deu dUdc cau true theo childng ehinh ehuan, nhiing ehudng t r i n h

ua giao due thiidng xuyen mang t i n h mem deo hdn

UNESCO da c6 14 khuyen eao ve giao due va hau nhu 14 ieu nay deu noi t6i giao due thUdng xuyen'"":

- Giao due thiidng xuyen phai giiJ vai tro ehii dao trong moi hinh sach giao due t a i cae nii6c phat trien va dang phat trien

- Giao due thUdng xuyen qua moi liia tudi, trong suo't cuoc

"di, khong chi bo hep trong nhutng hxLc tvfdng nha trifdng, nen

"ao due phai dudc cai to toan dien - Giao due phai trci thanh hong trao quan chung thue sii

- Giao due phai diJdc tien hanh va tiep t h u bang nhieu each khae nhau Dieu quan trong khong phai la hoc theo each nao, ma

la hoe cai gi, hoc difdc eai gi

(119) Xem "Hdp tuyen Tap chi Thong tin, so ky niem 40 nam U N E S C O Paris, 5/6/1986 trang 33- 34 T h u vien U N E S C O Viet Nam

- Xoa bo hang rao gia tao va loi thdi giiia cac nganh giao due

va cac cap giao due, giiia giao due chinh quy va giao due khong

chinh quy, xoa bo sii each biet ciing nhSc giiia giao due pho thong,

giao due khoa hoc ky thuat, giao due chuyen nghiep Ngay tijf cap

cd sd, giao due da mang lai tinh ket hdp giiia ly thuyet vcti cong

nghe, v6i thUc hanh t h i i cong

- Giao due khong chi nham muc dich dao tao thanh nien

cho nhiing cong viec cu the, ma con trang hi cho hoc sinh kha

nang thich vtng vdi nhieu loai cong viec khac nhau

- Khong chi rieng he thong nha triidng phai chiu trach

nhiem ve dao tao ky thuat, ma ca cac x i nghiep, cac nganh k i n h

doanh va he thong giao due ngoai nha trUdng eung phai chia se

trach nhiem ay v6i cac triidng hoc

- Giao due dai hoc can dUdc md rong va da dang de dap ling

cac doi hoi cua tijfng con ngUdi va ca cong dong Muon vay, trut6c

het phai eo sii thay doi trong quan niem va thai do eo truyen v6i

triidng dai hoe

- Dude nhan vao cac nganh giao due va cac nghe nghiep khac

nhau chi tuy thuoc d kien thilc, kha nang va liic hoc cua moi ngUdi

- Dao diic m6i ciia giao due la nham lam cho moi ngifdi trci

thanh thay day va ngifdi kien tao nen sU tien bo van hoa cua ban

than minh

- K h i soan thao va dat ke hoach cho cac he thong giao due

can tinh den kha nang do ky thuat mdi dem lai

- Thay giao phai dUde dao tao de trd thanh nhiing chuyen

gia day hoe gioi

- Cac chvfdng t r i n h dao tao thay giao can triet de svL dung

cac thiet hi hien dai va cac phiidng phap giang day m6i nhat

- Trai vcii thong le eo truyen, viec giang day phai thich nghi

v6i ngUdi hoe, chii khong phai ngUdi hoc phai tuan theo nhiing quy

dinh Cling nhSc da dinh s i n tiif trufdc trong cong viec giang day

- NgUdi hoc va cong chiing noi chung can dUdc c6 tieng noi

nhieu hdn ti-ong viec quyet dinh cac van de c6 lien quan den giao due

Nhiing khuyen cao nay difdc UNESCO dUa ra each day hdn 20 nam, song doe len, ta v i n thay difdng n h u do la nhiing van de thdi sii d nu6c ta trong thdi diem nay

Trong qua t r i n h xay dvtng he thong giao due thiidng

^xuyen, n h i i n g quan niem cua UNESCO diidc Viet Nam t h a m khao va thiia nhan Tuy nhien, tren thiic te, he thong giao thiidng xuyen d Viet Nam c h i c con mat nhieu nam niia moi thUe hien diidc nhiing khuyen cao tren cua UNESCO bdi con qua nhieu van de can phai xem xet l a i

1 X a y diing t r u n g tarn giao due thvfofng x u y e n "'^

d nxidc ta, t r u n g tarn giao due thUdng xuyen diidc xay Ung d cap Huyen/Quan va T i n h / T h a n h Tren thiic te', n h i i n g

r u n g t a m giao due thiidng xuyen hien nay thiidng lam may nhiem vu sau day:

- Tien hanh cdng viec bo tiig cac t r i n h do hoc van pho thong

hu bo tuc van hoa tieu hoc va bo tiic van hoa t r u n g hoe cd sci

chu yeu diidc tien hanh d t r u n g tam giao due thiidng xuyen cap uyen/Quan), bo tiic van hoa pho thong t r u n g hoe (chu yeu la ci

ac t r u n g tam giao due thiidng xuyen cap tinh/thanh);

- Pho'i hdp v6i nhiing trifdng t r u n g cap nghe de mci mot

so' 16p day nghe;

- Lien ket vdi cac trUdng cao d i n g , dai hoe hoae t r u n g cap huyen nghiep de md cac 16p t a i ehiie, dao tao can bo c6 t r i n h

0 sau t r u n g hoc cho dia phiidng la chinh;

- Md mot s6'16p ngoai ngii, tin hoe cho thanh nien va ngifdi Idn

Tinh hinh phat trien cac trung tarn giao due thiidng xuyen

Bang 1 phat trien cua cac trung tarn

giao due thifdng xuyen

Nam

2001-2002

2002 -2003

2003 -2004

2004 -2005

2005 -2006

2006 -2007

2007 -2008

So

Trung

tarn

434 496 472 494 574 577 649

(Nguon: Thai ThiXuanDao, de tai 32005-80-27,2008)

De bao dam viee giang day d cac trung tarn giao due thiidng

xuyen, so giao vien cua he thong nay ciing tang len hl.ng nam:

Bang 2 Thiic trang doi ngu giao vien cua cac trung tarn

giao due thifdng xuyen qua mot so' nam hoc

Nam hoc Tong so Giao vien cd hOu Ty IS (%)

(Nguon: Vu Giao due thixdng xuyen,

Bo Giao due va Dao tao, 2008)

Hinh 26 Sd do mang \Mdi giao due thudng xuyen hien nay

B p G i a o d g c v 4 D d o tao fVu giao due thir^ng xuyen)

Trucrng Dai lipc va C"ao ddni;

So Gi4o due v4 Bao

tao

Khoa tai cliilc

Trung tam dao tao thuang xuvfin

Trung tarn giao due tCr xa

Trung Truang tam day M lue ngh^ van h o i ngSn hsn van h o i

Cac CO so nhan dao

tir thien

I'rung tam tin hpc, ngoai ngii

Cae loai hinh hoc tap kh^c

U B N D Quan, huyen (I'h6ng Giao due va dao tao Quan huyen)

Uy ban nhan

dan xa Phuong

Trung tam

G D I X tinh tlianh

•['rung tam

G D T X Q u a n lluyen

Trung tam

G D T X cua c4c Hpi, nganh

Trung tam hpc tap epng dong

Ciic loai hinh hpc tap khac

Cae loai hinh cau lae bo

Nha van hoa

xa, Phirong

Thu viC-n x a Phufmg

Biru di?n van hoa

x a Phirong

2 Giao due ngufofi \dn

a)Xac dinh khai niem "Giao due ngvtdi Icfn"

Giao due ngUdi Idn (Adult Education) la mot thuat ngQ chi

toan bo nhiing qua trinh giao due c6 to chiic, bat ke ngi dung,

trinh do va phiidng phap gi, chinh quy hay khong chmh quy, keo

dai hay thay the giao due ban dau d triidng pho thong va dai hoc

hoac trong thUc tap nghe ma nhd do, nhiing ai dUdc coi la ngUdi

16n, se phat trien dudc kha nang cua ho, lam giau them t r i thiic,

nang cao chat lu:dng chuyen mon hay tay nghe, hoac ho se phat

trien theo phudng hiidng mdi dem lai nhutng thay doi ve thai do

va hanh vi trong svf phat trien ciia ca nhan va sU tham gia cua ca

nhan vao sU phat trien kinh te - xa hoi"-"'

Hoc vien ngUdi 16n (Adult Student hay Adult learner) la

nhijtng ngUdi hoc 16n tuoi, khong bao gom sinh vien dai hoc Ho

tien hanh viec hoc tap c6 he thong sau k h i da hoan thanh difdc

vdng dau ciia giao due lien tuc, nghia la da hoe qua he giao due

ban dau Nhiing ngUdi 16n tuoi theo hoc he tap trung thUdng da

trai qua giai doan lam viec tap trung tru:6c k h i trd lai hoc tap

Phan dong ngiidi hoc 16n tuoi hoc cac he tai ehiic theo che do vula

hoc, vula lam

Nhiing ngiidi da diidc dao tao nghe (khong ke d bac dai hoe),

tiep cue theo cac chiidng trinh dao tao nghe k h i di vao cuoe song

ciing diide coi la hoc vien ngiidi 16n, nhiing d nu6c ngoai, ngiidi ta

diing thuat ngut Adult Trainee (Adulte en Situation de Formation

professionelle)

(120) Xem "Thuat ngQ giao due ngUcii Wn" - U N E S C O , Tai lieu tham khao noi

bo, 1988, ban dich Tieng Viet 1993, trang 21

b) SiJt quan tain cua thegi&i hien dai doi vafi giao due Ingitc/i IM'-^

Nam 1949, tai Elsinor (Dan Mach), Hoi nghi the gidi ve fiao due ngiidi Idn dUde trieu tap Tai Hoi nghi, ngUdi ta ban den

cu the giao due ngiidi 16n va dat ra nhiing van de can phai diidc ]uan tarn

Hoi nghi neu len khau hieu "Vi sii eong bang xa hoi" ve giao Juc vdi ngifdi Idn va noi den tam quan trong ciia viec tao ed hoi iao due Ian thii hai cho nhiing ngiidi that hoe do chien tranh Joi dung giao due hiidng den viec bao ve hoa binh, long khoan iung, tinh than dan chii

Nam 1960, Hoi nghi the gidi va giao due ngifdi Idn Ian thii

"hai hop tai Montreal (Canada), diem lai tinh hinh t i i Hoi nghi

Ian thii nhat va neu khau hieu "Giao due ngiidi Idn trong the gidi dang doi thay", nhan manh vai tro cua giao due ngifdi Idn trong

dieu kien each mang khoa hoc va cong nghe phat trien manh me liao due chinh quy trong nha trvfdng khong con chiem dia vi doc 5n, ma phai chia se trach nhiem cho giao due khong chinh quy 3ng viec tao cd hoi giao due cho nhiing ngiidi dang can cap nhat ien thiic trUdc sii "biing no thong tin" Hoi nghi khang dinh giao due ngUdi Idn la mot bo phan trong he thong giao due cua cac quoc gia

Nam 1972, Hoi nghi the gidi ve giao due ngifdi Idn Ian thii

ba dudc to chiic tai Tokyo (Nhat Ban) Hoi nghi nay danh dau mot

cot moc phat trien mdi ciia giao due ngiidi Idn Van de hoe tap suoi ddi la boi canh cua giao due con ngiidi trudc nhiing tien bo

vii bao ciia khoa hoe va cong nghe hien dai va sU manh nha ciia nen kinh te t r i thiic, trong k h i ma giao due d chau A u noi rieng

(121) Trung tarn nghien ciiu chien lUdc va phat trien chudng trinh giao due khong ehinh quy (Vien chien ludc va chUdng trinh giao due); Tai lieu tham khao, Ha Noi, 2007

va cl tren the' gi6i noi chung da to ra khong dap ling dUdc siJ thay

doi nhanh chong cua xa hoi

Nam 1985, Hoi nghi the gidi ve giao due ngUdi Idn Ian t h i i

due ngildi 16n phai tham gia giai quyet hang loat van de nhii dan

so', moi trifdng, huan luyen nghe, xoa m u chU ehute nang d cac

nifdc phat trien, phan hoa giau - ngheo, bao ve di san van hoa

Giao due ngUdi 16n phai dac biet ehii y den nhiing doi tUdng thiet

thoi, ye'u the nhat trong xa hdi, hoae "bi bo quen" nhif phu n i i

ngheo kho, tre em gai, thanh nien t h a t nghiep, ngvfdi ngheo ci

nong thon, ngiJdi gia ca

Nam 1997, Hoi nghi the' gidi ve giao due ngiidi 16n Ian thijt

nghi la: "Giao due ngudi Idn - chia khoa bixdc vao the ky XXI"

