TIỂ ậ u LU n môn PHÁP LUẬT đại CƯƠNG đề tài THỰC HIỆN PHÁP LUẬ hôn NHÂN và GIA ĐÌNH t về ở ỉ t NH bắc GIANG HI n NAY

Các quyền công dân cơ bản vềhôn nhân và gia đình đã được Nhà nước và pháp luật bảo đảm thực hiện.Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, thực hiện phápluật về hôn nhân và

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

KHOA NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

TIỂU LUẬN

MÔN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

ĐỀ TÀI

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH

Họ và tên: Nguyễn Phương Dung

Giảng viên: Trần Thái Hà

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Gia đình là tế bào của xã hội Gia đình có chức năng và vai trò đặc biệt quantrọng trong sự phát triển của nhân loại Gia đình hạnh phúc, ấm no, văn hóa, tiến bộthì mới góp phần xây dựng và phát triển đất nước Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói:

“Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốtthì xã hội mới tốt Hạt nhân của xã hội là gia đình Chính vì muốn xây dựng chủnghĩa xã hội mà phải chú ý hạt nhân cho tốt” Trong giai đoạn phát triển đất nướchiện nay, vai trò của gia đình càng trở nên quan trọng Bên cạnh đó, xã hội luônbiến đổi và nảy sinh nhiều vấn đề mới khiến cho hôn nhân và gia đình cũng cónhững biến đổi phức tạp Nhận thức được điều đó, Đảng và Nhà nước ta luôn quantâm, chăm lo, xây dựng, phát triển gia đình Việt Nam ấm no, hạnh phúc

Hệ thống pháp luật về hôn nhân và gia đình ngày càng được hoàn thiệnphù hợp với sự phát triển chung; công tác chăm lo, xây dựng gia đình vănhóa được triển khai rộng rãi; công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật vềhôn nhân và gia đình tăng cường, đặc biệt là ở nông thôn, miền vúi, vùngsâu, vùng xa; thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình có nhiều dấu hiệuchuyển biến và đạt được kết quả tích cực Các quyền công dân cơ bản vềhôn nhân và gia đình đã được Nhà nước và pháp luật bảo đảm thực hiện.Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, thực hiện phápluật về hôn nhân và gia đình ở Việt Nam vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định.Tình trạng bạo lực gia đình, thiếu trách nhiệm với các thành viên trong gia đình,thiếu hiểu biết về luật hôn nhân và gia đình,… vẫn còn diễn biến gây nhiều hậuquả cho xã hội Mặt trái của nền kinh tế thị trường trong thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xã hội khiến cho nhiều giá trị văn hóa bị đảo lộn, trong đó bao gồm cả vănhóa về hôn nhân và gia đình Điều này khiến tình tình hôn nhân – gia đình cónhiều biến đổi nhanh chóng, đòi hỏi cần có sự nghiên cứu sâu rộng của Đảng,Nhà nước và các cơ quan, ban ngành để có thể định hình, quản lý lĩnh vực này

Tỉnh Bắc Giang cũng nằm trong bối cảnh chung của xã hội Phần lớncác gia đình đều giữ được nét đẹp trong văn hóa truyền thống Tuy nhiên,trong những năm gần đây, do sự thay đổi mạnh mẽ của nền kinh tế - xã hộiđịa phương, vấn đề hôn nhân và gia đình cũng bị ảnh hưởng ít nhiều.Pháp luật về hôn nhân và gia đình chưa thực sự đi vào đời sống một cáchsâu rộng, tình trạng vi phạm các quan hệ xã hội, quan hệ pháp luật về hônnhân và gia đình còn nhiều diễn biến phức tạp Trước tình hình trên, em

quyết định lựa chọn đề tài "Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình ở tỉnh Bắc Giang hiện nay" để làm tiểu luận hết môn Pháp luật đại cương,

nhằm chỉ ra thực trạng cũng như giải pháp để tăng cường thực hiện phápluật về hôn nhân và gia đình ở địa bàn tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, vấn đề về hôn nhân

và gia đình luôn có vị trí quan trọng đối với xã hội Vì vậy, đã có nhiềucông trình nghiên cứu những vấn đề lý luận chung, về pháp luật cũng nhưvấn đề thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

- Phạm Thị Ngọc Dung (2019) Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

của đồng bào dân tộc Khmer ở tỉnh Trà Vinh, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ

Chí Minh: đề tài đã làm rõ những vấn đề lý luận trong thực hiện pháp luật hônnhân và gia đình cũng như thực trạng thực hiện pháp luật về hôn nhân và giađình của đồng bào dân tộc Khmer ở tỉnh Trà Vinh, từ đó đề xuất một số kiếnnghị, giải pháp để tăng cường hiệu quả thực hiện trong thời gian tới

- Nguyễn Thị Thúy Hằng (2014) Hiệu quả tuyên truyền luật hôn nhân và gia đình cho đồng bào Khmer tỉnh Sóc Trăng hiện nay, Học viện Báo chí và Tuyên truyền:

Trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề lý luận về hiệu quả tuyên truyền Luật hôn nhân vàgia đình cho đồng bào dân tộc và thực trạng hiệu quả tuyên truyền Luật hôn nhân và giađình cho đồng bào Khmer ở tỉnh Sóc Trăng; luận văn đề

xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền Luật hôn nhân

và gia đình cho đồng bào Khmer ở tỉnh Sóc Trăng hiện nay

- Nguyễn Thị Vân Anh (2017) Ảnh hưởng của luật tục đến việc thực hiện pháp luật hôn nhân và gia đình trong các dân tộc thiểu số tại chỗ ở Tây Nguyên hiện

nay, Trường Đại học Luật Hà Nội: đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận về ảnh

hưởng của luật tục đến việc thực hiện pháp luật hôn nhân và gia đình trong các dântộc thiểu số tại chỗ ở Tây Nguyên Phân tích những ảnh hưởng tích cực, tiêu cực củaluật tục tới việc thực hiện pháp luật hôn nhân và gia đình trong các dân tộc thiểu số tạichỗ ở Tây Nguyên trong thực tế và chỉ ra nguyên nhân dẫn đến những ảnh hưởng đó.Đưa ra quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về vấn đề nàytrong thời gian tới

Ngoài ra, trong danh mục giáo trình, sách tham khảo cũng có nhiều

tài liệu như Giáo trình Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam của TS Nguyễn Văn Cừ; Hướng dẫn học tập - tìm hiểu Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam

của TS Ngô Thị Hường;

Những công trình nghiên cứu trên đã cung cấp cơ sở nền tảng đểnghiên cứu các vấn đề lý luận cụ thể, trực tiếp về pháp luật và thực hiệnpháp luật hôn nhân và gia đình

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài nhằm mục tiêu làm rõ cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng thực hiệnpháp luật về hôn nhân và gia đình ở tỉnh Bắc Giang hiện nay Trên cơ sở phân tíchthực trạng, nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế, đề tài đưa ra một sốphương án, đề xuất nhằm tăng cường thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

ở địa bàn tỉnh Bắc Giang

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, đề tài cần thực hiện những nhiệm vụ sau đây:

- Nghiên cứu, phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

- Phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về hôn nhân vàgia đình Từ đó nhận xét về ưu điểm, hạn chế và chỉ ra nguyên nhân của ưuđiểm, hạn chế đó Đây là cơ sở thực tiễn để đề xuất các quan điểm, giải phápbảo đảm thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn trong đánh giá thực trạng thực hiệnpháp luật về hôn nhân và gia đình ở tỉnh Bắc Giang, đề tài đề xuất một sốphương hướng, giải pháp để tăng cường và bảo đảm thực hiện pháp luật vềhôn nhân và gia đình ở tỉnh Bắc Giang

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu về mặt lý luận của thực hiện pháp luật về hôn nhân và giađình, thực tiễn thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình ở địa bàn tỉnh Bắc

Giang

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: phạm vi nghiên cứu của đề tài là ở địa bàn tỉnh Bắc Giang

- Về thời gian: đề tài tập trung nghiên cứu, đánh giá tình hình thựchiện pháp luật về hôn nhân và gia đình ở tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiệnnay, chủ yếu là từ năm 2015-2021

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, chính sách của Đảng Cộng sản ViệtNam và Nhà nước ta về nhà nước và pháp luật nói chung và pháp luật về trẻ emnói riêng; các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về hôn nhân và gia đình

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp luận Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩaduy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin, kết hợp với nhiều phương pháp nghiêncứu cụ thể phù hợp với từng nội dung như: phương pháp nghiên cứu tài liệu;phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp thống kê; phương pháp so sánh…

để nhằm đánh giá kết quả, thành tựu, hạn chế và đề xuất một số giải pháp nhằm tăngcường thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình ở tỉnh Bắc Giang

