Tìm hiểu về ngôn ngữ và ký hiệu người điếc Việt Nam (Quyển 3): Phần 1

Bộ sách “Ký hiệu của người điếc Việt Nam” nằm trong dự án Giáo dục hòa nhập trẻ khiếm thính tại Việt Nam. Bộ sách gồm có 4 quyển, quyển 3 sau đây gồm có 236 khái niệm với các chủ đề về trường học, đồ dùng học tập, toán học, tổ quốc, nhân dân, phương tiện giao thông,… Sách được chia thành 2 phần ebook, mời các bạn cùng tham khảo phần 1 ebook sau đây để biết thêm nội dung chi tiết.

DỰ ÁN GIAO DUC HOA NHAP TRE KHIEM THINH INCLUSIVE EDUCATION FOR HEARING IMPAIRED CHILDREN,

cm cam

KY HIỆU CUA NGƯỜI ĐIẾC VIỆT NAM SIGNS OF THE DEAF EN VIETNAM

Quyén 3 Book 3

“Tái bản lần thứ hai

Second edition (Tài liệu la hành nội bộ)

Lot nbi dan

Tổ chức Pearl S Buck International Viet Nam (PSBIV) - mot t6 chức phi lợi nhuận và phi chính phủ của Hoa Kỳ - đã và dang thực hiện

dự án “Giáo dục Hoà nhập trẻ Khiếm thính tại Việt Nam” từ năm 1998

do Cơ quan Phát triển Quốc Tế Hoa Kỳ (USAID) tài trợ Dự án nhằm cải thiện và nâng cao chất lượng Giáo dục Hoà nhập trẻ Khiếm thính cũng như các dich vụ phục vụ cho người Điếc tại 6 tỉnh Bắc Ninh, Phú Thọ, Thái Nguyên, Đồng Nai, Đồng Tháp và Long An Một trong những mục tiêu chính của dự án là thu thập và xây dựng hệ thống ngôn ngữ ký hiệu cho người Điếc Việt Nam

'Trong khuôn khổ Dự án, tổ chức Pearl S Buck International - Việt Nam phối hợp với đối tác là Trung tâm Tật học - Viện Khoa học Giáo dục (CSE/NIES) cùng đại điện người Điếc đã thu thập các ký hiệư Chứng cũng như một số ký hiệu các vàng miền Mục đích của việc thu thập này không chỉ giúp cho người điếc có thêm ký hiệu để giao tiếp giữa các vùng miền, mà còn giúp cho người Nghe và các giáo viên có thêm tài liệu học ký hiệu để giao tiếp và dạy trẻ khiếm thính trong lớp hoà nhập được tốt hơn

Bộ sách “Ký hiệu của người Điếc Việt Nam” được hoàn thành gồm 3 quyển với 645 khái niệm thông dụng trong giao tiếp và học tập Cũng trong thời gian này, 4 Câu lạc bộ người Điếc trong các tỉnh dự án

ra đời, đánh đấu một bước ngoat méi trong sự phát triển nền văn hoá và ngôn ngữ ký hiệu của người Điếc Việt Nam

Dự án hy vọng bộ tài liệu đầu tiên về ký hiệu của người Điếc Việt Nam này sẽ là tác nhân thúc đẩy cộng đồng người Điếc Việt Nam tiếp

tục phát triển ngôn ngữ ký hiệu và xây dựng thành công “Từ điển

Dự án xin chan thành cám ơn sự cộng tác và những đóng góp quý

bầu của các nhà khoa học, các nhà chuyên môn, cộng đồng người Điếc, các thầy cô giáo, các em học sinh Khiếm thính đã giúp cho bộ sách ký

hiệu của người Điếc được hoàn thành Dự án xin gửi lời cám ơn đến USAID đã tài trợ cho việc thu thập ký hiệu và hoàn thiện bộ sách, tổ chức International Foundation đã tài trợ cho việc in ấn tài liệu nay

Bộ tài liệu được ra mắt lần đâu chắc không tránh khỏi thiếu sót,

Dự án mong nhận được sự đồng góp ý kiến của người sử dụng để khi tái bản tài liệu được hoàn thiện hơn

