BUỔI THẢO LUẬN THỨ NHẤT LUẬT HÌNH SỰ (Phần các tội phạm)

Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người Điều 123 BLHS...1 2.. Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP.HCM KHOA LUẬT HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚC

BUỔI THẢO LUẬN THỨ NHẤT

LUẬT HÌNH SỰ

(Phần các tội phạm)

Giảng viên: ThS Nguyễn Thị Minh Trâm

Lớp: 118-HC45B1

Nhóm:

Thành viên:

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 3 năm 2021

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

TNHS

Trách nhiệm hình sự

BLHS

Bộ luật hình sự CTTP

Cấu thành tội phạm

MỤC LỤC

I TRẮC NGHIỆM TỰ LUẬN: Nhận định Đúng – Sai Giải thích? 1

1 Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS) 1

2 Tình tiết “giết 02 người trở lên” luôn đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên 1 3 Hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi thì chỉ cấu thành Tội giết con mới đẻ (Điều 124 BLHS) 1

4 Mọi trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh đều cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 125 BLHS) 2

5 Mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ đều cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ (Điều 127 BLHS) 2

6 Nạn nhân tử vong là dấu hiệu định tội của Tội bức tử (Điều 130 BLHS) 2

II Bài tập 3

1 Bài tập 1 3

2 Bài tập 2 4

3 Bài tập 4 5

1 TRẮC NGHIỆM TỰ LUẬN: Nhận định Đúng – Sai Giải thích?

2 Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS)

Nhận định sai

Giải thích: Hành vi khách quan của Tội giết người là hành vi trái pháp luật tác động

vào thân thể của người khác nhằm tước đoạt tính mạng của họ, hành vi đó chứa đựng khả năng thực tế gây ra chết người

Hậu quả làm nạn nhân chết trong tội này là cơ sở xác định thời điểm tội phạm hoàn thành Nếu giết người dẫn đến hậu quả nạn nhân tử vong thì gọi là tội phạm đã hoàn thành, nếu nạn nhân chưa chết thì được coi là giết người ở giai đoạn phạm tội chưa đạt

Do đó, hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì vẫn cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS)

CSPL: Điều 123 BLHS 2015

3 Tình tiết “giết 02 người trở lên” luôn đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên

Nhận định sai

Giải thích: Hậu quả làm nạn nhân chết trong tội giết người là cơ sở xác định giai đạon

phạm tội Nếu giết người dẫn đến hậu quả nạn nhân tử vong thì gọi là tội phạm đã hoàn thành, nếu nạn nhân chưa chết thì được coi là giết người ở giai đoạn phạm tội chưa đạt

Do đó, một người có thể được coi là giết hai người trở lên trong trường hợp là người phạm tội có ý định giết nhiều người, đã thực hiện hành vi giết người nhưng hậu quả chết người chưa xảy ra do những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội

CSPL: điểm a khoản 1 Điều 123 BLHS 2015

4 Hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi thì chỉ cấu thành Tội giết con mới

đẻ (Điều 124 BLHS)

Nhận định sai

Giải thích: Tội giết con mới đẻ có chủ thể đặc biệt đó phải là người mẹ do ảnh hưởng

nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra tròn

07 ngày tuổi

Do đó, nếu các chủ thể khác không phải mẹ ruột có hành vi giết trẻ em mới sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi sẽ không cấu thành Tội giết con mới đẻ mà sẽ cấu thành tội khác như Tội giết người quy định tại Điều 123 BLHS 2015

CSPL: khoản 1 Điều 124, Điều 123 BLHS 2015

5 Mọi trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh đều cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 125 BLHS).

Nhận định sai

Giải thích: Trạng thái tinh thần bị kích động mạnh thường phát sinh tức thời ngay sau

khi có sự kích động và tồn tại trong một thời gian ngắn

Căn cứ khoản 1 Điều 125 BLHS 2015 thì nguyên nhân dẫn đến trạng thái kích động mạnh phải do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người phạm tội hoặc người thân thích của người đó

Do vậy, nếu trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh nhưng nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó không xuất phát từ hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân mà do chính bản thân tội phạm hoặc do một chủ thể thứ ba khác thì không cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 125 BLHS)

CSPL: khoản 1 Điều 125 BLHS 2015

6 Mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ đều cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ (Điều 127 BLHS)

Nhận định sai

Giải thích: Một trong những dấu hiệu bắt buộc của Tội làm chết người trong khi thi

hành công vụ là động cơ vì thi hành công vụ, ngoài ra chủ thể đặc biệt phải là người có chức

vụ, quyền hạn được trao quyền thi hành vông vụ

Do vậy, nếu người thi hành công vụ lợi dụng công vụ mà có thái độ hách dịch, sử dụng

vũ khí bừa bãi hoặc do tư thù cá nhân mà làm chết người thì không cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ mà cấu thành tội phạm khác như Tội giết người theo Điều

123 BLHS

CSPL: Điều 123, Điều 127 BLHS 2015

7 Nạn nhân tử vong là dấu hiệu định tội của Tội bức tử (Điều 130 BLHS)

Nhận đính sai

Giải thích: Tội bức tử quy định tại Điều 130 BLHS là tội phạm có cấu thành hình thức.

