Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, thị trường hoa quả Việt Nam đang đối mặt với nhiều biến động, đặc biệt là các vấn đề về giá cả, về cung - cầu, những vấn đề về chất lượng sản phẩm, ng
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA KINH TẾ
CHỦ ĐỀ: “PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG CÁC LOẠI TRÁI CÂY Ở VIỆT NAM NHỮNG
NĂM GẦN ĐÂY”
Nhóm 4 - Lớp: K24KTDTB - Học viện ngân hàng
Học phần: Kinh tế vi mô Giảng viên hướng dẫn: Đỗ Thị Thu
Thành viên trong nhóm:
Phạm Ngọc Mai (24A4072438) (Nhóm trưởng)
Nguyễn Huệ Quyên (24A4072458)
Lương Thị Phương Anh (24A4072018)
Nguyễn Thị Ngọc Ánh (24A4072226)
Nguyễn Thị Nguyệt Anh (24A4072023)
Phạm Ngân Hà (24A4072242)
Nguyễn Thu Hương (24A4072257)
Phan Thị Hiến (24A4070303)
Trần Thu Hương Thảo (24A4072466)
Hoàng Thị Quỳnh Dương (24A4070302)
Võ Trang Nhung (24A4072449)
Trang 2Mục lục
Trang
LỜI MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
1.Diễn biến thị trường hoa quả trong thời gian gần đây 2
2.Các yếu tố tác động đến thị trường hoa quả trong thời gian gần đây 6
3.Giải pháp phát triển thị trường hoa quả trong thời gian sắp tới 6
4 Khảo sát thị trường thực tế 8
5.Kết luận 11
6 Tài liệu tham khảo 12
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Từ thực trạng bối cảnh hiện nay, với những lợi thế về điều kiện tự nhiên, thị trường hoa quả Việt Nam vẫn luôn có cơ hội để phát triển Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, thị trường hoa quả Việt Nam đang đối mặt với nhiều biến động, đặc biệt là các vấn đề về giá cả, về cung - cầu, những vấn đề về chất lượng sản phẩm, nguồn nhân lực, công nghệ sản xuất… Vì vậy để hiểu rõ về thị trường hiện nay thì việc nghiên
cứu và khảo sát thị trường vô cùng cấp thiết đối với cả nhà sản xuất và người tiêu dùng
Để nghiên cứu thị trường hoa quả, nhóm 4 chúng em sẽ tập chung vào nghiên cứu diễn biến chung của thị trường, phân tích các yếu tố tác động, đưa ra một số giải pháp khắc phục nhược điểm còn tồn đọng và cuối cùng là đưa ra khảo sát thị trường trong chính tình hình thực tế của các bạn sinh viên
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, nhóm 4 sẽ phân tích dựa trên các yếu tố: Bối cảnh nghiên cứu; lý do, mục đích nghiên cứu; phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
Bối cảnh nghiên cứu của đề tài:
Từ một vấn đề mà nhóm chọn là nghiên cứu cụ thể về thị trường hoa quả, qua đây chúng ta thấy được một cái nhìn cụ thể trong quy trình cung ứng, cũng như là xuất khẩu
Với nhiều thuận lợi về khí hậu nhiệt đới, Việt Nam có rất nhiều loại trái cây đa dạng, có chất lượng tốt phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu Các vùng có thế mạnh trồng trái cây xuất khẩu chủ yếu tập trung tại khu vực phía Nam Các loại trái cây xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam hiện nay là dứa đóng hộp, bưởi, xoài, thanh long…
Lý do lựa chọn đề tài:
Thị trường hoa quả Việt đang từng bước khẳng định thương hiệu, đưa trái cây Việt Nam ra thị trường trên toàn quốc và cả trên toàn thế giới Do nhu cầu tiêu thụ của người dân trong nước ngày một tăng, nhập khẩu, xuất khẩu và tiêu thụ lớn Cơ hội việc làm rộng mở trong lĩnh vực này đang mở rộng, …
Mục đích nghiên cứu:
Mục tiêu: giúp ta hiểu rõ hơn về diễn biến cung, cầu, giá cả của hoa quả hiện nay Đồng thời giúp các bạn có thêm kiến thức về tình hình trái cây Việt Nam hiện giờ
Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi: Thị trường trong và ngoài nước
Đối tượng: sinh viên, người dân, … (tất cả mọi người trong xã hội)
Phương pháp nghiên cứu: phân tích - tổng hợp các dữ liệu thứ cấp
Phân tích diễn biến thị trường (diễn biến giá cả, dịch vụ, cung, cầu, nguồn nhân lực…), nêu dẫn chứng và các yếu tố tác động
Thống kê lại tình hình chung
Trang 4Nêu giải pháp khắc phục nhược điểm.