CSE/NIES — PSBIV

Dia chi liên hệ: _

‘Trung tam Giáo dục chuyên biệt

'Viện Chiến lược và Chương trình Giáo dục

101 Trần Hưng Đạo, Hà Nội

‘Tho, Thai Nguyen, Dong Nai, Dong Thap and Long An, One of the main project objectives is to collect signs and set up a sign language system for the deaf in Vietnam

Pearl S Buck International Vietnam, within the framework of the project, has cooperated with the Centre for Special Education - National Institute for Educational Science (CSE/NIES), and representa- tives of the deaf to collect Common signs as well as some local signs The purpose of this collection is not only to help the deaf to have more signs to communicate in different regions and localities, but also to help hearing people and teachers have more material to learn sign lan- guage to communicate and teach hearing-impaired children better in the inclusive class

The set of “Signs of the Deaf in Vietnam” books has been com- pleted It consists of three books with 645 common notions in commu- nication and in study Also during this time, four deaf Clubs in the areas covered by the project have been founded, marking a turning point in the development of culture and sign language of the deaf in Vietnam

Tha neniact avnocte that these first sion lanonace materials will be

a factor of enabling the Vietnamese deaf community to continuously develop sign language and build up the “Vietnamese Sign Language

Dictionary” successfully

‘The project expresses sincere thanks for the valuable cooperation and contributions of the scientists, specialists, deaf community, teach- ers, and hearing-impaired students for their help in completing the sign language book for the deaf The project extends thanks to USAID for its funding for the collection of signs and completion of the book, and thanks to International Foundation for funds to publish this book

‘The first time these books are produced, we have done our best to avoid omissions and errors, the project wishes to receive feedback from users, so that it can become even better in the next edition

Research Center for Special Education (CSE)

National Institute for Education Strategy

and Curriculum Development

101 Tran Hung Dao Street, Hanoi

‘Tet: (84 - 4) 9422938

Pearl S Buck International - Vietnam

Room 403, Van Phuc Building

#2, Nui Truc Street, Ba Dinh, Hanoi

Tel: (84-4) 8465401

Fax: (84-4) 8465402

School - Pupil’s belongings

Maths - Numbers - Direction

Fatherland - People

Transportation mean

Mục lục tiếng Việt / Vietnamese indexes

Mục lục tiếng Anh / English indexes

Các đơn vị và cá nhân tham gia tư vấn

và thu thập ký hiệu Chung

Consultants and units involving in process

‘on collection of Common Signs

Các don vi và cá nhân tham gia biên soạn

sách “Ký hiệu của người Điếc Việt Nam”

Consultants and units involving in compiling

on book “Signs of the Deaf in Vietnam”

94 xứ

Những năm gắn đây, trẻ khuyết tật ngày càng được xã hội quan tâm nhiều hơn, đặc biệt trẻ khiếm thính ngày nay có cơ hội học tập và phát triển theo các hình thức giáo dục đa dạng, đặc biệt là giáo dục hòa nhập Cũng từ thực tiễn đó đã nảy sinh nhu cầu bức xúc: cần có một tài liệu ngôn ngữ ký hiệu sát hợp với hệ thống khái niệm của học sinh phổ thông, trước hết là ở tiểu học (bậc học nền tảng); giúp cho trẻ khiếm thính theo học hòa nhập, tiếp thu tri thức một cách dễ dàng hơn; đồng thời tạo thuận lợi cho giáo viên, trẻ nghe, các bậc cha mẹ và những người có liên quan giao tiếp được với những trẻ khiếm thính này

"Từ thực tế này, một số dự án của các tổ chức phi chính phủ Quốc

tế đã chú trọng đến vấn đẻ giúp người Điếc thu thập và xảy dựng hệ

thống ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam Trước kia, cử chỉ điệu bộ và ký hiệu của người điếc ở Việt Nam chỉ phát triển mạnh ở một số nơi như Hà Nội, Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm Điếc Thuận An tỉnh Bình Dương Những cử chỉ và ký hiệu này thường là các cử chỉ tự nhiên, bột phát hoặc sao chép của nước ngoài và chưa có ai hệ thống lại Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn trên, các đại diện cộng đồng người Điếc Việt Nam đã được tập hợp để cùng nhau thể hiện, thu thập các ký hiệu biểu đạt các khái niệm cơ bản trong chương trình tiểu học và những từ ngữ thông dụng dưới sự tổ chức, hướng dẫn của Trung tam Tat học - Viện Khoa học Giáo dục

