Hoàn thiện công tác thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu tư tại sở giao dịch BIDV

Tài liệu tham khảo tài chính ngân hàng Hoàn thiện công tác thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu tư tại sở giao dịch BIDV

là sự phát triển kinh tế nói riêng của tất cả các nớc trên thế giới Việt nam làmột Quốc gia đang phát triển vì vậy nhu cầu đầu t là rất lớn và rất khẩn thiết Hoạt động đầu t có thể giúp giải quyết công ăn việc làm cho ngời lao

động, thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế, đồng thời thực hiện tốt chính sáchkích cầu của chính phủ Khi đầu t vào bất kỳ một lĩnh vực nào chủ đầu t đều kỳvọng thu về một kết quả có lợi trong tơng lai Một vấn đề quan trọng đặt ratrong công tác hoạt động đầu t, đó là đầu t vào đâu, phơng thức đầu t nh thế nào

để có thể đạt đợc hiệu quả cao nhất từ dự án Công tác thẩm định sẽ giải quyếtvấn đề đó

Song song với hoạt động đầu t, công tác thẩm định tồn tại nh một côngviệc độc lập, bổ trợ và giúp cho việc đầu t đợc đúng hớng và mang lại hiệu quả Trớc đây trong ‘‘nền kinh tế đóng’’ công tác thẩm định bị lãng quên, từnăm 1986-Việt Nam mở cửa nền kinh tế- công tác thẩm định dần đợc coi trọng

và đã phát huy đợc vai trò quan trọng của nó.Việc áp dụng thẩm định vào hoạt

động cho vay ở các Ngân Hàng Thơng mại không giống nhau đặc biệt là tronghoạt động cho vay trung và dài hạn Trong thời gian qua, hiệu quả của hoạt

động cho vay cha cao, nợ quá hạn còn nhiều, tập trung vào doanh nghiệp quốcdoanh Thẩm định ngoài mục tiêu đánh giá tính hiệu quả và tính khả thi của dự

án, nó còn ảnh hởng đến sự an toàn trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng

Từ vai trò quan trọng đó, việc nâng cao hiệu quả của công tác thẩm địnhtài chính dự án đầu t là rất thiết yếu.Công tác thẩm định tài chính dự án đầu t sẽgiúp nâng cao hiệu quả của vốn vay, giảm rủi ro cho hoạt động của Ngân Hàng,góp phần thúc đẩy quá trình đầu t và thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế Đấtnớc

Trong quá trính thực tập tại Sở Giao Dịch I – Ngân Hàng Đầu T và PhátTriển Việt Nam Em thấy công tác thẩm định đã dần đợc quan tâm nhng làm thếnào để công tác thẩm định phát huy đựơc hiệu quả đồng thời nâng cao đợc chấtlợng trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thì đó không phải là một việc đơngiản Đợc sự giúp đỡ của và hớng dẫn của Tiến sĩ Ngô Thị Hoài Lam, Em đã lựa

chọn đề tài Hoàn thiện công tác thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu t“

tại Sở Giao Dịch – Ngân hàng đầu t và phát triển Việt Nam ” Trong khuôn

khổ giới hạn của một chuyên đề Em chỉ đề cập đến vấn đề thẩm định hiệu quảtài chính dự án đầu t trớc khi quyết định cho vay

Kết cấu của chuyên đề: Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảochuyên đề bao gồm ba phần:

Phần I: Nội dung và vai trò của thẩm định hiệu quả tài chính dự án

đầu t trong hoạt động tín dụng của ngân hàng

Phần II: Thực trạng công tác thẩm định hiệu quả quản lý dự án đầu t tại Sở Giao Dịch I - Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam.

Phần III: Một số giải pháp đóng góp nhằm hoàn thiện công tác thẩm

định hiệu quả tài chính dự án đầu t tại Sở Giao Dịch I - Ngân hàng Đầu t

và Phát triển Việt Nam.

Cho dù bản thân đã có nhiều cố gắng, song với thời gian và vốn kiến thứccòn hạn chế, bài viết còn nhiều thiếu sót, em rất mong nhận đợc những ý kiến

đóng góp chỉ bảo của Thầy, Cô, cán bộ của Sở Giao Dịch và bạn bè

Qua đây, em xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới:

Tiến sĩ: Ngô Thị Hoài Lam - Giảng viên Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân

- Ngời trực tiếp hớng dẫn giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề này

phần i Nội dung và vai trò của thẩm định hiệu quả tài chính dự án

đầu t trong hoạt động tín dụng của ngân hàng

I Đầu t và vai trò của dự án đầu t

1 Đầu t

Theo quan điểm của các nhà kinh tế học, đầu t có thể đợc hiểu theo nhiềunghĩa khác nhau tuỳ theo gioác độ nghiên cứu và phơng pháp đánh giá khácnhau Nếu nh đầu tcó thể coi là tiềm năng tài chính, thì có quan điểm cho rằng

đó là chi phí t bản hay quá trình sử dụng vốn đầu t nhằm tái sản xuất giản đơn

và tái sản xuất mở rộng các cơ sở vật chất của nền kinh tế nói chung, của địaphơng, của ngành và các cơ sở sản xuất kinh doanh nói riêng Đứng trên giác độtài chính, đầu t là một chuỗi các hoạt động chi tiêu để chủ đầu t nhận về mộtchuỗi các dòng thu nhằm hoàn vốn và sinh lời Đúng trên giác độ tiêu dùng, đầu

t là hoạt động hạn chế tiêu dùng hiện tại để thu đợc mức tiêu dùng lớn hơntrtong tơng lai Các quan điểm trên có thể đợc xem là đúng nhng nó chỉ phản

ánh đợc từng mặt, từng khía cạnh nhất định phù hợp về giác độ đánh giá và mụctiêu nghiên cứu

Tuy nhiên, nhìn một cách tổng quát, Đầu t đợc hiểu là sự bỏ vốn (chi tiêuvốn ), cùng các nguồn lực hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó (khai thác

và sử dụng tài sản) với kỳ vọng thu về các khoản có lợi trong tơng lai

Đặc trng quan trọng nhất của đầu t là tính sinh lợi

2 Dự án đầu t và phân loại dự án đầu t

2.1.Khái niệm dự án đầu t

Xuất phát từ các quan điểm khác nhau về đầu t nên khái niệm về dự án

đầu t cho đến nay cha có đợc một khái niệm chung nhất mà nó đợc xem xét dớinhiều góc độ khác nhau:

+ Theo nghĩa rộng: Đầu t là quá trình bỏ vốn để đạt đợc mục đích haymột tập hợp mục đích nhất định nào đó

+ Về mặt hình thức, dự án đầu t là một tập hồ sơ tài liệu trình bày mộtcách chi tiết có hệ thống các hoạt động, chi phí theo một kế hoạch để đạt đợcnhững kết quả và thực hiện đợc những mục tiêu nhất định trong tơng lai

+ Trên góc độ quản lý, dự án đầu t là một công cụ quản lý việc sử dụngvốn, vật t lao động để tạo ra các kết qủa tài chính, kinh tế xã hội trong một thờigian dài

+ Trên góc độ kế hoạch hoá, dự án đầu t là một công cụ thể hiện kếhoạch chi tiết của một công cuộc đầu t sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tếxã hội

2.2 Nội dung và phân loại dự án đầu t

2.2.1 Nội dung dự án đầu t

Xét về mặt nội dung dự án đầu t bao gồm 4 thành phần cơ bản có quan hệtơng hỗ và biện chứng lẫn nhau:

- Nguồn lực

Trong bốn thành phần trên, các kết quả đợc coi là cột mốc đánh dấu tiến

độ của dự án Do đó, trong quá trình thực hiện dự án phải thờng xuyên theo dõi

đánh giá các kết quả đạt đợc Những hoạt động nào có liên quan trực tiếp đếnviệc tạo ra các kết quả đợc coi là những hoạt đôn chủ yếu và phải đặc biệt quantâm

2.2.2 Phân loại dự án đầu t.

Để làm tốt công tác theo dõi và quản lý dự án đầu t, các nhà quản lý tuỳtheo yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể, theo đó có các phơng pháp phân loại dự án đầu

t theo nhiều cách khác nhau Tuy nhiên, dới góc độ quản lý thẩm định chuẩn bị

đầu t chúng ta có thể nêu ra đây một số tiêu thức phân loại chủ yếu, đáp ứng đợcyêu cầu quản lý đề ra

- Theo nguồn vốn, dự án đầu t có thể bao gồm các dự án đầu t bằng vốntrong nớc (Nhà tài trợ, cấp phát tín dụng, huy động dân c ) và dự án đầu t bằngvốn nớc ngoài

- Theo cơ cấu tái sản xuất dự án đầu t chialàm 2 loại: đầu t theo chiềurộng ( vố lớn, thời gian khê đọng lâu )và dự án đầu t theo chiều sâu( vốn ít,thời gian thu hồi vốn nhanh )

- Theo lĩnh vực hoạt độngcủa dự án: dự án đầu t đợc chia thành 3 loạichính :

+ Dự án đầu t phát triển sản xuất kinh doanh

+ Dự án đầu t phát triển khoa học kỹ thuật

+ Dự án đầu t phát triển cơ sở hạ tầng

Hoạt động của các dự án này có quan hệ tơng hỗ với nhau, làm cơ sở cho

sự phát triển của nhau

Theo giai đoạn hoạt động của các dự án đầu t trong quá trìnhtái sản xuấtxã hội, có thể phân thành dự án đầu t phát triển sản xuất kinh doanhthành dự án

đầu t thơng mại và dự án đầu t sản xuất Dự án đầu t thơng mại có thời gian thựchiện và hoạt động của các kết quả đầu t để thu hồi vốn ngắn, trong khi dự án

đầu t sản xuất có thời gian dài, chịu sự tác động của nhiều nhân tố rủi ro, loại dự

án này thờng đợc chuẩn bị kỹ, dự đoán chính xác và có kế hoạch phòng chốngrủi ro hiệu quả

Theo thời gian thực hiệnvà phát huy tác dụng để thu hồi vốn, có thể phânchia thành đầu t ngắn hạn ( nh dự án đầu t thơng mại ) và dự án đầu t trung - dàihạn( các dự án đầu t sản xuất, phát triển khoa học kỹ thuật )

2.3 Chu trình của dự án đầu t

Chu trình của dự án đầu t là các giai đoạn kế tiếp nhau trong quá trìnhhình thành và vận hành dự án.

