Hiện nay, chủ nghĩa đế quốc đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hoà bình” chống Việt Nam với phương châm lấy chống phá về chính trị, tư tưởng làm hàng đầu, kinh tế là mũi nhọn, ngoại gia
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
TỔ GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
-TIỂU LUẬN HP2 ĐƯỜNG LỐI QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Thảo
Mã số sinh viên: 2151070045 Lớp GDQP & AN: 14
Lớp: TRUYỀN THÔNG QUỐC TẾ K41
Hà Nội, tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU………2
Lý do chọn đề tài NỘI DUNG………3
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ DÂN TỘC 1.Một số vấn đề chung về dân tộc……… 3
2.Đặc điểm các dân tộc ở Việt Nam và quan điểm chính sách dân tộc của đảng và nhà nước ta hiện nay………4
II.MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TÔN GIÁO……… 8
1.Một số vấn đề chung về tôn giáo……… 8
2.Tình hình tôn giáo thế giới và Việt Nam cùng quan điểm của chủ nghĩa Mác và quan điểm chính sách của Đảng ta về giải quyết vấn đề tôn giáo………10
III ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG ĐỊCH LỢI DỤNG CÁC VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO CHỐNG PHÁ CÁCH MẠNG VIỆT NAM……… 12
1 Âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc và tôn giáo của các thế lực thù địch………12
2 Thủ đoạn lợi dụng vấn đề dân tộc và tôn giáo của các thế lực thù địch………13
3 Giải pháp của Đảng ta trong đấu tranh phòng chống địch lợi dụng các vấn đề về dân tộc và tôn giáo………15
IV.RÚT RA Ý NGHĨA THỰC TIỄN………16
V.LIÊN HỆ TRÁCH NHIỆM SINH VIÊN……… 17
KẾT LUẬN VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 19
Trang 3MỞ ĐẦUTính tất yếu của đề tài
Chống phá cách mạng Việt Nam là âm mưu không bao giờ thay đổi của các thế lực thù địch Hiện nay, chủ nghĩa đế quốc đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hoà bình” chống Việt Nam với phương châm lấy chống phá về chính trị, tư tưởng làm hàng đầu, kinh tế là mũi nhọn, ngoại giao làm hậu thuẫn và đặc biệt chúng lấy tôn giáo, dân tộc làm ngòi nổ, kết hợpvới bạo loạn lật đổ, uy hiếp, răn đe, gây sức ép về quân sự
Năm 2020 cho thấy càng gần các kỳ Đại hội Đảng như Đại hội Đảng bộ tỉnh Bình Định lần thứ XIX, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng thì vấn đề dân tộc, tôn giáo là một trong những lĩnh vực trọng yếu
mà các thế lực thù địch lợi dụng để chống phá cách mạng, cùng với việc lợi dụng trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, tư tưởng để chuyển hoá chế
độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; xóa vai trò lãnh đạo của Đảng với toàn
xã hội, thực hiện âm mưu “không đánh mà thắng” Để thực hiện âm mưu chủ đạo đó, chúng lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo nhằm mục đích chia
rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và chuyển hóa chế độ chính trị của Đảng ta Thiết nghĩ, “Vấn đề về dân tộc và tôn giáo ở Việt Nam hiện nay” hết sức cấp thiết và quan trọng nên tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu
2
Trang 4*Dân tộc theo nghĩa quốc gia: chỉ một quốc gia dân tộc cụ thể để
phân biệt quốc gia dân tộc này với quốc gia dân tộc khác trong quan
hệ quốc tế (ví dụ: dân tộc Việt Nam, dân tộc Trung Hoa,…)
-Đặc điểm của quốc gia dân tộc: có chung lãnh thổ quốc gia kinh tế, ngôn ngữ, truyền thống, thể chế chính trị và tên gọi của dân tộc
*Dân tộc hiểu theo nghĩa là một tộc người: Chỉ một tộc người cụ thể
để phân biệt tộc người này với tộc người khác trong một quốc gia đatộc người (ví dụ tộc người kinh, tộc người Mường, tộc người Thái…)-Đặc điểm của tộc người: Các thành viên trong tộc người có chung ý
thức dân tộc, ngôn ngữ, phong tục tập quán, tên gọi dân tộc (tộc danh)
b Quan hệ dân tộc trên thế giới:
-Quan hệ giai cấp, dân tộc có những diễn biến phức tạp, khó lường.-Quan hệ rất nóng bỏng vì sự đòi hỏi về các quyền, lợi ích, trên phạm vi quốc gia, khu vực và quốc tế, làm nảy sinh những xung đột hoặc ly khai chia rẽ Ở châu Á, Trung Đông đang là chảo lửa xung đột dân tộc như: phong trào đòi độc lập của người Cuốc ở Irắc, Thổ Nhĩ Kỳ; cuộc chiến tranh xung đột giữa Ixraen
và Palextin và các nước Ả Rập về lãnh thổ; đặc biệt là hoạt động tàn bạo của Nhà nước Hồi giáo (IS) Ở Nam Á: phong trào ly khai ở Tây Tạng (Trung Quốc); tranh chấp biên giới giữa Ấn Độ với Pakistan Ở Thái Lan, Philippin và Myanmar, xung đột dân tộc đòi phân tách, tự trị nổi lên từ nhiều thập kỷ chưa được giải quyết Các tranh chấp lãnh thổ, biển đảo đang diễn
Trang 5gay gắt ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương Tại Châu Âu, Xung đột ở Bắc Ai Len giữa người Tin Lành với người Thiên Chúa giáo, và xứ này đòi tách khỏi Liên hiệp Anh Phong trào ly khai ở xứ Baxcơ (Tây Ban Nha) Hiện mâu thuẫn và xung đột diễn ra gay gắt ở Ukraine, Nội chiến giữa các bộ tộc ở Libya; phong trào Hồi giáo cực đoan hoạt động mạnh ở
Angiêri, Xuđăng, Ai Cập, Ethiopia.Ở châu Mỹ và châu Đại Dương, nổi lên
mâu thuẫn, xung đột giữa người dân gốc Âu di cư đến với người thổ dân
c Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về dântộc và giải quyết các vấn đề dân tộc
*Chủ nghĩa Mác-Ăngghen:
+ Thực chất của vấn đề dân tộc là mâu thuẫn, xung đột lợi ích giữa các dân tộc, các quốc gia dân tộc, nhất là về các quyền cơ bản của các dân tộc +Vấn đề dân tộc còn tồn tại lâu dài do dân số và trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các dân tộc không đều nhau do sự khác biệt về lợi ích…
+Vấn đề dân tộc là chiến lược và gắn liền với vấn đề giai cấp Giải quyết vấn đề dân tộc vừa là mục tiêu vừa là động lực
*Quan điểm giải quyết của Lênin:
+Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng.
+Các dân tộc được quyền tự quyết.