Khảo sát tình hình thực tế của sinh viên hiện nay
NỘI DUNG 1.Diễn biến thị trường hoa quả trong thời gian gần đây
1.1 Diễn biến giá cả
- Khái quát giá cả chung của thị trường trong nước:
+ Sau thời gian dài giảm giá do tác động của dịch Covid-19, giá một số loại trái cây đã tăng trở lại do chính quyền các địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thương lái đi thu mua, nông dân thu hoạch nông sản, tháo gỡ những khó khăn trong vấn đề lưu thông hàng hóa
+ Cụ thể, từ tháng 7/2021 đến tháng 8/2021 tại Đồng bằng sông Cửu Long:
➢ Giá xoài tăng trở lại: Giá xoài cát chu tại An Giang ở mức 10.000 đồng/kg, tăng 2.000 đồng/kg; tại Vĩnh Long là 18.000 đồng/kg, tăng 3.000 đồng/kg; tại Tiền Giang là 21.000 đồng/kg, tăng 3.000 đồng/kg
➢ Giá chuối trung bình ở mức 7.000 đồng/kg đối với chuối xanh và 8.700 đồng/
kg đối với chuối xiêm, tăng lần lượt là 1.700 đồng/kg và 2.700 đồng/kg so với tháng trước đó
➢ Giá thanh long đã tăng nhẹ Tại Tiền Giang, mức giá bình quân của tháng đạt 20.000 đồng/kg đối với thanh long đỏ và 15.000 đồng/kg đối với thanh long trắng, tăng so với mức 17.000 đồng/kg và 13.000 đồng/kg của tháng trước…
- Nguyên nhân khiến giá hoa quả mặt bằng chung tăng:
+ Do sản lượng giảm, trong khi nhu cầu gia tăng, đặc biệt là vào những ngày lễ
+ Nhờ sự nỗ lực trong hoạt động xúc tiến thương mại tại nhiều tỉnh thành khiến nhu cầu tăng
+ Do vào cuối vụ, sản lượng thấp; trong khi đó nhiều doanh nghiệp cần nhu cầu cao để phục vụ chế biến xuất khẩu
+ Những ngày qua, chính quyền các địa phương trong tỉnh đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thương lái đi thu mua, nông dân thu hoạch nông sản
(Nguồn: https://congthuong.vn/ )
- Khái quát giá cả chung của thị trường xuất khẩu:
+ Vào đầu năm, giá hoa quả xuất khẩu giảm sâu, thậm chí giảm tới 5-6 lần Nguyên nhân là do dịch bệnh Covid diễn ra, các cửa khẩu phải đóng cửa dẫn đến khó khăn trong công tác vận chuyển thông quan qua cửa khẩu Nhưng hiện nay, nhìn chung giá cả thị trường xuất khẩu đã tăng lên do Chính phủ và Bộ Nông nghiệp
- Phát triển nông thôn đã triển khai thực hiện nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn, như kêu gọi các doanh nghiệp trong nước thu mua, trao đổi với phía các quốc gia láng giềng,
mở lại cửa khẩu với sự kiểm soát chặt chẽ
1.2 Diễn biến về dịch vụ, chất lượng
- Khái quát chung: Dịch vụ và chất lượng của hoa quả ngày càng được nâng cao, cũng như càng đảm bảo được yêu cầu, đáp ứng thị hiếu của thị trường
2
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com
Trang 5+ Do khoa học, kĩ thuật ngày càng phát triển, máy móc ngày càng được đầu tư
và nâng cấp hiện đại, góp phần tạo nên nhiều sản lượng và nâng cao chất lượng sản phẩm + Cơ sở chế biến ngày càng nhiều, quy mô lớn, trang thiết bị hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa sản phẩm lấy nguyên liệu từ hoa quả
+ Dịch vụ vận chuyển cũng ngày càng một phát triển và hiện đại hơn