2.3.1 Thời kỳ chuẩn bị dự án:

Nghiên cứu, phát hiện cơ hội đầu t Trên cơ sở nghiên cứu chiến lợc pháttriển kinh tế lâu dài của đất nớc hoặc chiến lợcphát triển sản xuất kinh doanhcủa ngành, của cơ sở cùng với việc nắm bắt nhu cầu thị trờng, tình hình cungcầu sản phẩm và tiềm lực sẵn có của đơn vị, xem xét phát hiệt cơ hội đầu t mộtcách nhanh chóng, tiết kiệm đồng thời dự đoán tính khả thi, hiệu quả của dự án Nghiên cứu tiền khả thi Đây là giai đoạn nghiên cứu sơ bộ các yếu tố cơbản của dự án, đi sâu vào nghiên cứu các khía cạnh chỉ tiêu đợc chọn làm cơ sởxem xét đánh giá dự án

Nghiên cứu khả thi Phân tích đánh giá các kết quả tiền khả thi, là bớcsàng lọc cuôi cùng nhằm lựa chọn dự án khả thi vững chắc và hiệu quả tìm raphơng án cuối cùnglà cơ sở tiến hành đầu t

2.3.2 Thời kỳ thực hiện dự án.

Thực hiện dự án: là giai đoạn tiến hành thhực hiên các dự định nhằm đạt

đợc kết quả đầu t, đa dự án vào hoạt động và khai thác Giai đoạn này bao gồmhàng loạt các quá trình kế tiếp và xen kẽ nhau từ khi thiết kế đến khi đa dự ánvào vận hành và khai thác

Vận hành dự án: là giai đoạn dự án chính thức đi vào hoạt động và là giai

đoạn thực hiện các hoạt động theo chức năng của dự án và quản lý các hoạt

động của nó theo kế hoạch đã dự tính

2.3.3 Thời kỳ kết thúc dự án:

Đánh giá sau khi thực hiện dự án Đây là giai đoạn phân tích, đánh giá

các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của dự án trong giai đoạn vận hành khai thác dự

án Giai đoạn này nhằm chỉnh lại các thông số kỹ thuật nhằm bảo đảm các mức

đã định trong nghiên cứu khả thi, trên cơ sở đánh giá và tìm biện pháp cần thiết

để đảm bảo các thông số vận hành của dự án

Kết thúc dự án Tiến hành các công việc cầnthiết trong quá trình công

suất dự án giảm dần và thanh lý nhằm chấm dứt hoạt động của dự án Các bớc

đợc tiến hành không biệt lập mà tuần tự, đan xen, bổ xung cho nhau nhằm nângcao mức chính xác của các kết quả nghiên cứu, tạo điều kiện thuận lợi chonghiên cứu các bớc tiếp theo

Các giai đoạn của dự án tuy có khác nhau về thứ tự và nội dung phân tíchsong chngs lại có mối quan hệ đan xen, bổ xung cho nhau Dự án luôn bị chiphối bởi yếu tố chủ quan của ngời lậpvà đôi khi vì không có cái nhìn toàn diệnbao quát về môi trờng dự án hay vì một mục đích chủ quan nào đó ngời lập dự

án có thể sẽ đa dự án đến chỗ đơn điệu trong phân tích nhận định từ đó làm cho

dự án trở nên không hiện thực Yêu cầu đặt ra là luôn phải có sự điều chỉnhkhách quan trong mục tiêu và chi phí của dự án Do đó giai đoạn lập và thẩm

định tài chính dự án đợc coi là giai đoạn kết nối giữa lý thuyết và thực tế, gữalợi ích xã hội và lợi ích cá nhân, giữa ý tởng và hành động

II.Nội dung thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu t trong Ngân hàng

1.Khái niệm và sự cần thiết phải thẩm định dự án đầu t.

Thẩm định dự án đầu t là việc thẩm tra, xem xét một cách khoa học vàtoàn diện các điều kiện pháp lý, các nội dung cơ bản, hợp lý về thị tr ờng, kỹthuật công nghệ, môi trờng, kinh tế ảnh hởng trực tiếp tới tính khả thi của một

dự án nhằm đa ra quyết định đầu t và cho phép đầu t hay không

- Việt Nam cùng với sự phát triển của kinh tế là sự tăng nhanh của các dự

án đầu t, đối với một đất nớc đi lên từ nền nông nghiệp lạc hậu thì

-Một dự án dù soạn thảo kỹ đến đâu cũng mang tính chủ quan của ngờisoạn thảo Để đảm bảo tính khách quan của dự án, cần thiết phải tiến hành thẩm

định Ngời soạn thảo cũng đứng trên góc độ hẹp để nhìn nhận vấn đề của dự án.Các nhà thẩm định thờng có cách nhìn rộng xuất phát từ lợi ích chung của toànxã hội, đồng thời có thể phát hiện ra những sai sót(nếu có) những ý kiến khácnhau, sự không logic thậm chí đối nghịch nhau của dự án Thẩm định giúp pháthiện, sửa chữa bổ sung đồng thời đa ra quyết định đúng đắn: Đầu t hay không

2.ý nghĩa của công tác thẩm định

Giúp cho các nhà tài trợ ra quyết định chính xác về việc cho vay dự án

đầu t Cho vay là gì ? Cho vay là việc chuyển quyền sử dụng vốn vay từ Ngânhàng thơng mại sang nhà đầu t Do đó vấn đề mà Ngân hàng quan tâm tronghoạt động cho vay là vốn vay có đợc đảm bảo sẽ thu đợc đầy đủ, đúng hạn haykhông và Ngân hàng sẽ thu đợc lợi ích gì không ? Để có đợc câu trả lời chínhxác thì Ngân hàng phải thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu t

Giúp cho Ngân hàng tránh đợc những rủi ro tổn thất không đáng có,đồngthời không bỏ lỡ cơ hội thu về lợi nhuận

Do đó công tác thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu t là rất quan trọngtại các Ngân hàng đặc biệt là trong hoạt động cho vay trung và dài hạn Côngtác thẩm định dự án đầu t không những đem lại quyết định cho vay chính xác

mà còn giúp Ngân hàng nâng cao chất lợng tín dụng, tạo ra sự an toàn, chắcchắn trong hoạt động sản xuất kinh doanh phục vụ kịp thời nhu cầu vốn chodoanh nghiệp đồng thời cũng giúp doanh nghiệp không bỏ lỡ cơ hội đầu t cóhiêu quả

3.Mục tiêu của công tác thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu t.

Nh ta đã biết thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu t là nghiệp vụ quantrọng trong hoạt động tín dụng Ngân hàng, thông qua công tác tín dụng, Ngânhàng lựa chọn những dự án, khoản tín dụng có hiệu quả, có khă năng thu hồi nợ,

để từ đó ra quyết định cho vay, bảo lãnh, đồng tài trợ Vậy mục tiêu của côngtác thẩm định bao gồm :

- Rút ra các kết luận chúnh xác về tính khả thi, hiệu quả, khả năng trả nợcủa doanh nghiệp để quyết định cho vay hay từ chối một cách đúng dắn, cókhoa học

- Làm cơ sở để xác định số tiền cho vay, thời gain vay, lãi xuát cho vay,mức thu nợ từng thời kỳ hợp lý đảm bảo đợc việc giải ngân đúng chế độ vềquản lý đầu t và xấy dựng cơ bản của Nhà nớc, tiết liệm vốn đầu t , nâng caohiệu quả đồng vốn và hiệu quả tín dụng.

Thực hiện t vấn đầu t cho nhà doanh nghiệp về tài chính và đầu t về

ph-ơng thức kinh doanh tạo tiền đề đảm bảo hiệu quả việc cho vay, khả năng thuvốn và lãi đúng hạn và đầy đủ, góp phần hoàn thiện chính sách khách hàng vàchính sách tín dụng

4 Sự cần thiết phải thẩm định tài chính dự án đầu t.

Bất kỳ một hoạt động cho vay nào của Ngân hàng đều phải trải qua bagiai đoạn :

- Lập hồ sơ tín dụng, hạch toán món vay

Các khoản vay ở Ngân hàng thờng bao gồm vay ngắn hạn và vay trungdài hạn Việc cho vay ngắn hạn tơng đối dễvà đơn giản Nhng thé mạnh củaNgân hàng là khai thác các khoản cho vay trung và dài hạn Các khoản cho vaynày thờng là các khoản vay với khối lợng lớn, thời gian dài và độ rủi ro tơng

đối caovà thơng vay đầu t cho mua sắm tài sản cố định, máy móc thiết bị chosản xuất, xây dựng nhà xởng Các dữ liệu của công cuộc đầu t trên đều đợcthực hiên trong dự án mà đơn vị vay vốn nộp kèm theo đơn vay Khi xét duyệtmón vay, cán bộ tín dụng luôn bám sát các thông tin dự án, kết hợp so sánh vớicác yếu tố, các thông tin thu thập bên ngoài để đánh giá tính hợp lý, tính khảthi và hiẹu quả của dự án

Các Ngân hàng hầu nh đều rất quan tâm tới các dự án mang lại lơị nhuận cao Tuy nhiên, độ rủi ro các dự án này thờng lớn, Do đó để hạn chế rủi ro cácNgân hàng thờng phải rất quan tâm tới công tác thẩm định dự án mà đặc biệt làthẩm định tài chính dự án

Thẩm định tài chính dự án giúp cho cán bộ tín dụng của Ngân hàng nắmbắt đợc các thông số kỹ thuật, tài chính về dự án và bản thân chủ thể vay vốnsau khi đã tiến hành đối chứng, kiểm định và tính toán lại một số chỉ tiêu chahợp lý Do số liệu về thu chi, lợi nhuận của một dự án đầu t chủ yếu là số liệugiả định, dự đoán dựa trên các số liệu thực tế, sản xuất kinh doanh tơng tự củadoanh nghiệp hay một doanh nghiệp khác đã làm trớc đây vì vậy các số liệu nàythờng không hoàn toàn chính xác do tác động của các yếu tố rủi ro bên ngoài

Dự án sẽ có những biến động theo chiều hớng tiêu cực trái với dự kiến Hơnnữa, trong quá trình đầu t nếu gặp rủi ro bản thân các Ngân hàng sẽ khó thu hồivốn, doanh nghiệp bị thua lỗ đồng thời gây nên những tác động xấu tới nền kinh

tế xã hội Hơn nữa hiện nay xu hớng chung trong hoạt động cho vay của cácNgân hàng là tiến tới cho vay không cần thế chấp Nếu nh trớc đây tài sản thếchấp của khách hàng đợc coi là vật bảo đẩm tuyệt đối cho các khoản vay thì nay

vị thế của nó đã thay đổi Những tiêu cực trong sử dụng tài sản thế chấp tại

nhiều Ngân hàng, phát sinh pháp lý về quyền đồng sở hữu tài sản kinh doanhphát mại hay chất lợng đánh giá thực trạng giá trị tài sản thế chấp khiến chocông tác nợ của Ngân hàng gặp nhiều khó khăn.

