1.1. Hiện trạng trước khi áp dụng sáng kiến.Hiện nay tình trạng trẻ em bị xâm hại, là một vấn đề nhức nhối đang ở mức báo động cấp thiết, đang là mối lo ngại, trăn trở của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội đặc biệt quan tâm. Xâm hại trẻ em ở Việt Nam diễn ra không chỉ ở các thành phố lớn mà còn có ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa và xảy ra với các em học sinh ở mọi lứa tuổi và nhất là những vùng trình độ dân chí còn chưa cao. Trên các phương tiện thông tin hiện nay chúng ta không khó khăn để tìm thấy những thông tin về trẻ bị xâm hại gây hậu quả nghiêm trọng và bức xúc trong dư luận xã hội. Vấn đề xâm hại trẻ em là một trong những vấn đề nóng. Đáng báo động nhất là vấn đề xâm hại tình dục trẻ em. Vấn đề này đang diễn ra liên tiếp với số lượng trẻ bị xâm hại ngày một gia tăng, diễn biến ngày càng nghiêm trọng.Trong trường học, việc truyền đạt các kiến thức đến các em học sinh là nhiệm vụ chủ yếu của các thầy cô giáo và những người làm công tác giáo dục. Ngoài ra, việc cung cấp các thông tin và các kĩ năng sống là vấn đề cũng không kém phần quan trọng. Theo xu hướng phát triển xã hội hiện nay thì vấn đề rèn kĩ năng sống cho học sinh được đặt lên hàng đầu. Kĩ năng sống bao gồm rất nhiều những kĩ năng như: Kỹ năng giao tiếp ứng xử; kỹ năng tư duy sáng tạo; kỹ năng làm việc nhóm; kỹ năng quản lý thời gian; kĩ năng thuyết trình, kĩ năng xử lý tình huống, kỹ năng làm việc độc lập… và không thể thiếu là kỹ năng tự bảo vệ mình.Nếu theo dõi tình hình xã hội hiện nay, sẽ thấy rằng nguy hiểm có thể rình rập khắp mọi nơi mà cha mẹ không thể lúc nào cũng ở bên cạnh bảo vệ con 247. Vì vậy, hãy dạy con kỹ năng tự bảo vệ bản thân cũng như cách xử lý các tình huống nguy hiểm. Qua thực tế tại trường Tiểu học xã Pắc Ta chúng tôi thấy kỹ năng sống của phần lớn học sinh chưa thực sự đảm bảo. Chỉ một số học sinh biết và có hành vi, thói quen, kĩ năng tương đối đảm bảo. Còn phần lớn các em chưa có nhận xét, đánh giá về sự việc và cũng chưa có thái độ và cách ứng xử, cách xưng hô chuẩn mực. Học sinh chưa mạnh dạn thể hiện kĩ năng của bản thân. Các em ngại nói, ngại viết, khả năng tự học, tự tìm tòi còn hạn chế. Thực tế hàng ngày, hàng giờ, trên đất nước ta xảy ra biết bao nhiêu vụ việc trẻ em bị xâm hại và không ai trong chúng ta có thể khẳng định rằng tất cả học sinh của chúng ta đều được an toàn. Rất có thể một tỉ lệ nhỏ các em bị xâm hại nhưng các em không dám nói với bố mẹ, thầy cô, với người thân. Các em đều tự mình giải quyết hoặc chịu đựng từ đó ảnh hưởng tới sức khỏe, tinh thần và kết quả học tập của các em. Bởi thủ phạm xâm hại các em có thể là người thân trong gia đình hoặc là những người mà các em tin cậy, chúng có thể tìm mọi cách để tạo dựng mối quan hệ thân thiết với trẻ và gia đình các em để tiến hành hành vi xâm hại trẻ.Qua tìm hiểu một số kênh thông tin như sách, báo, đài, ti vi, internet,… chúng tôi thấy trẻ em bị xâm hại trong một số tình huống điển hình như:Trẻ bị xâm hại trên đường đi học về.Trẻ bị xâm hại ngay tại trường.Trẻ bị xâm hại tại nhà.Trẻ bị xâm hại ở một số nơi công cộng.Qua thực tế tìm hiểu thấy được có rất nhiều nguyên nhân và điều kiện khác nhau dẫn đến tình trạng xâm hại trẻ em, mà đặc biệt là xâm hại tình dục, cụ thể là các nguyên nhân: Nguyên nhân từ phía gia đìnhGia đình hoàn cảnh khó khăn, sự nghèo đói lạc hậu, không có điều kiện để chăm sóc, quản lý các em, thường xuyên để các em ở nhà một mình hoặc gửi các em ở với những đối tượng không đáng tin cậy.Do sự thiếu thốn tình cảm, sống trong hoàn cảnh gia đình bố mẹ ly dị. Bố mẹ không thường xuyên giáo dục đạo đức, lối sống cho trẻ, thiếu kiến thức về giáo dục giới tính và hướng dẫn trẻ cách phòng ngừa.Khi xảy ra sự việc trẻ bị xâm hại, gia đình không dám tố cáo tội phạm mà cho qua hoặc dấu kín vì sợ tai tiếng, mặc cảm… điều đó vô tình đã tiếp tay cho kẻ xâm hại trẻ em thoát tội và tiếp tục phạm tội. Nguyên nhân xã hộiDo cộng tác quản lý của các loại hình dịch vụ, các trang mạng xã hội, văn hóa phẩm đồ trụy thiếu chặt chẽ, nhiều bộ phim, sách truyện có nội dung và hành vi không lành mạnh vẫn được đăng tải trên Internet và bán trên thị trường.Sự phối hợp của các cơ quan ban ngành đoàn thể còn thiếu thống nhất, thiếu đồng bộ, thiếu kiên quyết.Do lối sống buông thả, suy thoái đạo đức cá nhân thấp hèn mất nhân tính,Cộng thêm những việc làm tiêu cực của người lớn cũng đã ảnh hưởng tới tình trạng phạm tội đối với trẻ em.Tình trạng thất học, không có việc làm, thiếu hiểu biết pháp luật, coi thường pháp luật… Nguyên nhân từ đặc điểm tâm sinh lý, thể chất, trình độ nhận thức của trẻ em:Do đặc điểm về tâm sinh lý của trẻ em, sự bồng bột thiếu suy nghĩ và non nớt về trí tuệ, do sự chuyển biến về tâm sinh lý, học và làm theo phim ảnh, sách báo đồi trụy là nguyên nhân dẫn đến trẻ bị xâm hại.Do đặc điểm về thể chất, các em còn yếu ớt chưa có sự phát triển đầy đủ chưa có khả năng chống lại các hành vi xâm hại của tội phạm.
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN PHẠM VI ẢNH HƯỞNG
VÀ HIỆU QUẢ ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN
Kính gửi: - Hội đồng xét công nhận phạm vi ảnh hưởng và hiệu quả áp dụng sáng kiến ở cấp cơ sở
- UBND huyện Tân Uyên
I THÔNG TIN CHUNG
Chúng tôi gồm:
Số
TT Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Nơi công tác (hoặc nơi thường trú)
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
1 Hồ Đức Bình 17/04/197
3
Trường TH
xã Pắc Ta Giáo viên Đại học 40
2 Vũ Thị Mai Liên 29/7/1987 Trường TH
xã Pắc Ta Giáo viên Cao đẳng 30
3 Hà Quang Vinh 28/5/1981 Trường TH
xã Pắc Ta Giáo viên Trung cấp 30
Là nhóm tác giả đề nghị xét công nhận phạm vi ảnh hưởng và hiệu quả áp
dụng sáng kiến ở cấp cơ sở: Một số biện pháp phòng chống xâm hại trẻ em cho học sinh trường Tiểu học xã Pắc Ta.
* Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học xã Pắc Ta
* Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn Tiểu học
* Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Ngày 01 tháng 9 năm 2021
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:
Trang 21.1 Hiện trạng trước khi áp dụng sáng kiến.
