Chương 1 tổng luận về phương pháp nghiên cứu khoa học

Chương I tổng luận về phương pháp nghiên cứu khoa học C HƯƠN G I TỔNG LUẬN VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Trường đại học Thương Mại Bộ môn phương pháp nghiên cứu khoa học Nội dung chương học 1 1 Bản chất của nghiên cứu khoa học 1 2 Phân loại nghiên cứu khoa học 1 3 Tiến trình tư duy trong nghiên cứu khoa học 1 4 Các sản phẩm nghiên cứu khoa học 1 1 Bản chất của nghiên cứu khoa học 1 1 1 Đặc điểm của nghiên cứu khoa học Mark Saunder (2003) định nghĩa “nghiên cứu” là việc người ta thực hiện các công việc.

CHƯƠNG I

TỔNG LUẬN VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Trường đại học Thương Mại

Bộ môn phương pháp nghiên cứu khoa học

Nội dung chương học

1.1 Bản chất của nghiên cứu khoa học

1.2 Phân loại nghiên cứu khoa học

1.3 Tiến trình tư duy trong nghiên cứu khoa học 1.4 Các sản phẩm nghiên cứu khoa học

1.1 Bản chất của nghiên cứu khoa học

1.1.1 Đặc điểm của nghiên cứu khoa học

- Mark Saunder (2003) định nghĩa “nghiên cứu” là việc người ta thực

hiện các công việc cần thiết một các có hệ thống để phát hiện sự

việc nhờ đó sẽ tăng thêm kiến thức cho họ.

- Hai cụm từ quan trọng trong khái niệm trên:

+ “Nghiên cứu có hệ thống” là việc nghiên cứu dựa trên nền tảng những quan hệ logic và chắc chắn không chỉ trên niềm tin (Ghauri và Gronhaugh, 2005)

+ “Phát hiện sự việc” hiểu là sự khám phá, và thể hiện mục đích

nghiên cứu nhằm tìm ra điều gì Có thể bao gồm việc mô tả, giải thích, hiểu biết, bình luận và phân tích (Ghaudi và Gronhaugh, 2005)

1.1.1 Đặc điểm của nghiên cứu khoa học (tiếp)

- Như vậy, một số đặc điểm cơ bản sau (Mark Saunder, 2003):

 Dữ liệu được thu thập một cách có hệ thống

 Dữ liệu được diễn giải một cách có hệ thống

 Có mục đích rõ ràng: khám phá các sự việc

1.1.2 Bản chất của NCKH trong kinh tế và quản lý

 NCKH trong kinh tế và quản lý là thực hiện nghiên cứu có hệ thống nhằm

khám phá sự kiện về kinh doanh và quản lý

 Easterby – Smith và cộng sự (2002) đã chỉ ra ba điều kết hợp để làm cho

“kinh tế và quản lý” có thể trở thành một tiêu điểm của nghiên cứu bao

gồm:

 Cách thức nhà quản lý (nhà nghiên cứu) vận dụng kiến thức từ ngành khác

 Các nhà quản lý thường bận rộn và nhiều quyền lực nên họ có thể không

đồng ý cho tiếp cận nghiên cứu nào đó nếu họ không thấy những lợi ích cá nhân hay thương mại

 Yêu cầu nghiên cứu phải có kết quả thực tiễn nào đó tức là cần có tiềm

năng tiến hành hành động hoặc cần xem xét những hệ quả thực tiễn của các khám phá

1.1.2 Bản chất của NCKH trong kinh tế và quản lý (tiếp)

 NCKH cơ bản và ứng dụng trong kinh tế và quản lý

Nghiên cứu cơ bản Nghiên cứu ứng dụng

Mục đích:

- Mở rộng kiến thức về tiến trình kinh

doanh và quản lý

- Dẫn đễn những nguyên tắc chung liên

quan tới tiến trình và quan hệ của tiến trình

với kết quả

- Các kết quả có ý nghĩa và giá trị đối với

xã hội nói chung

Bối cảnh:

- Được thực hiện bởi những người thuộc cơ

sở trường đại học

- Việc lựa chọn đề tài và mục tiêu được xác

định bởi người nghiên cứu

- Thang thời gian linh hoạt

Bối cảnh:

- Được thực hiện bởi người trong nhiều bối cảnh khác nhau, bao gồm các tổ chức, trường đại học

- Các mục tiêu được thương lượng với người đề xuất

- Thang thời gian chặt chẽ

1.2 Phân loại nghiên cứu khoa học

 Phân loại theo cách tiếp cận nghiên cứu

 Nghiên cứu theo quy trình suy diễn (diễn dịch)

 Nghiên cứu theo quy trình quy nạp

 Phân loại theo phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp định tính

