LÀM rõ NHỮNG GIÁ TRỊ của GIA ĐÌNH THÔNG QUA LUẬN điểm “GIA ĐÌNH là nơi để về” LIÊN hệ với vấn đề hôn NHÂN GIA ĐÌNH ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu: giúp bản thân và tất cả mọi người, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên hiểu rõ hơn về giá trị của gia đình, đồng thời đưa ra thực t

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Học phần: Chủ nghĩa xã hội khoa học (PLT09A)

ĐỀ TÀI: LÀM RÕ NHỮNG GIÁ TRỊ CỦA GIA ĐÌNH

THÔNG QUA LUẬN ĐIỂM “GIA ĐÌNH LÀ NƠI ĐỂ VỀ”.

LIÊN HỆ VỚI VẤN ĐỀ HÔN NHÂN GIA ĐÌNH Ở VIỆT

NAM HIỆN NAY.

Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Lệ Thu Sinh viên thực hiện : Đào Thị Thùy Trang

Mã sinh viên : 23A4050366

Hà nội, ngày 25 tháng 12 năm 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU………

1 Tính cấp thiết của đề tài………

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu………

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu………

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu………

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài……… NỘI DUNG……… Phần 1: Cơ sở lý luận chung về gia đình ………

1.1 Khái niệm và đặc điểm của gia đình………

1.2 Vị trí của gia đình………

1.3 Chức năng của gia đình………

Phần 2: Liên hệ với vấn đề hôn nhân gia đình ở Việt Nam hiện nay…………

2.1 Thực trạng………

2.2 Nguyên nhân………

2.3 Giải pháp………

2.4 Liên hệ bản thân………

KẾT LUẬN………

TÀI LIỆU THAM KHẢO………

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Goethe có câu: “Dù vua chúa hay dân cày, kẻ nào tìm thấy được sự bình an trong gia đình là người sung sướng nhất” Thật vậy, dù trong thời đại

nào, ở quốc gia nào thì gia đình vẫn luôn có vai trò vô cùng quan trọng trong việc quyết định sự tồn tại, vận động và phát triển của toàn xã hội Bởi lẽ gia đình là tế bào của xã hội, nên chỉ khi gia đình ấm no, hạnh phúc thì xã hội mới phát triển thịnh vượng Đối với Việt Nam, một quốc gia đang trong thời kì quá độ lên XHCN, việc xây dựng một xã hội văn minh tiến bộ phải gắn liền với việc xây dựng gia đình Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thực trạng hôn nhân và gia đình Việt Nam có nhiều điểm đáng lo ngại Nhận thấy được đây là vấn đề vô cùng quan trọng, nên em đã thực hiện nghiên cứu về đề tài này

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu: giúp bản thân và tất cả mọi người, đặc biệt là tầng

lớp thanh thiếu niên hiểu rõ hơn về giá trị của gia đình, đồng thời đưa ra thực trạng hôn nhân gia đình Việt Nam từ đó đưa ra nguyên nhân và giải pháp giúp cho gia đình Việt Nam xây phát triển

Nhiệm vụ nghiên cứu: Phân tích làm sáng tỏ cơ sở lý luận về gia đình, nêu

thực trạng hôn nhân gia đình Việt Nam và những giải pháp cần thiết để xây

dựng gia đình trong thời kì mới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Hôn nhân gia đình Việt Nam

Phạm vi nghiên cứu: ở Việt Nam trong thời kì quá độ lên CNXH

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin

Phương pháp nghiên cứu: bài viết sử dụng phương pháp luận biện chứng

duy vật với các phương pháp: khái quát và hệ thống hóa, phân tích, tổng hợp, thống nhất logic và lịch sử,…