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Việc nghiên cứu đề tài góp phần làm rõ những vấn đề lý luận để xemxét, đánh giá những mặt tích cực, hạn chế trong thực hiện pháp luật về hônnhân và gia đình hiện nay, trên cơ sở đó xác định phương hướng đổimới, nâng cao, tăng cường hoạt động này trong thời gian tới

7 Kết cấu tiểu luận

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và danh mục Tài liệu tham khảo, tiểuluận gồm có 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình ởtỉnh Bắc Giang hiện nay

Chương 3: Giải pháp tăng cường thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

ở tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ HÔN

NHÂN VÀ GIA ĐÌNH

1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia

đình

1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

1.1.1 Khái niệm hôn nhân

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 đã giải thích từ hôn nhân nhưsau: Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi kết hôn

Theo Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam, hôn nhân là quan hệ giữa

vợ và chồng sau khi đã thực hiện các quy định của pháp luật về kết hôn,nhằm chung sống với nhau và xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ,hạnh phúc, bền vững

Nam nữ xác lập quan hệ hôn nhân nhằm thỏa mãn nhu cầu tình cảm giữa haibên và tương trợ lẫn nhau về những nhu cầu vật chất trong đời sống Hôn nhân làquan hệ gắn liền với nhân thân của mỗi bên nam nữ với tư cách là vợ chồng Trong

xã hội mà các quan hệ hôn nhân được coi là quan hệ pháp luật thì sự liên kết giữangười nam và người nữ mang ý nghĩa như một sự kiện pháp lý làm phát sinh cácquyền và nghĩa vụ nhất định cho mỗi bên trong quan hệ vợ chồng

Đặc điểm của hôn nhân:

- Hôn nhân là sự liên kết giữa một người nam và một người nữ - hôn nhânmột vợ một chồng Theo điểm c khoản 2 Điều 5 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 số52/2014/QH13 cấm người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung

sống như vợ chồng với người khác hoặc cấm người chưa có vợ, chưa có chồng

mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ

- Hôn nhân là sự liên kết giữa một người nam và một người nữ, vì vậy những người cùng giới tính không thể xác lập quan hệ hôn nhân với nhau

- Hôn nhân là sự liên kết dựa trên cơ sở tự nguyện của hai bên nam

nữ Hai bên có quyền tự quyết định việc kết hôn, không bị lừa dối, cưỡng ép,cản trở Sau khi kết hôn, việc duy trì hay chấm dứt quan hệ hôn nhân dựa trên

sự tự nguyện của mỗi bên vợ, chồng

- Khi tham gia quan hệ hôn nhân, nam nữ hoàn toàn bình đẳng trước pháp luật.Sau khi kết hôn, vợ, chồng có quyền ngang nhau về mọi mặt trong gia đình Ngoài xã hội,với tư cách là công dân, mỗi bên vợ, chồng có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của côngdân đã được Hiến pháp công nhận Quyền bình đẳng giữa vợ và chồng còn thể hiện trongviệc không phân biệt vợ chồng là người Việt Nam hay người nước ngoài, người thuộcdân tộc hoặc tôn giáo nào, quan hệ hôn nhân của họ đều được tôn trọng và bảo vệ(khoản 2 Điều 2 Luật hôn nhân gia đình năm

2014 số 52/2014/QH13)

- Quan hệ hôn nhân được xác lập là nhằm cùng nhau chung sống, xây dựnggia đình no ấm, bình đẳng, hạnh phúc, tiến bộ Vì vậy, nếu kết hôn để hai bên nam nữthực hiện mục đích khác, không nhằm chung sống và xây dựng gia đình thì gọi là kết hôngiả tạo Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 số 52/2014/QH13 cấm kết hôn giả tạo (điểm

a, khoản 2 Điều 5 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 số

52/2014/QH13)

- Các bên tham gia quan hệ hôn nhân phải tuân thủ các quy định củapháp luật Khi kết hôn, các bên phải tuân thủ các quy định về điều kiện kết hôn

và đăng ký kết hôn Khi chấm dứt hôn nhân (do ly hôn, do vợ hoặc chồng chết,

do vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố là đã chết) phải dựa trên những căn cứpháp lý được pháp luật quy định