1.3 Diễn biến cung của thị trường
- Khái niệm cung: Cung là khối lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán có muốn bán và có khả năng ở các mức giá khác nhau trong khoảng thời gian nhất định với giả định các yếu tố khác không đổi
- Diễn biến cung của thị trường:
+ Thị trường trong nước:
➢ Trong thời gian vừa qua vì thực hiện giãn cách xã hội, chuỗi cung ứng – tiêu thụ các loại hoa quả của nhiều địa phương đã bị đứt gãy, dẫn đến tình trạng một số loại hoa quả tiêu thụ rất chậm và ùn ứ cục bộ Hoa quả còn tồn đọng nhiều nơi Một số địa phương áp dụng chỉ thị 16, khiến cho lượng cung hoa quả không thể vào tới địa phương làm cho người dân không thể mua được nhiều loại hoa quả
➢ Nguồn cung từ các loại trái cây trong nước dồi dào, kết hợp với đó là sự nhập khẩu các loại hoa quả nước ngoài khiến thị trường cung đa dạng, phong phú
➢ Các siêu thị, cửa hàng, chợ và tiệm bán hoa quả phân bố rộng khắp cả nước, với quy mô ngày càng lớn và chất lượng ngày càng tăng
➢ Gần đây do tình hình dịch bệnh, cùng với bước vào mùa mưa lũ đã làm giảm nguồn cung hoa quả trên thị trường trong nước thời gian qua
+ Thị trường xuất khẩu:
Bước vào năm 2021, hoạt động xuất khẩu đã đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức Đặc biệt trong tháng 7 và tháng 8, làn sóng dịch Covid-19 lần thứ tư bùng phát mạnh ở nhiều địa phương đã làm đứt gãy các chuỗi cung ứng – tiêu thụ và ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình xuất khẩu
Theo Bộ NN-PTNT, trong tháng 8/2021, dự kiến có khoảng 1,1 triệu tấn nông sản (chủ yếu là trái cây) vào mùa thu hoạch, nhưng nông dân và doanh nghiệp đang rất khó khăn về thị trường xuất khẩu (Nguồn:https://www.sggp.org.vn/ )
Tuy nhiên, theo tính toán từ số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu hoa quả trong quý II/2021 đạt 1,06 tỷ USD, tăng 22,3% so với quý II/2020 Tính chung trong 6 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu hàng hoa quả đạt 2,03 tỷ USD, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2020 Xuất khẩu hàng hoa quả tăng trưởng khả quan trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát mạnh tại nhiều nơi trên cả nước Nhờ việc điều hành hoạt động xuất khẩu linh hoạt từ phía cơ quan chức năng, nên không còn tình trạng ùn ứ, đặc biệt tại các cửa khẩu (Nguồn: https://moit.gov.vn/ )
Cụ thể thị trường Trung Quốc - thị trường nhập khẩu hàng hoa quả lớn nhất của Việt Nam, đang bị tình trạng lũ lụt nên ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển và tiêu thụ mặt hàng Bên cạnh đó, tình trạng thiếu container rỗng khiến cước phí vận chuyển tăng cao, làm giảm khả năng cạnh tranh hàng hóa của Việt Nam tại các thị trường xuất khẩu (Nguồn: https://moit.gov.vn/ )
Dù chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhưng hoa quả của Việt Nam xuất khẩu tới các châu lục vẫn giữ được đà tăng trưởng tốt trong quý II/2021, cụ thể: Trị giá xuất