Giao due ngiidi 16n dvfdc eoi nhuf mot giai phap dao tao nguon

nhan lilc cho phat trien k i n h te va xa hoi trildc nhijtng xu the

dang tang len n h i l xa hoi thong t i n , xa hoi hoc tap, toan cau

hoa Hoi nghi tuyen bo': "Giao due ngixdi Idn va giao due tre em

tuy miXe do phat trien khae nhau tuy theo moi nitdc, song deu la

nhiing bo phan ean thiet eua mot quan niem mdi ve giao due, ve

hoc tap suot ddi - Giao due ngiidi Idn la bo phan khong the thieu

diXdc cua bat ky he thong giao due nao"

Nam 2000, Dien dan giao due the gidi dUde to chiic t a i

Dakar(Senegal) Tai day, mot tuyen ngon quan trong dUdc dua

ra: Giao due cho moi ngiidi Cae dai bieu tham dvt Dien dan nay

da thong qua "Khudn kho hanh dongDakar", chinh phu cac nu6c

cam ket bao dam duy t r i cac muc dieh ve giao due cho moi ngiJdi,

trong do ngiidi 16n cung phai dUde dap <ing nhQng nhu cau hoc

tap cd ban cua minh

Nam 2003, Tai Bangkok (Thai Lan), mot Hoi nghi quo'c te

ban ve giao due dilde to chiie Tai Hoi nghi nay, cac dai bieu nhdc

lai noi dung giao due ngifdi 16n da diide de cap trong Hoi nghi the jidi ve giao due ngifdi Idn lan t h i i nam Mot lan nxia Hoi nghi Inhan manh vai tro cua giao due ngUdi 16n doi vdi viec thvfe hien Idan chu d moi quo'e gia cung nhif do'i vcti viec xay dvfng mot nen

|van hoa hoa binh the gidi

Trong vong 20 nam trb lai day con c6 nhiJng hoi nghi cap cao toan the' gidi ban ve giao due nhif Hoi nghi cap cao b Jomtien Thai Lan - 1990) va Hoi nghi cap cao b New Delhi (An Do -

E003) Nhiing Hoi nghi nay deu noi de'n quyen hoc tap eua eon igiidi, nhan manh viec hoe tap se mang de'n cho ngildi hoe nhiing Idi ieh va cd hoi phat trien tiem nang, lam cho con ngiidi diide song v6i nhiing pham gia eiia minh*'^^'

c) Giao due ngitdi Wn d Viet Nam

Lich sii dau t r a n h diing nxldc va giii nUdc trong suot nghin

nam qua luon gan v6i chinh sach giao due ngifdi 16n eua quo'e gia

Sau day, chung ta hay diem lai giai doan lich sii mot nghin nam

qua de r u t ra t i i do bai hoe quy gia ma chinh nhiing nam dau eua the ky X X I phai nhae l a i nhiing gia t r i cua bai hoc do

- Giao due dao tao nhan tai thdi ky doc lap tii ehu

Nam 1076, Quoc T i i Giam difdc thanh lap - do la ndi dai hoc

de dao tao nhan tai Quo'e T i i Giam la trvfdng dai hoc dau tien cua nifdc ta va ciing la mot trong nhiing triidng dai hoc sdm nhat tren

the gidi Nen Nho hoc b niidc ta h i n h thanh t i i do

Suot t i i nam Thai N i n h t h i i 4 (At Mao, 1075) de'n nam K h a i

Dinh ihxi 4 (Ky M u i , 1919) eo 183 khoa t h i Nho hoc, tuyen dildc

2898 nha khoa bang Trong chieu dai 844 nam, nen giao due

truyen thong nay da ghi mot dau an dam net vao lich s\l phat

(122) Third High - Level Group Meeting on Education for All (New Delhi, India, Nov, 2003; Report U N E S C O 2003)

trien cua dat nUdc va dan toe Co the noi rang, gan mot nghin

nam Nho hoc, giao due ngUdi 16n (ma muc tieu giao due la nh&m

dao nhan tai) da la mot chinh sach dUdc nha nifde phong kien

Viet Nam rat eoi trong

Den ddi nha Tran mdi eo le thi Dinh, lay d6 Tam khoi: Trang

Nguyen, Bang Nhan, Tham Hoa Den thdi nha Le, nam 1428, k h i

vijfa len ngoi, Le Thai To da ha Chieu eho ca nxidc diing nha hoc:

+ Trong K i n h c6 Quoc Tvt Giam;

+ Trong Phu c6 nha hoe (eho eon em lUdng gia d dan gian

sung vao sinh do d eac phu, dat sii nho de day)

Den thdi Le Thanh Tong, nha nif6c eho lap cae triJdng eong

tvf Trung vfdng (tai Thang long) tdi dia phiidng va thong nhat the

che, the le hoc hanh, t h i cii Nha nifde dat cac chLfc quan trong

coi viec giao due nhii Doc hoc, Huan hoc, Giao thu Ben canh he

thong giao due chinh thong cua nha nxidc phong kien, tai kinh

thanh Thang Long va tai eac dia phUdng con c6 cae trUdng hoc d

phUdng, d xa va d gia dinh Nhieu trUdng da t h u hut dUdc thay

gioi t\i ndi khac ve day con em minh Cling c6 ngiidi g\ii eon em

den ndi c6 thay gioi de hoc tap N h i n chung, hinh thiic dao tao

ngay do cung da dang

Tai cac gia dinh, dong ho eo truyen thong khoa bang t h i eha

day con, ong day chau, anh day em, chii bac day eon chau trong

ho Cae gia dinh, dong ho khoa bang eon lien ket v6i nhau bang

quan he hon nhan, quan he bang hiJu nham dao tao ra nhiing

ngildi eon thong minh, tai t r i de trd thanh nhan tai

He thong triidng dan lap d lang, xa do eac thay do hoae eac

quan lai ve hifu (ciing c6 trUdng hdp bat die chi) to chOfc ciing gop

phan tich ciie dao tao nhan tai Co the ke ra cac trUOng cua nhiJng

bac danh nho nhu Bai A n (Nghla Do) ciia Ly Cong A n (thdi Ly),

trUdng Huynh Cung cua thay Chu Van A n , trUdng Nguyet Ang

cua thay N g u y i n D i n h T r u , trUdng Hao Nam cua thay Via Tong

Phan, V u Nhu, Le Dinh Dien

- Giao due ngifdi Idn trong thdi ky Phap thuge

Vao thap nien 80 cua the ky XIX, thuc dan Phap hoan thanh viec binh dinh 6 Dong Dudng va dat Viet Nam du6i che do bao ho Co hai viec Icfn (hai ehinh sach) ma thUc dan Phap ra siic thUc hien, do la "chia de t r i " va "ngu dan"

De chohg lai nhiJng chinh sach "ngu dan" va "Phap hoa", nhiing ngUdi yeu nudc Viet Nam da dau t r a n h chong lai nen giao

due no dich va mdcae euge van dong giao due ma thile ehat la huy dong ngiidi Idn di hgc, md mang dan t r i , giac ngo each mang cho ngUdi dan Co hai cuoc van dong giao due 16n sau day:

* Dong Kinh nghia thuc

Dau the ky XX, chiu anh hUdng manh me cua phong trao Duy Tan ci Nhat Ban va Trung Quoc, eac nha nho yeu nudc Viet Nam da thanh lap Duy Tan hoi (1904) va phat dong phong trao Dong Du (1905-1907) "Khai dan t r f ' la mot muc tieu ma Phan Boi Chau, Phan Chu Trinh cung cac nha nho yeu nU6c luon tam niem

De "khai dan t r i , chan dan k h i , hau dan sinh" (Phan Chu

Trinh) va khkc phuc thUe trang "ngUdi ngu, nUdc yeu" (Ngo Diic

Ke), cac cu Phan Boi Chau va Phan Chu Trinh deu thong nhat phai mci trUdng hoc, goi la Dong K i n h nghia thuc TrUdng hoc nay

phong theo mo hinh Khanh tfng nghia thuc (Keio Gijuku) cua

Fukuzawa Yukiehi thdi ky M i n h T r i ci Nhat Ban

Dong K i n h nghia thuc la loai trUdng t u Hoc vien khong phai dong hoc phi Nhiing hoc sinh hoc tiep buoi chieu dUde nha trUdng dai edm biia to'i va bo' t r i cho nghi ngdi TrUdng gio'ng nhU cae trUdng dai hoc binh dan (Universite populaire) d cac nU6c tien t i e n " " '

thuc NXB T r i thiic, Noi, 2008, tr.17-18

Dong Kinh nghia thuc la triidng c6 quy mo Idn, ke ca k h i so

sanh v6i cac trifdng t i l hien nay Cd sci dau tien cua Dong K i n h

nghia thuc la ngoi nha so' 4 Hang Dao (Ha Noi) Trong 9 thang

hoat dong, triJdng da md 40 16p hoc du cac cap gdm ca ngan hoc

vien Tuy la trUdng i\i nhvfng hoc vien an d trong trUdng khong

mat tien Day la nha triidng dau tien neu khau hieu tii Ixlc each

sinh, vi dan va do dan. Nha ciia, 16p hoc cac khoan chi p h i deu

dUa vao siic dan

Dong K i n h nghia thuc nhanh chong tuf Ha Noi Ian ra den

Sdn Tay, Ha Dong, Thai Binh, Hai Dudng, Thanh Hoa, Nghe An,

Ha Tinh, Quang Nam, Quang Ngai, Binh Thuan Phong trao md

triJdng gay mot chan dong trong ddi song van hoa, t i n h than cua

dan toe Rieng d Ha Noi ciing c6 nhijtng nghia thuc dildc thanh lap

nhii M a i Lam nghia thuc (Hoang Mai), Ngoc Xuyen nghia thuc

(Tijf Lien)

Dong Kinh nghia thuc la mot cuoc each mang tU tiidng van

hoa tien hanh bang phvfdng tien giao due Nha trUdng gat bo each

hoc tijf chUdng trich eu, xa rdi thuc tien, loai t r i i each t h i cxL khong

nh&m vao nhan tai, chu tam dao tao nhan t a i cho dat nii6c

Dong Kinh nghia thuc la mot cugc tap hap tri thiic rong r a i

va dong dao nham muc tieu canh tan, phuc hilng dat nvfctc Ve

noi dung giao due, Dong K i n h nghia thue ton v i n h chii Quo'e ngii,

coi trong hoc Han van va Phap van Chifdng t r i n h day gom nhieu

mon khoa hoc xa hoi va khoa hoe ky thuat, bao dam nhiing kien

thiie quo'e te, hien dai, cap nhat Trong chifdng t r i n h eon eo nhieu

chuyen de ma d cac trUdng phd thong hoac dai hoc khac khong

dita vao

T u tUdng giao due cua Dong K i n h nghia thuc la dat len

hang dau van de nang cao dan t r i theo hu6ng "Due khai dan tri,

tien khai than trf (muo'n khai t r i cho dan trifdc het phai khai t r i

cho gi6i t r i thiic) Song, Dong K i n h nghia thuc ciing rat chu trong

dan khi, dan tam, goi do la go'c nay sinh t r i thiic, tai nang, t r i tue

de diing nU6c va long qua cam de giiJ nifdc"-'*'

Ve dao d\3c, luan ly, Dong K i n h nghia thuc luon noi den

giao due long t r u n g nghia "Tue nao tan tong tan hoc die - Kien tam tu ta nhiet thanh lai" (Tri thong m i n h tat thay deu do hoc

ma CO Song svf kien tam hoc tap phai do long nhiet thanh ai quo'e

mang lai)

Do'i tUdng theo hoc Dong K i n h nghia thuc chu yeu la thanh nien va ngiidi 16n, nang cao dan t r i de c6 difdc nhiing nhan tai

Da mot t r a m nam troi qua nhUng Dong K i n h nghia thuc vkn la

mot anh sang chieu roi t6i each nghi va each lam ve mot xa hoi hoc tap ma ngay nay chiing ta dang co' xay dilng

* Truyen ba quoc ngii

Dong K i n h nghia thuc thiic chat la mot cuoc each mang nen chi sau 9 thang hoat dong thiic dan Phap da ra lenh cam phong trao nay Cu Lifdng Van Can, Nguyen Quyen hi t i l day Dong K i n h nghia thuc di vao lich s i

Cho du CO ton vinh chiJ Quo'e ngii, nhUng Dong K i n h nghia

thuc mdi chi gieo mam cho tif tifdng khai dan t r i bang tinh than phai biet doc, biei viei tieng cua minh. Chinh sach ngu dan eua Phap tie'p tuc nhan chim ngifdi dan Viet vao tinh trang tam to'i, ngu muoi

Nam 1930, trong Idi keu goi dong bao nhan ngay thanh lap Dang 3/2, Nguyen A i Quo'e neu khau hieu "thUe hanh giao due toan dan" Den eao trao X6 Viet Nghe Tinh, cuoc van dong hoc

l H chiJ quo'e ngii da biing len d cac vung x6 vie't, nhUng roi phong trao C l i n g bi dap tat - tren 95% ngifdi Viet Nam liie do v l n khong biet doe, biet vie't

dayhuyei IS qua 100 nam (1907 - 2007) - SDD (124), trang 35

De van dong each mang diidc thuan Idi va rong rai, dong chi

TrUOng Chinh da de nghi va dutdc Xd uy Bkc Ky quyet dinh thanh

lap mot to chiic cong khai chong nan that hoc Do la Hoi Truyen

ha quoc ngU Cu Nguyen Van To (Hoi trUOng Hoi T r i tri) dUdc c\l

lam Hoi trUdng

Ngay 25/5/1938 dUdc lay lam ngay thanh lap Hoi Truyen

ba quoc ngii" ''

Khoa hoc dau tien ciia Hoi difdc khai giang ngay 9/9/1938 d

2 k h u trUdng T r i t r i va Thang Long

Tu: 1/6/1940 den 7/1944, d mien BSc, Hoi da md 820 16p hoc

vdi 41.118 hoc vien 2908 ngUdi ixL nguyen lam giao vien Den

thang 9/1944, da c6 9.458 ngiidi thoat khoi nan mu chiJ

Tai Trung Ky, mai den ngay 5/1/1939 m6i thanh lap dUdc

Hoi Den nam 1943, to chiic Hoi da c6 d Thanh Hoa, Nghe An,

Ha Tinh, Binh Dinh, Khanh Hoa, Binh Thuan, N i n h Thuan, Da

N l n g , Thuan An, Da Lat

Tai Nam Ky, ngay 1/5/1944 mdi thanh lap Hoi v6i cai ten

Hoi Truyen ha quoc ngU Nam Viet. Tuy xuat hien muon nhiing

Hoi Truyen ba quoc ngiJ Nam Viet lai hoat dong lau dai, qua giai

doan khang chien chong thiic dan Phap va khang chien chong

de quoc My, sau ngay mien Nam dUdc hoan toan giai phong

(30/4/1975) t h i sap nhap vao Nganh Binh dan hoc vu Sai Gon

-Gia Dinh

Hoi Truyen ba quoc ngii Nam Viet diidc to chiic t a i cac tinh

Can Thd, Ben Tre, My Tho, A n Giang, Dong Nai Cac to chiic

(125) X e m : Nguyen Thin Xuan - Truyen ba quoc ngQ, Binh dan hoc vu, bo tuc

van hoa, giao due thitdng xuyen xay dang xa hoi hoc tap tliekyXXI C h u y e n

de c u a de t a i x a y dUng mo h i n h x a hoi hoc tap 6 Viet N a m "

N a m 1938 c u N g u y e n V a n T o ditdc cii l a m Hoi tritcing, C u B u i K y l a m pho Hoi

trifdng. 6ng P h a n T h a n h l a m T o n g thxi ky O n g Q u a n X u a n N a m l a m pho tong

thir ky O n g D a n g T h a i M a i l a T h u quy O n g V o N g u y e n G i a p l a m T r U d n g b a n

day hoc

ciia Hoi da bam sau vao cac dia ban quan, huyen, t h i tran, t h i

xa nhu Long Xuyen, Sa Dec, L a i Thieu, Dau Tie'ng, Go DiTa, Go Vap, Cao Lanh

Tit 25/5/1938 den 15/8/1945, trong 7 nam do, da c6 tren 70.000 ngiidi thoat nan mu chut Con so' do khong Idn, nhUng qua phong trao nay, chiing ta c6 the thay r i n g , giao due ngiidi 16n c6 y nghia het silc quan trong do'i v6i cac cuoc van dong xa hoi, cac cuoc dau tranh each mang va cac trao lUu doi m6i, canh tan, cai each

- Giao due ngixai Idn giai doan 1945 - 1995

* Binh dan hoc vu Ngay 2/9/1945, t a i quang trUdng Ba D i n h (Ha Noi), Chu

tich Ho Chi M i n h doc ban Tuyen ngon doc lap, khai sinh ra n\idc

Viet Nam Dan chii Cong hoa

Ngay 3/9/1945, t a i phien hop dau tien cua Chinh phu each mang lam thdi, Chii tich Ho Chi M i n h de nghi md chien dich

chong nan mu chii NgUdi noi: "Nan dot la mot trong'^nhiinff^J

phUdng phap doc ac ma bqn thuc dan dung de cai t r i chung ta.*^l||

Hdn chin mUdi phan t r a m dong bao ta mu chii Mot dan toe dot

la mot dan tgcyeu. V i vay, toi de nghi md mot chien dich de chong nan mu chii"

Ngay 8/9/1945, Chinh phii ky 3 sSc lenh ve chong nan that hoc:

sic lenh 17/SL: Dat ra mot Binh dan hoc vu trong toan coi Viet Nam

Sic lenh 19/SL: Thiet lap cho nong dan va thd thuyen nhiing 16p hoc binh dan buoi to'i

sic lenh 20/SL: Viee hoc chii quoc ngut bat buoc va khong

"lat tien cho tat ca moi ngiJdi Han trong mot nam, toan the dan hiing Viet Nam tren 8 tuoi phai biet doc, biet viet chii quoc ngii Binh dan hoc vu la mot cao trao chong nan mCi chii Ldp hoc -d d dinh, ehila, nha dan, goc chd, tham chi eon c6 16p hoc du6i

gob da dau lang Ngildi dan vie't chiJ len bang bang phan hoac

dat set trSng, vie't len san gach bSng than cui, vie't len tvfdng, len

nong nia b&ng voi NgiJdi dan t r a n h t h u tilng gid de hoc tap

Tong ket 5 nam Binh dan hoc vu 1945 - 1950, ta thay thanh tich

that la V I dai:

- Tren 10.000.000 ngiidi biet doc, biet vie't

- 10 tinh, 80 huyen, 1421 xa, 7248 thon dxidc cong nhan la

ddn vi xoa mu chvL

Dang cliu y 1^, trong so nhGng ngUdi thoat nan mu chQ c6

ca dong bao d mien niii, vOing dan toe thieu so', vung thien chiia

giao va vung dich hau Ha U n h , Thai Binh, Ha Nam, N i n h Binh,

Hung Yen, Phuc Yen, Quang Ngai, Phu Yen, Binh D i n h la nhflng

t i n h di dau trong phong trao binh dan hoc vu

Ta nam 1951 den nam 1960, thanh toan nan mu chii v l n

con la van de 16n T i n h de'n nam 1955, mien BSc con khoang

3.000.000 ngiidi m u chuf (ci do tudi 12 - 50) 6 vung t\i do v i n

con tcii gan 30% dan so' chua biet chii VCing mdi giai phong, t i n h

trang mii chii vkn con rat nang ne (khoang 70%)

Thang 10/1957, Phu Thvi tu6ng thong qua ke hoach mci ddt

tien cong giac dot, lay ten la "Chien dich Dien Bien Phu diet dot"

- Dau nam 1959, chien dich xoa mu chii diidc tien hanh

manh me cl cac t i n h mien m i i Den cudi nam 1960, van de m i i chii

khong con la quo'c nan niia

* Bo tuc van hoa '

Ngay 20/5/1948, Hoi nghi can bo Trung Udng Ian thii V I (Bic

Dong DiJdng) da ra nghi quyet, trong do ghi ro: "tiep tuc quet nan

mil chii, di den binh dan hoc vu, bd tuc kien thCfc phd thong"

Cudi nam 1948, Nha binh dan hoc vu da xay diing nhiing

chUdng t r i n h giao due binh dan sau:

- Sd cap binh dan: man khoa bao dam trinh do biet doc, biet vie't

- D u bi binh dan: man khoa dat t r i n h do tUdng dUdng 16p 2 phd thong

- Bo tuc binh dan cap I : man khoa c6 trinh do 16p 4 phd thong

- Bo tuc binh dan cap H : man khoa dat t r i n h do cap I I phd thong, nhung ve khoa hoc xa hoi t h i cao hdn

He tho'ng chUdng t r i n h tren day la nen mong dau tien cua

nganh Bd tuc van hoa sau nay 0 mot so" dia phUdng da hit dau

rnci cac tnidng bd tuc binh dan nhil triidng Hoang H i i u Nam (Lien khu IV), trvfdng t r u n g hoc binh dan (Lien k h u V), trUdng Huynh Phan Ho (Nam Bo) Nhiing trUdng do danh cho nhiing can bo va

thanh nien c6 thanh tich khang chien xuat sic

Thang 2/1951, Trung Udng Dang chu trUdng tang cUdng bd tuc van hoa cho can bo cac cap TrUdng phd thong lao dong dUdc hinh thanh He thd^ng trUdng 16p Bd tuc van hoa mcl ra mot giai doan phat trien ciia giao due ngUdi 16n

Tiep sau viec mci cac trUdng Phd thong lao dong, he trUdng

Bd tuc cong nong gom 9 trUdng dUde xay dUng He tho'ng trUdng

Bo tiic cong nong danh cho nhiing anh hiing lao dong, can bo cot can, chien si t h i dua Nha trUdng dao tao van hoa cap I I (Trung hoc cd sd) va cap I I I (Trung hoc phd thong) de chuan hi cho doi ngu cong nong tre tudi di vao dai hoc

Ben canh he Bo tiic cong nong, he Bd tuc van hoa d cac tinh thanh c6 t6i hang ngan trUdng 16p, so' hoc vien len t6i tren 1.300.000 ngUdi

O nu6c ta c6 3 hinh thiic cd ban de bd tuc van hoa cho thanh nien va ngUdi lao dong Do la:

Bo tuc van hoa tai chvlc: Cac trUdng 16p bd tuc van hoa loai nay dUdc td chiic trong cac cd quan, nha may, x i nghiep, hdp tac

xa, cong trUdng va d xa NgUdi 16n dang lao dong se hoc bd tiic van hoa trong ddn vi minh

B:

Bo tuc vSn hoa tap trung: Hinh thOfc hoc tap trung dUdc

danh Uu tien cho thanh nien ifu tu, can bo lanh dao dia phifdng

Cac trUdng Bo tuc van hoa tap trung chu yeu d cap huyen

Bo tuc van hoa cho thanh nien chifa tham gia lao dgng:

Hinh thiic nay danh cho nhiing thanh nien khong vao hoc Trung

hoc pho thong Trong thap ky 70 den gan giiia thap ky 80 the ky

XX, he trUdng nay phat trien manh d thanh phd, thi xa va vilng

dan cU tap trung dong due Trong loai hinh nay c6 trUdng B6 tuc

dUdc coi la mo hinh giao due c6 y nghia 16n doi v6i viec dao tao

nguon nhan \\lc gkn vcii dia ban kinh te dia phifdng

Do quan niem giao due ngudi 16n chiia hinh thanh nen

nganh Bo tiic van hoa thieu di tam nhin chien lifdc, hudng chu

yeu vao viec nang cao trinh do van hoa pho thong cho can bo

thanh nien Tinh lien thong cua Bo tuc van hoa v6i cac nganh hoc

khac khong c6, chi mot bo phan ngUdi 16n (chu yeu la can bo) hoc

xong bo tuc van hoa trung hoc difdc dao tao dai hoc tai chiic, va

rat it ngUdi cd cd hoi di vad dai hoc chinh quy

III TRUNG TAM HOC TAP CONG DONG

La mot loai thiet che giao due thiJdng xuyen difdc to ehiic

tren dia ban xa, phUdng va thi tran, Trung tam hoc tap that s,\i

la to chiic giao due diiac dxia den tan nhiing ngUdi dan, dac biet

la nhflng lao dong khong c6 dieu kien t6i trutdng chinh quy va

nhiing ngiidi nghed, nhiing ngifdi trong cac nhom yeu the rat it

CO cd hoi hoc tap Co the khSng dinh ngay tU dau r^ng, khong c6

cac Trung tam hoc tap cong dong (va nhiing thiet che giao due

thiidng xuyen) cim sau tren dia ban xa, phiidng va thi tran, bat

rl vad tijfng thon, ap, ban, lang, phun, soc thi khong the noi

den viec thxie hien khau hieu "ai cung hoc tap", va khong the xay

dung thanh cong xa hoi hoc tap

228

Tong Giam doc UNESCO khu vUc, ong Victor Ordonez,

danh gia nhu sau: "Trung tam hoc tap cong dong c6 the coi la

phat minh quan trong nhat ma bay lau nay the'gidi dang tim kiem" Chinh vi vay, UNESCO dang no lUc bien soan nhieu tai

lieu tap huan nhfim giup cho cac nha lanh dao d dia phUdng nang cao nhan thiic ve vai trd, vi tri ciia Trung tam hoc tap cong dong, giiip cho ho CO nang liic quan ly va dieu hanh cac Trung tam Trong khoang mUdi nam lai day, Trung tam hdc tap cong dong

difdc hau het cac nu6c b chau A chu y va xay dUng ngay cang

nhieu Viet Nam ciing nSm trdng xu the do

UNESCO quan niem rSng, Trung tam hoc tap cong dong

la cd sd giao due khong chinh quy cua xa, phiidng, dd cdng dong

thanh lap va quan ly nham nang cao chat lUdng cuoc song ciia ngUdi dan va phat trien cong ddng thong qua viec tao cd hdi hoc tap sudt ddi ciia ngiidi dan trong cong dong Trung tam hoc tap

cong dong la thiet che giao due khong chinh quy cua cong dong;

do cong dong va vi cong dong

Trung tam hoc tap cong dong khac v6i nha triidng chinh quy ci may diem sau day""':