Căn cứ Điều 130 BLHS thì dấu hiệu khách quan của tội này chỉ yêu cầu hành vi đối xử tàn ác, thường xuyên ức hiếp, ngược đãi hoặc làm nhục người lệ thuộc mình dẫn đến người

đó tự sát, bất kể sự tự sát đó có thành công hay không

Do đó, nạn nhân tử vong không phải là dấu hiệu định tội của Tội bức tử

CSPL: Điều 130 BLHS 2015

II Bài tập

1 Bài tập 1

Khoảng 19 giờ, T ra sân kho HTX xem biểu diễn ca nhạc Khi đi, T dắt một lưỡi lê tự tạo (lưỡi lê dài 15cm rộng 2cm) Chưa tới giờ biểu diễn nên một số thanh niên túm lại với nhau nói chuyện ở phía cổng vào khu vực biểu diễn, khiến một số cháu nhỏ không thể đi qua được Thấy vậy, T liền nói: “Sao các anh đứng ngang thế?” Hai bên va chạm, chửi nhau A và B trong tốp thanh niên đó đã chạy gọi thêm bạn bè để gây sự.

Cả bọn quay trở lại gặp T thì ngay lập tức C túm áo T và thúc gối vào bụng của T, còn

A và B đấm vào mặt T làm môi T bị sưng Các trật tự viên đã kịp thời ngăn cản và chấm dứt sự va chạm Một lát sau, T lại đến gần chỗ đứng của A, B và C để đôi co dẫn đến tiếp tục xô xát Trong lúc xô xát, T rút lưỡi lê ở thắt lưng đâm một nhát vào ngực

C rồi bỏ chạy Kết luận giám định pháp y xác định: “C chết do vết thương sắc gọn, thấu ngực trái, rách phổi, thấu lách, đứt động mạch, mất máu cấp tính”

Hãy xác định tội danh đối với hành vi của T

Trả lời:

Tội danh của anh T là Tội giết người ở giai đoạn tội phạm hoàn thành được quy định tại Điều 123 BLHS 2015, có cấu thành tội phạm vật chất mô hình 1

Bởi vì hành vi của T đã thỏa mãn các yếu tố cấu thành tội phạm Giết người như sau:

- Khách thể: Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng.

+ Đối tượng tác động: Con người đang sống (Anh C)

- Mặt khách quan bao gồm:

+ Hành vi dưới dạng hành động tước đi tính mạng của C, cụ thể là dùng lưỡi lê đâm vào ngực C, đây là vị trí trọng yếu của cơ thể con người

+ Hậu quả: gây vết thương sắc gọn, thấu ngực trái, rách phổi, thấu lách, đứt động mạch, mất máu cấp tính Hậu quả là anh C chết

+ Mối quan hệ nhân quả: Mối quan hệ nhân quả đơn trực tiếp vì hành vi anh T đâm 1 nhát vào ngực đã trực tiếp dẫn đến cái chết của anh C

- Mặt chủ quan: Lỗi của T là lỗi cố ý trực tiếp được quy định tại khoản 1 Điều 10 BLHS

2015;

Ý chí, lý trí.

- Chủ thể: Chủ thể phạm tội là T (Người có năng lực trách nhiệm hình sự và đã đủ tuổi chịu

trách nhiệm hình sự.)

CSPL: Điều 123 BLHS 2015

2 Bài tập 2

A và B là vợ chồng Trước khi cưới, B đã có người yêu, nhưng do gia đình ép gả nên phải lấy A

Vì thế, dù đã có chồng nhưng B vẫn gặp C - người yêu cũ của B Biết vậy, nên gia đình B khuyên A đưa vợ lên làm ăn ở Thành phố Hồ Chí Minh A nghe lời đem vợ lên sống ở thành phố Dù vậy, B vẫn lén lút quan hệ với C bằng cách viện lý do đi khám bệnh và lưu lại bệnh viện để điều trị ít ngày, nhưng thực chất là 2 người hẹn hò nhau tại một khách sạn và sống với nhau Gia đình B biết được nên đã báo cho A biết mối quan hệ giữa B và C, đồng thời cho A biết số xe Honda của C Một hôm, vì mất điện nên A về nhà sớm hơn thường lệ thì thấy B chuẩn bị quần áo nói là đi chữa bệnh tại bệnh viện A không tin nên chạy nhanh ra đường cái, cách nhà khoảng 200m thì thấy một thanh niên đang ngồi trên một chiếc xe Honda có biển số như gia đình B đã báo trước Quá tức giận, A nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang thẳng vào đầu anh thanh niên đang ngồi trên xe gắn máy nhiều nhát cực mạnh khiến anh thanh niên nọ bị chấn thương sọ não, chết trên đường cấp cứu tới bệnh viện Khi kiểm tra căn cước của người bị hại thì mới xác định được nạn nhân không phải là C

mà chính là bạn của C Do không biết mặt C nên A đã đánh nhầm người Lúc đó, C đang mua thuốc lá gần đó

Hãy xác định tội danh đối với hành vi của A

Trả lời: Tội danh của anh A là Tội giết người tại Điều 123 BLHS 2015 nhưng ở giai

đoạn tội phạm chưa đạt đã hoàn thành, tội phạm có cấu thành vật chất

Bởi vì hành vi của A đã thỏa mãn các yếu tố cấu thành tội phạm Giết người như sau:

- Khách thể: Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng.