+Liên hiệp giai cấp công nhân các dân tộc, dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân để giải quyết tốt vấn đề dân tộc, giai cấp quốc tế
*Tư tưởng Hồ Chí Minh:
+Trung thành với chủ nghĩa Mác Lênin
+Bám sát thực tiễn cách mạng, nắm chắc đặc điểm các dân tộc Việt Nam +Xây dựng đoàn kết các dân tộc Việt Nam và đoàn kết quốc tế
2 Đặc điểm các dân tộc ở Việt Nam và quan điểm chính sách dân
tộc của đảng và nhà nước ta hiện nay
*Đặc điểm các dân tộc ở nước ta hiện nay:
4
Trang 6-Các dân tộc ở Việt Nam có truyền thống đoàn kết, gắn bó, xây dựng quốc gia dân tộc thống nhất Do đặc điểm lịch sử của cuộc đấu tranh chinh phục thiên nhiên khắc nghiệt và chống giặc ngoại xâm, các dân tộc ở Việt Nam, thiểu số cũng như đa số tuy trình độ kinh tế, văn hoá, xã hội, phong tục tập quán, lối sống khác nhau, nhưng đều có chung truyền thống đoàn kết thống nhất, tinh thần tương ái, đồng cam cộng khổ trong công cuộc dựng nước và giữ nước Do
đó bên cạnh những của trị mang bản sắc văn hoá, tộc người của các dân tộc thiểu số còn có chung nhiều giá trị tinh hoa truyền thống của dân tộc - quốc của Việt Nam, đó là truyền thống yêu nước, yêu đồng bào, là ý thức luôn hướng về quê hương Tổ quốc chung Trong chiều dài lịch sử Việt Nam 4000 năm, dân tộc
ta đã trải qua bao ách xâm lăng đô hộ như 3 lần đánh đuổi quân Nguyên, thời kỳ Pháp thuộc, chống đế quốc Mỹ, nhưng cũng chính nhờ sự đoàn kết một lòng của dân tộc đã chiến thắng tất cả.
-Các dân tộc thiểu số ở Việt Nam cư trú phân tán và xen kẽ trên địa bàn rộng lớn, chủ yếu là miền núi, biên giới, hải đảo.Vì vậy, không có một dân tộc nào
ở Việt Nam cư trú tập trung và duy nhất trên một địa bàn Đặc điểm này một mặt tạo điều kiện thuận lợi để các dân tộc tăng cường hiểu biết lẫn nhau, mở rộng giao lưu giúp đỡ nhau cùng phát triển và tạo nên một nền văn hóa thống nhất trong đa dạng Mặt khác, do có nhiều tộc người sống xen kẽ nên trong quá trình sinh sống cũng dễ nảy sinh mâu thuẫn, xung đột, tạo kẽ
hở để các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân tộc phá hoại an ninh chính trị
và sự thống nhất của đất nước
-Các dân tộc ở nước ta có quy mô dân số và trình độ phát triển không đều Việt Nam có 54 dân tộc, trong đó, dân tộc người Kinh chiếm 85,7% dân số cả nước; dân tộc thiểu số chiếm 14,3% dân số Tỷ lệ số dân giữa các dân tộc cũng không đồng đều, có dân tộc với số dân lớn hơn 1 triệu người (Tày, Thái, Mường, Khơ
me, Mông ), nhưng có dân tộc với số dân chỉ vài ba trăm (Si la, Pu péo, Rơ măm, Brâu, Ơ đu ) Điều này cho thấy khả năng phát triển kinh
Trang 7tế xã hội chênh lệch vô cùng lớn giữa các khu vực như thành thị, nông thôn và miền núi.
-Mỗi dân tộc ở Việt Nam đều có sắc thái văn hoá riêng, góp phần làm nên sự đa dạng, phong phú, thống nhất của văn hoá Việt Nam
*Quan điểm chính sách dân tộc của đảng và nhà nước ta hiện nay
-Quan điểm nhất quán:
+Vấn đề dân tộc và đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược cơ bản, lâu dài, đồng thời cũng là vấn đề cấp bách hiện nay của cách mạng Việt Nam.
+ Các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tương trợ,giúp nhau cùng phát triển, cùng nhau phấn đấu thực hiện thắng lợi sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa Kiên quyết đấu tranh với mọi âm mưu chia rẽ dân tộc
+Phát triển toàn diện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh - quốc phòng
trên địa bàn vùng dân tộc và miền núi; gắn tăng trưởng
kinh tế với giải quyết 6
Trang 8các vấn đề xã hội, thực hiện tốt chính sách dân tộc; quan tâm pháttriển, bồi dưỡng nguồn nhân lực; chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ dântộc thiểu số; giữ gìn và phát huy những giá trị, bản sắc văn hóa truyềnthống các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp phát triển chung của cộngđồng dân tộc Việt Nam thống nhất.
+Ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế - xã hội các vùng dân tộc và miền núi,trước hết, tập trung vào phát triển giao thông và cơ sở hạ tầng, xóa đói, giảmnghèo; khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, đi đôi vớibảo vệ bền vững môi trường sinh thái; phát huy nội lực, tinh thần tự lực, tựcường của đồng bào các dân tộc, đồng thời tăng cường sự quan tâm hỗ trợcủa Trung ương và sự giúp đỡ của các địa phương trong cả nước
+ Công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của các cấp, các ngành và toàn bộ hệ thống chính trị.
-Chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước Việt Nam
+Về chính trị: thực hiện bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùngphát triển giữa các dân tộc
+Về kinh tế: nội dung, nhiệm vụ kinh tế trong chính sách dân tộc là cácchủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội miền núi, vùng đồng bàocác dân tộc thiểu số nhằm phát huy tiềm năng phát triển, từng bước khắcphục khoảng cách chênh lệch giữa các vùng, giữa các dân tộc
+Về văn hóa: xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dântộc Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các tộc người, pháttriển ngôn ngữ, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, nâng cao trình độ vănhóa cho nhân dân các dân tộc Đồng thời, mở rộng giao lưu văn hóa với cácquốc gia, các khu vực và trên thế giới Đấu tranh chống tệ nạn xã hội, chốngdiễn biến hòa bình trên mặt trận tư tưởng- văn hóa ở nước ta hiện nay
+Về xã hội: thực hiện chính sách xã hội, đảm bảo an sinh xã hội trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số Từng bước thực hiện bình đẳng xã hội, công bằng thông qua việc thực hiện chính sách phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm
Trang 9nghèo, dân số, y tế, giáo dục trên cơ sở chú ý đến tính đặc thù mỗivùng, mỗi dân tộc
+Về an ninh quốc phòng: tăng cường sức mạnh bảo vệ tổ quốc trên cơ sở đảm bảo ổn định chính trị, thực hiện tốt an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Phối hợp chặt chẽ các lực lượng trên từng địa bàn Tăng cường quan hệ quân dân, tạo thế trận quốc phòng toàn dân trong vùng đồng bào dân tộc sinh sống.
Như vậy, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta mang tính chất toàn diện, tổng hợp, bao trùm tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, mang tính cách mạng và tiến bộ, đồng thời còn mang tính nhân văn sâu sắc Bởi vì, chính sách
đó không bỏ sót bất kỳ dân tộc nào, không cho phép bất cứ tư tưởng kỳ thị, chia
rẽ dân tộc nào; đồng thời nó còn nhằm phát huy nội lực của mỗi dân tộc kết hợp với sự giúp đỡ có hiệu quả của các dân tộc anh em trong cả nước.
II VẤN ĐỀ VỀ TÔN GIÁO
1. Một số vấn đề chung về tôn giáo
a Khái niệm: Tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội, phản ánh hiện thực khách quan, theo quan niệm hoang đường, ảo tưởng phù hợp với tâm lý hành vi của con người
Tôn giáo là một cộng đồng xã hội, với các yếu tố: Hệ thống giáo lý tôngiáo, nghi lễ tôn giáo, tổ chức tôn giáo với đội ngũ giáo sĩ và tín đồ,
cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động tôn giáo
b Phân biệt tôn giáo với mê tín dị đoan: Mê tín dị đoan là những hiện tượng (ý thức, hành vi) cuồng vọng của con người đến mức mê muội, trái với lẽ phải và hành vi đạo đức, văn hoá cộng đồng gây hậu quả tiêu cực trực tiếp đến đời sống vật chất tinh thần của cá nhân, cộng đồng xã hội Đây là một hiện tượng xã hội tiêu cực, phải kiên quyết bài trừ, nhằm lành mạnh hoá đời sống tinh thần xã hội
c Nguồn gốc của tôn giáo
8
Trang 10*Nguồn gốc nhận thức của tôn giáo:
Do sự nhận thức hạn hẹp, mơ hồ về hiện tượng tự nhiên, xã hội có liên quan đến đời sống số phận của con người Ở một giai đoạn lịch sử nhất định, sự nhận thức của con người về tự nhiên, xã hội và chính bản thân mình là có giới hạn Khi mà khoảng cách giữa “biết” và “chưa biết” vẫn tồn tại, khi những điều
mà khoa học chưa giải thích được, thì điều đó thường được giải thích thông qua lăng kính các tôn giáo Ngay cả những vấn đề đã được khoa học chứng minh, nhưng do trình độ dân trí thấp, chưa thể nhận thức đầy đủ, thì đây vẫn là điều kiện, là mảnh đất cho tôn giáo ra đời, tồn tại và phát triển.
*Nguồn gốc tự nhiên, kinh tế xã hội của tôn giáo:
Do con người chưa hoàn toàn làm chủ được tự nhiên, do áp bức bất công của giai cấp thống trị Trong xã hội công xã nguyên thuỷ, do lực lượng sản xuất chưa phát triển, trước thiên nhiên hùng vĩ tác động và chi phối khiến cho con người cảm thấy yếu đuối và bất lực, không giải thích được, nên con người đã gán cho tự nhiên những sức mạnh, quyền lực thần bí Khi xã hội xuất hiện các giai cấp đối kháng, có áp bức bất công, do không giải thích được nguồn gốc của sự phân hoá giai cấp và áp bức bóc lột bất công, tội ác v.v , cộng với lo sợ trước sự thống trị của các lực lượng xã hội, con người trông chờ vào sự giải phóng của một lực lượng siêu nhiên ngoài trần thế
*Nguồn gốc tâm lý của tôn giáo:
Tình cảm, cảm xúc, tâm trạng lo âu, sợ hãi, buồn chán, tuyệt vọng làm con người không làm chủ được bản thân Sự sợ hãi trước những hiện tượng tự nhiên, xã hội, hay trong những lúc ốm đau, bệnh tật; ngay cả những may, rủi bất ngờ xảy ra, hoặc tâm lý muốn được bình yên khi làm một việc lớn (ví dụ:
ma chay, cưới xin, làm nhà, khởi đầu sự nghiệp kinh doanh…), con người cũng
dễ tìm đến với tôn giáo Thậm chí cả những tình cảm tích cực như tình yêu, lòng biết ơn, lòng kính trọng đối với những người có công với nước, với
Trang 11dân cũng dễ dẫn con người đến với tôn giáo (ví dụ: thờ các anh hùng dân tộc, thờ các thành hoàng làng…).
d.Tính chất của tôn giáo:
*Tính lịch sử của tôn giáo: có sự hình thành, tồn tại và phát triển và có
khả năng biến đổi trong những giai đoạn lịch sử nhất định để thích nghi với nhiều chế độ chính trị - xã hội Trong quá trình vận động của các tôn giáo, chính các điều kiện kinh tế – xã hội, lịch sử cụ thể đã làm cho các tôn giáo bị phân liệt, chia tách thành nhiều tôn giáo, hệ phái khác nhau
*Tính quần chúng của tôn giáo: Tôn giáo phản ánh khát vọng và trở
thành nhu cầu tinh thần, đức tin, lối sống của 1 bộ phận không nhỏ dân
cư Tôn giáo như một phương pháp để xoa dịu tinh thần con người
*Tính chính trị của tôn giáo: Giai cấp thống trị lợi dụng tôn giáo, làm công cụ hỗ trợ để cai trị và mê hoặc quần chúng
*Tính đối lập với khoa học: Phản ánh hư ảo thần bí, duy tâm, kìm hãm sự phát triển của xã hội
2 Tình hình tôn giáo thế giới và Việt Nam cùng quan điểm của chủ nghĩa Mác và quan điểm chính sách của Đảng ta về giải quyết vấn đề
tôn giáo *Tình hình tôn giáo thế giới và quan điểm của chủ nghĩa Mác
về giải quyết vấn đề tôn giáo:
10