- Do cong dong thanh lap chii khong do Chinh phii

- Ban quan ly, doi ngii giao vien, hifdng dan vien la nhiing

ngUdi t\i nguyen, khong liidng (c6 the hiidng phu cap)

- Phuc vu cong dong

- Khong chat che ve thdi gian (phuc vu suot ddi)

- Phuc vu cho moi ngUdi, mdi liia tudi

- Khdng dinh hiidng b&ng cap

- Chiidng trinh va phiidng thiic boat dong Hnh boat, dap tog kip thdi nhu cau ciia cong dong

(126) Giao due thadng xuyen NXB Dai hoc quoc gia Noi, Ha Noi, 2001,

trang 131

- Da muc tieu hoc tap

'' • - Da dang ve to chiic, tuy thuoc ve dieu kien k i n h te - xa hoi

cua cong dong

C) Viet Nam, Trung tam hoc tap cong dong diJcic khang dinh

tai Dieu 46 (thuoc muc 5 - Giao due thUdng xuyen) Luat Giao

due 2005 "Trung tam hoc tap cong dong la ca sd giao due thiidng

xuyen, dMc to chiic tai xa, phiidng, thi tran"

1 Muc d i c h c u a T r u n g t a m hoc tap cong dong

Cung giohg nhieu nxidc trong k h u vUc, viec to chiic cac

Trung tam hoc tap cong dong ci Viet Nam c6 3 muc dich chinh:

a) Tao ra nhiing c6 hoi hoc tap cho moi ngiidi dan trong

cong dong de nang cao chat lUdng cuoc song ciia ngvfdi dan va

phat trien nguon nhan liic cong dong

b) Tao dieu kien de dap ling n h u cau hoc tap theo phiidng

cham "can gi hoc nay", giao due suo't ddi cho moi ngiidi

c) Xay diing he thong giao due thUdng xuyen cl cd sd nhkm

ai cung difdc hoc hanh, ai cung c6 the tham gia vao cong viec giao

due va hoc tap t a i cong dong

2 ChiJc nang c u a c a c T r u n g t a m hoc tap cong dong

Trung tam hoc tap cong dong c6 4 chile nang chinh:

a) Chiic nang giao due va huan luyen

- De tao cd hoi hoc tap cho moi ngUdi dan trong cong dong,

nhat la ngUdi lao dong dang thie'u thong t i n , nhiing ngiidi thiet

thoi nhieu trong cuoc song nhii ngheo doi, b vung heo lanh, tre mo

coi khong c6 dieu kien di hoc Trung tam hoc tap cong dong phai

CO nhieu chifdng t r i n h hoc tap de ai cung t i m diidc mot chudng

t r i n h phu hdp M a t khac, Trung tam phai biet t\l van va t i m

thong t i n de cung Cfng cho ngiidi dan

Dieu dac biet can nhan manh la muo'n nhap hoc, ngUdi dan

khong phai thuc hien nhiing t h u tuc chat che, khong c6 yeu cau

ve bang cap va khong cau tao chiidng t r i n h hoc vcii t i n h lien tuc

khien cho hoc vien kho theo het mot bai hoc hoac mot chuyen de

- Svf da dang ve chiidng t r i n h , ve bai hoc, ve chuyen de la

het siic can thiet cho "can gi hoc nay" Hien cac Trung tam hoc

tap cong dong thiidng the hien chiic nang giao due va huan luyen

h nhiing chiidng t r i n h sau:

• Xoa m i l chii cho thanh nien va ngiidi 16n

• Cac 16p hoc t i n h thiidng cho tre em that hoc

• Cac chiidng t r i n h sau xoa m i l chii

• Cac chiidng t r i n h tiidng diidng (giao due bo tiic tieu hoc,

trung hoc cd sci)

• Cac chiidng t r i n h tao t h u nhap (day nghe ngdn han, tap huan ve ky thuat, chuyen giao cong nghe )

• Cac chiidng t r i n h nang cao chat liidng cuoc song (chuyen

de ve siic khoe, dinh dUdng, dan so' - ke hoach hoa gia dinh, bao

ve moi triidng, phong chohg te nan xa hoi, phap luat )

• Cac chiidng t r i n h dap ling sci thich ca nhan (chup anh,

c i m hoa, theu ren, nau niidng, ve )

Cac chiidng trinh chuan hi cho tiidng lai (ngoai ngii, t i n hoc )

Tren thUc te, nhu cau hoc tap luon thay doi va do do, chiidng

t r i n h hoc cua Trung tam ciing khong the co dinh diidc T i n h chat

mem deo va linh hoat la mot yeu cau dat r a cho viec hien soan

chiidng t r i n h V i du nhii, b Thai B i n h c6 ddt tuyen lao dong di

nii6c ngoai Triidc t i n h h i n h do, Trung tam hoc tap cong dong co chiidng t r i n h tap huan ve kien thiic va ky nang cho ngiidi diidc tuyen de ho b i t tay ngay vao cong viec k h i bii6c chan t6i ndi lam

viec b nii6c ban Tai hai ban Lieng va Ta Sua (Moc Chau, Sdn

La), dong bao thieu so'd day da yeu cau diidc hoc theu ren, det tho

cam, svia chiia t i v i va t u lanh, nuoi Idn sieu nac, ga sieu triing

nuoi ca t h a long Triidc y e u cau nay, T r u n g t a r n p h a i xay dUng

n g a y n h f l n g c h u y e n de p h u hdp

S u p h o i hdp t r o n g giao due l a r a t can, bcli can bo t r o n g b i e n

che cua T r u n g t a r n t h i r a t i t , m a n h i i n g v a n de h u a n l u y e n giao

due lai rat da dang Do vay, T r u n g tarn l u o n p h a i p h o i hdp v 6 i cac

lUc lUdng k h a c nh\i D o a n T h a n h n i e n , H o i P h u nH, t r a i c h a n n u o i ,

can bo k h u y e n nong de t i e n h a n h cac b a i giang, cac c h u y e n de

khoa hoc v a cong nghe

b) Chiic nang thong tin va tvt van

N h u cau t h o n g t i n va each thiie t i m k i e m t h o n g t i n eiia

n h a n d a n l a r a t da dang De c u n g t i n g t h o n g t i n , gi6i t h i e u n g u o n

t i n , each t h i l e tiep can v 6 i t h o n g t i n thUdng p h a i dua vao doi n g i i

l a m cong tac v a n hoa, k h o a hoc, k y t h u a t ci dia phUdng hoac nhd

sU giup dd cua n h i i n g chuyen gia d gan T r u n g tarn Viec t i e n

h a n h cong viec n a y c a n g hxic t h i e t k h i dia phUdng k h o n g c6 thiJ

v i e n hoac b i i u d i e n v a n hoa O n h i e u t i n h , t h a n h pho', cac t r u n g

t a m hoc t a p cong d o n g c6 t u sach T u y n h i e n , v d i n g u o n k i n h p h i

ciaa t r u n g t a m r a t h a n hep, so" sach bao thUdng r a t i t 6 i

NhiJtng v a n de m a ngiJdi d a n t h i i d n g can dUde t r u n g t a m

t i i v a n la bao ve sijfc khoe, ehi3a b e n h , each d u n g thuoc, t i m k i e m

viec l a m , gia ca t h i t r i i d n g , t i n d u n g , h o n n h a n - gia d i n h , c h a n

n u o i , t r o n g t r o t

Cac h i n h thOfc c u n g cap t h o n g t i n c u n g n h i e u ve, v i du:

- To chile gicti thieu sach;

- T h o n g bao ve cac n g u o n t i n ;

- S i i d u n g he t h o n g t r u y e n t h a n h cua xa, p h i i d n g ;

- L a m b a n g tin

c) Chitc nangphat trien cong dong

T h i l c h i e n chiie n a n g nay, t r u n g t a m hoe t a p cong dong

thUdng to ehufc cac ho^t d o n g nhU:

- B i e u d i e n t h e due, t h i dau t h e thao, l u y e n t a p difdng s i n h ;

- To chiic trao doi, m a n d a m ve cong viec; ' •

- To chile noi chuyen theo cac chii de; H ^

- X e m c h i e u bong, b a n g Video, p h i m den ehieu;

- D i c h v u k h a m chCfa benh;

- Ho trd cac d i i a n dang trien k h a i d dia phiidng Cac IchUdng trinh, cac dU a n can trung tam h6 trd c6 the l a ehUdng

t r i n h xoa doi giam ngheo, d\l a n cho vay von v 6 i l a i suat thap,

IchUdng t r i n h xay dilng quy k h u y e n hoc cua xa, phufdng, chUdng

| t r i n h chong suy d i n h diidng, chUdng t r i n h tiem chiing d\l phong

d) Ch He nang lien ket phoi hdp

R a t nhieu cong viec d dia phvfdng can dUdc tien h a n h vdi sU

l i e n ket hoac phoi hdp giiia trung t a m vdi cac to chOfc khac H i e n lay, CO nhieu cong viec can diidc T r u n g tam pho'i hdp, lien ket v 6 i

ic to chiic, cac lite lUdng xa hoi de thiic hien nhxl pho'i hdp v 6 i loi ngUdi cao tuoi d i e u tra n h u cau hoc tap cua cac cu ve h u u , jhoi hdp vdi D o a n T h a n h nien de to chu!e h u a n luyen cho t h a n h lien l a m trang trai, phoi hdp v d i H o i P h u nil ve ke hoach hoa gia

i n h , phong chong suy d i n h duldng d tre em

T r e n day la 4 chile nang rat cd ban thiidng thay cac T r u n g

i m hoe tap cong dong thiic hien., Tuy nhien, trong thuc te, ci moi lia phudng, cac T r u n g tam lai eo viec Ivfa chon nhilng chile n a n g can thiet n h a t de tap trung giai quyet V i d u , d nhflng xa n i m brong quy hoach xay diing cac doanh nghiep thi van de day nghe

i g i n h a n cho nong d a n trd nen bile thiet T r o n g khi do, ci v i i n g d a n l»c thieu so', nhieu xa lai day m a n h viec hoc tieng K i n h va md rong iien day nghe truyen tho'ng n h u det tho cam, lam riJdu thuo'e

3 Quy trinh hoat dong cua T r u n g tam hoc tap cong dong

N h u t r e n da t r i n h bay, T r u n g t a m hoc tap cong dong la cd

,80 giao due khong c h i n h quy, b a m chac vao cong dong dan eU xa,

phucing, phuc vu nhu cau hoc tap thvidng xuyen va suot ddi cua dan,

cho nen cac Trung tam thUdng c6 quy trinh hoat dong nhu! sau

a) Dieu tra nhu cau hoc tap cua cgng dong

De chuan hi cho chitdng trinh hang nam, trung tarn tien

hanh viec dang ky yeu cau ve noi dung ma nhan dan muon hoc

Thong qua cac ban dang ky, Trung tam nSm difdc tong the nhutng

van de can dUa vao chUdng trinh hoc trong nam Ttf do, Trung tam

len ke hoach hoat dong

b) Xac dinh muc tieu cua chitcfng trinh hoat dong

Viec he thong hoa nhiing nhu cau hoc tap do dan da dang

ky se giup cho Trung tam xac dinh dUdc chUdng t r i n h hoat dong

tufng quy va ca nam, tii do xac dinh dUdc muc tieu cua tOfng cong

viec trong chiidng t r i n h chung

c) Sap xep thti tif cac hoat dong, cac cong viec, dinh

ra nhvtng van de ifu tien

Hau het cac Trung tam hoc tap cong dong ci Viet Nam deu

gap kho khan ve tai chinh nen buoc phai tinh den nhiing viec

chinh cua Trung tam de giai quyet trUdc NhiJng van de t h i i yeu

CO the Hen ket, phoi hdp v6i cac to chdc khac de ciing lam

d) TochiJtc thUc hien va dieu chinh cong viec

Viec to chOfc thiic hien chUdng t r i n h phai quy dinh thanh ke

hoach cua tiing thang, tiing quy Tuy nhien, trong thiic te, nhieu

k h i lai c6 nhutng van de mdi nay sinh ma t r u n g tam khong the

bo qua Do vay, sau mot giai doan lam viec, t r u n g tam phai c6 sU

danh gia cong viec mot each kip thdi va dieu chinh noi dung, ke

hoach k h i can thiet

4 S i i phat t r i e n he thong t r u n g t a m hoc tap cong

dong d nxidc ta

Tinh ta k h i xay dUng nhiJng Trung t a m hoc tap cong dong

dau tien cho tdi nay, thdi gian viia tron 10 nam Trong khoang

thdi gian do, so' lUdng t r u n g tam hoc tap cong dong da tang len rat nhanh Nam hoc 1998 - 1999, ca niidc chi c6 10 Trung tam diidc xay diing t h i diem vdi sU ho trd k i n h phi ciia Nhat Ban Tinh den nam hoc 2008 - 2009, so" trung tam tang len tren 9.500, trung binh moi nam c6 them 900 Trung tam mdi Theo thong ke cua Bo Giao due va Dao tao, ta c6 bang so' lieu sau:

Bang 3 Tinh hinh phat trien cua trung tam

hoc tap cong dong

miic qui dinh ve thdi gian la 2 nam Hien tUdng do noi len rang,

nhan dan ta rat quan tam den loai hinh giao due nay

5 Ve to chijfc T r u n g tam hoc tap cong dong >

Mo hinh to chiic khai quat nhat cua Trung tam hoc tap cong dong thUdng diidc mo ta nhii sau:

H i n h 27 M o h i n h to chijfc T r u n g t a m h o c t a p c o n g d6^g

Giani doc ( L a n h d a o U B N O x S )

Plio Giani doc (Can bp K l i u y c n li(?c xa)

Plio Giam doc (Can bo h o j c giao vien trong trirang

a x a )

Can bo, nhan vien ciia T r u n g tam va can bp la cpng tac vien — ,

Lap bo tiic

t i e u hoc

t h o n t h o n t h o n t h o n

K h i Trung tam hoc tap cong dong da hinh thanh t h i de

hoat dpng, thong thUdng cac t r u n g tam phai dat trong nhflng moi

quan he xa hoi kha phiic tap De t a i ve thUc trang, giai phap va

mo h i n h t h i diem ve t r u n g tam hpc tap cong dong de gop phan

xay dung xa hpi hpc tap P tinh Hoa Binh (Chii nhiem: Trinh Cong

Thai, 2008) Da de xuat hai mo h i n h sau day:

H i n h 2 8 " " ' M o h i n h k e t n o i c u a T r u n g t a m h o c t a p c o n g d o n g

H i n h 2 9 " " ' P h U d n g thiifc k e t n o i

Nlui cau Niioni cpng dong Sinli hoat dinli ky Xac dinh giai pliap Dua ra nhu cau can ho Trien khai ke hoach phat tricn cpng dong

Chuyen ycu can Trung tam hoc tap

cpng dong Tim hieu nhu c§u

Ho nq ky thual

Ket n9i vcri co quan chuyeninon Dicu phoi iioat dpng

Cac ban nganh chuyen mon

• Cung cap thong tin

• Ho trp ky Ihuat, tap huan

Tap huan, ho trd KT Tap huan, ho trd K T

Tap huan, h6 trd KT, k i n h phi

Sau 10 nam xay dUng va phat trien cac t r u n g tam hoc

tap cong dong, nhutng can bo tham gia phong trao khuyen hoc,

khuyen t a i nhan xet rfing, dvfng len mo h i n h t r u n g tam nay d

thanh pho" la kho nhat Trong qua t r i n h chi dao phong trao nay

Hoi Khuyen hoc Viet Nam da phat hien mot mo h i n h t r u n g tam

hoc tap cong dong tai phUdng Dtfc Giang (Quan Long Bien, Ha

Noi) Sau day la sii mo ta mo h i n h nay

Hinh 30 Noi dung boat dong chinh cua

T r u n g tam hoc tap cong dong phifdng Dufc Giang*

(129) Nguyen Dinh Dat - Trung tam hoc tap cong dong, "Triidng hoc ciia dan",

gop phAn xay dUng XHHT S cd sd Chuyen de thuoc de tai "Xay dUng mo hinh

XHHT ci Viet Nam", Ha Noi, 10/2008, trang 14

Hinh 31 V i tri T r u n g tam hoc tap ;* " f T 0 cong dong tai cd sd

L H P N

Hpi C C B

Hpi N C T

l l p i K.Hpc

H D N D - U B N D Pliucrng

Phong GLioDvi; Quan - Huy?n

Trung T a m

G D T X

Trung Tam Hpc Tap Cpng Dong Phuang

To Dan plio so 1

Tnrong Mam Non

(130) Tai lieu da d i n (130), trang 13

6 T a c d u n g c u a T r u n g t a r n h o c t a p c o n g d o n g

Sau 10 n a m p h a t t r i e n , he t h o n g T r u n g tarn hoc t a p cong

dong da t a n g l e n n h a n h chong ve m a t so l u d n g v a ngay cang

phong phu ve ngi dung va hinh thiic phuc vu giao due ngiidi Idn

tai cong dong T o n g k e t ve h o a t dong, d e n n a y c6 t h e k h a n g d i n h

n h i i n g tac d u n g t i c h cUc cvia he t h o n g giao due n a y nh\i s a u :

a) Viec cap n h a t k i e n thtfc va k y n a n g lao d o n g k y t h u a t

cho n g i f d i d a n , g i i i p ho t i e p c a n v 6 i n h i i n g cong n g h e s a n x u a t

m 6 i , m a n g l a i cho ho n h i i n g t h o n g t i n c a n t h i e t de t h a y doi each

n g h i , each l a m theo t r u y e n thong da thiic sU c6 tac dung xoa

doi giam ngheo t r o n g cong dong d a n c\i, n h a t l a n h i i n g cong dong

b) N h i i n g Idp hoc xoa m i i c h i i va bo tuc sau k h i xoa mOi c h i i ,

n h i i n g Idp hoc bo tuc t i e u hoc va t r u n g hoc cd sc!, n h i i n g Icfp c h u y e n

de ve p h a p l u a t , ve s i n h t h i i c p h a m , bao ve siic khoe, n h i i n g k h o a

day nghe n g i n h a n da g i u p cho n g i i d i d a n khong rdi vao tinh trang

mu chQ lai ( t a i m u ) va gop p h a n k h o n g nh o vao pho cap giao due

cho ngxxdi Idn V 6 i t r e e m da thvfc h i e n n g h i a v u pho cap giao due

t i e u hoe h a y t r u n g hoc cd sd m a k h o n g c6 d i e u k i e n theo hoc cac

t r i i d n g c h i n h q u y t h i n h d hoe t a p d t r u n g t a r n hoe t a p cong dong

m a cung codugc ket qua pho cap giao due cua m i n h

e) N h i e u T r u n g tarn hoc tap cong dong da giup cho ngudi lao

dong dUde hoc nghe H a n g chue v a n ngUdi chua qua qua t r i n h dao tao

nghe da dUde hoc nghe ng&n b a n m a t a n g t h u nhap h a n g n a m N h i e u

ngiidi da c6 nghe, nay diidc hoc t h e m nghe m d i da c6 n h i i n g thay doi

t r o n g each thttc l a m an, t h i c h i i n g dUdc vcli cd che t h i trUcing T r u n g

t a m hoe tap cong dong thUc sU la ca sd giao due c6 tac dung giup cho

nhieu ngiidi dan thoat canh " m u nghe", "mu may tinh", gop phan tich

c u t vao viec tang ti le nguai diXOc dao tao nghe trong xa hoi

d) Viec n a n g cao n h a n t h d c cho ngUdi d a n ve h i e n p h a p

va p h a p l u a t , ve bao ve m o i t r i i d n g song, ve c h a m soe khoe cong dong, ve y t h i i c hoc t a p t h U d n g x u y e n , ve n h i i n g c h i n h sach cua

N h a nii6c da t i i n g biJcic xay dilng 161 song c6 van hoa trong cong

dong, l a m t a n g them sU hieu hiet Ian nhau t h o n g q u a cac b u o i

hoc t a p , m a n d a m , t r a o doi y k i e n , tao dUdc sU d o n g t h u a n cua

d a n tru[6e n h i i n g c h i i t r i i d n g ciia D a n g C h i n h n h i i n g k e t q u a n a y

da l a m cho n h i i n g cong d o n g d a n cU c6 s i i o n d i n h c h i n h t r i , tao

n e n k h o n g k h i t a m l y va k h o n g k h i dao diic t o t dep, h i n h t h a n h

n e n n h i i n g cong d o n g v a n hoa, cong d o n g k h u y e n hoc

e) V 6 i t u each l a " n h a t r i i d n g n h a n d a n " , r a t n h i e u t r u n g

t a m hoc t a p cong d o n g da t i c h cue t h u c day cac cuoe v a n d o n g

t r o n g n h a n d a n "Toan d a n d o a n k e t x a y d i i n g d d i song v a n hoa

t r e n dia b a n d a n c i i " , "Toan d a n doan k e t l a m k i n h te gioi", " Toan

d a n t h a m gia x a y dUng x a h o i hoc t a p "

I V G I A O D U C T i r X A

Giao due tii xa (Distance E d u c a t i o n h a y distance study,

distance t e a c h i n g ) l a s i i giao due t i e n h a n h q u a b u u d i e n , v6

t u y e n t r u y e n h i n h , d i e n t h o a i h a y bao c h i , k h o n g hoc t a p theo

p h i i d n g t h i i c " m a t d o i m a t " g i i i a giao v i e n v 6 i hoc v i e n , m a t i e n

h a n h g i a n g day b a n g n h i i n g t a i l i e u dUde e h u a n h i s^n c6 v a

t r u y e n t d i cac ca n h a n h a y n h o m hoc t a p S i i t i e n bo cua k y t h u a t

t r u y e n t h o n g va n h a t l a n h i i n g t h a n h t i i u p h a t t r i e n cua cong nghe t h o n g t i n h i e n d a i da keo theo s i i p h a t t r i e n cua giao due t i i

xa va k h o a n g each tut n g u o n c u n g i i n g t h o n g t i n h i e n n a y eo t h e

l a v6 g i 6 i b a n g i i i a cac v u n g m i e n t r o n g m o t nu6c va g i i i a cac quoc gia t r e n t h e gicti C o n g viec k i e m t r a , d a n h gia, t h i t o t nghiep

c i i n g t h u a n I d i h d n t r u 6 c n h i e u

' 1, T i e n i c h c u a giao due tvif x a h i e n nay

Giao due tuf xa dudc thiic hien trong sU gian each gifia

ngutdi day v6i ngiidi hoc ve khong gian va thdi gian Viec hoc tap

theo phiidng thiie giao due (hoc tap) tit xa chu yeu la tU hoc, tit

nghien cvCu hoc lieu gom giao t r i n h , bang hinh, bang tieng, phan

mem v i t i n h (dia mem, dia CD - ROM ); bang viec s\t dung cac

phUdng tien nghe nhin (Audio va Video) ca nhan, phat thanh,

truyen hinh, mang truyen h i n h hoi nghi (ISDN/IP), mang giao

due dien tii trUc tuyen (E.learning), mang t i n hoc vien thong

(Internet) do cac cd sd giao due phoi hdp v6i cac cd quan truyen

thong to chiie va t r d giup, eae to hdp truyen thong da phUdng tien

(multimedia) Giao due tii xa yeu cau cao ci ngiidi hoc tap sii kien

t r i , t i i giac, doc lap, quyet tarn trong suot khoa dao tao

Dac diem va tien ich ciia giao due t i i xa c6 the tom tat nhu: sau'"":

- Giao due t i i xa tao them nhieu cd hoi hoc tap, nhat la cho

nhiing ngiidi dang c6 nhu cau hoc d cac t r i n h do trung cap, dai

hoc, sau dai hoe, giup moi ngUdi eo the hoc lau dai, hoc suot ddi;

- Giao due t i i xa gop phan khac phuc sii thieu eong b i n g va

thieu binh ding ve dieu kien tham gia hoe tap Ngiidi hoc ci vilng

xa xoi, heo lanh, xa cac trung tam van hoa v i n eo the diide t h u

hiidng cac chiiong t r i n h giao due; loai hinh giao due nay gop phan

khong nho vao viec phat trien dong deu viec hoc ciia ngiidi dan

tren nhiing dia ban dan cii khac nhau

- Giao due t i i xa dat ngiidi hoc vao t r u n g tam cua qua t r i n h

dao tao, yeu cau ngiidi hoc phat huy toi da t i n h chii dong, t i i duy

doc lap va sang tao, t i i viidn len lam chii nhiing t r i thiic va ky

nang trong qua t r i n h hoc hoi

(131) Tham khao them de tai "Cac giai phap nang cao chat lUdng giao due

khong chinh quy", ma so B.2004 - C T G D , 5/2006

p - Hoc vien khong phai chi phi cho viec an ci, di lai va cac khoan dich vu ndi hoc tap, do vay, chi p h i dao tao giam di rat nhieu Ngiidi hoc tan dung vao nhieu kenh thong tin, c6 them rat nhieu "thay day ao" Cd sci to chiic giao due tif xa bdt dUdc nhieu khoan chi cho viec xay diing triidng, giam diide doi ngu can bo giang day va nhan vien triic tiep trong eong tac dao tao

- M o i khoa hoc eo the dao tao hang van ngiidi, khac vcti cac Idp hoc truyen thong chi to chile to'i da la bay tam ehue den mot tram ngiidi

- Cd sd dao tao eo the mdi rat nhieu nha khoa hoe va can bo giang day c6 t r i n h do cao vao viec bien soan cac hoc lieu Nhd vay, hoc vien ciia giao due t i i xa diidc hiidng nguon t r i thile t i n h hoa,

ckp nhat t i n h hien dai trong tiing bai hoe

- Cac phiidng tien hien dai da md ra cac 16p ao, phong t h i nghiem ao, each thiic kiem t r a va t h i ao het silc thuan Idi cho viec giao due t i i xa

2 H i e n t r a n g giao due tii x a d nxidc t a

H i n h thiic hoc tap t i i xa d Viet Nam c6 tii nhiing nam 60 ciia

the ky XX, tiie la c6 khoang gan 50 nam phat trien Thoat dau la nhiJng khoa hoc ham t h u (theo hinh thiic t h i i giii) do cac triidng Dai hoc sii pham Ha Noi, Bach Khoa Ha Noi thiic hien

Nhiing chiidng t r i n h va noi dung giao due diidc phat tren dai phat thanh Tieng noi Viet Nam T i i ngay do, trien vong mci rong quy mo dao tao dai hoc da diidc Bo Giao due rat ehii y Trong thdi ky chien tranh pha hoai ci mien B^c, cac khoa dao tao t i i xa van dUdc tien hanh

Giai doan 1977 - 1988, tiic la sau ngay thong nhat dat nii6c Bo Giao due da md nhiing khoa dao tao giao vien tai cac dia

phiidng theo phiidng thiic tit hoc ket hap vdi thitc tap sit pham

^hitdngxuyen Tuy la khoa hoc t h i diem nhiing ket qua la bo sung

cho doi ngii giao vien trung hoc khoang tren 2000 ngiidi

• Quyet dinh so 2091/GD - DT ngay 7/10/1993 cua Bo tnldng

B O Giao due va Dao tao da dua ra Quy ehe dao tao dai hoe theo hinh

th\j(e t u hoc CO hil6ng d i n Den nam 1994 t h i cac trildng Dai hoc Su

pham Ha Noi, Dai hoc SvT Pham Hue, Dai hoc Nong nghiep Ha Noi

mci ra eac trung tarn giao due tvT xa Cung nam do, Chinh phu quyet

dinh thanh lap Vien Dai hoc Md Ha Noi va Dai hoc Md ban cong

thanh pho' Ho Chi M i n h v6i ehtic nang chii yeu la dao tao tit xa

V6i suf trd giiip cua to ehiie Phap ngii (ACCT), Bo Giao due

va Dao tao da to chute tap huan ve l y luan cd ban va nghiep vu

giao due tut xa cho can bo cot can ciaa nhieu trUdng va nhieu dia

phUdng. Ngay 8/8/2003 Bo Giao due va Dao tao da ra quyet dinh

40/2003/QD - B G D & D T ve Quy che to chiic dao tao, t h i , kiem tra,

cap ehufng chi, van bang tot nghiep theo hinh thiic giao due txi xa

Den giai doan nay, mot so'trildng dai hoc khac cung da diidc

phep dao tao t r i n h do dai hoe theo hinh thiic hoc txi xa Do la Dai

hoc Hue, Dai hoc Da N^ng, trUdng Dai hoe Da Lat, Dai hoe Quoc

gia thanh pho Ho Chi M i n h , TrUdng Dai hoe Dan lap Binh Phifdc,

TrUdng Dai hoc K i n h te Quoc dan Hoc Vien Buu chinh - V i i n

thong, Dai hoe Dan lap Ngoai ngii - Tin hoc thanh pho' Ho Chi

Minh Quy mo dao tao tii xa ngay eang mci rong

Bang 4 T i n h h i n h phat trien so' lUdng dao tao tii xa

tii nam 2000 den nam 2008""'

S6 luong hpc

Giao due txi xa coi ngUdi hoc la nhan vat t r u n g tam, va do

vay mo hinh hoc tii xa rat khac v6i mo h i n h hoc truyen thong

"Mat doi Mat"

qua va xu the phat trien trong thai gian tdi - Bao cao chuyen de tai Hoi thac

"Giao due thiicfng xuyen ci Viet Nam", Ha Noi, 2007 va Bao cao tdng ket nam hoc

2007- 2008 cua Bo Giao due va Dao tao Do Sdn, 2008

H i n h 32 Mo hinh hoc tijf xa (Trinh do dai h p c ) " " '

Ouan Uy • HDND UBNDQuan

Dang

MTTQ

Doan TN

HDND-UBND Phucmg

i'hony Gi;io D\K

Lanhd^o

C T G D - 05

3. T\i hoc - v a n de cot I6i c u a giao due tii xa

Cot loi cua hoc tu: xa la ngUdi hoc phai bien qua t r i n h giao

due thanh qua t r i n h t i l giao due, bien qua t r i n h dao tao thanh

qua t r i n h tU dao tao Do la dac trUng ban chat cua hoc tvr xa ma

goi tat la qua t r i n h ta hoc (self education Independent learning)

Dieu kien doi vdi ngiidi t i i hoc la:

- Co mot nen tang hoc van nhat dinh

- Co muc dich, nhu cau hoc thUc s\l

- Co y chi, nghi \\lc va long kien t r i hoc tap

- Co phUdng phap doc sach, nghien ciiu t a i lieu mot each

that khoa hoc

- Biet van dung nhi3ng dieu kien thuan Idi cua ca nhan cho

De giup cho moi ngUdi eo the hoc tvi xa, nhiJng dieu kien sau

day can bao dam:

- Xay dung nhUng Trung tam giao due tuf xa trUc thuoe cac trUdng dai hoc

- Trong moi trung tam toi thieu phai c6 3 bo phan:

+ Trung tam dQ lieu (ThUc chat la mot t h u vien dien Trung tam dU lieu (Data Center) la nguon thong t i n het sUc quan trong de hoc vien lam giau t r i thiic sau cac bai hoc

+ Bo phan phat trien noi dung (Contents Create and Development Center)

+ Bo phan quan ly dao tao tU xa (Teacher Training Center)

- Cac diem ve t i n h ci cac dia phUdng:

Tai Trung tam dU heu, cong viec chinh la xac dinh nhu cau

Uu tien cua cac nganh hoc trong diem, xac dinh noi dung va cac dang t a i lieu phuc vu cong tac boi diidng thUdng xuyen va dinh

ky, bien soan cac giao t r i n h Ung v6i chUdng t r i n h va tien do khoa hoc, phat trien cac phan mem t i n hoc Ung dung v6i cac mon hoc

va cac hoc lieu bo t r d khac

Tai bg phan phat trien noi dung, ngildi ta phai kiem tra va duyet l a i cac phan mem mon hoc va cac hoc lieu (ve noi dung, sU pham, ky thuat) trUdc k h i cung Ung cho hoc vien va truyen t a i len mang hoac truyen thanh, truyen hinh

0 bg phan quan ly dao tao, viec tuyen sinh, xac dinh tien

do va phifdng thUe danh gia hgc vien la rat quan trong Ngoai ra,

ngUdi ta phai n i m chac va dieu chinh cac thong t i n txi ngifdi hgc

va cac diem ve tinh, to chiic huan luyen d cac ve tinh

O Viet Nam, cac diem ve tinh thifdng c6 cac loai hinh sau day:

- TrUdng cao d i n g d tinh;

- Trung tam giao due thUdng xuyen ctia t i n h ;

- Chi nhanh giao due thiidng xuyen cua trutdng dai hgc;

- Trung tam t i n hgc cua tinh

Hinh 34 Mo hinh cau true cua mot dcta vi giao due t\i xá

T r u a n g dai h o c ( T r u n g tarn giao due tCr x a )

H o c v i e n tir x a

(Ghi chu: cacoẬ AJa cac diem ve tinh d dia phitang)

Do hoc qua khoang each, khong c6 sU giap mat nhau gifla

ngUdi day v6i ngvTdi hoc nen van de rat cd ban cua giao due tCf xa

la each thiic truyen d i n hoc lieu til trung tarn giao due den hoc

vien. Tong ket thvle te b nU6e ta, mo hinh truyen thong sau day

da diidc xae lap

(135) Tai lieu da din (135)

H i n h 35 Mo hinh truyen thong Multimedia

giao thudng xuyen"">

Biru di0n [-'ax Ẹmail ' , Trang Web , Internet

- Giao trinh tii li^u hitong din

- Dai kifim tra, lifiu lu4n

- Tai li^u tham khao

- Ljch hoc phu dao

- Lich 6n tap lich tiii

Biru di0n [-'ax Ẹmail ' , Trang Web , Internet

- Giao trinh tii li^u hitong din

- Dai kifim tra, lifiu lu4n

- Tai li^u tham khao

- Ljch hoc phu dao

- Lich 6n tap lich tiii

Trirond; dai hyc Trung tarn G D tir xa

• Trang Web

* Trung tam dS liSu

• Trung tain dien tur

* Huong d3n thi cu

Oja pliu-tmg

- PhSi hop qu4n ly

- Cung irng hpc li^u

- Tra gjang, tu van ThiCn bj Tii hpc li$u

Phoi hi;p voi truyen hinh, truyen thanh

- Quoc gia

Bang tiSng DIa C D R , V C D

4 Hpc tap dien tuf E - l e a r n i n g

Ban den giao due tii x a trong thdi hien tai t h i phai de cap den hoc tap dien t\l Ve ban chat, hoe tap dien tii l a qua trinh hoc

tap qua Internet Hinh thile hoc nay dang dan dan diidc pho bien

c( cae nu6e phat trien, nhat l a ci Tay Au, Bkc My v a da hit dau cl

Viet Nam vao khoang sau nam 2000

Nhieu ehuyen gia hang dau trong linh vUc giao due v a cong

nghe thong t i n tren the gi6i danh gia ring, hoc tap dien tii la

(136) Tai lieu da d&n (135)

phMng phap giao due - dao tao mdi, diicJc coi nhii mot cugc each

mang trong giao due theky XXI

Theo ong K e i t h H o l t h a m , giam doc p h u t r a c h cac giai phap

cho doanh nghiep k h u vvtc chau A - T h a i B i n h Difdng (Intel), t h i

hoc tap dien t i i can ban diJa t r e n cong nghe mang ngang hang

(Point to Point) Day la giai phap sii dung cong nghe cao de h6 t r d

qua t r i n h hoc tap, cung cap cac dich v u dao tao, dich v u khoa hoc

qua mang I n t e r n e t hoac I n t r a n e t cho ngifdi dung may ti'nh

Cung n h i i thudng mai dien til (E-commerce), hoc tap dien

t\i la mot t h u a t ngii xuat hien ngay cang nhieu trong l i n h vUc giao

due - dao tao dua tren cong nghe mang Internet/Intranet va diidc

nhieu ngUdi quan tam Tii do xuat hien n h i i n g k h a i niem m6i, mo

ta sau hdn thuat ngii E-learning, v i d u hoe tap triie tuyen (Online

Learning), dao tao t r e n Web (WBT: web-based training), dao

tao tren mang Internet/Intranet (IBT: Internet/Intranet - based

training), dao tao dung may t i n h (CBT: Computer - based training)

a) Tien ich cua hoc tap dien ti?

Co the torn t a t t i e n i c h ciia hoc tap dien t i i n h u sau:

- NgiJdi hoc CO the dang k y cac khoa hoc ngay t r e n mang;

- K h i difdc chap nhan, ngUdi hoc difdc cap mot t a i khoan

nhap hoc (bao gom mot Password va mot dia chi E.mail)

- Trong qua t r i n h hoc, hoc vien tiJdng tac vdi cac bai hoc

thong qua t r i n h duyet Web Thif vien dien t i i se giup hoc vien t r a

cxivi dUdc t a t ca cac t a i lieu lien quan den khoa hoc

- N h i i n g rao can ve t h d i gian va t i n h t r a n g k i n h te - xa h o i

difdc xoa bo, qua t r i n h day hoc giam khoang 60% chi p h i va 20

-40% t h d i gian dao tao

- N h i i n g phiidng t i e n dien t i i qua t r i n h duyet Web n h i i

Netscape Navigator, I n t e r n e t Explorer thong qua I n t e r n e t hoac

I n t r a n e t , thong qua cac phiidng t i e n pho bien n h i i dia C D - R O M

hay D V D se giup viec hoc tap r a t t h u a t Idi N h i e u phaong t i e n

t r u y e n t a i noi dung hoc tap dien t i i n h u p h i m anh quang ba (broadcast video), noi dung theo yeu c l u (Content on demand), Idp hoc ao ( V i r t u a l classroom) se dUdc sii dung rong r a i

Hinh 36 Mo hinh cac thanh phan cua E.learning (IJ7)

Ngitwi liim p h i i mem npi dung

SCO (Svvatnpi dung dung cluing

SCORM (Tuan theo chuan)

Ngiroi Ihiet ke djiy hgc

Nguoi tr(,i giang, d?y keni

(137) Vu Quoc Hifng, Dao Viet CifcJng, Le Ngoc Tii - Nghien cvlu cac die'u kien

oe trien khai E learning - Bao cao khoa hoc thuoc de tai B.2004- CTGD- 06

Ha Noi, 3/2006

b) Hoc tap dien tvt d Viet Nam

Bxidc sang vai nSm d i u tien cua the ky X X I , thuat ngvi

E-learning dxiOc ngUdi Viet Nam biet den TU do, viec nghien ciiu

hoc tap dien tvf va phat trien Internet dildc Bo Giao Due va Dao

tao quan tarn nh^m dUa cong nghe thong t i n thanh cong cu hiitu

ich phuc v u svf nghiep doi mdi giao due noi chung va sU nghiep

phat trien giao due dai hoc noi rieng

Den nam 2004, c6 mot so cong ty lam nhiem v u phat t r i e n

hoc tap dien tii d nxldc ta nhif School Net, Tinh Van, NCS, CMC,

FPT Hoat dong ehinh cua cac cong ty nay la:

- Nghien eiiu tren nen hoc tap dien t i i ;

- Phat trien he thong quan t r i hoc tap dien t i i L M S

(Learning Management System) va he thong quan ly noi dung

dao tao LCMS (Learning Content Management System)

- Sii dung l a i cac he thong ma nguon mci LMS/LCMS de

phat trien nhflng san pham phii hdp vdi Viet Nam

- Tap trung phat trien noi dung

Tren thvfc te, viec to chiic hoc tap dien ttf ci Viet Nam difdc

mci ra t\i nam 1998 v6i du an ve WBT (Web-based learning) Do la

hxidc mc! rong dau tien ve phUdng thilc hoc so v6i cac phiidng phap

truyen thong Tiep sau do, viec hoc tap qua t i v i Radio, dia

CD-ROM va WBT thong qua Internet/ Intranet dUdc quan tam dan

Nam 2008, Bo Giao due va Dao tao eho xay dUng mang giao

due EduNet Bo Giao due va Dao tao ky hdp dong vcfi Bo B\iu

chinh V i l n thong, trong do, Bo Buu chinh V i l n thong cung cap

cac dich v u v i l n thong va Internet vdi gia ea hdp ly Bo Giao due

va Dao tao t h i chiu trach nhiem phat trien noi dung va cac mang

L A N t a i cae trufdng dai hoc va cao d i n g

De an EduNet eo 4 phan chinh:

- Xay dung ha tang cd sd (gom ha tang vien thong quoc gia

- Lien ket cac triidng Cao d i n g va Dai hoc vdi nhau

Tiep sau viec xay dvfng mang EduNet la svf hinh thanh mot trung tarn nghien ciiu va phat trien hoe tap dien t i i - do la Khoa Cong nghe thong t i n cua trUdng Dai hoc Bach Khoa Ha Noi Cac

dU an ciia khoa nay deu dvta tren sU tUdng tac Ngufdi - May trong giao due dUa tren Web (Web-based learning)

Cling vdi nhiing ed sd nghien ciiu va phat trien E-learning tren day eon c6 T r u n g tam phat trien cong nghe thong t i n eua Dai hoc Quoc gia thanh pho' Ho Chi M i n h CITD (Center for Information Technology Development), trung tam CNC (Communication Network Center), trung tam NCS (New Century Soft)

Hien nay Hoc tap dien t i i ci niidc ta dang d giai doan dau phat trien, dong vai tro bo sung cho giao due truyen thong d cac trUdng Dai hoc va trung hoc va la cong cu dao tao chuyen nghiep cho doi ngu lao dong d cong ty (cap chiing chi IT, luyen tap va kiem tra ), nhung trong tUdng lai gan, no hiia hen mot cuoc each mang thUe sU ve phUdng phap dao tao, boi dUdng nhijtng the he lao dong mdi

Giao due tuf xa eo v i t r i rat quan trong doi vdi viec xay dvfng

xa hoi hoe tap, trong do phai noi den vai tro khong the thieu dxxac cua hoc tap dien t i i Viec diu tii thoa dang cho giao due tii xa se khie phuc duac tinh trang ngUdi dan d vUng xa xoi heo lanh, d nhiing dia ban dan eiixa cae trung tam van hoa-giao due Idn eo the vdi tdi giao due Dai hoe (trong va ngoai nUdc)

Bo Giao due va Dao tao dang trien khai xay diing mo hinh giao due tu: xa den nam 2010 Do la mot cong viec het siic can thiet cho xa hoi hoc tap ci nUdc ta giai doan 2010-2020

Hinh 37 Mo hinh he thong giao due tiC xa den nam 2010'""

C a c hpi, doan the • *

• Lien hi?p cac hpi

Cac bp, nganh

• hoiich dau tu ' Tai chinh

• Bini chinh - Vien thong ' Khoa hpc - Cong nghf ' Phal thanh - Iniyen hinh

Cac irudng D^ii hpc

cao dang, trung cap

chuyen nghifp, Vi?n

nghien cCm

I

Trung tarn Giao dye tCr

xa Quoc gia

Trung lam giao dye tir xa khu v^c

Cac so Giao dvic va Dao tjo

Trung tarn v?

tinh

HQC VIEN

* Ghi chu:

Cac bo, nganh hQu quan phoi hdp v6i Bo Giao due va Dao

tao ban h a n h cac thong tiJ lien bo va chi dao cac cap phoi hdp thUc

hien nhUng n h i e m v u hen quan den giao due tu: xa

(138) Chuyen de - "NhQng d&c diem cd ban cua giao due til xa"- De tai B.2004

- CTGD- 06, Ha Noi, 2006

V MOT SO HINH THlTC T O CHlTC GIAO D U C THtTdNG

X U Y E N NGOAI NGANH GIAO DUG

nghiep cua cong nhan, vien chute, lao dong dap dng yeu cau sU nghiep cong nghiep hoa, h i e n dai hoa dat nxldc"

N g h i quyet nay n h i m muc t i e u phat t r i e n doi ngii lao dong

ca ve so' ludng, chat liidng Ian viec nang cao giac ngo chinh t r i va ban l i n h ehinh t r i , thue hien mot bu6c ve " t r i thiic hoa cong nhan"

- Nghi quyet so 04/2006/NQ-TLDLD (3/4/2006) "Day manh cong tac tuyen truyen, giao due cua to ehile cong doan trong t i n h h i n h m6i" nham thue day phong trao hoc tap trong cong nhan lao dong

- N g h i quyet lien tich so" 02 giiia Tong lien doan lao dong v6i Bo Giao due va Dao tao "Ve viec phoi hdp nang cao t r i n h

do hoc van, k y nang nghe nghiep t r o n g cong nhan lao dong giai doan 2005-2010" N g h i quyet nay chu t r o n g den pho cap giao due

t r u n g hoe cd sci, nang cao chat lUdng dao tao cua cac t r u n g tarn giao due thifdng xuyen va cac truldng 16p bo tiic v a n hoa

- ChUdng t r i n h phoi hdp so 249 (12/2/2007) giiia Tong lien doan lao dong v6i Bo Giao due va Dao tao de nang cao t r i n h do hoc van va tay nghe eho eong nhan lao dong d k h u vUc ngoai quoc doanh va d vOing sau, v u n g xa

H i e n nay, cac trUdng 16p ciia Tong lien doan difdc to chiic du6i cac h i n h thiic c h i n h sau day:

+ Trudng dai hoc: Trxlc thuoe Tong lien doan c6 trUdng D a i

hoc Cong doan va trUdng D a i hoc Ton Dilc Thang

+ Triidng, Idp Bo trie vSn hoa: Cong doan cac k h u cong

nghiep va cac k h u che xuat c6 triidng 16p bo tiic v a n hoa cho cong

nhan lao dong trUc tiep

Lien doan lao dong cac tinh, thanh phoi hdp v6i T r u n g tarn

giao due thUdng xuyen tinh, thanh md cac Idp bo tvic van hoa

ngay trong Trung tam de cong nhan lao dong d cac ddn v i san

xuat tdi hoc

Mot so cong ty 100% von nUdc ngoai cung md Idp bo tiic van

hoa Cong nhan di hoc dudc hiidng nguyen lUdng, dUdc tien an ca,

dildc cap sach vd va khong phai lam them ngoai gid de bOi vao thdi

gian nghi lam viec theo hoc cac Idp

+ Cac Idp xoa mu chU, pho cap giao due tieu hoc: 0 mot so'

nganh dang sii dung nhieu lao dong chan tay da to chile cac Idp

xoa mu ehii va pho cap giao due tieu hoc Nganh Cao su (d Phii

Rieng, Dau Tieng ) con phai xoa m u chut cho cong nhan ngUdi

dan toe

2 Hoi Nong d a n Viet N a m vdi mot so h i n h thijfc hoc

tap thifdng x u y e n cho nong d a n

Hoi Nong dan Viet Nam khong to chile cac trifdng Idp rieng

eua Hdi ma chi phoi hdp vdi mpt so' nganh md cac Idp, dong thdi

td chile van dong ndng dan tham gia hoe tai cac Idp do

- Xoa mil chii cho nong dan: Hoi Nong dan d cac xa va huyen

phoi hdp vdi Trung tam giao due thildng xuyen va Trung tam hoc

tap cong dong to chile cac Idp xoa m u chii tai t r u n g tam

Nam hoc 2005 - 2006, xoa m u chii cho 86.125 nong dan

Nam hoc 2006 - 2007, xoa m u chut cho 75.896 nong dan

Nam hoe 2007 - 2008, xoa m u eha cho 34.494 nong dan

- To chiic cac Idp chuyen de ve khoa hoc ky thuat va day

nghe: Cong viec nay diidc Hoi tien h a n h vdi svf hdp tac ciia Tong

cue Day nghe v a Bo Giao due v a Dao tao M o i nam, Hoi to chile

cac Idp chuyen de n g i n han cho hoi vien va nong dan So lUdng nong dan hoc chuyen de kha dong (Nam nao cung c6 khoang 4.000.000 ngUdi hoc chuyen de khoa hoc, ky thuat) < , •

- To chile tap huan de nang cao kien thiic ve khoa hoc va ky thuat cho can bo cac cap eua Hoi Moi nam c6 tren 2.500 can bo ciia Hoi du cac Idp tap huan

Trung Udng Hdi to chile cac Idp day nghe (tap t r u n g chii ye'u vao cac nghe che bien nong, lam, thuy san, tieu t h u cong nghiep, dich v u nong thon) t a i cac tinh Nam 2008, Hoi da to chile hoe nghe cho 159.455 lUdt ngUdi

- Chuyen giad khoa hoc - ky thuat va hoi thao dau bd H i n h

thiie hdc tap nay dUde nong dan tham gia dong dao vi phii hdp vdi dieu kien lao dong va dap ilng nhu eau thiet thilc eua ho

(Nam 2007, c6 36.000 hoi thao dau bd va Idp chuyen giao tien bo khoa hoc; 2.682.760 lUdt ngUdi tham gia Con so'tifdng ling trong nam 2008 la 32.550 Idp, 1.800.000 liidt ngifdi hoc)

- Trung tam khuyen nong: Nhiing trung tam nay thifdng phoi hdp vdi t r u n g t a m giad due thUdng xuyen md cae Idp day nghe va td chile t i i van viec lam Chi rieng 6 thang nam 2008 da day nghe cho 45.500 ngUdi va tif van cho 13.500 ngiidi

3 Hoi P h u n i l Viet N a m - v a v a n de hoc tap thvfcfng

xuyen ciia p h u n\i

De dam bao cho quyen dilde hoc tap ciia Phu nil, Trung Udng Hoi Phu nut Viet Nam da ky mot chUdng trinh hdp tac vdi Bo Giao due va Dao tao (ChUdng t r i n h 6022/CTr-BGDDT-HPNVN) gom nhiing noi dung sau:

- Xoa m u chii;

- Pho cap giao due tieu hoe

Tren ed sd dd Hoi tieu chuan hoa can bo Hoi Phu n i l xa, Phudng va thon, ban

H o i CO n h f l n g to chiJtc hoc tap sau day:

+ Cac 16p xoa m u chiJ cho can bo H o i P h u nut d v i i n g d a n toe

t h i e u so'

+ Phoi hop v6i Bo doi b i e n phong, N g a n h Giao due va m o t

so' n g a n h md 16p xoa m i l chU v a sau xoa m u chiJ cho can bo H o i

ci cd sci ^ >

+ Mci nhijtng 16p pho cap giao due tieu hoc va trung hoc cd sd

D e n d a u t h a n g 10/2008, da c6 19.600 p h u nut hoc xong 16p

sau xoa mil chut, 34.779 p h u nut dUde pho cap giao due t i e u hoe,

68.605 ngUdi dUde pho cap t r u n g hoc cd sd

- M d nhiJng 16p ehuyen de ve gidi, siie khoe s i n h san, d i n h

difdng v.v tai cae t r u n g tarn hoc tap cong dong

- To chiic n h i e u cau lac bo ciia p h u nut G a n day, H o i da

t h a n h eong t r o n g viee t h a n h lap cac cau lac bo "So'ng Khoe"