Hiện nay tình trạng trẻ em bị xâm hại, là một vấn đề nhức nhối đang ở mức báo động cấp thiết, đang là mối lo ngại, trăn trở của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội đặc biệt quan tâm Xâm hại trẻ em ở Việt Nam diễn ra không chỉ ở các thành phố lớn mà còn có ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa và xảy
ra với các em học sinh ở mọi lứa tuổi và nhất là những vùng trình độ dân chí còn chưa cao Trên các phương tiện thông tin hiện nay chúng ta không khó khăn để tìm thấy những thông tin về trẻ bị xâm hại gây hậu quả nghiêm trọng và bức xúc trong
dư luận xã hội
Vấn đề xâm hại trẻ em là một trong những vấn đề nóng Đáng báo động nhất là vấn đề xâm hại tình dục trẻ em Vấn đề này đang diễn ra liên tiếp với số lượng trẻ bị xâm hại ngày một gia tăng, diễn biến ngày càng nghiêm trọng
Trong trường học, việc truyền đạt các kiến thức đến các em học sinh là nhiệm vụ chủ yếu của các thầy cô giáo và những người làm công tác giáo dục Ngoài ra, việc cung cấp các thông tin và các kĩ năng sống là vấn đề cũng không kém phần quan trọng Theo xu hướng phát triển xã hội hiện nay thì vấn đề rèn kĩ năng sống cho học sinh được đặt lên hàng đầu Kĩ năng sống bao gồm rất nhiều những kĩ năng như: Kỹ năng giao tiếp ứng xử; kỹ năng tư duy sáng tạo; kỹ năng làm việc nhóm; kỹ năng quản lý thời gian; kĩ năng thuyết trình, kĩ năng xử lý tình huống, kỹ năng làm việc độc lập… và không thể thiếu là kỹ năng tự bảo vệ mình
Nếu theo dõi tình hình xã hội hiện nay, sẽ thấy rằng nguy hiểm có thể rình rập khắp mọi nơi mà cha mẹ không thể lúc nào cũng ở bên cạnh bảo vệ con 24/7
Vì vậy, hãy dạy con kỹ năng tự bảo vệ bản thân cũng như cách xử lý các tình huống nguy hiểm Qua thực tế tại trường Tiểu học xã Pắc Ta chúng tôi thấy kỹ năng sống của phần lớn học sinh chưa thực sự đảm bảo Chỉ một số học sinh biết
và có hành vi, thói quen, kĩ năng tương đối đảm bảo Còn phần lớn các em chưa
có nhận xét, đánh giá về sự việc và cũng chưa có thái độ và cách ứng xử, cách xưng hô chuẩn mực Học sinh chưa mạnh dạn thể hiện kĩ năng của bản thân Các
em ngại nói, ngại viết, khả năng tự học, tự tìm tòi còn hạn chế Thực tế hàng ngày, hàng giờ, trên đất nước ta xảy ra biết bao nhiêu vụ việc trẻ em bị xâm hại và không ai trong chúng ta có thể khẳng định rằng tất cả học sinh của chúng ta đều được an toàn Rất có thể một tỉ lệ nhỏ các em bị xâm hại nhưng các em không dám nói với bố mẹ, thầy cô, với người thân Các em đều tự mình giải quyết hoặc chịu đựng từ đó ảnh hưởng tới sức khỏe, tinh thần và kết quả học tập của các em Bởi thủ phạm xâm hại các em có thể là người thân trong gia đình hoặc là những người mà các em tin cậy, chúng có thể tìm mọi cách để tạo dựng mối quan hệ thân thiết với trẻ và gia đình các em để tiến hành hành vi xâm hại trẻ
Trang 3Qua tìm hiểu một số kênh thông tin như sách, báo, đài, ti vi, internet,… chúng tôi thấy trẻ em bị xâm hại trong một số tình huống điển hình như:
Trẻ bị xâm hại trên đường đi học về
Trẻ bị xâm hại ngay tại trường
Trẻ bị xâm hại tại nhà
Trẻ bị xâm hại ở một số nơi công cộng
Qua thực tế tìm hiểu thấy được có rất nhiều nguyên nhân và điều kiện khác nhau dẫn đến tình trạng xâm hại trẻ em, mà đặc biệt là xâm hại tình dục, cụ thể là các nguyên nhân:
* Nguyên nhân từ phía gia đình
Gia đình hoàn cảnh khó khăn, sự nghèo đói lạc hậu, không có điều kiện để chăm sóc, quản lý các em, thường xuyên để các em ở nhà một mình hoặc gửi các
em ở với những đối tượng không đáng tin cậy
Do sự thiếu thốn tình cảm, sống trong hoàn cảnh gia đình bố mẹ ly dị Bố