1.1.2 Khái niệm gia đình

Gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt, được hình thành, duytrì và củng cố chủ yếu trên cơ sở hôn nhân và huyết thống C Mác đã nói: “…hàng ngày tái tạo ra đời sống của bản thân mình, con người bắt đầu tạo ra nhữngngười khác, sinh sôi, nảy nở - đó là quan hệ giữa chồng và vợ, cha mẹ và concái, đó là gia đình” Vì vậy, yếu tố tình cảm và huyết thống là bản chất rõ nét nhấtcủa gia đình Tuy nhiên xét trên nhiều bình diện khác nhau, gia đình không chỉ làmột đơn vị tình cảm - tâm lý mà còn là tổ chức kinh tế - tiêu dùng, môi trườnggiáo dục - văn hóa, một cơ cấu - thiết chế xã hội đặc biệt

Luật hôn nhân và gia đình giải thích gia đình như sau: Gia đình là tậphợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặcquan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ giữa họ vớinhau theo quy định của Luật này

Gia đình có thể tồn tại mà không có quan hệ hôn nhân, quan hệ huyếtthống hoặc cả hai quan hệ đó Điểm chung nhất và là dấu hiệu căn bản nói lêntính độc lập tương đối của gia đình là ở chỗ giữa các thành viên trong giađình được gắn bó bởi các quan hệ về quyền, nghĩa vụ chung sống trong cùngmột không gian và về quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng lẫn nhau giữacác thành viên Những quan hệ của gia đình luôn được xã hội thừa nhận, tôntrọng và bảo vệ bằng các thiết chế văn hóa, đạo đức, pháp luật

Các mối quan hệ cơ bản của gia đình gồm: quan hệ huyết thống, quan hệ hônnhân, quan hệ chung sống, quan hệ chăm sóc và nuôi dưỡng Bên cạnh đó, giađình cũng có mối quan hệ biện chứng với xã hội Gia đình là tế bào của xã hội, làcầu nối giữa cá nhân với xã hội Mối quan hệ giữa cá nhân – gia đình – xã hội làmối quan hệ có tính khăng khít, tác động qua lại và hỗ trợ nhau cùng phát triển

Vị trí, vai trò to lớn của gia đình với tính chất là một tế bào của xã hội được thể hiện ở 5 chức năng cơ bản:

- Chức năng tái sản xuất con người: là chức năng đặc thù của gia đình,

vừa đáp ứng nhu cầu tình cảm tự nhiên của cá nhân, vừa đáp ứng nhu cầu cung cấpnhững con người mới để bảo đảm sự trường tồn của xã hội loài người

- Chức năng kinh tế: chức năng này đóng vai trò cơ sở cho các chức

năng khác của gia đình, nhằm đảm bảo sự sống còn của gia đình, tạo ra củacải, vật chất để xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc

- Chức năng tiêu dùng: chức năng này phụ thuộc vào thu nhập và đóng

góp chung trong hoạt động kinh tế của các thành viên trong gia đình Chức năng nàynhằm thỏa mãn các nhu cầu vật chất, tinh thần của con người, tạo điều kiện để cácthành viên trong gia đình có điều kiện sống thuận lợi hơn, được nghỉ ngơi, hưởng thụthành quả lao động của mình Chức năng tiêu dùng vừa đáp ứng nhu cầu gia đình, vừathúc đẩy nền kinh tế phát triển nhờ vào nhu cầu tiêu dùng đó

- Chức năng giáo dục: có vai trò vô cùng lớn trong hình thành văn

hóa gia đình và phát triển nhân cách con người, đặc biệt là đối với giáo dụctrẻ em Môi trường gia đình là môi trường gần gũi, quen thuộc, có tác độngthường xuyên và lâu dài đối với con người Vì vậy, giáo dục gia đình thật sựgóp phần to lớn vào đào tạo, xây dựng con người mới, nâng cao dân trí, duytrì và phát triển đạo đức, văn hóa của dân tộc

- Chức năng thỏa mãn nhu cầu tâm – sinh lý: nhiều vấn đề tâm – sinh

lý thuộc giới tính, thế hệ,… cần được bộc lộ và giải quyết trong phạm vi gia đìnhvới người thân Sự hiểu biết tâm, sinh lý của nhau sẽ tạo bầu không khí tinhthần tích cực cho gia đình và cho mỗi thành viên

1.1.3 Khái niệm pháp luật về hôn nhân và gia đình

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung do Nhà nước

có thẩm quyền ban hành hoặc thừa nhận và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí củagiai cấp thống trị trong xã hội, là nhân tố điều chỉnh các quan hệ trong xã hội

Pháp luật về hôn nhân và gia đình là hệ thống các quy định pháp luậtđiều chỉnh các quan hệ phát sinh trong hôn nhân và gia đình.