T r u n g ifdng H o i con c6 t r i f d n g can bo p h u nut T r u n g ifdng

dat t a i H a N o i de l a m n h i e m v u boi dUdng va dao tao can bo cho

p h o n g trao p h u nut

4 Doan Thanh nien cong san Ho Chi Minh va viec to

chufc giao due thifofng xuyen cho thanh nien

D o a n T h a n h n i e n cong san H o C h i M i n h l a m o t doan t h e

c h i n h t r i - xa h o i c6 n h i e u h i n h thiic dao tao, boi difSng cho can bo

doan va t h a n h nien NhiJtng h i n h thiic to chiie c h i n h gom:

- Hoc vien Thanh Thieu nien Viet Nam: Hoc v i e n c6

2 p h a n h i e u (d H a N o i va t h a n h pho' H o C h i M i n h ) Hoc v i e n c6

chile n a n g dao tao dpi n g i i can bo cho D o a n T h a n h n i e n cong san

va D o i T h i e u n i e n T i e n p h o n g H o C h i M i n h T r i n h do dao tao cao

n h a t la T r u n g cap

- Trung tarn gidi thieu va giai quyet viec lam cho

thanh nien: NhiJng t r u n g t a m nay c6 chufc n a n g day nghe, tif

v a n viec l a m , gidi t h i e u viec l a m , i\i v a n nghe n g h i e p

Cac Idp day nghe do T r u n g tam mci chii yeu la ngSn ban

C h i CO nhiing Idp t a i chute va ixl xa m d i keo d a i den 4 hoae 5 nam

- Trifdng Doan, Doi cap tinh: L o a i hinh trUdng nay lam

nhiem v u dao tao, boi dUdng can bo Doan, D o i d cd sd H i e n nay d nhieu tinh khong con c6 trUdng D o a n , D o i nuta

- Cac trung tam hoat dgng thanh thieu nhi: T r o n g cac

trung tam nay c6 C u n g van boa hoac n h a van hoa Chufc nang

c h u yeu cua cac t r u n g tam la to ehiie vui ehdi, day nhae, ve va

mot so' mon k y thuat; ben canh do c6 cac Idp hoc ngoai ngii, tin

hoc hoac nghiep v u cho thanh nien

- Lofp hoc tinh thiidng Nhutng Idp nay thUdng difdc to

chute d thanh pho' 16n (tren dia ban phUdng hoac cae xom ngheo, nhat la cac xom van do ) D o i tUdng chii yeu la tre e m lang thang,

cd nhd hoac c6 hoan canh dac biet

- L&p tap huan: Cac Idp tap huan thUdng d a n h cho nhiJtng

thanh nien, cong nhan va nong d a n hoac can bo k y thuat tre tuoi

M u c tieu chinh la nang cao trinh do k y thuat

- Ldp ch uyen giao cong nghe, ling dung khoa hoc, ky thuat: Nhutng Idp nay thUdng d a n h cho nhiJng thanh nien muo'n

l a m chii nhiing cong nghe m d i trong san xuat, muo'n m d r a cac trang trai, phat trien chan nuoi va trong trot theo ke hoach lap than, lap nghiep

- Cac Idp xoa mil chiJt Cac Idp nay nham vao doi tifdng

dan lao dong ngheo Luc liidng tham gia la sinh vien, hoc sinh tinh nguyen, to chile vao cac thang he ( M i i a he xanh)

5 Cac doanh nghiep xay dvfng trvfofng Idp gan vdi nha may, xi nghiep

H i e n nay, mot so' d o a n h nghiep da c6 sU chia se viec dao tao k y thuat v d i nganh giao due v a nganh lao dong T r o n g nhutng

nam gan day, cac doanh nghiep (chu yeu la cac doanh nghiep Idn)

da to chiic nhiJng h i n h thCfc hoc tap chu yeu nhxi sau:

- Trifdng day nghe: Hien nay c6 nhiing doanh nghiep da

to chiic trUdng day nghe cho ngUdi lao dong Mot so' ddn v i dien

hinh la:

• Lien hiep idp may Viet Nam c6 trUdng Cdng nhan ky

thuat l^p may N i n h Binh va Triidng Cong nhan ky thuat l^p may

VUng Tau (dao tao t r i n h do t r u n g cap nghe)

• Tong Cong ty xay diXng Thuy dien Song Da c6 trUdng Cao

dang nghe d thanh pho'Hoa Binh (dao tao t r i n h do cao ding nghe

phuc vu xay dUng thuy dien va quan ly k i n h te)

• Cong ty CO phan Sinco (thuoc Tong cong ty Thuy dien

Song Da) c6 Triidng Trung cap Ky thuat nghe d huyen Hoai Diic

(Ha Noi), dao tao nghe ngin han va dai han

• Tap doan Than va Khoang sin Viet Nam c6 TrUdng Cong

nhan ky thuat khai thac than va TrUdng Cao dkng nghe (dao tao ky

sU thUc hanh va can bo nghiep vu khai thac than va khoang san)

• Tap doan Dau khi Viet Nam c6 TrUdng Cao d i n g nghe d

Vung Tau (dao tao cong nhan va ky sU khai thac dau khi)

- Cac Idp on ly thuyet, luyen tay nghe, thi thcf gioi

Cac 16p nay do cac cong ty hoac Tong cong ty to chufc Viec to chiic

cac 16p nay la de tham gia cac cuoc t h i cap nganh hoac toan quoc,

qua do nang cao t r i n h do, tay nghe cvia ngUdi lao dong

- Kem cap thcf ire Day la h i n h thCfc dao tao trong doanh

nghiep, nhiing thd c6 tay nghe cao giup dd bang each kem cap thd

mdi dUdc tuyen hoac thd c6 tay nghe thap

- Lien ket dao tao H i n h thilc dao tao la to chOtc Idp hoc do

doanh nghiep ky ket va phoi hdp v6i cac trUdng dai hoc, cao d i n g

hoac trUdng t r u n g cap ky thuat de boi dUdng, nang cao tay nghe,

nang cao t r i n h do cho can bo, nhan vien va cong nhan

- Cac Icfp tap huan ngdn ngay Cac doanh nghiep mb cac

i6p nay v6i muc dich boi dUdng nghiep vu cho can bo quan ly k i n h

te Ket thiic 16p hoc, ngUdi hoc dUdc cap giay chiing nhan hanh ghe (nhu hanh nghe chijfng khoan, ke' toan tong hdp, ke toan

„rUcing, hanh nghe dau thau)

- Cac Idp day van hoa cho cong nhan ThUc chat cua cac

'•p day van hoa la xoa mu chii (cho cong nhan thuoc cac dan toe ieu so) hoac pho cap giao due (cho cong nhan da c6 t r i n h do nhat dinh ve van hoa pho thong, nhung chUa dat t r i n h do b i t buoc theo chuan pho cap tieu hoc, Trung hoc cd sd, Trung hdc phd thong)

- Hoi thi thao dien ky thuat De du hoi t h i , ngUdi lao

dong phai qua giai doan boi dUdng, nhd d6 nang cao t r i n h do nghiep vu, y thiic nghe nghiep

- Phat huy sang kien, cai tien ky thuat H i n h thiic to

chiic la phat dong phong trao t h i dua, boi dUdng kem cap, hoi nghi xet cong nhan sang kien, cai tien ky thuat

V I G I A O D U C C H U Y E N B I E T

Giao due chuyen biet la he thong giao due danh cho tre em (va ngUdi 16n) eo hoan canh dac biet, chu yeu la nhiing cd sd giad

due CO t i n h chat khong chinh quy Nhi3ng thiet che giao due chinh

quy danh cho doi tUdng nay hien rat i t va trong he thong giao due quoc dan truyen thong hau nhU khong noi den he nay

Txi lau, noi den giao due, nuoi dUdng tre c6 hoan canh dac biet, ngUdi ta thUdng nghi den mot boat dong xa hoi c6 tinh chat

nhan dao, t\i thien Trong xa hoi hien dai, giao due chuyen biet dude coi nhU mot phan he, dUdc to chxic tii cap Trung Udng tdi dia

phudng, trong do c6 giao due pho thong va c6 giao due nghe nghiep Khi k h i n g dinh phai xay dUng xa hoi hoc tap, mot xa hoi ai

C l i n g CO cd hdi hoc tap, ai ciing eo quyen hoc tap va lao dong nghe nghiep

ai cung diidc hoc tap suot ddi t h i logic tat yeu la phai dat van de

giao due dac biet cho nhom dan cU yeu the nhat, d i bi lang quen

nhat, de nhay cam nhat Day la doi tUdng "cuoi cung" dUdc hoc

trong mot xa hoi tuyen bo" dang xay dUng xa hoi hoc tap

1 X a c d i n h doi tiiofng c u a giao due c h u y e n biet

Theo thong ke cua Bo lao dong ThUdng binh va Xa hoi, so'

tre em c6 hoan canh dac biet kho khan d niidc ta khoang tren

dudi 2.600.000, gom:

- Tre mo coi khong ndi nildng tiia: 143.000 em;

- Tre khuyet tat: 1.200.000 em, (trong do tat nang: 167.182);

- Tre lang thang (bui ddi): 16000 em;

- Tre lao dong s6ni: 45.000 em;

- Tre nghien ma txiy: 5.500 em;

- Tre hi x a m hai t i n h due: 700 em;

- Tre em cua nhflng gia dinh ngheo kho: 1.200.000 em;

- Tre em hi n h i l m HIV/AIDS: 10.000 em;

Do la chiJa ke den nhiing tre bi nhiem chat doc mau da

cam, tre la nan nhan cua te nan buon ban ngUdi, tre la con nhiing

phu nut lay chong ngUdi nit6c ngoai, nay da bd nhau phai ve nxide

nhUng khong c6 quoc tich Viet Nam, tre em la con nhiing t u nhan

ma ca cha l ^ n me dang trong thdi gian t h i hanh an

2 Nhiing cd sd phap ly v a cd sd c h i n h t r i ciia quyen

diidc hoc tap c u a tre em c6 h o a n c a n h dac biet

Ngay 20/2/1990 "Cong \idc Quyen tre em" cua Lien hiep

Quoc da diidc Viet Nam phe chuan va ngay 5/3/1991 Chu tich Hoi

dong Bo trUdng, dong chi D6 Miidi, da ky vao ban "Tuyen bo cua

Hoi nghi cap cao the gi6i ve tre em""'"

va Cham soc tre em Viet Nam", Nha in Dai hoc Quoc gia, Ha Noi, 1998

t Dieu 28 cua Cong U6c noi den giao due tie u hoc bat buoc

a khong mat tien cho moi ngiidi, md c i a cae hinh thiic giao due Trung hoc (ea pho thong va day nghe) cho moi tre em, thUc hien giao due khong mat tien va trd cap tai chinh k h i can thiet

Dieu 29 ciia Cong u6c nhan manh den siJ phat trien to'i da

an each, tai nang, kha nang the chat va tam than ciia tre, ton trong quyen tii do cd ban da ghi trong Hien chiidng Lien Hdp Quoc Ngay 10/6/2004, t a i thanh pho Salamanca (Tay Ban Nha),

Hoi nghi the gicti ve giao due tre em c6 nhu cau dac biet da ra Tuyen bo'va Cudnglinh hanh dong ve giao due theo nhu cau dac biet T i i tiidng cd ban dUde neu len la:

- Moi tre em deu c6 quyen diidc hoc hanh va diidc tao cd hoi

de dat va duy t r i t r i n h do hoe b miic eo the chap nhan

- Giao due phai diidc thiet ke va chiidng t r i n h giad due phai nhin nhan t i n h da dang ciia cae dae diem va nhu cau dac biet

- Tat ca tre em cd nhu cau giao due dae biet phai diidc den hoc t a i cae trUdng chinh quy

- TrUdng chinh quy theo hu6ng boa nhap la phUdng thiic tot nhat de xoa bo thai do phan biet giiia tre em, xay dUng mot xa hoi cho tat ca moi ngUdi """"

Sau k h i phe chuan Cong u6c quoc te ve quyen tre em, Dang

va Nha nU6c da eo nhiing van kien quan trong nhU:

- 16/8/1991: Ban hanh "Luat Bao ve, cham soc va giao due tre em" va "Luat Pho cap giao due tieu hoe"

- 30/5/1994: Ban b i t h u Trung Udng Dang ra chi t h i 38-CT/

TW ve "Tang eUdng cong tac bao ve, cham soc tre em"

- 7/9/1994: Chinh phu ban hanh Nghi dinh so 118/CP ve to chiie bo may cua Uy ban Bao ve va cham soc tre em Viet Nam

cau dac biet - N X B Chinh tri quoc gia, Ha Noi, 1998