mẹ không thường xuyên giáo dục đạo đức, lối sống cho trẻ, thiếu kiến thức về giáo dục giới tính và hướng dẫn trẻ cách phòng ngừa
Khi xảy ra sự việc trẻ bị xâm hại, gia đình không dám tố cáo tội phạm mà cho qua hoặc dấu kín vì sợ tai tiếng, mặc cảm… điều đó vô tình đã tiếp tay cho kẻ xâm hại trẻ em thoát tội và tiếp tục phạm tội
* Nguyên nhân xã hội
Do cộng tác quản lý của các loại hình dịch vụ, các trang mạng xã hội, văn hóa phẩm đồ trụy thiếu chặt chẽ, nhiều bộ phim, sách truyện có nội dung
và hành vi không lành mạnh vẫn được đăng tải trên Internet và bán trên thị trường
Sự phối hợp của các cơ quan ban ngành đoàn thể còn thiếu thống nhất, thiếu đồng bộ, thiếu kiên quyết
Do lối sống buông thả, suy thoái đạo đức cá nhân thấp hèn mất nhân tính, Cộng thêm những việc làm tiêu cực của người lớn cũng đã ảnh hưởng tới tình trạng phạm tội đối với trẻ em
Tình trạng thất học, không có việc làm, thiếu hiểu biết pháp luật, coi thường pháp luật…
* Nguyên nhân từ đặc điểm tâm sinh lý, thể chất, trình độ nhận thức của trẻ em:
Do đặc điểm về tâm sinh lý của trẻ em, sự bồng bột thiếu suy nghĩ và non nớt về trí tuệ, do sự chuyển biến về tâm sinh lý, học và làm theo phim ảnh, sách
Trang 4báo đồi trụy là nguyên nhân dẫn đến trẻ bị xâm hại.
Do đặc điểm về thể chất, các em còn yếu ớt chưa có sự phát triển đầy đủ chưa có khả năng chống lại các hành vi xâm hại của tội phạm
Do trình độ nhận thức của các em còn nhiều hạn chế, còn thiếu kiến thức về
xã hội và kiến thức về pháp luật, kiến thức về giới tính…
* Nguyên nhân từ công tác tuyên truyền giáo dục ý thức pháp luật, giáo dục giới tính
Một bộ phận xã hội chưa thật sự quan tâm nhiều đến trẻ em và các hoạt động trợ giúp chưa thật sự mang tính xã hội hóa cao, mới chỉ tập trung ở những sự vụ,
sự việc đã xảy ra Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đến tại gia đình và trẻ em chưa kịp thời; nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành còn hạn chế Nhận thức của gia đình và cộng đồng với công tác phòng, chống xậm hại trẻ em chưa đầy đủ, phần nào còn xem nhẹ Một số bộ phận gia đình còn khó khăn, tập trung lo kinh tế gia đình, ít dành thời gian cho việc chăm sóc, giáo dục trẻ em;
do mâu thuẫn gia đình, nhiều thói quen, tập quán làm ảnh hưởng đến công tác bảo
vệ, chăm sóc trẻ em, đặc biệt là công tác phòng, chống xâm hại trẻ em
Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật còn khô khan chưa tạo được sự hứng thú nên chưa đạt hiệu quả trong việc nâng cao nhận thức pháp luật trong nhân dân
Công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho trẻ chưa được chú trọng, công tác giáo dục giới tính chưa thường xuyên, chưa có phương pháp giáo dục giới tính và hướng dẫn cách phòng ngừa tội phạm cho các em
Trẻ em được nhận định là chủ nhân tương lai của đất nước Do đó, việc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em có vai trò vô cùng quan trọng Nhận thức được điều đó và xuất phát từ tình yêu thương trẻ em, sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Trẻ
em như búp trên cành/ Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”
Với những lí do trên bản thân chúng tôi là những người làm công tác giáo dục, hàng ngày được chứng kiến các em ngày một trưởng thành với nét thơ ngây, hồn nhiên đến trường để được lĩnh hội tri thức, trang bị hành trang để bước vào đời Vậy mà các em lại gặp phải những trường hợp đau lòng như bị xâm hại làm tổn thương đến tâm sinh lí của các em và khi các em bị xâm hại thì các em phải chịu những tổn hại về mặt thể chất lẫn tinh thần, tình cảm từ mức độ nhẹ như: Thu mình, buồn bã, sợ hãi, lo lắng, xấu hổ, tội lỗi, học tập kém, muốn bỏ học… đến rất trầm trọng như: Trầm cảm, rối loạn tâm thần, có ý định tự tử… Đó là điều mà không một
ai trong chúng ta mong muốn
Những năm gần đây xã Pắc Ta có sự chuyển biến rất mạnh về kinh tế, xã hội Tuy nhiên kèm theo đó là các tệ nạn xã hội ngày càng nhiều, với lứa tuổi của các
Trang 5em khó tránh được những sự cám dỗ và rủ rê Cha mẹ các em thường đi làm xa, thường xuyên vắng nhà hoặc đi làm từ rất sớm Đa phần các em phải tự lập, tự lo hoặc sống cùng với ông bà nên rất được cưng chiều Các em ít được quan tâm và giáo dục kĩ năng sống, chủ yếu là học tập ở nhà trường Vì vậy, chúng tôi luôn trăn trở cần phải làm thế nào để học sinh được trang bị những kiến thức và kỹ năng phòng ngừa rủi ro khi nguy cơ xâm hại luôn rình rập Đó chính là lý do chúng tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp phòng chống xâm hại trẻ em cho học sinh trường Tiểu học xã Pắc Ta”
Nghiên cứu nhằm giúp các em học sinh hiểu rõ mối nguy hiểm của xâm hại, cách bảo vệ bản thân trước những mối nguy đó, không để có những vấn đề đáng tiếc xảy ra Qua đó góp phần giáo dục một thế hệ trẻ thực sự năng động, tự tin và giàu bản lĩnh ứng phó với bất cứ tình huống nào trong cuộc sống thực tế
1.2 Thực trạng của học sinh tại trường Tiểu học xã Pắc Ta
Trường Tiểu học xã Pắc Ta được xây dựng trên một khuôn viên rông rãi với diện tích 5520m2, gồm 05 điểm trường với 31lớp/826 học sinh Năm 2019 trường
đã đạt kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 2, chuẩn quốc gia mức độ 1 Trường nằm dọc quốc lộ 32 thuận lợi cho giao thông, đi lại Người dân tộc thiểu số trên địa bàn xã chiếm 95%, chủ yếu là lao động chân tay, trình độ văn hóa của người dân chưa cao
Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, Ban giám hiệu nên cơ sở vật chất của nhà trường hằng năm được tu sửa đảm bảo, đầy đủ, khang trang
Năm học 2021 – 2022 trường có 31 lớp/826 học sinh và 60 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên Đa số các đồng chí giáo viên đều nắm rõ và làm tốt công tác giáo dục các kĩ năng sống cho học sinh
Về học sinh: Hầu hết các em đi học đúng độ tuổi quy định Chấp hành tốt nội quy của trường lớp Tuy nhiên một số học sinh vẫn chưa mạnh dạn, tự tin, chưa hiểu hết được tầm quan trọng trong việc cần phải trang bị cho bản thân các kiến thức cơ bản về phòng trành các hành vi xâm hại
Về giáo viên: Trang thiết bị phục vụ giảng dạy tương đối đầy đủ Giáo viên nhiệt tình, quan tâm đến trường, lớp có tinh thần trách nhiệm cao Được sự giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, Ban giám Hiệu nhà trường, công đoàn, tổ chuyên môn nhiệt tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên an tâm công tác
Về cha mẹ học sinh: Luôn nhận được sự quan tâm của Hội cha mẹ học sinh lớp, trường Hội CMHS rất nhiệt tình gắn bó với các hoạt động của nhà trường về mọi mặt, góp phần động viên cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường
Trang 6hoàn thành nhiệm vụ được giao Tuy nhiên công tác phối kết hợp giữa giáo viên, phụ huynh và các ban ngành đoàn thể đôi lúc còn chưa được chặt chẽ
Như chúng ta đã biết mục tiêu Giáo dục Tiểu học: “Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ, và các kĩ năng cơ bản” Quá trình giáo dục được tổ chức giúp người học nắm được những nội dung: Hệ thống tri thức, thái độ kĩ năng, hành vi ứng xử
và thói quen thể hiện trong cuộc sống Từ đó hình thành ở người học những kiến thức toàn diện nhiều mặt như: xã hội, tâm lí, thể chất, cách ứng xử đúng đắn…
1.3 Những giải pháp áp dụng trước khi tạo ra sáng kiến
Giải pháp 1: Phối kết hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh và tìm hiểu
về hoàn cảnh gia đình và hoàn cảnh sống của các em
* Ưu điểm:
Việc tìm hiểu kĩ về hoàn cảnh gia đình và hoàn cảnh sống của các em giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về học sinh Thông qua thông tin hai chiều và kết hợp được với phụ huynh kịp thời giáo dục cho các em theo hướng tích cực
* Nhược điểm:
Công tác tìm hiểu hoàn cảnh của học sinh đôi khi chưa được kịp thời và chưa thường xuyên Công tác thông tin hai chiều đạt kết quả chưa cao Việc phối kết hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh còn ít đa số là giáo viên
* Nguyên nhân:
Phụ huynh học sinh đa số là bà con nông dân hoặc đi làm ăn ở nơi xa Một số
bà con phải đi làm cả ngày, công việc đồng áng bận rộn, ban đại diện cha mẹ học sinh đôi khi chưa thực sự nhiệt tình Vì vậy để đạt được hiệu quả cao cần phải đổi mới một
số nội dung sau
+ Lựa chọn Ban đại diện cha mẹ học sinh phù hợp, có năng lực, nhiệt tình Nêu cao tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình sôi nổi, tâm huyết với công việc của trường cũng như của lớp
+ Giáo viên thường xuyên trao đổi với ban đại diên cha mẹ học sinh làm tốt công tác thông tin hai chiều
Giải pháp 2: Trang bị kiến thức cho sinh về xâm hại trẻ em thông qua các tiết
học chính khóa, và trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp
* Ưu điểm:
Thông qua các tiết học chính khóa, và trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp Các em học sinh đã được trang bị một số kiến thức cơ bản về phòng chống
Trang 7xâm hai như: Biết cách tự vệ, tránh đến những nơi nguy hiểm, không nghe theo những lời rủ rê và dụ dỗ của người khác
* Nhược điểm:
Công tác tuyên truyền, trang bị kiến thức cho học sinh còn chưa thực sự cụ thể, còn đơn điệu Các em học sinh chưa thực sự mạnh dạn, tự tin trao đổi với bạn
bè, thầy cô về các kiến thức đã học được Một số em còn coi nhẹ việc trang bị những kiến thức này cho bản thân
* Nguyên nhân:
Việc tổ chức các hoạt động còn chưa đa dạng, chưa cho học sinh thấy được tầm quan trọng của việc học tập, trao đổi một số cách xử lý các tình huống trong cuộc sống Chưa tạo được động lực, sự mạnh dạn cho học sinh khi trao đổi thảo luận các vấn đề liên quan
Muốn làm tốt được việc này giáo viên cần trang bị thêm cho các em một số kĩ năng như: kĩ năng giao tiếp, ứng xử; kĩ năng nhận thức về bản thân, kiên định,…
Bảng kết quả thực hiện công tác giáo dục học sinh về phòng chống xâm hại trẻ em của trường Tiểu học xã Pắc Ta trước khi áp dụng sáng kiến như sau:
STT Thời gian
tuyên truyền
TS HS
Số học sinh tham gia tuyên truyền
Tỉ lệ (%)
Nội dung tuyên truyền Tổng
số lần tuyên truyề n
Ý thức tự bảo vệ
Xâm hại tinh thần
Xâm hại thân thể
Xâm hại giới tình
1 Hai tháng/1 lần 827 827 100 1 lần 1 lần 1 lần 1 lần 4 lần
2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
+ Điểm mới
Việc trang bị cho học sinh các kĩ năng sống để tự bảo vệ mình, một số kiến thức về giới tính, xác định xem những hành động như thế nào là bình thường và hành động như thế nào là xâm hại Giáo viên đưa ra một số các tình huống cụ thể để học sinh đóng vai xử lý hoặc thảo luận đưa ra cách giải quyết hiệu quả, như vậy học sinh sẽ hiểu hơn và không ngại trao đổi vấn đề này với những người xung quanh Từ
đó giảm bớt được tình trạng trẻ bị xâm hại
* Các giải pháp phòng chống xâm hại trẻ em cho học sinh trường Tiểu học
xã Pắc Ta hiện nay
Trang 8Giải pháp 1: Làm tốt công tác tuyên truyền.