Trang 6khẩu trái cây tới các thị trường khu vực châu Á trong quý II/2021 đạt 848,98 triệu USD, tăng 16,2% so với quý II/2020; tiếp theo là châu Âu đạt 88 triệu USD, tăng 40,3%; châu Mỹ đạt 86,1 triệu USD, tăng 71,4% (Nguồn: https://moit.gov.vn/ )
Tính chung trong 6 tháng đầu năm 2021, trị giá xuất khẩu sang các thị trường khu vực châu Á vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất, đạt 1,67 tỷ USD, tăng 12,7% so với cùng
kỳ năm 2020, chiếm 82,4% tổng trị giá xuất khẩu hoa quả Tiếp theo là xuất khẩu tới thị trường châu Âu đạt 152 triệu USD, tăng 22,6%; châu Mỹ đạt 133,1 triệu USD, tăng 40,6% (Nguồn: https://moit.gov.vn/ )
Dự đoán rằng, từ nay đến cuối năm, xuất khẩu hoa quả sẽ tiếp tục tăng mạnh nhờ nguồn nguyên liệu dồi dào và kinh tế các nước nhập khẩu hồi phục sau Covid-19, kéo theo nhu cầu tăng
Hình 1: Xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam qua các tháng năm 2019-2021.
Nguồn: Tổng cục Hải quan
Hình 2: Xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam qua các tháng giai đoạn
2020-2021.
4
Trang 7TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com
Trang 8Nguồn: Tổng cục Hải quan
Hình 3: Tỷ trọng các thị trường xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2021.
1.4 Diễn biến cầu của thị trường
- Khái niệm cầu: Cầu là khối lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người mua có muốn mua và có khả năng mua ở các mức giá khác nhau trong khoảng thời gian nhất định với giả định các yếu tố khác ảnh hưởng đến cầu là không đổi
- Diễn biến thị trường: nhu cầu ngày càng tăng cao
+ Do hiện nay, nhiều người đang theo đuổi các chế độ ăn khoa học để làm đẹp,
để giảm cân, cung cấp đầy đủ chất cho sức khỏe…
+ Hoa quả là một thực phẩm không thể thiếu của mỗi gia đình, trong khi đó chất lượng cuộc sống ngày một tăng cao nên nhu cầu về hoa quả cũng ngày một tăng Ngoài ra hoa quả không chỉ để ăn trực tiếp mà còn để nấu ăn, làm bánh, làm sinh tố, làm đẹp, … + Các cơ sở chế biến cần nguồn nguyên liệu để chế biến ra các loại sản phẩm, các cửa hàng cũng cần rất nhiều hoa quả để chế biến các loại thức uống, đồ ăn, …
1.5 Diễn biến sự đa dạng về sản phẩm của thị trường
- Việt Nam được đánh giá là “Thiên đường của trái cây” với rất nhiều loại trái cây từ cận nhiệt, nhiệt đới và cả ôn đới
- Bên cạnh đó, thị trường hoa quả Việt Nam ngày càng đa dạng khi mở rộng, phát triển và nhập khẩu các loại hoa quả từ nước ngoài
- Hơn thế nữa, khoa học ngày càng phát triển, sự phối giống, lai tạo… ngày càng tạo ra được nhiều loại trái cây ưu việt hơn, góp phần tạo thêm sự đa dạng cho thị trường hoa quả Việt Nam
1.6 Diễn biến nguồn nhân lực
- Nước ta có nguồn nhân lực rất giàu kinh nghiệm trong việc sản xuất hoa quả nhưng đang có xu hướng già hóa, vì vậy hiện nay dẫn đến tình trạng thiếu nguồn nhân lực có kinh nghiệm
5
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com