Mặt khác để khuyến khích các doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả Ngânhàng triển khai các khoản vay khong cần thế chấp Đó là một hình thức tín chấptrong hoạt động cho vay Cơ sở của tín chấp là uy tín của doanh nghiệp và dự ánvay vốn khả thi có hiệu quả Trên cơ sở đó, Ngân hàng có thể vừa thu nợ từ hoạt

động sản xuất của doanh nghiệp nói chung và từ dự án nói riêng

Nh vậy, để đảm bảo khả năng thu hồi đợc nợ và có lãi cần tiến hành thẩm

định dự án đầu t vay vốn Với vai trò chủ đạo nh một tổ chức kinh doanh tiền tệlấy lợi nhuận làm mục tiêu hành động, trong hoạt động cho vay của mình cácNgân hàng chú trọng vào thẩm định mặt tàI chính của dự án

5.Nội dung và phơng pháp thẩm định hiệu quả tàI chính dự án đầu t trong Ngân hàng.

5.1Cơ sở của công tác thẩm định dự án đầu t

Bất kỳ một dự án đầu t nào, dù ở bớc tiền khả thi hay bớc khả thi cũng

đều phải trải qua thẩm tra, xét duyệt, chỉ khi có Quyết định xét duyệt (đối với

đầu t trong nớc ) hoặc Giấy phép đầu t (đốivới đầu t nớc ngoài)

 Hồ sơ về dự án

- Luận chứng kinh tế kỹ thuật ( dự án khả thi ) bao gồm cả những dự

án chi tiết các hạng mục công trình ( nếu có)

- Quyết định phê duyệt dự án đầu t của bộ chủ quản và các cấp cóthẩm quyền( đối với các dự án sử dụng vốn NSNN theo nghị định 52/1999/NĐ- CP )

- Các quyết định về cấp quyền sử dụng đất, thuê đất, giấy phép xâydựng cơ bản (nếu có )

- Các hợp đồng mua bán thiết bị cung cấp nguyên vật liệu, hợp đồng

đấu thầu, hợp đồngbảo lãnh

- Đơn xin vay vốn

- Hồ sơ thế chấp tài sản

 Tài liệu tham khảo và các nguồn tin khác

+ Tài liệu

- Văn bản pháp lý : Thuế, tiêu chuẩn định mức kinh tế kỹ thuật củacác ngành, các cấp có liên quan

- Các luật : Luật đầu t, luật doanh nghiệp, Luật công ty, luật đất đai

- Văn bản dới luật, văn bản hớng dẫn thực hiện của các ngành, sốliệu thống kê của các ngành có liên quan

- Tài liệu thông tin và phân tích thị trờng trong và ngoài nớc từ cáctrung tâm nghiên cứu về thị trờng trong và ngoài nớc

Xử lý thông tin là quá trình sắp xếp các thông tin theo các mục tiêu nhất

định nhằm tính toán so sánh, giải thích, đánh giá xác định nguyên nhân của cáckết quả đã đạt đợc phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định

Sau khi thu thập các thông tin cần thiết, cán bộ tín dụng phải tiến hànhxem xét đánh giá lại toàn bộ mức độ chính xác của các thông tin đó sau đó mớitiến hành thẩm định theo trình tự và quy định hiện hành Dĩ nhiên dới góc độcác nhà tài trợ thì chỉ dừng lại ở việc thẩm định tài chính dự án đầu t, từ đó đa raquyết định về mặt tài chính có nên tài trợ ( cho vay) ha không

5.2 Nội dung của công tác thẩm định hiệu quả tài chính dự án đầu t tạI Ngân hàng.

5.2.1 Thẩm tra năng lực tài chính doanh nghiệp.

Đối với bất kỳ một khách hàng nào khi giao dịch với Ngân hàng thì việc

đầu tiên Ngân hàng phải làm đó là xem xét tình hình tài chính, "sức khoẻ" củaanh ta ra sao, sau đó mới xem xét tài chính dự án đầu t Đối với một kháchhàng "truyền thống" thì công việc có thể đợc xem nhẹ hơn song vẫn phải đợcthẩm định kỹ càng.Khi thẩm định tài chính doanh nghiệp cần xem xét các vấn

đề sau:

- Sự bảo toàn và phát triển vốn qua các năm, qua đó có thể đánh giá đợckhả năng lãnh đạo của doanh nghiệp

- Tình hình sản xuất kinh doanhcó ổn định không, xu hớng trong tơng lai

ra sao cả về nhu càu trên thị trờng và khả năng phục vụ cho nhu cầu đó củadoanh nghiệp

- Xem uy tín của doanh nghiệp đối với các đối tác, về quan hệ thanh toán.Tuy nhiên, những vấn đề đó có thể tính toán và nhận thấy đợc thông quacác báo cáo tài chính Ngoài ra còn một số vấn đề khác mà cán bộ Ngân hàngcũng phải biết, nhng lại không đợc thể hiện trên báo cáo tài chính, trên các vănbản, giấy tờ mà doanh nghiệp cung cấp Vậy Ngân hàng lấy thông tin đó từ

đâu? Đó là từ thực tế Cán bộ Ngân hàng phải tách khỏi môi trờng quen thuộccủa mình để đi khảo sát, nghiên cứu cơ sở của chủ dự án, phải quan sát vănphòng, nhà kho, nhà xởng, chỗ làm việc của nhân viên kế toán

Phơng pháp phân tích qua tỷ lệ, tỷ số; và phơng pháp so sánh với số liệucùng kỳ năm trớc Việc xem xét các chỉ tiêu, yếu tố số liệu trên các báo cáo tàichính thôi chu đủ, vì nó chỉ phản ảnh con số tuyệt đối, vì vậy cán bộ thẩm địnhphải quy đổi chúng về dới dạng các tỷ số, các chỉ tiêu dễ dàng so sánh và đa racác kết luận có tính chính xác hơn Có nhiều chỉ tiêu đánh giá phân tích tìnhhình tài chính doanh nghiệp song quy tụ lại có thể có bốn nhóm chỉ tiêu sau :

a Nhóm chỉ tiêu khả năng thanh toán của doanh nghiệp, đợc sử dụng

để đánh giá khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn của doanh nghiệp

Nợ ngắn hạn

Tỷ lệ này cho biết khả năng thanh toán các khoản nợngắn hạn không phụthuộc vào việc bán tài sản dự trữ ( nếu tỷ lệ này >1 thì khả năng thanh toán là

đảm bảo, nếu <1 thì khả năng thanh toán không an toàn )

b Nhóm chỉ tiêu về cân đối nguồn vốn, phản ánh mức độ ổn địnhvà tự

chủ tài chính, cũng nh khả năng sử dụng nợ vay của doanh nghiệp

Tổng nợ + Hệ số nợ = ——————

Tổng TS

Hệ số này xác định nghĩa vụ của chủ doanh nghiệp đối với các chủ nợtrong việc trả nợ Hệ số này càng nhỏ càng tốt, đảm bảo khả năng thanh toánkhi có biến cố phá sản

Vốn tự có + Khả năng về tự chủ tài chính = ————————

Vốn chủ nợ tài trợ Lợi nhuận trớc thuế + lãi vay + Khả năng thanh toán lãi vay = —————————————

( số lần có thể trả lãi ) Lãi tiền vay

Phản ánh mức độ lợi nhuận bảo đảm khả năng trả lãi của đơn vị hàng năm.Luôn phải lớn hơn tỷ lệ trung bình của toàn ngành

TSLĐ (TSCĐ) + Hệ số cơ cấu tài sản = —————————

Tổng tài sản Tổng TS + Dự phòng - TS đợc coi là tổn thất - Nợ phải trả

+ Hệ số bảo toàn vốn = ——————————————————

Nguồn vốn chủ sở hữu + Nguồn vốn khác

Hệ số này >1 : Đã phát triển đợc nguồn vốn

Hệ số này =1 : Vốn đợc bảo toàn

Hệ số này <1 : Vốn cha đợc bảo toàn

Hệ số này < 0.25 : Có nguy cơ mất vốn

c Nhóm chỉ tiêu về năng lợc hoạt động của doanh nghiệp,đợc sử dụng để

đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp

Doanh thu tiêu thụ trong năm + Tỷ lệ vòng quay tiền = ——————————————

Tiền mặt + Chứng khoán ngắn hạn

Tỷ lệ này đợc chấp nhận khi lớn hơn mức bình quân ngành

Doanh thu tiêu thụ trong năm + Vòng quay dự trữ = ——————————————

Tỷ lệ này đảm bảo tơng đơng với mức trung bình của nghàn, nếu thấp haycao hơn nhiều sẽ gây bất hợp lý và kém hiệu quả trong hoạt động quản lý dự trữcủa doanh nghiệp.