+ Điểm mới:
Giáo viên xây dựng được kế hoạch rõ ràng, chi tiết, cụ thể các việc cần làm theo từng chủ đề của từng tháng Chuẩn bị tốt mọi điều kiện về cơ sở vật chất cho công tác tuyên truyền đến học sinh một cách thiết thực và hiệu quả
+ Cách thức thực hiện giải pháp:
Ngay từ đầu năm học, chúng tôi đã sưu tầm, lựa chọn các nội dung cơ bản
về giới tính thông qua nhiều bài trong sách giáo khoa và các tài liệu giáo dục chính thống để xây dựng kế hoạch, nội dung tuyên truyền trong các giờ hoạt động ngoại khóa của trường, lớp tổ chức
Tìm hiểu về sự thay đổi tâm sinh lý của học sinh thông qua sự thay đổi cả về ngoại hình và tính cách, từ đó có những tư vấn cụ thể giúp các em hiểu hơn về giới tính và sự phát triển của giới tính
Dành nhiều thời gian để tâm sự, trò chuyện cũng như trao đổi thẳng thắn về vấn đề giới tính Để từ đó tạo môi trường gần gũi với học sinh và được các em tâm
sự, trao đổi về vấn đề giới tính một cách mạnh dạn và thoải mái hơn
Giải pháp 2: Xây dựng nội dung tuyên truyền sát tình hình thực tế của nhà trường và địa phương.
+ Điểm mới:
Nội dung truyên truyền được chọn lọc kĩ càng, sát với tình hình thực tế của nhà trường và địa phương Ngoài ra học sinh còn được trang bị một số kĩ năng cần thiết để xử lý nhanh một số tình huống hay gặp phải trong cuộc sống
+ Cách thức thực hiện giải pháp:
Trên cơ sở nghiên cứu tình hình tội phạm xâm hại trẻ em và thực tiễn xét xử loại tội này, từ những nguyên nhân và tình hình dẫn đến tình hình tội phạm xâm hại trẻ em
Nội dung 1: Tìm hiểu và phân biệt rõ đâu là hành vi xâm hại và những hành
vi đó là những hành vi như thế nào?
Xâm hại trẻ em bao gồm mọi hình thức ngược đãi về thể chất và tinh thần, xâm hại tình dục, xao nhãng, bóc lột gây ra những thương tổn về sức khỏe, tính mạng, khả năng phát triển hay phẩm giá bằng cách lợi dụng chức phận, lòng tin hoặc quyền hạn
Lợi dụng sự tin tưởng hay quyền lực ép trẻ tham gia vào các hoạt động tình dục, lôi kéo trẻ phải thực hiện những hành vi giúp thỏa mãn bản thân mà không
Trang 9quan tâm đến tâm lí hay tổn hại thể xác của trẻ, xâm hại trẻ em bao gồm:
+ Mua bán trẻ em;
+ Bỏ rơi trẻ em;
+ Bạo lực với trẻ em, dẫn đến trẻ em bị rối loạn tâm thần, hành vi, hạn chế khả năng giao tiếp, học tập hoặc khả năng tự thực hiện một số việc phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hằng ngày;
+ Bắt buộc trẻ em tham gia lao động trái quy định của pháp luật về lao động; + Rủ rê, xúi giục, kích động, lợi dụng, lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc tham gia các hoạt động trình diễn hoặc bị sử dụng trong sản xuất các sản phẩm khiêu dâm;
+ Rủ rê, xúi giục, kích động, lợi dụng, lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc tham gia hoạt động du lịch mà bị xâm hại tình dục;
+ Trẻ em bị cho, nhận hoặc cung cấp để hoạt động mại dâm;
+ Rủ rê, xúi giục, kích động, lợi dụng, lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc tham gia hoạt động vận chuyển, mua bán, sản xuất, tàng trữ chất gây nghiện và các hàng hóa khác bị cấm giao dịch theo quy định của pháp luật;
+ Rủ rê, xúi giục, kích động, lợi dụng, lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc tham gia các hoạt động trục lợi khác;
+ Các hành vi xâm hại tình dục trẻ em như hiếp dâm, cưỡng dâm, giao cấu, dâm ô, sử dụng trẻ em vào mục đích mại dâm, khiêu dâm dưới mọi hình thức
Nội dung 2: Cho các em tìm hiểu những tình huống dễ bị xâm hại trong một
số tình huống điển hình như:
Trẻ bị xâm hại trên đường đi học về