 Phương pháp định lượng

 Phương pháp hỗn hợp

1.2 Phân loại nghiên cứu khoa học

 Hình 1.1 Suy diễn và quy nạp trong nghiên cứu khoa học

1.2 Phân loại nghiên cứu khoa học

 Bảng 1.1 Phân biệt nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng

Bối cảnh nghiên cứu Không kiểm soát Có kiểm soát

Phân tích dữ liệu Phân tích nội dung Phân tích số liệu với sự hỗ trợ của

các trình xử lý dữ liệu

Ví dụ Nghiên cứu hệ thống quản trị rủi

ro của ngân hàngVietcombank

Nghiên cứu các yếu tố tác động đến quyết định mua của khách hàng

1.3 Qui trình tiến hành đề tài nghiên cứu khoa học

1.3 Qui trình tiến hành đề tài nghiên cứu khoa học

Bước 1: Xác định chủ đề nghiên cứu

- Vấn đề nghiên cứu

- Ý tưởng nghiên cứu

- Giả thuyết nghiên cứu

1.3 Qui trình tiến hành đề tài nghiên cứu khoa học

Bước 2: Tổng quan nghiên cứu

1.3 Qui trình tiến hành đề tài nghiên cứu khoa học

Bước 3: Thiết kế nghiên cứu

- Thiết kế nghiên cứu định tính

- Thiết kế nghiên cứu định lượng

- Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp

1.3 Qui trình tiến hành đề tài nghiên cứu khoa học

Bước 4: Thu thập dữ liệu

- Thu thập dữ liệu sơ cấp

- Thu thập dữ liệu thứ cấp

1.3 Qui trình tiến hành đề tài nghiên cứu khoa học

Bước 5: Phân tích dữ liệu

- Phân tích dữ liệu sơ cấp

- Phân tích dữ liệu thứ cấp

1.3 Qui trình tiến hành đề tài nghiên cứu khoa học

Bước 6: Viết báo cáo

- Bố cục các phần trong báo cáo

- Văn phong sử dụng trong báo cáo khoa học

1.4 Các sản phẩm nghiên cứu khoa học

Luận văn thạc sĩ

- Bố cục phụ thuộc chuyên ngành và đề tài cụ thể Thông thường bao gồm:+ Mở đầu:

+ Tổng quan

+ Những nghiên cứu thực nghiệm hoặc lý thuyết

+ Trình bày, đánh giá, bàn luận kết quả

+ Kết luận và kiến nghị những nghiên cứu tiếp theo

+ Danh mục công trình công bố của tác giả (nếu có)

+ Phụ lục

1.4 Các sản phẩm nghiên cứu khoa học

Báo cáo đề tài nghiên cứu khoa học

- Đề tài NCKH là một hình thức tổ chức NCKH được đặc trưng bởi một nhiệm vụnghiên cứu và do một người hoặc nhóm người thực hiện

- Các loại báo cáo đề tài NCKH: Dự án; Chương trình

- Bố cục:

- + Mở đầu

- + Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

- + Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

- + Chương 3: Kết quả và thảo luận

- + Kết luận và đề nghị

- + Danh mục tài liệu tham khảo

- + Phụ lục

1.4 Các sản phẩm nghiên cứu khoa học

Bài báo khoa học

- Bài báo khoa học viết để công bố trên tạp chí, hội nghị khoa học, tham gia tranhluận và cần trình bày chính xác về kết quả nghiên cứu

1.4 Các sản phẩm nghiên cứu khoa học

Một số ví dụ về dự án khoa học như sau:

- Dự án xây dựng thí điểm mô hình phát triển nông thôn mới

- Dự án xây dựng thí điểm mô hình hợp tác liên kết bốn nhà trong sản xuất và kinhdoanh hàng nông sản

1.4 Các sản phẩm nghiên cứu khoa học

Chương trình khoa học

- Chương trình khoa học là một tập hợp cá đề tài hay dự án có cùng mục đích xác định Trong một chương trình khoa học, các đề tài dự án trực thuộc mang tính độc lập một cách tương đối, nhưng các nội dung của chúng trong chương trình có tính đồng bộ, hỗ trợ lẫn nhau Vì vậy chương trình cũng được hiểu dưới góc độ quản

lý Với cách hiểu này, chương trình khoa học là một nhóm các dự án, đề tài được quản lý một cách phối hợp và nhằm đạt được một số mục tiêu chung (mục tiêu chương trình) đã định ra trước

Một số ví dụ về dự án khoa học như sau:

- Nghiên cứu những vấn đề trọng yếu về khoa học xã hội và nhân văn phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, mã số KX.01/16-20

- Khoa học và công nghệ ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và môi trường giai đoạn 2016-2020, mã số BĐKH/16-20

1.4 Các sản phẩm nghiên cứu khoa học

Ví dụ về dự án khoa học như sau:

- Đề án nâng cao năng lực cạnh tranh các mặt hàng xuất khẩu của việt nam đến năm

2020, định hướng đến năm 2030