Doanh thu tiêu thụ + Hiệu suất sử dụng tài sản cố định = ———————————

TSCĐ

Doanh thhu tiêu thụ + Hiệu suất sử dụng tổng tài sản =—————————

Tổng tài sảnChỉ tiêu này cho biết 1 đồng tài sản đem lại bao nhiêu đồng doanh thu Tỷ

lệ này luôn phải > 1

d Nhóm chỉ tiêu khả năng sinh lãi, phản ánh tổng hợp nhất hiệu quả sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp

Lợi nhuận sau thuế + Doanh lợi tiêu thụ sản phẩm = ———————————x 100%

Doanh thu tiêu thụ

Tỷ lệ này càng cao thể hiện doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả Tỷ lệnày so sánh với các nhóm sản phẩm khác nhau để đa ra nhóm có hiệu quả

Lợi nhuận sau thuế + Doanh lợi vốn tự có = —————————— x 100%

Vốn tự có bình quân năm

Phản ánh khả năng sinh lờicủa vốn tự có, tỷ lệ này càng cao càng tốt

Lợi nhuận sau thuế + Doanh lợi = —————————— x 100%

Tổng vốn đầu t ban đầuChỉ số này càng lớn hoặc bằng mức lãi xuất đi vay vốn hoặc bằng mức tỷxuất doanh lợi bình quân toàn ngành

5.2.2 Phân tích thẩm định hiệu quả tài chính của dự án

a Thẩm tra việc tính toán tổng vốn đầu t

Để xác định đợc tổng vốn đầu t, cần phân biệt các loại vốn đầu t khácnhaucho một dự án, từ đó vận dụng vào từng dự án cụ thể để bớt hoặc bổ sungcác yếu tố có liên quan theo đặc thù riêng của từng dự án Về cơ bản, xác địnhvốn đầu t cho một dự án thờng bao gồm việc xẽm xét vốn cố định và vốn lu

động

a.1 Vốn cố định.

Vốn đầu t xây lắp, vốn đầu t xây lắp thờng đợc ớc tính trên cơ sở khối lợng

công tác xây lắp tổng hợp ( hoặc xuất vốn đầu t ) Nội dung kiểm tra tập trungvào việc xác định nhu cầu vốn xây dựng hợp lý của dự án và mức độ hợp lý củacông xuất vốn đầu t đợc áp dúngo với kinh nghiệm đúc kết từ dự án khác hoặccông ty tơng tự

Vốn đầu t thiết bị, Căn cứ vào danh mục thiết bị, đơn giá thị trờng và niêm

yết để kiểm tra giá mua, chi phí vận chuyển, bảo quản, chạy thử theo quy địnhhiệ hành của Nhà nớc có thể tính chi phí kèm theo bằng tỷ lệ % so với giá hoặcmức giá cụ thể Cần phân biệt vốn thiết bị chính, phụ, mua mới hay đã qua sửdụng Đặc biệt quan tâm đến phần thiết bị kèm theo chuyển giao công nghệ.Cần đối chứng giữa vốn đầu t với điều kiện chuyển giao tránh tình trạng chỉnhận máy móc thiết bị( phần cứng ) mà bỏ qua phần đào tạo, chuyển giao bíquyết ( phần mềm )

Vốn kiến thiết cơ bản khác, thơng gồm chi phí đền bù hoa mầu, nhà cửa,

đất đai trong khâu giải phóng mặt bằng xây dựng Kiểm tra nguồn vốn nàycần tuân theo các quy định hiện hành của Nhà nớc, căn cứ vào diện tích đền bù

đã lập trong dự án

a.2 Vốn lu động

Cần phân biệt vốn lu động ban đầu hoặc vốn lu động bổ xung để có các dựtrù hợp lý, đảm bảo các dự án đi vào vận hành đợc bình thờng Vốn lu động th-

ơngf đợc bao gồm chi phí nguyên nhiên vạt liệu, tiền lơng, giá trị phụ tùngthành phẩm tồn kho, hàng hoá bán chịu, chi phí đột xuất

a.3 Các loại chi phí khác

Chi phí thành lập, gồm các chi phí để mua sắm các vật dụng cần thiết

không phải tài sản cố định và các chi phí để hoạt động ban đầu

Chi phí trả lãi vay Ngân hàng, chi phí này thờng đợc Ngân hàng gia hạn

trong thời gian thi công và tính gộp vào chi phí đầu t Khi dự án hoàn thành và

đi vào hoạt động thì mới trả Mức hoàn chi phí này phải đợc tính toán chặt chẽ

do nó gắn liền với lãi xuất và khoản đó là khó đòi hay không

Chi phí dự phòng, thờng đợc căn cứ trên cơ sở kế hoạch hoạt động của dự

án, đề phòng có sự thay đổi đột suất mức chi phí khác

b Thẩm tra cơ cấu và tiến độ bỏ vốn

Cơ cấu vốn theo công dụng Bao gồm vốn xăy lắp, vốn thiết bị và các chiphí khác Cơ cấu này đợc coi là hợp lý nếu tỷ lệ đầu t cho thiết bị cao hơn đầu tcho xây lắp Đối với dự án đầu t theo chiều sâu tỷ lệ này cần đạt là 60% Đối với

dự án sử dụng đồng ngoại tệ cần kiểm tra cơ cấu bằng đồng nội tệ và đồngngoại tệ

Nguồn cung cấp vốn cho dự án có thể bao gồm: Vốn tự có, vốn bổ xungcủa doanh nghiệp, vốn trợ cấp ngân sách Nhà nớc, vốn vay của Ngân hàng Căn cứ vào tình hình thực tế của các nguồn vốn cần quan tâm xử lý các vớngmắc để đảm bảo khả năng đáp ứng nhu cầu của các nguồn vốn

Vốn của doanh nghiệpcần đợc kiểm tra qua việc phân tích tình hình tàichính và sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp từ đó xác định nguồn vốn tái

c Thẩm tra việc tính giá thành, chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất bao gồm các loại chi phí vật chất, chi phí nhân công, chiphí quản lý, chi phí quản lý và khấu haoTSCĐ

Chi phí ngoài sản xuất bao gồm nh chi phí quảng cáo, chi phí dự phòng, luthông sản phẩm, và các chi phí khác

Để tính giá thành sản phẩm cần căn cứ vào tổng mức chi phí, mức chênhlệch giá, xác định đợc các hao hụt ngoài dự kiến để tiến hành phân bổ số lợngthành phẩm một cách hợp lý Khi đó trong quá trình thẩm địnhchú ý tới toàn bộichi phí để sản xuất sản phẩm, các loại khấu hao( hữu hình và vô hình), kiểm tráchi phí nhân công, phân bổ chi phí lãi vay Ngân hàng, tính toán lại các mứcthuế phải nổptánh việc tính thừa, thiếu hay áp dụng sai mức thuế

d Tính doanh thu và lợi nhuận của dự án

Doanh thu của dự án là tổng giá trị hàng hoá và dịch vụ thu đợc trong năm

dự kiến Doanh thu của dự án đợc xác định trên cơ sở giá bán buôn sản phẩm,dịch vụ của dự án Cần chú ý tới các chỉ tiêu tổng sản lợng, tổng doanh thu, lợinhuận trớc thuế, công suất thiết kế

Lợi nhuận của dự án là phần chênh lệchgiữa doanh thu và chi phí sản xuấtsản phẩm Tuỳ theo cơ cấu chi phí có thể tính thuế hay không mà ta có các lợinhuận nh sau : Lợi nhuận trớc thuế, lợi nhụan sau truế, lợi nhuận giành trả nợ Trong trờng hợp đặc biệt khi dự án đầu t chỉ làmột công đoạn bổ xung cho quytrình sản xuất chung thì mức doanh lợi của dự án đựoc tính theo chênh lệch giữadoanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp

e Thẩm định các chỉ tiêu phân tích hiệu quả tài chính của dự án

Khi phân tích thẩm định mặt tài chính của dự án các nhà thẩm địnhchủ yếutập trung vào phân tích thẩm định các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả đầu t.Từ các

chỉ tiêu tính toán với các số liệu đã dự toán cho dự án, tiến hành thẩm tra sosánhvới các tiêu chuẩn đã đợc công nhận.

e1 Các chỉ tiêu phân tích tài chính đơn giản

* Chỉ tiêu lợi nhuận thuần(W)

W = Doanh thu thuần - Chi phí

* Chỉ tiêu phản ánh hiệu qủa sử dụng vốn

+ Số lần quay vòng vốn lu động

Oi

L= ————

Wci

Trong đó, Oi : Doanh thu thuần bình quân năm kỳ nghiên cứu

Wci : Vốn lu động bình quân năm kỳ nghiên cứu

Nếu L = [ L ] Dự án có số vòng vốn tỷ lệ thuận với hiệu quả hoạt độngcủa dự án

Nếu L > [L] Dự án không đạt hiệu quả hoạt động, cần đợc sửa đổi bổsung Trong đó [L] là số vòng quay vốn lu động bình quân năm cho phép

+ Tỷ suất lợi nhuận doanh thu

W

Ro =———

O

Trong đó : W Lợi nhuận bình quân hàng năm

O Doanh thu thuần bình quân năm

Nếu Ro = [Ro] dự án có tỷ suất lợi nhuận doanh thu càng cao thì hiệu quảtài chính càng cao Nếu Ro = [Ro] dự án không đạt hiệu quả và cần đợc sửa đổi

bổ sung Trong đó [Ro] là tỷ suất lợi nhuận doanh thu cho phép

+ Tỷ suất sinh lời của vốn đầu t

Wipv RRi = ————

và cần bổ sung Trong đó [RRi] là tỷ suất sinh lời vốn đầu t cho phép

+ Kiểm tra xác định chỉ tiêu thu hồi vốn đầu t

Ivo Ivo

T = T = 

Wpv W + D

Trong đó : Ivo Tổng vốn đầu t ban đầu

W Lợi nhuận thuần thu đợc bình quân năm

Trờng hợp 0o < [0] hoặc 0o = [0] dự án có công suất haymức đọ hoạt

động hoà vốn càng thấp thì hiệu quả tài chính càng cao, độ rủi ro hoạt độngcàng ít, dự án càng hấp dẫn Trong đó [0] là doanh thu hoà vốn cho phép

e2 Các chỉ tiêu phân tích tài chính phức tạp.