Trang 9- Sự thiếu hụt nguồn nhân lực có trình đô … chuyên môn sâu dẫn đến thiếu ý tưởng và chưa đủ khả năng thực hiên…viêc…tổ chức xây dựng cũng như quản lý phát triển bền vững, đây được xem là vấn đề cần quan tâm giải quyết
1.7 Diễn biến cơ sở vật chất, máy móc, trang thiết bị
- Công nghệ, máy móc, kĩ thuật ngày càng phát triển
- Chính phủ cũng ngày càng đầu tư và chú trọng phát triển các phương tiện máy móc, thiết bị cho người sản xuất nên giúp sản lượng tăng cao và chất lượng ngày một tốt hơn
- Cơ sở hạ tầng cũng ngày càng được đầu tư và phát triển
2.Các yếu tố tác động đến thị trường hoa quả trong thời gian gần đây
- Chủ yếu là do dịch Covid diễn ra khiến cho các tuyến đường không được lưu thông, các địa phương mở các chốt kiểm dịch, dẫn đến hàng hóa không thể vận chuyển đi được, gây nên tình trạng ứ đọng tại nơi sản xuất Vì vậy cầu thì ngày càng tăng nhưng cung không thể kịp đáp ứng
- Do thiên tai (điển hình là mưa bão) gây thiệt hại rất lớn cho hoa quả dẫn đến cung giảm mặc dù cầu vẫn tăng
- Do sự biến đổi của khí hậu như: khô hạn kéo dài, xâm nhập mặn ở phía Nam… cũng khiến cho cung giảm
- Ngoài ra tác động đến thị trường còn do chính sách trợ cấp của Chính phủ
- Việc lạm dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật gây hại rất lớn đối với năng suất, chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm làm nhu cầu giảm đi
- Khó khăn trong việc vận chuyển vì đặc trưng trái cây Việt Nam chủ yếu thuộc loại cận nhiệt và nhiệt đới, vì vậy thời gian bảo quản sẽ rất ngắn, nếu không sử dụng chất bảo quản sinh học, hoặc bảo quản bằng những chất mà tiêu chuẩn cho phép, thời gian giữ trái tươi cũng chỉ được từ 4-5 ngày, còn khi sử dụng công nghệ, thời gian tối đa cũng chỉ gần hai tuần
- Công nghệ chế biến, cơ sở hạ tầng, dịch vụ còn hạn chế
- Ngoài ra, thị trường trái cây nước nhà còn phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt với các loại trái cây nhập khẩu, đặc biệt là đến từ Thái Lan và Trung Quốc Nhiều người dân có thu nhập cao lại ưa dùng những sản phẩm trái cây của Thái Lan hơn do chất lượng tốt hơn và đảm bảo hơn của Việt Nam Thêm vào đó, các sản phẩm trái cây của Trung Quốc mặc dù chất lượng không cao nhưng giá thành lại rất rẻ, do đó các sản phẩm này được đối tượng người tiêu dùng có thu nhập thấp ưa dùng
3.Giải pháp phát triển thị trường hoa quả trong thời gian sắp tới
Tập trung tài lực để tháo gỡ hai nút thắt trong nông nghiệp, đó là xây dựng vùng sản xuất nông nghiệp lớn và phát triển thị trường trong nước và xuất khẩu
3.1 Phát triển thị trường trong nước
-Tập hợp nhiều nông dân sản xuất nhỏ lẻ tham gia hình thành các hợp tác xã trái cây, nông trại có quy mô lớn hay vùng trồng cây ăn trái tập trung, định hướng sản xuất hoa quả đáp ứng nhu cầu của thị trường
-Nghiên cứu thị hiếu người tiêu dùng để tăng sản lượng xuất khẩu, cạnh tranh hiệu quả với các nước xung quanh khu vực và trên thế giới