Năm 1997, với sự tài trợ của Tổ chức Cứu trợ trẻ em Thuy Điển (Rađđa Bamen), Trung tâm Tật học - Viện Khoa học Giáo dục đã tiến hành thu thập được 634 khái niệm được trình bày trong sách “Ký hiệu - Ngôn ngữ cử chỉ điệu bộ của người Điếc Việt Nam” Tài liệu này đã được

gidly chimg nhan véi ma số 99-52-115/KQ ngày 25 tháng 6 nam 1999, Nam 1999, dy én *Giáo dục Hoà nhập trẻ Khiếm thính tại Việt Nam” của tổ chức Pearl S Buck International - Việt Nam được thực hiện, cùng đối tác là Trung tâm Tật học - Viện Khoa học Giáo dục, dự

án tiếp tục thu thập các cử chỉ điệu bộ và ký hiệu của người Điếc Việt Nam Dai diện cộng đồng người Điếc các vùng miền sóm 18 đơn vị

tham gia quá trình thu thập ký hiệu này

Giai đoạn 1L - 1298 - 2001: Thu thập ký hiệu Chung

Thu thập ky hiệu Chương nhằm mục đích giúp cho học sinh khiếm thính, gia đình trẻ và giáo viên trong trường Tiểu học có tài liệu tham khảo, học thêm ký hiệu để thuận lợi hơn trong quá trình giao tiếp và học tập Trong quá trình thu thập ký hiệu Chung, những người Điếc đã cùng nhau thảo luận vã đồng ý xem những ký hiệu đã thu thập được như là ký hiệu quốc gia Người sử dụng có quyền lựa chọn những ký hiệu mà họ muốn học

Du dn da thu thap được 1314 ký hiệu và sử dụng 413 ký hiệu trong tài liệu của Radda Bamen, tổng số 1757 ký hiệu này được phân bổ thành 4 tập như sau:

~_ Tập 1, gồm 443 khái niệm thông dụng trong giao tiếp hàng ngày

và tương đương với các khái niệm trong các môn học của lớp 1

~ Tap 2, gồm 341 khái niệm trong môn Tiếng Việt lớp 2 và 3

~ Tập 3, gồm 480 khái niệm trong món Tiếng Việt lớp 4 và lớp 5

- Tap 4, gém 493 khdi niệm trong môn Tự nhiên Xã hội bậc Tiểu học

Giải đoạn 2 - 2002 - 2003: Thu thập ký hiệu địa phương

Can cứ vào báo cáo đánh giá dự án giữa kỳ tháng 12 năm 2001, tham khảo ý kiến của cộng đồng người Điếc, các chuyên gia Quốc tế về ngôn ngữ ký hiệu, tham khảo tài liệu của Liên đoàn Người Điếc Thế giới;

những ký hiệu địa phương này do đại diện người Điếc các tỉnh thành tự

tổ chức và thảo luận, thống nhất sử dụng trong địa phương của họ

Để giúp cho người Điếc các vùng miễn cũng như người Nghe có

cơ hội lựa chọn những ký hiệu mà mình muốn học, Dự án đã xây dựng một bộ sách mới về “Ký hiệu của người Điếc Việt Nam”, trong đó thì lại các ký hiệu của 3 tình thành trên và ký hiệu Chưng Bộ sách gồm những khái niệm thông thường trong các chủ để gần gũi với cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày để giúp người Nghe và người Điếc giao tiếp và học tập được dễ dàng hơn

Bộ tài liệu gồm 3 quyển với 645 khái niệm đã được thu thập trong

4 tập sách ký hiệu của giai đoạn 1 Mhững ký hiệu Chung do cộng đồng người Điếc và 18 đơn vị thu thập không liên quan dén việc chon một trong ba ký hiệu của Ha Noi, Hai Phòng hay thành phố Hồ Chí Minh; do đó có những ký hiệu Chung hoàn toàn khác so với ký hiệu của Hà Nội, Hải Phòng hay thành phổ Hồ Chí Minh