+ Đối tượng tác động: Con người đang sống (bạn anh C)

- Mặt khách quan bao gồm:

+ Hành vi dưới dạng hành động tước đoạt tính mạng của anh thanh niên, dùng một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang thẳng vào đầu anh thanh niên

+ Hậu quả: anh thanh niên bị chấn thương sọ não, chết trên đường cấp cứu tới bệnh viện + Mối quan hệ nhân quả: Mối quan hệ nhân quả đơn trực tiếp vì hành vi anh A dùng khúc gõ phang vào đầu anh thanh niên đã trực tiếp dẫn đến cái chết của nạn nhân

- Mặt chủ quan: Lỗi của T là lỗi cố ý trực tiếp được quy định tại khoản 1 Điều 10 BLHS

2015 mặc dù có sự sai lầm về đối tượng giữa anh C và bạn của anh ta, sai lầm về đối tượng tác động không làm ảnh hưởng đến TNHS mà A phải gánh chịu

+ Mục đích: hành vi của A nhằm mục đích giết anh C – tình nhân của chị B nhưng do sai

lầm về đối tượng giữa anh C và bạn anh C nên mục đích đó xem như chưa đạt được Tuy vậy, hành vi giết người của A đã hoàn thành

- Chủ thể: Chủ thể phạm tội là A (Người có năng lực trách nhiệm hình sự và đã đủ tuổi chịu

trách nhiệm hình sự.)

CSPL: Điều 123 BLHS 2015

3 Bài tập 3

Hai gia đình là hàng xóm của nhau Trong một gia đình có bà mẹ là K và cậu con trai tên là H Gia đình bên kia có ông cụ là A cùng hai con trai tên là B và C Ban ngày các con đều đi làm nên ông A thường hay qua nhà bà K chơi Sau một thời gian, ông A mang gạo góp với bà K nấu cơm chung B và C không đồng ý vì cho là cha mình bị bà

K dụ dỗ, đem tài sản cho bà K nên yêu cầu cha mình chấm dứt quan hệ với bà K nhưng ông A không nghe và vẫn tiếp tục làm theo ý mình B và C cho là sự bất đồng trong gia đình mình là do bà K gây ra nên quyết định gây án

Vào 3 giờ sáng, B cầm đuốc và C cầm một con dao lớn đến trước sân nhà bà K B

và C châm lửa đốt nhà, đồng thời chặn cửa đón đầu hai mẹ con bà K Bà K và H chạy

ra đến cửa thì thấy B đang quơ đuốc xông tới, C cầm dao lao vào tấn công H H xông tới C, giành được con dao từ tay C và chém đứt bàn tay C Ngay lúc đó, B dùng đuốc xông tới gần H H nhanh chóng chém tiếp vào đầu C khiến C chết tại chỗ, đồng thời H quay sang đối phó với B thì bà con vừa kịp đến

Hãy xác định hành vi của H có phạm tội không? Nếu có thì phạm tội gì?

Trả lời: Hành vi của H là hành vi phạm tội, cụ thể là tội giết người theo quy định tại

Điều 123 BLHS 2015

Cụ thể, trong trường hợp này quyền phòng vệ của A đã khởi phát, xét các điều kiện sau:

Thứ nhất, sự tấn công nguy hiểm đáng kể và trái pháp luật Hành vi cầm dao lao vào

tấn công H của C vô cùng nguy hiểm và hoàn toàn trái pháp luật, xâm phạm đến tính mạng của H

Thứ hai, sự tấn công xâm phạm quyền và lợi ích chính đáng của mình, của người khác

hoặc lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức Sự tấn công của C đã trực tiếp xâm phạm đến tính mạng của H

Thứ ba, sự tấn công phải đang hiện hữu nghĩa là hành vi tấn công phải đang xảy ra

hoặc đe dọa xảy ra ngay tức khắc Tuy nhiên, khi C cầm dao lao vào tấn công H H xông tới

C, giành được con dao từ tay C và chém đứt bàn tay C, lúc này C đã bị đứt một bàn tay nên mối đe dọa C đối với H đã không còn hoặc còn rất ít, mối đe dọa hiện hữu bây giờ chính là

B nhưng H lại lựa chọn chém tiếp C

Trong trường hợp này H không cần thiết phải chém tiếp vào đầu C khiến C chết tại chỗ

mà chỉ cần quay qua đối phó với B mà thôi

Từ những căn cứ trên, ta khẳng định hành vi của H là hành vi phạm tội, cụ thể là tội giết người theo quy định tại Điều 123 BLHS 2015 (giải thích thêm)

CSPL: Điều 22, Điều 123 BLHS 2015.