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Đề tài khái quát được lý luận chung của Chủ nghĩa khoa học xã hội vấn đề

gia đình, trong đó bao gồm khái niệm, vị trí và những chức năng chính, từ đó làm

rõ được luận điểm “Gia đình là nơi để về” Về thực tiễn, đề tài nghiên cứu sâu về

thực trạng, nguyên nhân của vấn đề ly hôn tại Việt Nam, từ đó rút ra được những

biện pháp giúp làm giảm đi phần nào tỷ lệ ly hôn này

NỘI DUNG

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 Khái niệm gia đình

Gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt, được hình thành, duy

trì và củng cố chủ yếu dựa trên cơ sở hôn nhân, quan hệ huyết thống và quan hệ

nuôi dưỡng, cùng với những quy định về quyền và nghĩa vụ của các thành viên

trong gia đình

1.2.1 Gia đình là tế bào của xã hội

Gia đình có vai trò quyết định đối với sự tồn tại, vận động và phát triển của

xã hội Không có gia đình để tái tạo ra con người thì xã hội không thể tồn tại và

phát triển được; muốn có một xã hội lành mạnh thì phải quan tâm xây dựng

những gia đình tốt Mức độ tác động của gia đình đối với xã hội phụ thuộc vào

bản chất của từng chế độ xã hội, đường lối, chính sách của giai cấp cầm quyền

Do đó tác động của gia đình ở mỗi giai đoạn lịch sử là khác nhau

1.2.2 Gia đình là tổ ấm, mang lại các giá trị hạnh phúc, sự hài hòa trong đời

sống cá nhân của mỗi thành viên

Gia đình là môi trường phát triển tốt nhất để mỗi cá nhân được yêu

thương, chăm sóc, nuôi dưỡng, trưởng thành và phát triển Sự yên ổn, hạnh phúc

của gia đình là tiền đề phát triển toàn diện cho các thành viên trong gia

đình trở thành một công dân tốt Có một điều chắc chắn rằng, dù con cái có như thế nào thì khi về đến nhà, họ vẫn là những đứa trẻ bé bỏng đối với cha mẹ của mình, luôn được chăm sóc một cách tốt nhất

1.2.3 Gia đình là cầu nối cá nhân với xã hội

Gia đình là cộng đồng xã hội đầu tiên đáp ứng nhu cầu xã hội quan hệ xã hội của mỗi cá nhân, là môi trường đầu tiên giúp cá nhân học và thực hiện quan

hệ xã hội Gia đình cũng là một trong những cộng đồng để xã hội tác động đến cá nhân

1.3 Các chức năng cơ bản của gia đình

1.3.1 Chức năng tái sản xuất ra con người

Tái sản xuất ra con người là chức năng đặc thù của gia đình, đáp ứng nhu cầu sinh lý tự nhiên của con người, đáp ứng nhu cầu duy trì nòi giống của ra đình, tạo ra nguồn lao động để duy trì sự trường tồn của xã hội

1.3.2 Chức năng nuôi dưỡng, giáo dục

Thể hiện tình cảm thiêng liêng, trách nhiệm cao cả của cha mẹ, ông bà đối với những đứa trẻ, đồng thời thể hiện trách nhiệm của gia đình đối với xã hội Cha mẹ luôn mong muốn con mình lớn lên sẽ trưởng thành về cả mặt thể chất lẫn tinh thần, vì vậy họ luôn dành cho con mình những điều tuyệt vời nhất Chức năng nuôi dưỡng và giáo dục hình thành lên nhân cách đạo đức, lối sống của mỗi người

1.3.3 Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng

Gia đình tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất và tái sản xuất ra tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng Gia đình còn là một đơn vị tiêu dùng trong xã hội Gia đình đảm bảo nguồn sinh sống, đáp ứng nhu cầu vật chất, tinh thần của các thành viên trong gia đình

1.3.4 Chức năng thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý, duy trì tình cảm gia đình

Gia đình là chỗ dựa vững chắc nhất về cả hai mặt vật chất và tinh thần của mỗi cá nhân Gia đình là nơi mà mỗi người sẽ tìm lại khi gặp những khó khăn cũng như niềm vui, là nơi chia sẻ tiếng cười cũng như tiếng khóc Gia đình có ý nghĩa quyết định đến sự ổn định và phát triển của xã hội