* Chỉ tiêu về thời gian hoàn vốn Chỉ tiêu này dùng để đo lờng thời gian mà

dự án hoàn trả vốn đầu t ban đầu nghĩa là thời gian tối thiểu cần thiết để thunhập của dự án bù đắp những chi phí ban đầu

+ Ưu điểm:

- Đơn giản, dễ hiểu, dễ tính, dễ thực hiện

- Không phải tính luồng tiền ngoài thời gian hoàn trả, sẽ tiết kiệm đợcthời gian khi tính toán

- Trong điều kiện hạn chế về vốn đầu t thì chỉ tiêu này cho phép chúng

ta tăng nhanh vòng quay của vốn

+ Nhợc điểm:

- Không cho biết đợc những chỉ số về mặt lợi nhuận thực sự của dự

án

- Không tính đến luồng tiền ngoài thời gian hoàn trả: sẽ loại bỏ những

dự án tốt đem lại lợi nhuận cao song thời gian hoàn vốn lại dài

- Tuổi thọ của dự án không đợc đề cập đến - chỉ tiêu quan trọng tác

động đến hiệu quả kinh tế của dự án

- Không tính đến giá trị thời gian của tiền : đây là điều mà các nhà tàitrợ rất quan tâm

- Cơ sở lựa chon dự án không rõ ràng

Để khắc phục nhợc điểm thứ ba này ngời ta sử dụng chỉ tiêu NPV

* Chỉ tiêu NPV ( Net Present Value ) là chỉ tiêu giá trị hiện tại dòng các khoảnthu nhập thuần cả đời dự án.Chỉ tiêu là tiêu chuẩn xác định xem việc sử dụngnguồn lực có thực sự mang lại hiệu quả hay không khi quy các dòng tiền về thời

điểm hiện tại.*

t

i

CF CF

NPV

) 1 (

1 0





Trong đó : CFo : Vốn đầu t ban đầu

CFt : Luồng tiền ròng dự tính thu đợc tại năm thứ

I : Là chi phí vốn hoặc lãi suất

N : Số năm hoạt động của dự án ( tuổi thọ của dự án )

Dự án đợc đánh giá đạt hiệu quả khi NPV > 0, nghĩa là dự án tạo ra lợngtiền nhiều hơn lợng tiền cần thiết để trả nợ và cung cấp một lãi suất yêu cầucho ngời sở hữu công ty ( đối với công ty cổ phần hoặc công ty TNHH ) NếuNPV = 0 thì dự án chỉ thu hồi đợc vốn mà không có lãi, trờng hợp này tuỳ theo

sự cần thiết của dự án đối với chủ đầu t mà phân tích có chấp nhận hay không.Nếu NPV < 0 , dự án không thu hồi đợc vốn mà còn phải chịu lỗ vốn

Đối với các dự án loại trừ nhau ( là dự án mà việc thực hiện dự án này sẽloại trừ dự án khác ) thì chọn NPV lớn nhất

+ Ưu đIểm :

- Phản ánh chính xác quy mô tiền lời của dự ansau khi hoàn trả vốn

đầu t hoặc nói cách khác nó phản ánh chính xác hiệu quả đầu t của dự án vềphơng diện tài chính

- Có tính đến giá trị thời gian của tiền

+ Nhợc điểm :

- Lãi suất chiết khấu sử dụng trong chỉ tiêu NPV, chi phí vốn của dự

án nhng nó lạiđợc sử dụng chung cho tất cả thời gian hoạt động của dự án.Hơn nữa, lãi suất chiết khấu (i) lại bị ảnh hởng bởi nhiều nguyên tố : Tỷ lệlạm phát, tỷ lệ gia tăng do sử dụng phơng án này mà không sử dụng phơng

án khác, dựa trên việc xác định chi phí cơ hội và phụ thuộc vào mức độ rủi

Để khắc phục điều này, ngời ta đã sử dụng chỉ tiêu IRR

*Chỉ tiêu tỷ lệ hoàn vốn nội bộ ( Internal rate of teturn ) : IRR

Đây là hệ số đợc dung để đánh giá tỷ lệ lợi nhuận, khả năng sinh lời của

dự án trong hoạt động kinh doanh IRR chính là lãi suất chiết khấu mà tại đóNPV của luồng tiền vào bằng NPV của luồng tiên ra hay nói cách khác IRRchính là lãi suất tại đó NPV = 0 ( giá trị hiện tạI của các khoản thu từ dự ánbằng giá trị hiện tại của vốn đầu t ban đầu : hay cũng chính là lãi suất tiền vaylớn nhất mà các nhà đầu t có thể chấp nhận khi thực hiện đâù t, tại đó tất cả lợinhuận sau đầu t đủ hoàn trả số tiền cho dự án ( kể cả vốn và lãi)

IRR

C C





 1

1 1

- IRR cho biết lãi suất mà tự bản thân dự án có thể đem lại cho nhà

đầu t vì thế IRR càng lớn càng tốt, và IRR > i ( lãi suất tiền vay ) hơn nữa

đây là số tơng đối ( đơn vị là % ) do vậy nói lên đợc lợi nhuận trên quy môvốn

- Cho biết tỷ lệ sinh lời của dự án

+ Nhợc đIểm:

- IRR không cho biết đợc giá trị tuyệt đối của lợi nhuận Mà thực tế

có nhiều dựa án giá trị tuyết đối của dự án cao nhng IRR lại nhỏ đặc biệtnhững dự án có quy mô lớn

- IRR là tỷ lệ trung bình của nhiều năm mà không nói lên đợc giao

động trong ngắn hạn đặc biệt là giao động trong thời gian mà dự án vayvốn( vì có nhiều dứ an ,mà thời gian hoạt động lớn hơn thời gian vay vốn)

- Thông thờng đối với dự án độc lập khi NPV > 0 thì IRR > i : thực

tế NPV và IRR đợc sử dụng để tính toán, nhng trong dự án loại trừcó nhữngtrờng hợp sử dụng hai chỉ tiêu này đa ra những kết luận tráI ngợc nhau là doluồng tiền xuất hiệntrong các năm là khác nhau và số năm hoạt động cũngkhông giống nhau Trong các trờng hợp đợc đó ngời ta hay áp dụng chọnNPV để chọn dự án vì:

Khả năng tái đầu t lại chính tỷ lệ sinh lời (IRR) kém hơn Hơn nữatrong phơng pháp tính IRR ngầm đỉnhằng dự án có cơ hội tái đầu t lại tỷ lệ lãisuất lại là IRR; còn phơng pháp tính NPVlại giả định rằng tỷ lệ lãi suất mà tại

đó các luồng tiền có thể đợc tái đầu t là chi phí vốn Mà những giả định này cốhữu về mặt toán họckhi thực hiện chiết khấu Vì thế giả định tỷ lệ lãi suất tái

đầu t là chi phí vốn thích hợp nhất

* Chỉ số doanh lợi (profitablety index – PI )

PI đợc tínhdựa vào mối quan hệ tỷ số giữa thu nhập dòng hiện tại so vớivốn đầu t ban đầu

Thông thờng đối với các dự án độc lập chọn PI > 1

Đối với các dự án loại trừ chon PI lớn nhất

+ Ưu đIểm

- Tính đến giá trị thời gian của tiền

- Cho biết thu nhập hiện tạI của dự án trên một đồng vốn ban đầu + Nhợc điểm

- Không cho biết đợc giá trị tuyệt đối lợi nhuận của dự án

- Cơ sở để tính luồng tiền không rõ ràng dặc biệt đối với các dự án

có bổ sung vốn đầu t trong quá trình hoạt động

Trong các chỉ tiêu trên mỗi chỉ tiêu đều có những u, nhợc điểm riêng, do

đó khi tính toán, phân tích và thẩm định ta nên kết hợp tất cả các chỉ tiêu đó để

có một cái nhìn tổng quát về khả năng sinh lời, hiệu quả hoạt động của dự án từ

đó có các quyết định thẩm định chính xác về dự án

f Thẩm định dự án đầu t trong điều kiện có rủi ro

Các chỉ tiêu thẩm đinh trên khi thực hiện ta phải giả định các điều kiện vềthị trờng, giá cả thay không thay đổi do chi phí, lợi nhuận không thay đổi Songtrên thực tế, trong quá trình thực hiện các dự án đầu t ( đặc biệt đối với các dự

án đầu t dài hạn > 5 năm) thì những giả thiết đó rất khó xẩy ra Vì vậy d ới góc

độ các nhà tài trợ muốn đánh giá chính xác về dự án, giảm rủi ro đến mức tốithiểu, các cán bộ thẩm định phải đặt dự án trong “môi trờng động” để xem xét;

  0

1

PV t

C

n t









nghĩa là phải phân tích dự án trong điều kiện có rủi ro ( phân tích độ nhậy của

dự án

Phân tích độ nhậy của dự án: là xem xét sự thay đổi của các chỉ tiêuphản

ánh mặt tàI chính của sự án khi các yếu tố liên quan đến nó thay đổi

Thông thờng ngời ta kiểm tra độ nhậy của dự án theo từng yếu tố ảnh hởngriêng biệt nh ( tăng hoặc giảm chi phí; tăng hoặc giảm doanh thu) và đôI khicũng tiến hành thẩm tra vớisự biến động đồng thời của một vài yếu tố nh vừatăng yếu tố này vừa giảm yếu tố kia Để đánh giá mức độ an toàn của dự án,ngời ta thờng kiểm tra với điều liện biến động của các yếu tố theo hớng bất lợicủa dự án, hoặc theo hớng biến động của thị trờng tiêu thụ: doanh thu, giá bán,chi phí đầu vào…

Điều quan trọng là phải xác định đợc % tăng giảm của mỗi yếu tố cho phùhợp với điều kiện thực tế mà dự đoán sẽ biến động Do mối quan hệ và sự tác

động của các nguyên tố khác đến trạng thái của dự án nên có thể lựa chọn mứcbiến động vào nguyên tố khác Chẳng hạn yếu tố vốn đầu t có thể có mức biến

động khác với mức biến động của yếu tố chi phí, doanh thu hoặc giá tiêu thụ…

đối với các dự án vay vốn bằng ngoại tệ có thể có sự thay đổi về tỷ giá tănghoặc giảm so với ban đầu

Thẩm định tài chính dự án đầu t trong điều kiện có rủi ro là đặt dự ántrong những điều kiện xấu nhất về sự thay đổi của các yếu tố có liên quanchính Do đó khi tính toán sự thay đổi của các chỉ tiêu hiệu quả tàI chính taphảI xem xét trong những trờng hợp đó dự án có khả năng trả nợ theo đúng lịchtrình quy định hay không, hiệu quả kinh tế của dự án có thay đổi bất lợi cho dự

án hay không…

Và cuối cùng cũng là sự phân tích tính toán trên ta phải đa ra đợc những

đánh giá kết luận Mặc dù những chỉ tiêu trên cũng rất quan trọng nhng nó chỉ

là công cụ để phân tích tính toán và ta phải dựa vào đó để đa ra kết luận chung.Kết luận này đôi khi cần tính linh hoạt, tuỳ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể và sự utiên khía cạnh nào đó của dự án Nhng dù trong hoàn cảnh nào đi chăng nữacũng phải mang lại tính khái quát tổng hợp nhất về dự án để từ đó cán bộ thẩm

định và lãnh đạo Ngân hàng đa ra quyết định cuối cùng là tàI trợ hay không?