Trẻ bị xâm hại ngay tại trường
Trẻ bị xâm hại tại nhà
Trẻ bị xâm hại ở một số nơi công cộng
Nội dung 3: Chúng tôi nhận thấy đây là một nội dung cần thiết giúp học
sinh nhận thức rõ và trang bị cho học sinh những kĩ năng cần thiết để tự bảo vệ mình Ở tuổi thiếu niên các em học sinh còn biết bao điều cần học tập để hoàn thiện mình, đặc biệt là các kĩ năng sống để tự bảo vệ mình trước những nguy hiểm
Và điều quan trọng nhất là kĩ năng giao tiếp, kĩ năng ứng phó với căng thẳng, kĩ năng giải quyết mâu thuẫn, kĩ năng tìm kiếm sự trợ giúp, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, kĩ năng nhận thức bản thân và kĩ năng kiên định
Về kĩ năng giao tiếp: Các em phải biết phân biệt cái đúng, cái sai trước sự
Trang 10lôi kéo của bạn bè Các em phải biết bảo vệ những giá trị và niềm tin của bản thân
dù có những lời dụ dỗ thú vị, ngon ngọt ra sao cũng phải là chính mình, sáng suốt nhận định đúng sai, biết thương lượng và từ chối đúng cách để không phật lòng người khác và có lợi cho mình
Về kĩ năng ứng phó với căng thẳng và kiểm soát cảm xúc: Các em nhận biết được những biểu hiện của sự căng thẳng, tầm quan trọng của kĩ năng kiểm soát, làm chủ cảm xúc Có thái độ tích cực đối với những tình huống gây căng thẳng Biết cách giải tỏa cảm xúc và kiểm soát, làm chủ cảm xúc Có thể vận dụng được
kĩ thuật kiểm soát, làm chủ cảm xúc của bản thân Nhận thức được căng thẳng là tất yếu trong cuộc sống Nhận biết được nguyên nhân gây ra căng thẳng để có biện pháp khắc phục
Kĩ năng giải quyết mâu thuẫn: Ai cũng từng gặp phải tình huống mâu thuẫn,
có thể là với người thân, với bạn bè, với mọi người xung quanh và có thể là với cả bản thân của mỗi chúng ta Nhưng có phải ai cũng biết cách giải quyết mâu thuẫn của mình không? Không phải ai cũng có khả năng giải quyết mâu thuẫn của bản thân đặc biệt là giải quyết theo hướng tích cực Chính vì vậy mà chúng ta đã được nghe đến những vụ đánh nhau, chém giết, tự sát do cá nhân thiếu kỹ năng để có thể tự giải quyết mâu thuẫn của mình theo hướng tích cực Mâu thuẫn tồn tại ở tất
cả mọi người: người già, người trưởng thành, thanh thiếu niên Ở lứa tuổi học sinh, chúng ta thường được biết đến những mâu thuẫn như: mâu thuẫn với cha mẹ, với bạn bè, với thầy cô Nếu những mâu thuẫn này không được tự các em học sinh giải quyết theo hướng tích cực sẽ ảnh hưởng rất lớn đến đời sống học tập cũng như tâm sinh lý của các em
Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ: Thông qua kĩ năng này học sinh biết tìm kiếm
sự trợ giúp của thầy cô, bạn bè, người thân hoặc là người các em cảm thấy thật sự tin tưởng Để giúp đỡ mình trong một số tình huống có nguy cơ bị xâm hại
Kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề: Thông qua những kiến thức vốn
có của bản thân, học sinh có thể đưa ra những quyết định nhanh chóng, đúng đắn nhất trong các tình huống mà mình đang gặp phải Giải quyết vấn đề đó một cách thông minh mà không gây tổn hại gì đến bản thân
Về kĩ năng nhận thức bản thân và kĩ năng kiên định: Các em phải có lòng tự trọng, tự tin biết cách đương đầu với cảm xúc và những nguyên nhân của nó Từ
đó quản lý được hành động cảm xúc của mình Khi các em đã xác định được đúng
về bản thân thì giúp các em đi đúng hướng, phấn đấu đạt tới những điều tốt đẹp Các em cũng phải cũng cần trang bị thêm cho mình các khả năng như: Bơi lội, võ thuật và sơ cứu đề phòng trường hơp bất trắc xảy ra Khi đối mặt với những cảm xúc tiêu cực hay những căng thẳng của bản thân, hãy hít thở sâu để bình tâm suy