1.3.5 Chức năng chính trị, văn hóa…

Gia đình là nơi lưu truyền truyền thống văn hóa dân tộc cũng như tộc người Ví dụ như vào dịp Tết Nguyên Đán, gia đình sẽ tụ họp lại để đón năm mới, cùng làm những món ăn truyền thống, đi chúc tế họ hàng,…Gia đình là nơi sáng tạo và thụ hưởng những giá trị văn hóa, đạo đức xã hội Gia đình là một tổ chức chính trị của xã hội, là nơi tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật của nhà nước và quy tắc làng xã, hưởng lợi từ hệ thống pháp luật

PHẦN 2: LIÊN HỆ VỚI VẤN ĐỀ HÔN NHÂN GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Vấn đề ly hôn ở Việt Nam trong những năm gần đây

2.1 Thực trạng

Hôn nhân và gia đình luôn có mối liên hệ mật thiết, gắn bó với nhau Hôn nhân là cơ sở, là viên gạch đầu tiên xây dựng nên một gia đình Gia đình là tế bào của xã hội, nó có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm cuộc sống cho từng cá nhân, mưu cầu hạnh phúc của các thành viên trong gia đình Thực trạng ly hôn ở trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng là một đề tài được mọi người vô cùng quan tâm vì nó không chỉ tác động đến cá nhân mỗi thành viên trong gia đình mà còn ảnh hưởng đến toàn xã hội

Nhìn chung, trước khi đai dịch Covid-19 bùng nổ, tỷ lệ ly hôn ở Việt Nam tương đối thấp, tuy nhiên tỷ lệ này đang có xu hướng tăng trong 10 năm qua (giai đoạn 2009-2019 tăng 0,8% từ 1,0% lên1,8%) Theo thống kê cho thấy,

ở Việt Nam hiện có khoảng 60.000 vụ/năm, nghĩa là cứ 1000 dân thì có 0.75 vụ Con số này là khá thấp so với thế giới, tuy nhiên nó không thể hiện rằng hôn

nhân ở Việt Nam hạnh phúc hơn mà nó cho thấy còn quá nhiều người phải chịu đựng trong một cuộc hôn nhân không hạnh phúc mà không dám thoát ra vì nhiều

lý do Đáng lo ngại hơn đó là tình trạng ly hôn không chỉ xảy ra ở những cặp đôi trẻ do chưa hiểu rõ nhau mà còn xảy ra cả ở những cặp đôi đã chung sống với nhau nhiều năm và cũng có những đứa con cho riêng mình

2.2 Nguyên nhân

Không có một công thức nào chung cho tất cả mọi người để có một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc mãi mãi Nếu hôn nhân hạnh phúc được xây dựng trên

sự cố gắng, cảm thông, thấu hiểu lẫn nhau thì ly hôn lại là sự đổ vỡ do nhiều nguyên nhân khác nhau Một số nguyên nhân dẫn đến ly hôn là:

Thứ nhất, mâu thuẫn về tài chính là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến ly

hôn Cuộc sống khó khăn, nghề nghiệp không ổn định là nguyên nhân rất dễ xảy

ra tranh cãi, xích mích gia đình Nhiều cặp vợ chồng trước khi kết hôn chưa có việc làm và thu nhập ổn định, sau khi kết hôn phải tự lo cho cuộc sống riêng trong khi điều kiện kinh tế chưa đảm bảo nên phát sinh mâu thuẫn Đặc biệt là khi một trong hai bên vợ chồng thiếu đi sự chia sẻ, cởi mở và minh bạch trong vấn đề tài chính thì rất dễ đẩy một cuộc hôn nhân hạnh phúc xuống đáy sâu vực thẳm Đặc biệt, từ giữa năm 2020, dịch bệnh COVID-19 kéo dài triền miên, thu nhập của hầu hết các hộ gia đình đều bị giảm, nhiều người còn bị mất việc làm, khiến cho mối quan hệ vợ chồng ngày càng xảy ra nhiều xích mích Người kiếm được tiền chỉ trích người không có việc Áp lực về bệnh tật, kinh tế và cuộc sống

