an toàn môi trường và công nghiệp. Chủ đề 5S phòng thí nghiệm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI KHOA CƠ KHÍ ─────── ─────── TIỂU LUẬN HỌC PHẦN AN TOÀN VÀ MÔI TRƯỜNG CÔNG NGHIỆP ĐỀ TÀI PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN 5S TẠI PHÒNG HỌC ĐỂ ĐẢM BẢO AN TOÀN VÀ NÂNG CAO NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG GIẢNG VIÊN LÊ THỊ PHƯƠNG THANH HỌC VIÊN NGUYỄN THÀNH TRUNG LỚP – KHÓA CODT4 – K15 Hà Nội, tháng 11 năm 2021 MỤC LỤC MỤC LỤC 2 DANH MỤC HÌNH ẢNH 3 MỞ ĐẦU 4 CHƯƠNG 1 5 TỔNG QUAN VỀ 5S 5  Khái niệm 5S 5 1 Seiri ( Sàng lọc) 5 2 Seiton (Sắp xếp) 6 3 Seiso (Sạch sẽ) 7 4 Seiketsu (Săn sóc) 8.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

KHOA: CƠ KHÍ

─────── * ───────

TIỂU LUẬN

HỌC PHẦN: AN TOÀN VÀ MÔI TRƯỜNG CÔNG NGHIỆP

ĐỀ TÀI: PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN 5S TẠI PHÒNG HỌC ĐỂ

ĐẢM BẢO AN TOÀN VÀ NÂNG CAO NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG

Hà Nội, tháng 11 năm 2021

MỤC LỤC

DANH MỤC HÌNH ẢNH

MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu hơn vào hệ thống kinh tế thế giới, các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đang trở thành một bộ phận không nhỏ thúc đẩy quá trình phát triển của nền kinh tế đất nước Chiến lược hỗ trợ cho sự phát triển, các chuẩn đầu ra, các mô hình quản trị tác nghiệp, nhân sự, tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa được xây dựng và triển khai theo hướng giúp các doanh nghiệp phát triển bền vững và chủ động hội nhập quốc tế, đáp ứng được các nhu cầu đỏi hỏi của khách hàng và cổ đông trong và ngoài nước, đồng thời thỏa mãn các nhu cầu phát triển bền vững của cộng đồng và hệ thống môi trường quốc gia và quốc tế

Cuộc khủng khoảng kinh tế tại Việt Nam từ 2008 đến nay đã chỉ ra điểm yếu cơ bản của kinh tế Việt Nam là sức sản xuất, năng lực quản lý điều hành còn rất kém, đặc biệt là năng lực điều hành quản lý của các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt nam còn kém Hệ quả là đóng góp nói chung và giá trị giá tăng của các doanh nghiệp SMEs vào nền kinh tế quốc dân còn thấp, đặc biệt các ngành sản xuất thiếu mô hình tích kiệm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động Áp dụng mô hình 5S vào quá trình sản xuất

đã được các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên trên thế giới, đặc biệt là Nhật Bản đã được

áp dụng rất hiệu quả

Các doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ nói riêng phải phát triển hài hòa, tăng trưởng cao về năng suất, chất lượng, và hiệu quả đồng thời bảo về được môi trường sinh thái Muốn được như vậy, cần phải có một giải pháp tổng thể về phát triển cá doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ tầm cỡ quốc gia, trong đó đặc biệt là xây dựng các chuẩn, các cơ chế chính sách, mô hình quản trị phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế Trong các mô hình này, áp dụng 5S là mô hình tốn ít chi phí và đem lại hiệu quả kinh

tế cao, đồng thời sẽ góp phần vào việc bảo vệ môi trường Thông qua việc áp dụng 5S, chi phí sản xuất sẽ giảm, từ đó tăng được lợi nhuận cho doanh nghiệp

CHƯƠNG 1:

TỔNG QUAN VỀ 5S

 Khái niệm 5S

5S bắt nguồn từ 5 từ tiếng Nhật bắt đầu với chữ “S”: Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu và Shitsuke Trong tiếng Việt, 5S bao gồm: Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc và Sẵn sàng

1 Seiri ( Sàng lọc)

Là xem xét, phân loại, chọn lựa và loại bỏ những thứ không cần thiết tại nơi làm việc Nên dán nhãn “đỏ” vào những dụng cụ, thiết bị và vật liệu cần thiết giữ lại

Hình 0.1: Sàng lọc – SEIRI theo 5S

Với hoạt động trong Seiri, mọi thứ sẽ được phân loại một cách khoa học, từ đó có thể giảm thiểu lãng phí từ việc tìm kiếm và di chuyển, đồng thời tạo nên môi trường làm việc an toàn hơn

2 Seiton (Sắp xếp)

Là bố trí, sắp đặt mọi thứ ngăn nắp theo trật tự hợp lý để dễ dàng, nhanh chóng cho việc sử dụng, giảm thiểu thời gian tìm kiếm, loại bỏ những hành động dư thừa gây lãng phí thời gian

Hình 0.2: Sắp xếp – SEITON theo 5S

Một điểm cần chú ý khi thực hiện Seiton là các vật dụng nên được đánh số hoặc dán nhãn tên giúp mọi người trong công ty có thể dễ dàng nhận biết và tìm kiếm Với các hoạt động trong Seiton, môi trường làm việc sẽ trở nên thuận tiện, gọn gàng và thông thoáng hơn, khuyến khích tinh thần làm việc của nhân viên trong công

ty

3 Seiso (Sạch sẽ)

Thường xuyên vệ sinh, giữ gìn nơi làm việc sạch sẽ thông qua việc tổ chức vệ sinh tổng thể và tổ chức vệ sinh hàng ngày máy móc vật dụng và khu làm việc S3 hướng tới cải thiện môi trường làm việc, giảm thiểu rủi ro, tai nạn đồng thời nâng cao tính chính xác của máy móc thiết bị (do ảnh hưởng của bụi bẩn)

Hình 0.3: Sạch sẽ - SEISO theo nguyên tắc 5S

Sau khi áp dụng được 3 chữ S đầu tiên, doanh nghiệp sẽ đạt được những kết quả đáng ngạc nhiên, góp phần nâng cao năng suất cũng như lợi nhuận cho doanh nghiệp

4 Seiketsu (Săn sóc)

Là duy trì thường xuyên những việc đã làm, cải tiến liên tục nơi làm việc để đạt được hiệu quả cao hơn là điều rất quan trọng và cần thiết

Bằng việc phát triển Seiketsu, các hoạt động 3S sẽ được cải tiến dần dựa theo các tiêu chuẩn đặt ra và tiến tới hoàn thiện 5S trong doanh nghiệp

5 Shitsuke (Sẵn Sàng)

Giáo dục mọi người có ý thức, tạo thói quen tự giác tuân thủ nghiêm ngặt các qui định tại nơi làm việc Hãy biến mọi việc làm tốt đẹp trở thành thói quen, niêm yết kết quả đánh giá 5S

Trong nội dung Shitsuke, việc đào tạo về Shitsuke là điểm quan trọng nhất, giúp các hoạt động 5S được duy trì và phát triển đến mức cao nhất, từ đó góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm Mục tiêu của việc thực hiện 5S không chỉ là đảm bảo nơi làm việc sạch sẽ ngăn nắp mà còn cắt giảm sự lãng phí trong doanh nghiệp, vì vậy phần tiếp theo sẽ đưa ra định nghĩa về các hoạt động tạo ra giá trị 12 và các hoạt động không tạo ra giá trị và các loại lãng phí nhằm giúp các DN định hình về thế nào là lãng phí

CHƯƠNG 2:

CÁC YÊU CẦU VỀ PHÒNG HỌC

1 Hệ thống thông gió phòng học

Hệ thống thông gió nhân

tạo quạt trần, quạt thông gió trên

cao đảm bảo lưu thông không

đa là 0,1%

Hình 0.7: Quạt thông gió âm trần

2 Hệ thống ánh sáng phòng học

Tiêu chuẩn ánh sáng với phòng học thông thường là 100 lux, ngoài ra một số phòng học đặc biệt thì độ sáng tối thiểu là 300 lux

3 Hệ thống cách âm phòng học

Đảm bảo sự yên tĩnh và tiếng ồn không vượt quá 50 dexiben

4 Thiết bị học đường

Các thiết bị: bàn ghế, bảng, máy chiếu,… Phải được sắp xếp và bố trí hợp lí, gọn gàng, phải vệ sinh an toàn sạch sẽ trước khi sử dụng

5 Vệ sinh và sắp xếp gọn gàng hợp lí phòng học

Công tác vệ sinh lớp học phải được thực hiện thường xuyên, đảm bảo vệ sinh lớp học sạch sẽ

Tại tất cả các vị trí trong lớp học được rà soát để bố trí công năng phù hợp nhất nhưng đều dễ nhận biết, dễ lấy, dễ cất giữ để cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên duy trì

6 Lắp đặt aptomat, cầu dao cho hệ thống điện

Chức năng của aptomat và cầu dao chính là ngắt mạch điện khi hệ thống bị sụt áp, quá tải, biện pháp phòng chống cháy nổ này sẽ giúp hạn chế tối đa những nguy cơ tiềm ẩn về chạm chập, cháy nổ điện

7 Trang bị bình chữa cháy, hệ thống cảnh báo

CHƯƠNG 3:

Các bước thực hiện 5S của những thiết bị tại phòng học

1 Thực hiện Seiri

Trong bước Sàng lọc, cần thực hiện các nội dung chính sau:

- Lập tiêu chuẩn loại bỏ những vật dụng không cần thiết

- Sàng lọc sơ bộ để loại bỏ những thứ không cần thiết sau ngày tổng vệ sinh

- Xác định và phân loại những thứ không cần thiết và loại bỏ chúng

Đánh giá lại những vật dụng không dùng nữa nhưng vẫn còn giá trị Những vật dụng này nên được dán thẻ đỏ để dễ phân biệt và theo dõi Thực hiện công tác sàng lọc cùng với phong trào tổng vệ sinh 2 lần trong năm nhằm loại bỏ triệt để các vật dụng không cần thiết, tránh lãng phí

2 Thực hiện Seiton

Các nguyên tắc về Seiton bao gồm:

- Tuân thủ phương pháp vào trước ra trước (FIFO) để lưu kho các vật dụng

- Mỗi đồ vật được bố trí một chỗ riêng

- Tất cả vật dụng và vị trí của chúng cần được thể hiện bằng cách ghi nhãn có hệ thống

- Đặt các đồ vật sao cho dễ dàng nhìn thấy, tiết kiệm thời gian tìm kiếm

- Sắp xếp các vật dụng sao cho có thể xử lý, vận chuyển dễ dàng

Đối với các công cụ, thiết bị văn phòng phẩm, chúng ta nên bố trí hợp lý, phù hợp với tần suất sử dụng để tiết kiệm thời gian di chuyển, lấy trả Các vật dụng thường xuyên sử dụng nên để gần nơi làm việc nhất, các vật ít dùng tới thì có thể để xa hơn và những thứ không cần dùng tới nhưng phải lưu giữ thì cất vào kho riêng và có dấu hiệu nhận biết

3 Tiến hành Seiso

Các công việc chủ yếu trong Seiso là:

- Phân chia khu vực và trách nhiệm Ban chỉ đạo sẽ phân công trách nhiệm ai làm

gì và ở khu vực nào dựa vào vị trí làm việc của mỗi người, bộ phận, thiết lập bản đồ khu vực và bảng kiểm tra 5S để kiểm soát việc dọn vệ sinh thuận tiện

- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ vệ sinh

- Tiến hành thực hiện vệ sinh Trước khi làm vệ sinh, chúng ta cần xác định phương hướng làm vệ sinh nhằm tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả của hoạt động này Khi thực hiện vệ sinh, chúng ta nên nhớ nguyên tắc: “Vệ sinh là Kiểm tra”

- Tiến hành cải tiến vệ sinh Luôn chú ý cải tiến sẽ giúp chúng ta giảm thời gian

vệ sinh, dễ dàng vệ sinh những vị trí khó làm vệ sinh, ngăn ngừa tối đa các nguồn bẩn

- Đề ra các quy định, khẩu hiệu trong việc giữ gìn vệ sinh.Một khẩu hiệu phổ biến trong các doanh nghiệp là ‘5 phút làm 5S mỗi ngày” sẽ giúp các hoạt động 5S được duy trì hàng ngày

4 Thực hiện Seiketsu

Để duy trì và nâng cao 5S, trường học có thể sử dụng một số phương pháp hữu ích sau:

Thứ nhất, ban lãnh đạo đánh giá về các hoạt động 5S Khi thực hiện, ban lãnh đạo cần phải cam kết và đánh giá thường xuyên các hoạt động 5S

Thứ hai, tổ chức thi đua giữa các lớp học trong trường

Thứ ba, tạo ra phong trào thi đua giữa các trường về 5S

5 Thực hiện Shitsuke

Tiến hành Shitsuke chính là tạo ra thói quen, nâng cao ý thức tự giác của học sinh, giáo viên trong việc thực hiện 3S Khi thực hiện 3S thường xuyên, làm 3S dần trở thành một phần không thể thiếu Mục tiêu cuối cùng của Shitsuke hay của cả 5S chính là đưa triết lý 5S vào trong văn hóa học đường, từ đó nâng cao hình ảnh của trường học, tạo môi trường học tập lành mạnh

KẾT LUẬN

5S là một phương pháp mang lại hiệu quả cao với chi phí thấp lại đơn giản Hiểu

rõ đươc định nghĩa về 5S cũng như xác định được các loại lãng phí là cơ sở lý luận quan trọng cho các trường học bước đầu triển khai áp dụng 5S Hiện nay 5S phổ biến tại rất nhiều quốc gia trên thế giới và được học giả rất nhiều nước quan tâm Các nước

có nền giáo dục phát triển như Nhật, Mỹ, Úc và nhiều nước khác đã và đang áp dụng phương pháp hiệu quả này nhằm loại bỏ lãng phí, nâng cao hiệu quả học tập

Trên thế giới, 5S không còn là một đề tài mới, tuy nhiên ở Việt Nam, số lượng tài liệu, nghiên cứu bằng tiếng Việt về cả lý thuyết cũng như xem xép được thực trạng trong nước là chưa nhiều Tại Việt Nam, 5S mới chỉ dừng ở mức giới thiệu và được áp dụng tại một số ít các doanh nghiệp, do đó bài nghiên cứu này cố gắng trình bày khái quát nhất tổng quan lý thuyết về 5S

Tóm lại, thực hành 5S giúp xây dựng được môi trường học tập làm việc sạch sẽ, ngăn nắp, đảm bảo an toàn trong học đường, khuyến khích phát huy sáng tạo trong sinh viên và phát triển kỷ luật và văn hóa Giáo Dục Ðối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, các nhà máy xí nghiệp thì lợi ích này còn có thể được nhận biết thông qua mô hình PQCDSM:

- Nâng cao năng suất (P - Productivity)

- Cải tiến chất lượng sản phẩm (Q - Quality)

- Cắt giảm chi phí (C - Cost)

- Giao hàng đúng hẹn (D - Delivery)

- Đảm bảo an toàn trong công việc (S - Safety)

- Nâng cao ý thức, kỷ luật cho nhân viên (M - Morale)