= Quyén 1:Gồm 191 khái niệm với các chủ đề: 1) Các ký hiệu thông dụng, 2) Từ để hỏi 3) Gia đình - Họ hàng 4) Nhà cửa - Đồ ding 5)

dang học tập 2) Toán học (Số - Kích thước - Hướng) 3) Tổ quốc - 'Nhân dân 4) Phương tiện giao thông 5) Quân đội 6) Nông nghiệp -

Công nghiệp 7) Thể thao văn nghệ

Origin

In recent years, children with disabilities have more and more con-

cern from society, especially hearing-impaired children They are now afforded the opportunity to learn and develop using diversified educa-

tion models, especially in inclusive education As a result of this type

of education, there is an urgent need for sign language materials that

are appropriate with the notion system of formal school pupils, starting with the primary level (basic education level) The goal is to help hear- ing-impaired children enroll in inclusive education, to acquire knowl- edge easier and, at the same time, to enable teachers, hearing children, parents and concerned people to be able to communicate with these

hearing-impaired children

Based on this reality and for practical reasons, some of the INGO’s

projects have been focusing on helping deaf people collect and formu-

late the sign language system in Vietnam As in the past, gestures and

signs of the deaf in Vietnam have developed the best in such places as Hanoi, Haiphong, Hochiminh City, Thuan An Deaf Centre of

Binhduong province etc These gestures and signs are often natural,

‘spontaneous or imported from overseas and have not been systematized yet In order to meet with the aforementioned practical need, the repre- sentatives of the deaf community in Vietnam have gathered to jointly

agree on the signs to express basic notions in the primary education

curriculum and the popular words and phrases under the organization

and instruction of the Centre for Special Education - National Institute for Educational Science

In 1997, with funding from Save Children Sweden (Radda

Educational Science completed the collection of 634 notions displayed

in the “Gestures and Sign Language of the Deaf in Vietnam” book This

document has been approved and accepted by the Ministry of Science,

‘Technology and Environment as a scientific subject and granted with the certificate code number 99-52-115/KQ dated on June 25th, 1999

In 1999, the “Inclusive Education For Hearing Impaired Children

in Vietnam” project of Pearl S Buck Intemational Vietnam implement-

ed in cooperation with the Centre for Special Education - National Institute for Educational Science, continues to collect gestures and signs

of the deaf in Vietnam The representatives of the deaf community are from areas including 18 units that are involved in this collection process Stage 1 = 1998 = 2001: Collection of Common Sign

‘The collection of Common Sign is aimed at helping hearing- impaired pupils, their families and teachers in primary schools have reference documents to learn more signs to become more comfortable during communication and studying During the collection of Common signs the deaf have jointly discussed and agreed to consider the col- lected signs as the national signs The users have the right to select the signs they wish to learn

The Project has collected 1314 signs and used 443 signs from the Radda Barnen document A total of 1757 signs are arranged in four

volumes as follows:

= Volume 1 includes 443 popular notions in daily communication and is equal to notions in the subjects of grade 1

= Volume 2 includes 341 notions in Vietnamese in grades 2 and 3

= Volume 3 includes 480 notions in Vietnamese in grades 4 and 5

= Volume 4 includes 493 notions in Society -Nature at the primary level

Stage 2 - 2002 - 2003: Collection of local signs

tion with members of the deaf community, international specialists in sign language, and documents of the World Deaf Federation, the proj- ect has helped some Deaf associations collect local signs from Hanoi, Haiphong and Hochiminh City The collection process of these local signs has been organized and discussed by the Deaf from provinces and cities that have agreed to use them in their localities

In order to help the deaf as well as hearing people have the oppor- tunity to select the signs they wish to leam, the project has developed anew set of “Signs of the Deaf in Vietnam” books, in which the signs

of three aforementioned cities and the Common Signs have been recorded The set of books comprises popular notions in topics related

to daily life to help the hearing and deaf people communicate and study more effectively

‘This book set comprises three volumes with 645 notions that have been selected from the four sign books, which were done in stage 1 The Common signs collected by the deaf community and 18 units do not relate to the selection of one of three signs for Hanoi, Haiphong

or Hochiminh City Therefore, some Common Signs are completely different from the signs from Hanoi, Haiphong or Hochiminh City