6
Trang 10-Phối hợp tốt hơn với các nhà khoa học trong việc nghiên cứu, nhân giống nhằm tạo ra những cây ăn quả mới tốt hơn, hấp dẫn hơn về mẫu mã, màu sắc, mùi vị
-Cắt giảm thuế nhập khẩu, về nhu cầu của thị trường hoa quả nhiệt đới
-Khuyến khích các doanh nghiệp thiết kế, mở rộng thị trường -Xây
dựng kế hoạch Marketing sáng tạo
-Tổ chức các ngày hội khuyến mại, mua hàng tặng kèm
-Hợp tác với các đơn vị chế biến để nâng cao giá trị sản phẩm và tạo nên nhiều sản phẩm đến từ hoa quả
-Đầu tư phát triển máy móc, trang thiết bị, cơ sở hạ tầng, dịch vụ vận chuyển… -Áp dụng các thành tựu của khoa học kĩ thuật, các kỹ thuật canh tác mới hiệu quả, kết hợp phối giống, lai tạo để tạo nên sản phẩm tối ưu
-Đặc biệt là hướng đến trồng cây ăn trái an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và có chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc rõ ràng
-Đầu tư trung tâm với hệ thống logistic hiện đại khép kín từ sân bay, cảng đến đóng gói, chế biến xuất khẩu
-Đẩy mạnh liên kết giữa các vùng lại với nhau để giúp việc sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu được hiệu quả hơn
3.2 Phát triển thị trường xuất khẩu
-Tập trung vào các thị trường mục tiêu; duy trì và phát triển thị trường truyền thống; nghiên cứu tiếp cận, thâm nhập các thị trường tiềm năng; khai thác có hiệu quả các thị trường ngách
-Các doanh nghiêp…cần xây dựng tiêu chuẩn quản lý chất lượng, hoàn chỉnh bao
bì, nhãn hiêu…đóng gói, xây dựng đôi…ngũ cán bô … có khả năng trực tiếp giao dịch với khách hàng nước ngoài
-Giữ vững thị trường Trung Quốc, đồng thời tiếp thị mở rô ng… thêm thị trường Lào, Campuchia, các nước ASEAN, giới thiêu…sản phẩm sang Mỹ, EU, Đông Bắc Á
Để vượt qua rào cản kiểm tra an toàn vê …sinh thực phẩm, các vùng trồng trọt hoa quả xuất khẩu phải xây dựng tiêu chuẩn quản lý chất lượng, trang bị, cải tiến bao bì nhãn hiêu…
-Liên kết Nhà nước và doanh nghiệp về tổ chức việc thu mua hoa quả xuất khẩu
ra nước ngoài ⇒ Liên kết “4 nhà”: Nhà Nước; Nhà Doanh Nghiệp; Nhà Khoa Học; Nhà Nông phát triển bền vững
-Đầu tư vào các thiết bị, máy móc hiện đại
-Chính phủ cần phải có những sự trợ giúp thiết thực để hình thành nên các hợp tác xã tổ chức chuyên canh và áp dụng các kỹ thuật trồng trọt hiện đại, các công ty thu mua làm đầu mối giao nhận trái cây, giúp các nhà vườn có thể phát triển xuất khẩu sản phẩm
-Mỗi vùng, mỗi tỉnh nên chọn trồng một hoặc hai loại cây chủ lực là đặc sản của vùng miền, có lợi thế cạnh tranh cao để tránh tình trạng các tỉnh cùng trồng một loại cây, dẫn đến dư thừa, rớt giá thì lại đua nhau đốn hạ như nhiều năm qua
-Bên cạnh đó, có chính sách và các giải pháp về giống cây ăn trái, cần liên tục lai tạo ra các giống mới có năng suất và chất lượng cao hơn, đầu tư đồng bộ về công nghệ bảo quản sau thu hoạch cho trái cây Đặc biệt, phải xây dựng cho được những
7
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com