đã khiên nhiều đôi vợ chồng quyết định ly hôn

Thứ hai, bạo lực gia đình cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến

tình trạng ly hôn Dẫu biết không một cuộc hôn nhân nào mà không có những tranh cãi, xích mích làm tổn thương nhau, tuy nhiên, những tổn thương, những lần bạo lực đó lần đầu chúng ta có thể tha thứ, nhưng nếu như hành vi đáng xấu

hổ đó cứ mãi tiếp diễn thì một cuộc hôn nhân tan vỡ là điều tất yếu Chồng say xỉn bạo hành vợ, hay con cái không còn là hiện tượng gì mới lạ trên Thế giới

nói chung và Việt Nam nói riêng Thực trạng này đã được cả xã hội lên án và chỉ trích nặng nề, người ngoài nhìn thấy còn không thể chấp nhận được thì người trong cuộc sẽ càng muốn thoát khỏi cuộc hôn nhân như vậy

Thứ ba, việc giao tiếp kém cũng là nguyên nhân khiến mọi người thất

vọng về hôn nhân Khi phát sinh mâu thuẫn trong hôn nhân, đa số các cặp vợ chồng chưa nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, hòa giải từ gia đình, các tổ chức đoàn thể và xã hội mà đã khởi kiện đến Tòa án yêu cầu giải quyết cho ly hôn Giao tiếp kém khiến họ không thể ngồi lại để nói chuyện với nhau một cách nghiêm túc, không thể nói ra nỗi lòng mình để đối phương hiểu mình hơn Một mối quan hệ vợ chồng mà không thể giao tiếp, chia sẻ với nhau thì rất khó có thể hạnh phúc và bền vững lâu dài Nhiều vụ việc vợ nghi ngờ chồng mình đi ngoại tình nên đã quyết định kiện luôn chồng mình ra tòa, trong khi sự thật không phải vậy Người chồng thấy vợ nghi ngờ mình thì cảm thấy tổn thương, cũng không một lời biện minh hay nói ra sự thật Cuối cùng cuộc hôn nhân đổ vỡ chỉ vì hai bên không chịu nói chuyện với nhau một cách rõ ràng

Thứ tư, do trước khi kết hôn chưa có sự chuẩn bị về kiến thức và kỹ năng

trước khi bước vào đời sống hôn nhân, một số cặp vợ chồng chưa có đủ thời gian tìm hiểu nhau, sau khi kết hôn dẫn tới bất đồng quan điểm sống Thực trạng này diễn ra nhiều hơn ở giới trẻ Nhiều bạn trẻ mới chỉ yêu nhau được 2-3 tháng đã quyết định tiến tới hôn nhân Họ quá đề cao cái tôi của bản thân, ít quan tâm đến bạn đời, khiến phần lớn các cặp vợ chồng trẻ nảy sinh mâu thuẫn ngay từ những tháng đầu, năm đầu của cuộc hôn nhân

Thứ năm, ngoại tình là một nguyên nhân không thể không nhắc đến Sự

thủy chung là yếu tố then chốt của một cuộc hôn nhân Tuy nhiên, trong hôn nhân có rất nhiều điều xảy ra khiến một trong hai bên không thể giữ được sự chung thủy cho nhau Những vụ đánh ghen, giật chồng trên mạng ngày nào cũng

có Hoặc tư tưởng lạc hậu, người vợ không sinh được con trai nên người chồng ngoại tình hoặc ly hôn để lấy vợ mới với mục đích có con “nối dõi tông

đường” cũng chính là một trường hợp dẫn đến ly hôn Có thể nói đây là nguyên nhân chủ yếu của nhiều cặp vợ chồng, khiến họ quyết định ly hôn

Thứ sáu, không dành thời gian cho nhau cũng khiến cho tình cảm của hai

bên ngày càng rạn nứt Công việc bận rộn, dành cho đồng nghiệp còn nhiều hơn

ở nhà với gia đình Đó là bức tranh chung của nhiều gia đình trẻ hiện nay Đã có rất nhiều cặp đôi giận dỗi nhau chỉ vì đối phương thường xuyên đi làm về trễ, không quan tâm đến con cái, hiếm khi ăn cơm tối cùng gia đình… Khi thời gian được sử dụng một cách không cân bằng Khi công việc kiểm soát cuộc sống của bạn, khiến tình cảm vợ chồng lạnh nhạt Tất cả điều đó khiến cuộc hôn nhân bạn bị rạn nứt

Thứ bảy, mối quan hệ mẹ chồng – nàng dâu, em chồng, họ hàng hai bên,

bạn bè,… cũng là những nguyên nhân dẫn đến ly hôn hiện nay Bên cạnh người bạn đời của mình, tổ ấm của bạn cũng có thể bị lung lay bởi những tác nhân bên ngoài

2.3 Giải pháp

Ly hôn là hiện tượng xã hội bất bình thường nhưng cần thiết để đảm bảo quyền tự do trong hôn nhân và nó như là biện pháp để củng cố hôn nhân tự nguyện, tiến bộ Tuy nhiên việc ly hôn có thể làm ảnh hưởng tới cuộc sống của những người xung quanh, đặc biệt là ảnh hưởng đến tâm sinh lý của những đứa trẻ Hôn nhân tan vỡ không chỉ làm ảnh hưởng đến gia đình, người thân mà còn ảnh hưởng đến xã hội Bởi gia đình là tế bào của xã hội, khi tế bào không “khỏe” thì xã hội bị ảnh hưởng nhiều mặt Sau những cuộc hôn nhân không thành là những đứa con vô tội phải sống trong cảnh thiếu tình thương và sự chăm sóc, nuôi dưỡng của cha hoặc mẹ Đó cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tội phạm và các tệ nạn xã hội ngày một gia tăng Nên các cặp vợ chồng khi có ý định ly hôn thì hãy cân nhắc thật kỹ để tránh khỏi những hệ quả xấu cho bản thân hai vợ chồng và con cái của mình Để hạn chế tình trạng hôn nhân, ta có thể đúc kết ra một số biện pháp sau:

Đối với bản thân cặp vợ chồng

Thứ nhất, nâng cao trách nhiệm với cuộc sống hôn nhân Khi lập gia đình,

cả hai bên phải ý thức được trách nhiệm của mình khi trở thành vợ chồng Trước khi đi đến quyết định kết hôn, cả hai phải tìm hiểu rõ đối phương, hoàn toàn tự nguyện, kết hôn vì tình yêu chứ không vì những lợi ích cá nhân khác Khi cả hai

đã sẵn sàng, có cái nhìn đúng đắn về cuộc hôn nhân, cả hai sẽ xem đây là một món quà quý giá, từ đó sẽ nâng niu và muốn chăm sóc gia đình nhỏ của mình

Thứ hai, thấu hiểu, chia sẻ, giúp đỡn lẫn nhau Cãi vã, bất đồng là những

thứ ta thấy thường xuyên trong các cuộc hôn nhân Có những cặp vợ chồng cãi nhau hằng ngày, nhưng cuộc sống hôn nhân của họ vẫn rất hạnh phúc, có những cặp vợ chồng thì ngược lại Sự thấu hiểu nhau, biết lắng nghe nhau là chìa khóa

để giải quyết những cãi vã của vợ chồng Cả hai hãy đặt mình vào vị trí của đối phương để thấu hiểu cho họ, chia sẻ niềm vui, nỗi đau cùng với họ, giúp đỡ họ Khi bất đồng, hãy chọn khoảng thời gian cả hai bình tĩnh lại để nói chuyện với nhau, nên giải quyết vấn đề càng nhanh càng tốt

Thứ ba, cho nhau không gian, thời gian riêng Mỗi người đều cần những

khoảng thời gian, không gian cho riêng mình để làm những công việc mình yêu thích mà không bị ai làm phiền Ngay cả khi kết hôn, thì ũng chẳng thể nào làm thay đổi tính cách tự do, man dại của họ trước đó Trong một mối quan hệ, nếu như ai cũng kiểm soát, và trói buộc nhau trong hai chữ “trách nhiệm” thì sẽ khiến

cả hai không được thoải mái, không có bầu không khí riêng cho mình

Đối với gia đình

Thứ nhất, thường xuyên chia sẻ và góp ý Gia đình có vai trò vô cùng quan

trọng ảnh hưởng đến vấn đề hôn nhân và gia đình Cha mẹ là những người đi trước phải thường xuyên đưa ra những lời khuyên bảo, những kinh nghiệm mà mình đã tích lúy được trong mấy chục năm qua Là những người đi trước,