~ Volume 1: inchudes 191 notions with such topics as: 1) Signs in common use 2) Asking words 3) Family - Relatives 4) Houses - Furniture 5) Kitchenware,

- Volume 2: includes 218 words with such topics as: 1) Calendar - Holidays 2) Weather - Seasons 3) Color 4) Plants - Flower, 5) Fruit - Smell - Taste 6) Food - Vegetable 7) Body - Health 8) Animal - Parts,

- Volume 3: includes 236 notions with such topics as: 1) School - Learning apparatus 2) Math (Number - Size - Direction) 3) Fatherland

~ People 4) Transport mean 5) Military 6) Agriculture - Industry 7)

na din ait dung sdch

1 Khái niệm và ký hiệu:

~ Mỗi trang thể hiện một khái niệm gồm có 4 ký hiệu của Hà Nội,

Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh và ký hiệu Chung

= Mỗi ký hiệu có hình vẽ chính trong ô lớn, bên cạnh đó có những ô nhỏ để miều tả rõ hơn vị trí của bàn tay hoặc ngón tay, có những lời giải thích khi cần thiết

~_ Mỗi khái niệm được ghi số thứ tự cùng hai ngôn ngữ tiếng Việt và

tiếng Anh

~_ Mỗi khái niệm chỉ mang một nghĩa nhất định theo chủ để mà tại thời điểm thu thập ký hiệu cộng đồng người Điếc đã đưa ra Ví dụ:

“Chin” trong Toán là số chín, không liên quan tới “thức ăn chín” hoặc

“trái cây chín” Hoặc "Vàng” trong chủ để màu sắc là màu vàng chứ không có nghĩa là vàng bạc Khi cần thiết, bên cạnh từ sẽ có them phần huni ý trong ngoặc đơn, ví dụ: Vải (quả) hoặc Là/ủi (quần áo) Những từ cùng nghĩa hoặc gần nghĩa có cùng một ký hiệu được xếp cạnh nhau,

ví dụ: Nghĩ/Suy nghĩ hoặc Ngày kia/Ngày mốt (tiếng Việt), ví dụ: Class/Grade (tiếng Anh)

~_ Một số ký hiệu thể hiện cả danh từ và động từ Ví dụ: Xe đạp - Di

xe đạp

= Sau một số chủ để, phần minh họa câu bằng ký hiệu được Chí hội

người Điếc Hà Nội và Chi hội người Khiếm thính thành phố Hồ Chí Minh thể hiện như là những ví dụ tham khảo cho bạn đọc

ban tay, vị trí bàn tay sơ với cơ thể người , hướng của bàn tay, chuyển

động của bàn tay và ngón tay, biểu hiện của nét mặt và cơ thể,

3 Quy ước chiều mũi tên_

~_ Mãi tên chỉ hướng chuyển động của bàn tay và ngón tay

- Độ dài mũi tên chỉ độ dài tương ứng của chuyển động

- Mũi tên chỉ số lần chuyển động

~_ Mũi tên chỉ chuyển động từ điểm này đến điểm khác

~ _ Mũi tên xác định một bàn tay chuyển động; hai bàn tay chuyển động khác hướng hay cùng hướng

$ _ Trước khi học ký hiệu các bạn nên nghiên cứu kỹ các quy ước này

là tương đối để giúp bạn học dễ liên tưởng đến ký hiệu cẩn tra cứu + Hail: Van dé từ loại trong Tiếng Việt vẫn đang còn nhiều ý kiến với quan điểm khác nhau Vì vậy chúng tôi không đưa chú thích từ loại vào trong sách này Tuy nhiên, qua phần sắp xếp các chủ đề và thể hiện các ký hiệu, hy vọng bạn học sẽ hiểu được cách sử dụng ký hiệu trong ngữ cảnh thích hợp

~_ Ba là: Việc chuyển sang tiếng Anh những từ đặc thù của Việt Nam

như tên các động thực vật, hoa quả, trạng thái tình cảm mà chỉ ở Việt Nam mới có; nhóm dịch chúng tôi cũng đã hết sức cố gắng nhưng không thể tránh khỏi thiếu sót Mong nhận được sự góp ý của bạn học

Book tnstrarctions

L Qutline of the signs

= Bach page displays one notion, including four signs from Hanoi, Haiphong, Hochiminh City and Common sign