Các quan hệ phát sinh trong vấn đề hôn nhân và gia đình có thể làvấn đề khi kết hôn, ly hôn giữa người nam và người nữ; quan hệ giữa vợchồng, cha mẹ với con cái, giữa các thành viên trong gia đình;…

1.1.4 Khái niệm thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

Thực hiện pháp luật là hành vi thể hiện dưới dạng hành động hoặckhông hành động của con người được tiến hành phù hợp với yêu cầu củacác quy phạm pháp luật Khoa học pháp lý gọi đó là những hành vi hợppháp hay những hành vi xử sự theo yêu cầu của pháp luật Thực hiệnpháp luật là quá trình hoạt động có mục đích của các chủ thể pháp luậtlàm cho những quy định của pháp luật trở thành hiện thực trong đời sống,tạo ra cơ sở pháp lý cho hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật

Vậy, thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình là quá trình hoạt động

có mục đích để những quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình đi vàocuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các cá nhân, giađình để góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, ấm no, tiến bộ, bình đẳng

1.2 Đặc điểm thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

- Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình là hành vi hợp pháp của các chủ thể pháp luật

- Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình phải dựa trên các quy định củapháp luật về hôn nhân và gia đình: các chủ thể trước hết nhận thức được quyền và nghĩa

vụ pháp lý của mình, sau đó thực hiện chúng theo quy định của pháp luật

- Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình do nhiều chủ thể khácnhau thực hiện với trình tự, thủ tục, cách thức khác nhau Chủ thể thực hiện phụthuộc vào hình thức thực hiện pháp luật

- Quá trình thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình được bảo đảmbằng các biện pháp của Nhà nước Nhờ đó, pháp luật về hôn nhân và gia đình cóđiều kiện để thực thi bình đẳng, công bằng về quyền, nhiệm vụ pháp lý.

1.3 Vai trò của thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

Pháp luật có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội, đó là công cụ

- Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình góp phần đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng gia đình vào đời sống thực tiễn

Pháp luật là công cụ thể chế hóa đường lối, chính sách của Đảng,bảo đảm cho sự lãnh đạo của Đảng được thực hiện có hiệu quả trong xãhội Vì vậy, việc tuân thủ và thực thi quy định pháp luật về hôn nhân vàgia đình cũng chính là thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhànước về công tác xây dựng gia đình trong cuộc sống

- Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình góp phần bảo vệ quyền côngdân của các cá nhân khi tham gia hôn nhân, đảm bảo công bằng, bình đẳng trong quan hệgiữa vợ và chồng, giữa cha mẹ và con cái, giữa các thành viên trong gia đình, giữa quyền

và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình với nhau

Bảo đảm các quyền công dân của các thành viên trong gia đình chính làbảo đảm sự công bằng, bình đẳng giữa các cá nhân, bài trừ những tư tưởnglạc hậu, lỗi thời, bảo đảm vị trí của người phụ nữ trong gia đình

- Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình góp phần đảm bảo sự phát triển bền vững của xã hội

Gia đình như một xã hội thu nhỏ vì vậy xây dựng gia đình văn hóa, tiến bộgóp phần cho sự phát triển tích cực của xã hội Thực hiện pháp luật giúp cho đờisống ổn định, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội để xây dựng, phát triển đất nước

- Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình nhằm phòng ngừa,ngăn chặn và xử lý các hành vi bạo lực gia đình, thiếu trách nhiệm với giađình, kết hôn trái pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

- Thông qua quá trình thực hiện pháp luật, các

chủ nâng cao nhận thức pháp luật, hiểu rõ hơn về các

quyền, lĩnh vực hôn nhân và gia đình

thể càng có điều kiện để nghĩa vụ của mình trong

- Thực hiện pháp luật sẽ là cơ sở thực tiễn để sửa chữa những hạn chếcủa pháp luật nói chung và pháp luật về hôn nhân và gia đình nói riêng Quaquá trình thực hiện, các hạn chế sẽ được bộc lộ, từ đó có thể đưa ra phương

án sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật

2 Nội dung, hình thức thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

2.1 Nội dung thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình gồm những nội dung sau đây:

Một là, Nhà nước nói chung và các cơ quan, người có thẩm quyền

nói riêng triển khai các hoạt động tổ chức thực hiện và đưa chính sáchpháp luật nói chung và pháp luật về hôn nhân và gia đình nói riêng vàocuộc sống, đến với các chủ thể