5.3 Các nhân tố ảnh hởng tới quá trình thẩm định:

5.3.1Nhân tố chủ quan:

a Nhân tố con ngời, luôn luôn chi phối hoạt động trong mọi quy

trình thảm định Trình độ năng lực, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố cần thiết

đối với cán bộ thẩm định, cần loại bỏ tính cá nhân hình thức trong quá trìnhthẩm định

b Nhân tố thông tin, phơng tiện thu thập và xử lý thông tin, thông tin

là cơ sở dữ liệu để phân tích và đánh giá dự án Do tính chủ quan của cán bộthẩm địnhviệc thu thập và xử lý thông tin có thể không khách quan Lợngthông tin thu thập cần đầy đủ, chính xác và thờng xuyên Phơng tiện thu thập

và xử lý thông tin ảnh hởng tới tiến độ và chất lợng thẩm định Ngân hàngthông tin và công nghẹ tin học ứng dụng trongNgân hàng rõ ràng và hiệu quảhơn phơng pháp thu thập và xử lý thông tin thủ công

c Nhân tố quản lý, đây là việc cấp phát, phân chia quyền hạn và

trách nhiệm một cách khoa học và hợp lý, phát huy tốt vai trò độc lập đối vớitừng cán bộ trong công tác chung Đánh giá tổng hợp nhằm đa ra quyết địnhtối u bảo đảm tính khách quan công bằng và hiệu quả cho từng thành viêntham gia thẩm định

d Phơng pháp thẩm định,bao gồm các phơng pháp và chỉ tiêu hiệu

quả tài chính Phơng pháp hợp lý là phơng pháp vận dụng phù hợp với loạihình, đặc điểm của dự án, thể hiện đợc khả năng nhanh nhậy của Ngân hàngtrớc sự biến động của môi trờng dự án Thẩm định đúng phơng pháp giúpcho quá trình đánh giá dự án có tính khoa học, dễ kiêm tra

5.3.2 Nhân tố khách quan:

a Sự thiếu chính xác của các con số thống kê, báo cáo tài chính.

Lênin đã từng nói “ Thống kê là con số chính xác của những con số khôngchính xác” Các báo cáo tài chínhmà các doanh nghiệp đem đến Ngân hàngkhông phải tất cả đều phản ánh đầy đủ 100% tình hình tài chính doanhnghiệp, cha kể chúng đã đợc “ chế biến”

Bên cạnh đó, các con số đợc lập trongdự án khả thi cũng trong tìnhtrạng tơng tự Các con số về thu- chi, khả năng tiêu thụ là dự kiến và mangtính chất ớc tính, cộng thêm nhiều yếu tố khác có thể thay đổi trong quátrình dự án đi vào hoạt động Vì thế dù tính toán kỹ đến đâu cũng khôngphản ánh đầy đủ, chính xác về tình hình tài chính doanh nghiệp cũng nh hiệuquả của dự án đầu t

b Định hớng phát triển kinh tế ngành, vùng, quốc gia Những biến

động này rất khó lờng trớc đợc, đặc biệt trong thời gian dài Hơn nữa đây làvấn đề nhậy cảm ảnh hởng trực tiếp đến hiệu quả của dự án

c Các nhân tố khác, đối với các dự án cho vay bằng ngoại tệ công

tác thẩm định còn bị ảnh hởng bởi tình hình tài chính quốc tế, đặc biệt là sựtăng giảm giá USD Bởi các dự án vay bằng ngoại tệ phải trả bằng ngoại tệ.Hơn nữa hiện nay Nhà nớc kiểm soát rất chặt chẽ đồng ngoại tệ

5.4 Yêu cầu đối với công tác thẩm định

- Công tác thẩm định phải đợc tiến hành theo các quy định và hớng dẫncủa Nhà nớc và các ngành có liên quan, phảI bám sát chủ trơng, đờng lối, kếhoạch phát triển theo từng thời kỳ của Nhà nớc, chính quyền, địa phơng cáccấp các ngành…

- Công tác thẩm định phảI đợc thực hiện phù hợp với chính sách tíndụng của Ngân hàng.Tham gia thực hiện phải bao gồm cán bộ thẩm địnhchuyên trách, các cán bộ bộ tín dụng và các cán bộ nghiêp vụ có liên quan

đến tín dụng

- Công tác thẩm định phảI đợc thực hiện một cách khách quan, kịpthời để phù hợp với tiến độ thời cơ của dự án, phải đợc thực hiện một cáchchính xác, có khoa học, toàn diện chặt chẽ ở tất cả các lĩnh vực

- Thẩm định dự án đầu t phải đợc thực hiện đối với mỗi dự án, mỗikhoản đầu t tín dụng ( cho vay, bảo lãnh, cho thuê tài chính…) Đồng thờicũng phảI thẩm định các dự án thuộc mọi nguồn vốn, thành phần kinh tếkhác để cả các dự án có nguồn vốn thuộc ngân sách Nhà nớc thì tuỳ theoloại dự án mà có cách thẩm định khác nhau

- Thẩm định bao gồm hai bớc :

+ Thẩm định trớc khi quyết định tín dụng

+ Thẩm định trong quá trình giải ngân thực hiệnvà kết thúc hợp đồngtín dụng

- Ta biết công tác thẩm địnhdự án đầu t bao gồm rất nhiều vấn đề,nhiều khía cạnh khác nhau, bởi dự án đầu t bị tác động bởi nhiều yếu tốkhác nhau nhng cùng tác động đến lợi ích cuối cùng của dự án: nh khíacạnh kỹ thuật ( là khía cạnh lớn nhất trong một dự án, là vấn đề quan trọnghàng đầu đối với nhà đầu t - ngời lập dự án ) hay khía cạnh về tập quán,pháp lý, tổ chức quản lý, xã hội thơng mại, tài chính và kinh tế… Tất cả cáckhía cạnhnày tạo nên một dự án hoàn chỉnh Vì vậy tốt nhất khi thẩm định

dự án đầu t ta phảI thực hiện tát cả các khía cạnh đó Tuy nhiên đây là mộtvấn đề rất rộng đòi hỏi sự nghiên cứu và kiến thức rộng của nhiều ngành cóliên quan, chẳng hạn: Đối với cơ quan chủ quản chủ doanh nghiệp thực hiện

dự án đầu t phải thẩm định về mặt kỹ thuật ; Nhà nớc thẩm định về mặt xãhội, kinh tế… Nhà tài trợ thẩm định về mặt tài chính của dự án đầu t…

Trong khuôn khổ của chuyên đề tác giả chỉ đi sâu về việc thẩm định tàichính dự án đầu t trong hệ thống Ngân hàng’

Quy trình chung của công tác thẩm định tài chính dự án đầu t tại

Ngân hàng.

Khi thẩm định tài chính dự án đầu t thì không chỉ đơn thuần thẩm định mỗi dự

án đầu t đó mà phải thẩm định cả tình hình tài chính doanh nghiệp lập dự án vìdoanh nghiệp không những trực tiếp thực hiện dự án mà còn tiến hành cân đốinguồn vốn để trả nợ Có những dự án đầu t mà nguồn trả nợ không những từlợi nhuận thu đợc từ dự án mà còn do các nguồn khác đem lại; hoặc những dự

án mà lợi nhuận thu đợc không chỉ để giành cho trả nợ cho dự án mà còn dùnh

để chi trả cho các việc khác Vì thế việc thẩm định tình hình tài chính doanhnghiệp trong quá trình thẩm định dự án đầu t cũng cần thiế

Phần IIThực trạng công tác thẩm định hiệu quả tào chính dự án đầu t tại Sở

Giao Dịch I - Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam

Ngày 22 / 6, Ngân hàng đổi tên là Ngân hàng Đầu t và Xây dựng ViệtNam trực thuộc Ngân hàng Nhà nớc Nhiệm vụ mới của Ngân hàng là cho vayvốn đầu t xây dựng cơ bản các công trình không thuộc ngân sách Nhà nớc cấphoặc vốn tự có không đủ song sonh với cấp vốn thanh toán với các công trìnhthuộc vốn ngân sách Nhà nớc đầu t

Ngày 14/11/1990, theo quyết định số 401 của HĐBT do phó chủ tịch VõVăn Kiệt ký, chuyển thành Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam Hoạt

động của Ngân hàng đợc mở rộng để phù hợp với đờng lối chính sách của

Đảng và Nhà nớc Trong giai đoạn này, Ngân hàng tổ chức huy đọng vốn trung

và dài hạn trong và ngoài nớc, kinh doanh tiền tệ và dịch vụ Ngân hàng chủ yểutrong lĩnh vực đầu t và phát triển, chuyển từ Ngân hàng cấp phát thuần tuý trớc

đây sang Ngân hàng thơng mại

Ngày 28/3/1996, theo quyết định số 186 TTG của Thủ tớng chính phủ,Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam chính thức trở thành một doanhnghiệp Nhà nớc dạng đặc biệt

Trải qua hơn 40 năm xây dựng và phát triển với hơn 100 chi nhánh ở cáctỉnh thành phố và khu công nghiệp trong cả nớc đội ngũ hơn 4500 cán bộ nhânviên tâm huyết, nhiệt tình trong công việc BIDV xứng đáng là một trong 4NHTMQD lớn nhất

72914332024372463751008512573159392018021619

Nh vậy, doanh số cho vay luôn tăng trong các năm chứng tỏ hoạt đọngcho vay của Ngân hàng rất có uy tín Việc quản lý chặt chẽ và hợp lý cơ cấuhoạt động, chu chuyển vốn cũng đóng góp đáng kể vào lợi nhuận của toànngành Cùng với sự phát triển chung, Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam

có triển vọng phát triển rất vững chắc, khả quan không ngừng khẳng định là mộttrong bốn Ngân hàng trụ cột của hệ thống Ngân hàng Việt Nam

t và Phát triển Việt Nam, đợc hạch toán kế toán phụ thuộc, có bảng cân đối kếtoán riêng, có con dấu riêng và trực tiếp giao dịch với khách hàng.Trụ sở theoquy định phải đặt tại Hà nội, hiện nay là tại 53 phố Quang Trung

Hoạt động chính của SGD I là huy động vốn trung và dài hạnbằng đồng ViệtNam và ngoại tệ từ mọi nguồn vón trong nớc dới các hình thức chủ yếu sau:

+ Nhận tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiền gửi bằng thanh toán của tất cả các tổ chức dân c.

+ Phát hành trái phiếu, các chứng chỉ tiền gửi, tín phiếu kỳ phiếu dới tên Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam

+ Vay vốn của các tổ chức tài chính trên các loại thị trờng.

Các nghiệp vụ tín dụng và dịch vụ Ngân hàng chủ yếu mà SGD I thực hiện là:

+ Cho vay ngắn, trung và dài hạn theo cơ chế tín dụng hiện hànhbằng

đồng Việt Nam và đồng ngoại tệđối với các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, hộ gia đình và cá nhân.

+Chiết khấu các chứng chỉ có giá trị.

+ Các nghiệp vụ bảo lãnh và tái bảo lãnh

+ Trực tiếp thực hiện hoặc làm đại lý cho thuê tài chính theo sự uỷ thác của Tổng Giám Đốc hoặc công ty cho thuê tài chính của Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam

+ Mua bán chuyển đổi ngoại tệ và các dịch vụ ngoại hối.

+Dịch vụ thanh toán trong và ngoài nớc giữa các khách hàng.

+ Tham gia đấu thầu trái phiếu tín phiếu của Chính phủ, trái phiêu Ngân hàng Nhà nớc, kho bạc Nhà nớc trên thi trờng.

+Dịch vụ t vấn tài chính cho khách hàng.

Nói chung, SGD I là một pháp nhân và có tính độc lập cao trong hệ thống Ngânhàng Đầu t và Phát triển.

Cơ cấu tổ chức của SGD I :

1.2.2 Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh.

Hoà vào sự phát triển mạnh của BIDV, trong những năm qua SGD I đã cónhững bớc tiến đáng kể đóng góp vào sự phát triển chung của toàn ngành Với

t cách là chi nhánh có u thế đợc hoạt động giao dịch với các khách hàng lớn,tổng công ty nên SGD I đã phát triển với mức tăng trởng phù hợp với chi nhánh

là đầu tàu cả về tài sản và thị phần trên điạ bàn Hà nội

Tình hình hoạt động kinh doanh của SGD trong những năm qua phát triểnrất tốt Các chỉ tiêu tăng trởng đều ở mức ổn định

và 17,1% Trong điều kiện cạnh tranh gay gắt giữa các tổ chức tài chính tíndụng trong và ngoài nớc nh bây giờ Lợi nhuận của SGD I vẫn không ngừngtăng trởng, đạt mức tăng ổn định: 14% và 16% năm 2000 và 2001 Cơ cấu hoạt

động thay đổi theo hớng tích cực,chủ yếu do nguổn trái phiếu tăng nhanh, đã

cải thiệ đáng kể chênh lệch kỳ hạn giữa tài sản nguồn vốn, qua đó góp phầngiảm tỷ lệ dùng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn, giảm khả năng rủi

tỷ trọng đóng góp vào tổng thu của Ngân hàng tăng lên từ 6% đến 10 % thểhiện đa dạng hoá dịch vụ Ngân hàng theo hớng khép kín phục vụ khách hàng.Các hoạt động bảo lãnh, kinh doanh ngoại tệ đều tăng trởng gấp 2-3 lần.Riêng hoạt động thanh toán Quốc tế năm 2001, đã đạt đợc kết quả nhanhchóng vào ổn định đóng góp gần 2,3 tỷ VND vào tổng thu, chiếm 21,1 % thunhập của dịch vụ tại SGD I trong đó mở đợc 85 L/C tổng giá trị là 85 triệuUSD

Bên cạnh các hoạt động của ngành SGD I còn đợc giao một số nhiệm vụcủa Nhà nớc và SGD I đã thực hiện một cách suất sắc: đợt chi trả đền bù củaIRAQ là một ví dụ điển hình, đã thực hiện chi trả trên 333 tỷ đồng mang lại chiNgân hàng khoản thu dịch vụ không nhỏ, giúp SGD I tăng khả năng huy độngvốn, góp phần nâng cao uy tín đối với các Bộ ngành và dân chúng

Sở dĩ SGD I đã đạt đợc mức tăng trởng nh vậy là do một số thuận lợi cơ

bản sau:

 Có môi trờng hoạt động kinh doanh ổn định rộng lớn có đủ điều kiện vàtiềm năng khai thác nguồn vốn nhàn rỗi mở rộng khách hành và hoạt độngkinh doanh

 Là bộ phận kinh doanh trực tiếp tại BIDV nên phơng hớng hoạt động,mục tiêu của SGD I đợc ban lãnh đạo chỉ huy sát sao kịp thời, luôn đợcquan tâm về mọi mặt của ban lãnh đạo và sự hỗ trợ trực tiếp của các phòngchức năng trong BIDV trong mọi hoạt động

 SGD I có trụ sở đạt tại Hà Nội – trung tâm kinh tế chính trị của cả n ớc,nơi tập trung nhiều khách hàng lớn, hoạt động nhiều nên luôn là nơi thửnghiệm mọi nghiệp vụ mới của toàn ngành, đợc BIDV cho áp dụng các kinhnghiệm thành công Vì thế SGD I luôn có đầy đủ các nghiệp vụ hơn các chinhánh khác

Bên cạnh những thuận lợi đó SGD I cũng có không ít những khó khăn gây

cản trở hoạt động kinh doanh.

* Khách hàng chủ yếu là khách lớn có quan hệ rộng rãi với các đối tác đặc biệt

là các đối tác nóc ngoài nên nhu cầu thông tin liên lạc của họ là rất lớn Đòi hỏitrình độ công nghệ thông tin cao, hiện đại trình độ chuyên môn và ngoại ngữcủa nhân viên luôn phải đợc trau dồi Các nghiệp vụ luôn phát triển bắt kịp nhịp

độ phát triển của Quốc tế đặc biệt là dịch vụ thanh toán

II Thực trạng công tác thẩm định tài chính dự án đầu t tại SGD I 1.Công tác thẩm định tài chính dự án đầu t trong hoạt động cho vay tại SGD

1.1 Quy trình thẩm định tài chính dự án đầu :

Thẩm định tài chính dụ án là cônh tác nghiệp vụ quan trọng trong hoạt độngtín dụng của Ngân hàng, thông qua công tác thẩm định Ngân hàng lựa chọn đợcnhững dự án, hoản tín dụng có hiệu quả, có khả năng thu hồi nợ để quyết địnhcho vay, bảo lãnh hay đồng tài trợ

Đảm bảo việc giải ngân đúng tiến độ về quản lý xây dựng cơ bản của Nhà

n-ớc, tiết kiệm vốn đầu t nâng cao hiệu quả tín dụng

Quá trình thẩm định dự án đầu t tại SGD I đợc tiến hành thông qua hai

phòng chức năng Tín dụng và Nguồn vốn.

Sơ đồ quy trình thẩm định tại SGD I – NHĐT & PT

Chi chú:

Sơ đồ quy trình thẩm định chó thấy việc ra quyết định trong quá trình thẩm

định đều dựa trên nguyên tắc thống nhất ý kiến trung, cụ thể

Song song với công tác thẩm định tại phòng tín dụng, phòng nguồn vốn trựtiếp tiến hàng thẩm định một cách độc lập tính hợp lệ, nội dung quy trình theoquy định của SGDI Phòng nguồn vốn có trách nhiệm phản ánh kết quả thẩm

định của mình cho phòng tín dụng Phòng nguồn vốn chủ yếu thẩm định tàichính dự án Giữa hai phong luôn có mối quan hệ trao đổi với nhau trong quátrình thẩm định Sau đó cán bộ tín dụng sẽ thẩm định lại các chi tiết đã thẩm

định về doanh nghiệp và dự án dựa trên báo cáo thẩm định của mình và phòngnguồn vốn để báo cáo với ban giám đốc SGDI Kết quả thẩm định do cán bộ tíndụng lập sẽ đợc trởng phòng tín dụng thông qua nhằm rà soát lại nội dung vàkết quả thẩm định, sau khi hoàn thiện sẽ gửi lên Ban giám đốc

Sau khi xem xét báo cáo của phòng tín dụng về dự án, Giám đốc SGDI thamkhảo ý kiến của phòng nguồn vốn và của Hội đồng tín dụng Căn cứ vào hạnmức tổng vốn tín dụng đầu t có thể chấp nhận đợc với từng loại doanh nghiệp vàtừng dự án Giám đốc SGDI tiền hành quyết định cho vay, không cho vay hoặc

đệ trình lên cấp có thẩm quyền (nếu ngoài thẩm quyền phê duyệt)

Trong mọi trờng hợp Giám đốc SGDI phải lamf tờ trình lên Ngân hàngTrung Ương căn cứ vào hạn mức phân cấp, nếu tổng vốn vay của dự án nằmtrong hạn mức Ngân hàng Trung Ương sẽ uỷ nhiệm cho SGDI đợc quyền quyết

định cho vay, lập Hội đồng tín dụng Nếu vợt quá hạn mức cho vay hồ sơ sẽphải chuyển lên Ngân hàng Trung Ương

Cơ cấu dự án thẩm định tại SGD I – NHĐT & PT VN

Hồ sơ dự án

Dự án không thuộc quyền quyết định

Tiếp nhận, trình Tham mu

định của SGD

Chỉ tiêu Quốc doanh Ngoài quốc

500050005000

10001000-

1.2Nội dung thâm định tài chính dự án đầu t tại SGD I- NHĐT&PT VN

1.1.1 Phân tích tài chính dự án trớc khi quyết định tín dụng.

Thẩm định điều kiện pháp lý của dự án, cán bộ thẩm định Ngân hàng chủ

yếu tập trung vào tính đầy đủ báo cáo nghiên cứu khả thi, độ tin cậy của các sốliệ trong báo cáo Những văn bản phê duyệt của các cấp phù hợpvới báo cáonghiên cứu khả thi, báo cáo tài chính , giấy phép kinh doanh Đặc biệt, Ngânhàng phải chú ý đến đơn xin vay vốn, phơng án trả nợ và kế hoạch sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp

Thẩm định đánh giá các yếu tố kỹ thuật công nghệ, dự án phải phù hợp với

chính sách phát triển kinh tế xã hội của Nhà nớc, mục tiêu phát triển ngànhhoạec vùng lãnh thổ, giải quyết việc làm và các chính sách phát triển kinh tế xãhội khác của Nhà nớc

Về khía cạnh thị trờng, Ngân hàngchú trọng phân tích đến các loại sản

phẩm thay thế trên thị trờng.Đánh giá khả năng cạnh tranh, chiến lợc tiêu thụsản phẩm và các yếu tố liên quan đến cung cầu, sức cạnh tranh của sản phẩm

Các yếu tố công nghệ, kỹ thuật và quản lý sản xuất, Ngân hàng tập trung

thẩm định các phơng án công nghệ thiết bị chính- mức độ tiên tiến, các thông số

kỹ thuật chủ yếu , các thiết bị phụ trợ và phụ tùng thay thế, nội dung chuyểngiao công nghệ Xem xét quy hoạch phát triển chung, địa điểm xây dựng, phơng

án tổng thể mặt bằng, cấp thoát nớc, tiện nghi phòng cháy chữa cháy và an toànlao động…

Các yếu tố về khả năng tài chính và khả năng trả nợ,xem xét tổng mức vốn

đầu t bao gồm vốn thiết bị, vốn xây dựng cơ sở hạ tầng, chi bảo hiểm, lãi vay,thi công, vốn lu động, vốn dự phòng…

- Xem xét nguồn vốn , bao gồm các loại vốn góp vốn vay, vốn tự có củadoanh nghiệp, vốn Nhà nớc cấp Hình thức góp vốn bằng tiền Việt Nam hayngoại tệ hay bằng tài sản hiện vật…

- Tính toán hiệu quả của dự án đầu t Xem xét các yếu tố đầu vào, nguyênnhiên liệu, dự kiến khả năng biến đổi về giá và sản lợng, xem xét chi phí cácloại, khấu hao cơ bản, sửa chữa lớn, tiếp thị các yếu tố đầu ra, yếu tố đầu vào,công suất hoạt động, sản lợng tiêu thụ sản phẩm, giá bán doanh thu hàng năm

Dự kiến sự biến động về thị trờng, về giá sản phẩm để đánh giá doanh thu…

- Xác định thời gian cho vay, nhận diện và hạn chế rủi ro, tiến hành phântích nguồn trả nợ

- Nguồn từ dự án bao gồm khấu hao cơ bản, lợi nhuận sau thuế

- Nguồn huy động khác bao gồm, khấu hao cơ bản, lợi nhuận sau thuế vàcác nguồn tích luỹ khác của công ty

- Xác định thời gian trả nợ bao gồm thời gian vay vốn, thời gian thi công,thời gian trả nợ gốc, thời gian ân hạn, mức trả nợ gốc theo tháng, quý…

Phân tích rủi ro bao gồm: phân tích các yếu tố có thể dẫn đến rủi ro cho dự

án Đề xuất các biện pháp quản lý và hạn chế rủi ro, biện pháp bảo đảm vay nợTrờng hợp hình thức bảo đảm vay nợ là tài sản thế chấp, bảo lãnh của bên thứbathì cần thẩm định đánh giá mức độ an toàn của hình thức bảo đảm vay nợ để

dự kiến các biện pháp thích hợp

Phân tích năng lực của doanh nghiệp đợc cấp xét tín dụng:

- Năng lực tín dụng: Quy mô vón đầu t và tài sản, vốn chủ sở hữu, mức độtăng trởng, khả năng thanh toán, khả năng huy động vốn tự có, số d nợ cácloạivà sự tín nhiệm trong quan hệ tín dụng, thực trạng các khoản phải thu( chú ýcác khoản phải thu khó đòi, hàng tồn kho.

- Năng lực Marketing và cung ứng sản phẩm: Uy tín của doanh nghiệp trênthị trờng, kinh nghiệm và khả năng tiếp thị, mạng lới đại lý bán hàng, các đối t-ợng và thị trơng mục tiêu, triển vọng phát triển thị trờng của doanh nghiệp

- Năng lực quản lý điều hành doanh nghiệp: cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý

điều hành các cấp của doanh nghiệp, cơ chế và hiệu lực điều hành giữa Tổngcông ty và các đơn vị thành viên

1.1.2 Thẩm đinh trong quá trình đầu t và thực hiện hợp đồng tín dụng.

Yêu cầu đối với công tác thẩm định trong giai doạn này là: Kiểm tra nhằmthực hiện giải ngân theo đúng chế độ hiện hành Với đối tợng xây dựng cơ bảnbao gồm: thanh toán thiết bị, thanh toán khối lợng xây lắp, thanh toán chi phíkhác Kiểm tra khối lợng hiện trờng theo đề nghị thanh toán của doanh nghiệp

để tránh cho việc vay khối lợng khống, các thiết bị tự ý doanh nghiệp thay

đổikhông đung với dự án đãđợc phê duyệt Đảm bảo vốn vay đợc sử dụng đúngmục đích, dúng đối tợng đồng thời để giải quyết vớng mắc về chế độ XDCBphát sinh trong quá trình giải ngân

1.1.3 Kết quả ccông tác thẩm định tài chính dự án đầu t tại

SGD I – NHĐT&PT VN.

Từ năm 1995 SGD I bắt đầu đợc hoạt động nh một chi nhánh thực sự với tấtcả các nghiệp vụ của Ngân hàng Thơng mại.Công tác thẩm định nói chung vàcông tác thẩm định tài chính dự án đầu t nói riêng đã có những bớc tiến đáng kểgóp phần vào thành công của hoạt động cho vay của SGD I

Doanh số cho vay tại SGD I – NHĐT&PT VN

134352667710

7291436202837276380100871257915985201872162623701

Nh vậy, doanh số cho vay luôn tăng qua các năm chứng tỏ hoạt động chovay của Ngân hàng rất có uy tín.Việc quản lý chặt chẽ và hợp lý cơ cấu hoạt

động, chu chuyển vốn cũng đóng góp đáng kể vào lợi nhuận toàn ngành Cungvới sự phát triển chung, NHĐT&PT VN có triển vọng phát triển vững chắc, khảquan không ngừng khẳng định là một trong 4 Ngân hàng trụ cột của hệ thốngNgân hàng Việt Nam

Kết quả thẩm định tài chính dự án đầu t tại SGD I

Chỉ tiêu 1999 2000 2001 2000/’99 2001/’991.Số dự án tiếp nhận

334291514271413130.45293.978364.771117.799898.661279.332

3513818203718193157.72578.75792876.82500.5526.20

113.79-

93.5475127.279070130304.197262.23378.93265.724250.75216.82

120.68-

12290181132.3390190736.27719.54601.48648.97697.75619.70

Nh vậy, khối lợng các dự án đợc thẩm định trớc khi tiến hành cấp tíndụngcó xu hớng tăng rõ rệt, điều này chứng tỏ SGD I ngày càng chú trọng côngtác thẩm định tài chính dự án So sánh mối tơng quan giữa các số liệu trên tathấy các dự án thẩm định trình Trung Ương đợc chấp nhận so với các dự án đợcNhà nớc giao là rất lớn Bảng số liệu cho thấy số dự án tín dụng thơng mại đang

có xu hơng tăng trong cơ cấu dự án đợc thẩm địnhvà giải ngân tại SGD I , mặc

dù số lợng vốn là khá nhỏ

Sơ đồ dự án tiếp nhận và thẩm định tại SGD I- NHĐT% PTVN

Qua đồ thị ta thấy, số dự án xin vay vốn có xu hớng tăng nhng số dự ánthẩm định biến động không đều.So sánh năm 2000 và năm 2001 với năm 1998

số dự án tiếp nhận và đợc thẩm định là khá cao khoảng 19%- 23% Nhng năm

1999 các giá trị đó có khác biệt, mặc dù không có dự án nào từ năm 1998chuyển sang nhng số dự án thực tế đợc thẩm định thấp hơn so với dự án tiếpnhận 29/33, có 4 dự án xin chuyển sang năm sau trong đó có hai dự án chủ đầu

t xin hoãn xét duyệt.Năm 2001 trong số 48 dự án tiếp nhận có 1 dự án hoãn xétduyệt do tình hình cung sản phẩm tăng đột biến chủ đầu t hoãn kế hoạch thựchiện ( Công ty Sámung vina electronic ) Năm 2000 khi nên kinh tế phục hồi số

dự án mới và số dự án chuyển tiếp tăng, số dự án KHNN có xu hớng giảmdo cómột phần lớn vốn KHNN đợc chuyển sang quỹ đầu t phát triển quản lý

Đa số các dự án đầu t vay vốn tại SGD I thuộc hai loại hình là đầu t mới và

đầu t bổ sung Trong đó đầu t bổ sung chiếm đa số đạt 80% tổng vốn tín dụng.Mặc dù trong thời gian gần đây số dự án đầu t mới đang có xu hớng tăng lên rõrệt song do lợng vốn vay các dự án thờng rất lớn ngoài thẩm quyền quyết

địnhcủa SGD I nên có thể thấy đặc trng của các dự án vay vốn tại SGD I là các

dự án đầu t bổ sung trang thiết bị công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất

40 38

35 29

33 31