_ Bach sign contains the main figure in the big box, the small lives

next to them describe more clearly the position of the hand or lingers:

explanation is provided, where necessary

Each notion has been numbered and provided in Vietnamese and

English

_ Bach notion has taken just one specific meaning according to its

topic and at the moment the signs had been collected E.g “Chin” in math is number 9 that does not relate to “cooked food” or “ripened fruit”, Or “gold” in the topic of color means something yellow; it does

not mean gold or silver When necessary, there is a remark next 10 the

word, e.g, Vai (fruit) or iron (clothes) Some synonyms that present the

same sign are put next to together, ©-§- Ngày kia/Ngay mai (for

Vietnamese) of class/grade (for English)

_ Some signs express both the noun and the verb E.g bicycle - rid-

_ After some topics, sentence illustration by signs has been prepared

by the Hanoi Deaf ‘Association and the Hochiminh Hearing-Impaired' Association as examples for the reader`s reference

- — Each notion has been đescribed using five characteristics

direction of the hand, movement of the hand and the finger, and expres-

sion of the face and the body,

~ The arrow shows the moving direction of the hands and fingers,

~ The length of the arrow shows the equivalent length of the movement,

- The arrow shows the number of times of the movement

~ The arrow shows the movement from this point to another point

- _ The arrow defines one hand moving, two hands moving in differ- ent directions or in the same direction,

1 Before leaming the signs, you should study these agreements thoroughly

4 Indexex

+ Indexes in Vietnamese and English

= Disadvantages in producing these books:

~ The first is: quantities of signs collected from localities ate still limited due to limited time and financial resource The quantity of notions usable for communication is still insufficient

~ The second is: thete still exist various opinions and viewpoints regarding issues of parts of speech in the Vietnamese language

‘Therefore, we do not include remark about parts of speech in this book However, with regards to the arrangement of topics and illustration of signs, it is hoped that learners can understand how to use signs in an

‘appropriate context

~ The third is: the translation of specific words in Vietnamese such

as the name of an animal, plant, fruit, emotion etc into English that just exist in Vietnamese; we, the translators, have made every effort to avoid mistakes We wish to receive the reader's recommendation and

QUY U6c CHIEU MUI TEN

B - Chuyển động sang hai bên, một lượi

.© - Chuyển động sang hai bên, lập lại nhiều lần

<—_—, ~ Độ dài của mũi tên chỉ độ dài tương ~ Chuyển động sang hai bên, có độ mng | "ine?

đối của chuyển động

QUY UGC CHIEU MŨI TÊN

Ð Z6 |A - Chuyển động theo một chiều XD (Z6; |B - Chuyển động hai lần trở lận ã

c C - Chuyén dong 06 48 rung 2v

~ Mũi tên chỉ chuyển động từ điểm

ARROW DIRECTION

LO Qa

‘A - Movement in accordance with arrow direction, two times

B - Movement to two sides, one time

CC ~ Movement to two sides, repeated time

‘A = Two hands are close together and

‘move together in accordance with arrow direction

B - Movement in many times

A - From outside to inside

B - From inside to outside

A ~ Fromoutsidetoinsite, hen tom inside to outside

B - From inside to outside, then from outside toinside

>)

(<«—) = Movement to two sides, with vibration

~ The length of arrow shows, Comparative length of movement

ARROW DIRECTION

‘The wrist or hand plays as foundation, just move hand or fingers

‘A - Movement in one directions

B - Movement in two limes or more

C - Movement with vibration

~ The arrow shows movement this to another point from

~ The figure shows relative distance

of the moving steps

Moving the fingers up and down in alternative manner,

‘A - Showing movement and the ring finger of the forefinger

B - Moving of all four or five fingers

‘A = Moving one time

B = Moving two times

The hand, currently in closed position, opens fingers out in arrow direction,

‘A = Moving one time,

B - Moving two times

‘The fingers open up and close in

D

| TRƯỜNG HỌC - ĐỒ DUNG HOC SINH * SCHOOL - PUPIL'S BELONGINGS

}

5 Chéo ¢6/Solute the flag

6 Giờ rơ chơl/Breok

7 Ten lường/Affer school

8 Nghi hoc/Be absent from school

9 Nahi hé/Have summer holidays