Hai là, các cơ quan nhà nước và người có thẩm quyền tổ chức thực hiệncác hoạt động áp dụng pháp luật về hôn nhân và gia đình; giải quyết khiếu nại,

tố cáo trong quá trình các chủ thể thực hiện quyền, nghĩa vụ hoặc xử lý các tranhchấp, vướng mắc, vi phạm pháp luật hoặc các sự kiện pháp lý khác phát sinhtrong quá trình tổ chức thực hiện; khen thưởng, tôn vinh các hành vi tích cực

Ba là, tổ chức để các chủ thể thực hiện pháp luật về về hôn nhân vàgia đình, tạo thuận lợi và hỗ trợ các chủ thể trong quá trình thực hiện trênthực tế các quyền, nghĩa vụ

2.2 Hình thức thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

Hình thức thực hiện pháp luật là cách thức mà chủ thể pháp luật tiếnhành các hoạt động có mục đích để quy định của pháp luật đi vào cuộc sống.Thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình bao gồm các hình thức: tuânthủ pháp luật, chấp hành pháp luật, sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật

- Tuân thủ pháp luật về hôn nhân và gia đình

Tuân thủ pháp luật về hôn nhân và gia đình là hình thức thực hiện pháp luật

mà trong đó các chủ thể pháp luật kiềm chế không thực hiện những quy định cấmcủa pháp luật về hôn nhân và gia đình Tuân thủ pháp luật là thực hiện các hành

vi hợp pháp (chủ yếu đòi hỏi đối với quy phạm bắt buộc và ngăn cấm) Nógồm các hoạt động mà chủ thể thực hiện, làm theo có ý thức, tự giác nhưng mangtính bị động dựa trên yêu cầu, nội dung được mô tả trong quy phạm pháp luật (giữđúng, làm đúng, thực hiện đúng yêu cầu, nội dung đề ra)

- Chấp hành pháp luật về hôn nhân và gia đình

Chấp hành pháp luật về hôn nhân và gia đình là một hình thức thựchiện pháp luật mà theo đó, các chủ thể pháp luật thực hiện trách nhiệm,nghĩa vụ pháp lý của mình bằng những hành động tích cực Hình thứcchấp hành pháp luật được thực hiện đối với những điều luật quy định vềnguyên tắc và trách nhiệm thực hiện về hôn nhân và gia đình

- Sử dụng pháp luật về hôn nhân và gia đình

Sử dụng pháp luật về hôn nhân và gia đình là hình thức của thực hiệnpháp luật, theo đó, chủ thể pháp luật thực hiện quyền của mình một cách

tự giác, tích cực, nghĩa là thực hiện các hành vi mà pháp luật về hôn nhân

và gia đình cho phép

- Áp dụng pháp luật về về hôn nhân và gia đình

Áp dụng pháp luật về hôn nhân và gia đình là hình thức thực hiện pháp luật

thực hiện các quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình hoặc tựmình căn cứ vào các quy định của pháp luật để tạo ra các quyết định làmphát sinh, thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ thểtrong lĩnh vực hôn nhân và gia đình theo những thủ tục trình tự nhất định.

3 Các điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình

3.1 Điều kiện chính trị

Sự đảm bảo về định hướng chính trị của Đảng ta đối với pháp luật vàthực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình chính là điều kiện chính trị đảmbảo cho thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình Bảo đảm về chính trị làđiều kiện quan trọng, có ý nghĩa to lớn để thực hiện pháp luật về hôn nhân vàgia đình đạt được hiệu quả tốt Đảng ta luôn dành sự quan tâm đến công tácxây dựng gia đình tiến bộ, văn hóa, bình đẳng, ấm no, hạnh phúc Từ khi tiếnhành công cuộc đổi mới, Đảng ta luôn nhấn mạnh vai trò và vị trí của giađình trong xây dựng, phát triển đất nước Quan điểm đó được quán triệttrong các văn kiện, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng qua các thời kỳ Đảng lãnhđạo Nhà nước trong công tác thể chế hóa, xây dựng và hoàn thiện pháp luật,kiện toàn bộ máy tổ chức Trong điều kiện hiện nay, sự lãnh đạo của Đảngtrong xây dựng, hoàn thiện pháp luật về hôn nhân và gia đình là yếu tố quyếtđịnh mức độ hiệu quả về thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình