Quan điểm hồ chí minh về đảng cầm quyền và sự vận dụng vào việc xây dựng, chỉnh đốn đảng hiện nay

Trong đó, quan điểm cuả Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền chiếm một vị trí lớn trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, đây cũng là một trong những vấn đề cốt lõi trong đường lối Cách mạng của n

MỞ ĐẦU1.Lý do chọn đề tài

Hồ Chí Minh có một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của Cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng

và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước

ta, kế thừa và phát triển các truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Trong đó, quan điểm cuả Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền chiếm một vị trí lớn trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, đây cũng là một trong những vấn đề cốt lõi trong đường lối Cách mạng của nước ta Từ lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, Đảng ta và chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu, vận dụng và phát triển vấn đề trên vào thực tiễn Cách mạng nước ta để xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng trong sạch vững mạnh , góp phần to lớn vào công cuộc làm giàu mạnh nước nhà

Quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền vừa là sự kết hợp của truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam, tinh hoa văn hóa nhân loại và Chủ nghĩa Mác-Lênin , vừa thể hiện tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo của Người thông qua hoạt động trí tuệ và thực tiễn áp dụng vào hoàn cảnh Việt Nam Quan điểm này của Hồ Chí Minh được coi là bước phát triển mới học thuyết Mác-Lênin về cách mạng thuộc địa ở thời điểm các dân tộc bị áp bức vùng lên đấu tranh cho độc lập, tự do; đáp ứng đòi hỏi của lịch sử dân tộc và nhân loại trong thời đại mới.

Hiện nay, việc tiếp thu, nghiên cứu, phát triển và nâng cao nhận thức,

áp dụng vào thực tiễn của quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền rấtquan trọng và cần thiết, là nhiệm vụ hàng đầu Chính vì vậy, em đã chọn

vận dụng vào việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay” làm đề tài cho bàitiểu luận.

2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu * Mục đích nghiên cứu

Phân tích làm rõ những cơ sở khoa học, những nội dung cơ bản của quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền

Củng cố kiến thức về quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền

Chỉ ra và phân tích những luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về vấn

đề này và vận dụng nội dung của quan điểm vào công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay

Hệ thống hóa những giá trị lý luận và thực tiễn của quan điểm Hồ ChíMinh về Đảng cầm quyền phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu về vấn đề này Liên hệ đến thực tiễn nước nhà, liên hệ cá nhân

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:Thứ nhất, cần phân tích làm rõ các cơ sở lý luận, những nội dung cơ bản của quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền

Thứ hai, cần phân tích làm rõ những quan điểm sáng tạo của Chủ tịch

Hồ Chí Minh về vấn đề này và ý nghĩa của sự vận dụng sáng tạo đó.Thứ ba, cần nêu rõ sự áp dụng, phát triển, bổ sung quan điểm Hồ Chí Minh trong thực tiễn công cuộc xây dựng và chính đốn Đảng hiện nay; liên hệ đến cá nhân

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền, một quan điểm quantrọng, cơ bản cũng là chủ đạo trong hệ thống quan điểm của Hồ Chí

Minh luôn quan tâm đến: độc lập cho dân tộc, tự do và hạnh phúc cho nhân dân.

Những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền

Những luận điểm sáng tạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vấn đề này vàthực tiễn áp dụng quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền vào xâydựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu

Tiểu luận được nghiên cứu trong khoảng thời gian học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền Nội dung nghiên cứu chủ yếu của đề tài là tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc

Phạm vi:

- Những tài liệu lịch sử cụ thể về vấn đề này

- Hệ thống tư liệu về tư tưởng Hồ Chí Minh, cụ thể là về vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc

4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu * Cơ sở lý luận

Tiểu luận được xây dựng trên cơ sở lý luận của hệ tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng dân tộc nói riêng; các công trình nghiên cứu có tính logic, khái quát cao, có tính biện chứng và được luận giải ở nhiều góc độ…

Các tài liệu nổi bật đó là:

- Nguyễn Quốc Bảo, Doãn Thị Chín ( đồng chủ biên ) :” Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh “ ( NXB Lý luận chính trị, Hà Nội )

- Bộ Giáo dục và Đào tạo :” Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh “ ( NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội )

- Võ Nguyên Giáp :” Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam “ ( NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội )

- Song Thành :” Hồ Chí Minh nhà tư tưởng lỗi lạc “ ( NXB Lý luận chínhtrị, Hà Nội )

* Phương pháp nghiên cứu

Đề tài này được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận chung, đồng thời có sự kết hợp của các phương pháp cụ thể sau:

- Phương pháp lịch sử và logic

- Phương pháp phân tích, chứng minh, so sánh…

- Phương pháp thu thập, tổng hợp, phân tích tài liệu

5 Ý nghĩa phương pháp luận và thực tiễn

Theo quan điểm Hồ Chí Minh, có xây dựng và chỉnh đốn Đảng mới có được những người cách mạng chân chính, được huấn luyện tư tưởng hẳn hoi

và trình độ chính trị không lệch lạc, giúp nắm vững chính sách trường kỳ kháng chiến, tự lực cánh sinh

Trong thế kỷ XX, nhân dân Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, đã tiên phong trong công cuộc dựng xây nền văn minh tiến bộ nước nhà Tuy Nhiên, xây dựng, chỉnh đốn để giữ sựtrong sạch vững mạnh của Đảng vẫn là mục tiêu phấn đấu ở thế kỷ XX Và có thể nói sự nghiệp tiếp tục đổi mới, cải cách, chỉnh đốn Đảng vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh do Đại hội IX nêu lên

là sự vận dụng và phát triển quan điểm Hồ Chí Minh trong điều kiện mới, thời

kỳ mới

6 Kết cấu của tiểu luận

Đề tài gồm có 2 chương:

- Chương I: Những nội dung cơ bản và quan điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền

- Chương II: Vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền vào công cuộc xây dựng, chính đốn Đảng hiện nay

1.1.2 Lý luận về Đảng cầm quyền

Lý luận về Đảng cầm quyền của giai cấp vô sản là một vấn đềcòn mới mẻ C.Mác và Ph.Ăngghen đã đề cập về việc giai cấp vô sảnmỗi nước muốn hoạt động với tư cách giai cấp, phải thành lập mộtchính đảng độc lập của mình, tiến hành cách mạng bạo lực

Điều đó có nghĩa, “trước hết phải giành lấy chính quyền, phải tựvươn lên thành giai cấp dân tộc, phải tự mình trở thành dân tộc”

Trong tư tưởng của Hồ Chí Minh về Đảng và xây dựng Đảng, đảng cầm quyền là vấn đề được Người đặc biệt quan tâm Hồ Chí Minh thường dùng thuật ngữ “đảng cầm quyền” và các thuật ngữ khác có nội hàm tương đương ,thống nhất như “đảng nắm chính quyền” , “đảng lãnhđạo chính quyền” Theo Người điều kiện và cũng là đặc trưng để một đảng cộng sản vốn hoạt động bất hợp pháp, trở thành một đảng cầm quyền là lãnh đạo cách mạng toàn thành công, giành lấy chính quyền Tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II tháng 2 năm 1951, Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Chẳng những

giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào ,mà giai cấp laođộng và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng : lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa và

nửa thuộc địa , một Đảng mới 15 tuổi đã thành đã lãnh đạo cách mạng

thành công và đã làm chính quyền toàn quốc”

Khi đã nắm chính quyền thì đương nhiên Đảng phải có trách nhiệm lãnh đạo , ngay cả trong hoàn cảnh phức tạp, khó khăn khi mà Đảng phải tuyên bố “tự giải tán”, nhưng thực chất Đảng vẫn phải cầm quyền,

“vẫn lãnh đạo chính quyền và nhân dân” Đảng cộng sản Việt Nam trở thành “đảng cầm quyền “đã lãnh đạo hai cuộc kháng chiến thần thánh

và đã giành thắng lợi vẻ vang Đảng tiếp tục lãnh đạo công cuộc xây dựng đất nước, đổi mới toàn diện, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020

Như vậy, ở nước ta, “đảng cầm quyền” không những chỉ là Đảnglãnh đạo, chính quyền là còn là Đảng lãnh đạo cả hệ thống chính trị vàtoàn xã hội

Tóm lại, “đảng cầm quyền” là khái niệm chỉ thời kỳ đang nắm giữ chính quyền và đang sử dụng chính quyền như là một công cụ của giai cấp nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu chính trị của giai cấp

1.1.3 Đảng cộng sản cầm quyền

Đảng cộng sản cầm quyền là khái niệm để chỉ một giai đoạn mới, một thời kỳ mới của cách mạng Đó là thời kỳ mà chủ nghĩa xã hội đã không còn đơn thuần chỉ là một mục đích, cương lĩnh, học thuyết nữa,

mà đã trở thành công việc phấn đấu hằng ngày của Đảng Đó là thời kỳ nhiệm vụ chiến lược hàng đầu, chủ yếu và trọng

tâm là tổ chức xây dựng đất nước, nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc là nhiệm vụ chiến lược quan trọng.

Khái niệm đảng cầm quyền và đảng lãnh đạo chính quyền gắn bó chặt chẽ với nhau thống nhất nhưng không đồng nhất , không thể thay thế cho nhau “Đảng cầm quyền” có nội hàm rộng và bao quát hơn Đảng cầm quyền có nghĩa là Đảng phải chi phối , điều khiển, sử dụng được chính quyền Không lãnh đạo được chính quyền thì đảng không cầm quyền được

Đảng cộng sản Việt Nam trở thành đảng cầm quyền là do: Đảng đi tiên phong trong sự nghiệp đấu tranh của nhân dân của dân tộc, lật đổ chế độ cũ, giành lấy chính quyền , Đảng có được sự tín nhiệm, ủng hộ của quần chúng nhân dân mà nòng cốt là liên minh giữa các giai cấp dântộc, nông dân và đội ngũ trí thức

Đảng cộng sản Việt Nam cầm quyền trong thực chất cũng là nhândân nắm quyền, “mọi quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân” Đảng được nhân dân tín nhiệm giao trọng trách lãnh đạo nhà nước và toàn

xã hội

Mục đích cầm quyền của Đảng là lãnh đạo sự nghiệp cách mạngnhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh,vững bước tiến lên xã hội chủ nghĩa

1.2 Vị trí, vai trò của Đảng cầm quyền

1.2.1 Tính tất yếu trong vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản

Trong tác phẩm Đường cách mệnh (1927), Hồ Chí Minh khẳng

định: Cách mạng trước hết phải có “đảng cách mệnh để trong thì vận động và tổ chức dân chúng ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức

và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững, cách mệnh mới thành công ,cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”.

Khẳng định đảng cộng sản “như người cầm lái” cho con thuyền là quan điểm nhất quán của Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam trong suốt cả quá trình cách mạng, cả trong cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân và cả trong cách mạng dân chủ xã hội chủ nghĩa Như vậy, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là một tất yếu, vai trò lãnh đạo của Đảng cũng là một tất yếu Điều đó xuất phát

từ từ yêu cầu phát triển của dân tộc Việt Nam Thực tế, quá trình cách mạng Việt Nam vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh đã nói lênrằng, sự bảo đảm phát huy vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Namtrong suốt tiến trình phát triển của đất nước theo mục tiêu chủ nghĩa xã hội là một nguyên tắc vận hành của xã hội Việt Nam từ khi có Đảng

Đảng cộng sản Việt Nam do Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện đảng chính trị tồn tại và phát triển theo những quan điểm của V.I,Lênin

về đảng kiểu mới của giai cấp vô sản

Hồ Chí Minh là người trung thành với học thuyết Mác-Lênin, trong

đó có lý luận của V.I.Lênin về đảng kiểu mới của giai cấp vô sản, đồng thời vận dụng sáng tạo và phát triển lý luận đó vào điều kiện cụ thể của Việt Nam Trên thế giới, nói chung, sự ra đời của một đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào côngnhân Còn đối với Việt Nam, Hồ Chí Minh cho rằng : Sự ra đời của đảng cộng sản Việt Nam là kết quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lêninvới phong trào công nhân và phong trào yêu nước Như vậy so với học thuyết Mác-Lênin thì Hồ Chí Minh đã đưa thêm yếu tố thứ ba nữa, đó làphong trào yêu nước

Quan điểm của Hồ Chí Minh trên đây là hoàn toàn phù hợp với xã hội thuộc địa và phong kiến như Việt Nam, khi mọi giai cấp tầng lớp trừ

tư sản mại bản và đại địa chủ, còn đều có mâu thuẫn dân tộc.Đó là mâu

thuẫn cơ bản giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với các thế lực đế quốc

và tay sai Trong thực tế, những phong trào đấu tranh của công nhân đã kết hợp được rất nhân nhuyễn với phong trào yêu nước Một số người Việt Nam yêu nước lúc đầu đi theo xu hướng dân chủ tư sản, nhưng qua thực tế, được sự tác động của chủ nghĩa Mác-Lênin, đã dần dần tiến theo

xu hướng cộng sản, rõ nhất là từ năm 1925 trở đi Hàng loạt tổ chức yêu nước ra đời, trong đó nổi rõ nhất là tổ tổ chức Hội Việt Nam Cách mệnhThanh niên do Hồ Chí Minh lập ra Đấu tranh giai cấp quyện chặt với đấu tranh dân tộc Thật khó mà tách bạch mục tiêu cơ bản giữa những phong trào đó, tuy lực lượng, phương thức, khẩu hiệu đấu tranh có khác nhau, nhưng mục tiêu chung là: Giành độc lập, tự do cho dân tộc Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, tồn tại và phát triển chính là nhu cầu tất yếu của xã hội Việt Nam từ đầu năm 1930 trở đi Đảng đã được toàn dân tộctrao cho sứ mệnh lãnh đạo đất nước trong sự nghiệp giải phóng dân tộc

và đi lên chủ nghĩa xã hội

1.2.2 Vị trí, vai trò của Đảng cầm quyền

Bước sang giai đoạn cách mạng mới - xây dựng chủ nghĩa xã hội, Đảng không chỉ đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân ,mà còn là đội tiên phong chính trị của toàn xã hội, là lực lượng lãnh đạo toàn bộ quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước Đây là sự thay đổi căn bản vị trí, vai trò của Đảng Cộng sản cầm quyền đối với xã hội trong điều kiện chính có chính quyền

Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, Đảng, Nhà nước và các đoàn thể nhân dân hợp thành hệ thống chính trị của xã hội Trong hệ thống

chính trị Đảng là một bộ phận, nhưng với vị trí, vai trò của mình trong

xã hội, Đảng còn là lực lượng lãnh đạo, là bộ phận hạt nhân, chịu trách nhiệm trước giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc thực hiện

sứ mệnh lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính trị Vị trí, vai trò, trách nhiệm

đó của Đảng Cộng sản cầm quyền xuất phát từ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, từ chính sự thống nhất cơ bản về lợi ích giai cấp công nhân và nhân dân lao động và dân tộc Khi chính quyền đã là của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội thì vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị , với toàn xã hội

là điều tất yếu khách quan, không phải do ý muốn chủ quan, càng khôngphải do sự áp đặt của những người cộng sản

Mỗi xã hội đều gắn liền với bản chất giai cấp nhất định , do bản chất của giai cấp thống trị xã hội đó quyết định Xã hội tư bản chủ nghĩa, không tách rời với bản chất giai cấp của giai cấp tư sản, còn xã hội xã hội chủ nghĩa gắn liền với bản chất của giai cấp công nhân Với bản chất giai cấp cách mạng xã hội chủ nghĩa , tất yếu đòi hỏi chỉ duy nhất vào Đảng Cộng sản lãnh đạo Không thể có “đa nguyên”, “đa đảng” lãnh đạo đất nước đi lên chủ xã hội

Tuy nhiên, khi trở thành lực lượng duy nhất lãnh đạo hệ thống chính trị và toàn xã hội, Đảng phải luôn đề phòng bệnh mất dân chủ, chuyên quyền, độc đoán, tránh cả hai khuynh hướng hoặc là bao biện làm thay, “dắt tay ,chỉ việc”, “lấn sân”, hoặc là “khoán trắng” buông lỏng sự lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền là lực lượng lãnh đạo định hướng đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội Là đảng cầm quyền, Đảng có quyền lực, quyền lực của đảng là quyền lực chính trị Đó là quyền lực nhân dân ra số đáng ghi nhận trong Điều 4 của Hiếnpháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

được Quốc hội khoa XIII thông qua kỳ họp thứ sáu, ngày

28-11-2013

Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị và toàn bộ xã hội, trong hệ thốngchính trị, chính quyền là bộ phận chủ yếu Đảng có quyền lực chính trị nhưng Đảng không có quyền lực nhà nước Đảng lãnh đạo, chính quyền, nhưng Đảng không làm thay công việc của chính quyền nhà nước mà Đảng định hướng cho sự hoạt động của chính quyền bằng các chủ trương chính sách, thông qua đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng hoạt động trong Quốc hội, trong Hội đồng nhân dân ,thông qua các thành viên trong các Ban cán sự đảng cũng như thông qua các tổ chức đảng được thành lập trong các cơ quan nhà nước , trong các đoàn thể nhân dân trong hệ thống chính trị được xây dựng từ cơ sở đến Trung ương trên phạm vi cả nước

Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng đường lối, quan điểm, các nghị quyết được thể chế hóa, cụ thể hóa thành Hiến pháp, pháp luật Để sự lãnh đạo của đảng có hiệu lực, Đảng phải không ngừng nâng cao nhận thức về nền dân chủ xã hội chủ nghĩa cho đội ngũ cán bộ , đảng viên Đảng phải chăm lo công tác cán bộ và thường xuyên kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện, phải xây dựng cơ chế hoạt động của cả hệ thống chính trị, làm rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ đúng đắn giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị, trước hết là chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ đúng đắn của Đảng và Nhà nước Nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 9 của đảng chỉ rõ, đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng đối với hệ thống chính trị

1.3 Nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong

điều kiện Đảng cầm quyền

Những đặc điểm của Đảng Cộng sản cầm quyền nói trên là những yếu tố chi phối nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng ta hiện nay Trong hệ thống chính trị, Đảng đóng vai trò là hạt nhân lãnh đạo Do đó, Đảng phải xác định rõ nội dung và phương thức hoạt độngđảm bảo, vừa giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, đồng thời phát huy được hiệu lực quản lý, điều hành của Nhà nước và hoạt động có hiệu quả của các đoàn thể nhân dân

1.3.1 Nội dung lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong điều kiện đảng cầm

quyền

Đảng phải lãnh đạo toàn diện đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội và toàn bộ hệ thống chính trị, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội hợp pháp Không một tổ chức, một lĩnh vực nào của đời sống xã hội

mà Đảng không lãnh đạo, không phải chịu trách nhiệm Đảng và chịu trách nhiệm trước nhân dân trước dân tộc Tuy nhiên, do đã có Nà nước

và các đoàn thể nhân dân thực hiện các công việc quản lý và hoạt động theo chức năng của mỗi tổ chức, cho nên.Đảng tập trung thực hiện tốt các nội dung lãnh đạo chủ yếu sau:

1.3.1.1 Xây dựng chủ trương và đường lối.

Đảng đề ra cương lĩnh chính trị, chiến lược, đường lối, chính sách lớn trên các lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học giáodục, an ninh quốc phòng, v.v Đây được coi là những quan điểm, nguyên tắc tư tưởng chỉ đạo của Đảng để Nhà nước và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị vận dụng, thể chế hóa thành Hiến pháp,pháp luật, chính sách, cụ thể hóa chương trình, kế hoạch công tác và

tổ chức thực hiện phù hợp với chức năng của từng tổ chức Đảng tôn trọng tính độc lập, sáng tạo và quy chế hoạt động của từng tổ chức

1.3.1.2 Lãnh đạo xây dựng nhà nước

Đảng lãnh đạo nhà nước trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực và hoạt động có hiệu quả, thực sự là nhà nước của dân, do dân và vì dân, chăm lo xây dựng và củng cố các đoàn thể nhân dân đủ sức tập hợp được rộng rãi quân chúng nhân dân và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Trên lĩnh vực này, sự lãnh đạo của Đảng thể hiện ở việc đề ra các quan điểm, nguyên tắc, tư tưởn chỉ đạo việc xây dựng tổ chức và hoạt động của các tổ chức, giúp đỡ các tổ chức này xác định mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ trong thế kỷ mới Đảng không can thiệp vào công việc cụ thể, quy tắc, quy chế hoạt động của các thành viên khác trong hệ thống chính trị

1.3.1.3 Lãnh đạo công tác quản lý cán bộ.

Đảng thống nhất, lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ theo quy tắc theo nguyên tắc tập trung dân chủ, nhất là cán bộchủ chốt trong hệ thống chính trị Trên lĩnh vực này nội dung lãnh đạo của Đảng thể hiện ở việc đề ra các quan điểm, chủ trương về công tác cán bộ từ khâu đào tạo, bồi dữơng, bố trí, đánh giá, sử dụng,luân chuyển cán bộ, v.v Đảng quyết định những chính sách lớn về cán bộ, Đảng trực tiếp bố trí và quản lý cán bộ của các tổ chức đảng trong các cơ quan nhà nước và các đoàn thể nhân dân

1.3.1.4 Kiểm tra, giám sát đối với nhà nước và các tổ chức mang hệ

thống chính trị

Đảng tiến hành kiểm tra, giám sát đối với Nhà nước và các tổchức trong hệ thống chính trị.Nội dung kiểm tra, giám sát của Đảngchủ yếu tập trung vào việc quán triệt và tổ chức thực hiện

các quan điểm, nguyên tắc tư tưởng chỉ đạo của Đảng, việc chấp hành pháp luật và tinh thần trách nhiệm trước dân nhân dân Đảng vừa trực tiếp kiểm tra, giám sát và tổ chức phối, kết hợp hoạt động kiểm tra, giám sát của cả hệ thống kiểm tra, giám sát của đảng, thanhtra nhà nước, kiểm tra, giám sát của các đoàn thể nhân dân

1.3.2 Nguyên tắc trong hoạt động lãnh đạo của Đảng

1.3.2.1 Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Leenin làm nền tảng tư tưởng và kim

chỉ nam cho hành động

Trong tác phẩm Đường cách mệnh (năm 1927), Hồ Chí Minh

khẳng định: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không cóbàn chỉ nam Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chán chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất chỉ có chủ nghĩa Lênin”

Hồ Chí Minh luôn luôn nhấn mạnh phải trung thành với chủnghĩa Mác-Lênin nhưng đồng thời phải luôn luôn sáng tạo, vận dụng cho phù hợp với điều kiện hoàn cảnh, từng lúc, từng nơi, không được phép giáo điều

1.3.2.2 Tập trung dân chủ

Hồ Chí Minh đưa ra luận đề liên quan mật thiết với nhau: Tập trung trên nền tảng dân chủ, dân chủ phải đi đến tập trung Như vậy, hàm lượng dân chủ càng cao, càng đậm đặc bao nhiêu trong hoạt động của Đảng thì tập trung trong Đảng càng đúng đắn bấy nhiêu

Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng, phải làm cho tất cả mọi

đảng viên bày tỏ hết ý kiến của mình trong Đảng, tức là khơi dậy tinh thần trách nhiệm và tích cực, chủ động trong tất cả đảng viên Khi đã thảo luận, bày tỏ ý kiến rồi thì đến tập trung, tức là đề cập ý chí, thống nhất hành động thống nhất như thế mới có sức mạnh Và nói như Hồ Chí Minh, lúc ấy quyền tự do của đảng viên trở thành quyền phục tùng chân lý, mà chân lý là những điều có lợi cho dân, cho nước Điều kiện tiên quyết khi thực hiện nguyên tắc này là tổ

về tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách luôn luôn đi đôi với nhau

1.3.2.3 Tự phê bình và phê bình

Hồ Chí Minh coi tự phê bình và phê bình là việc làm thường

xuyên, “như mỗi ngày phải rửa mặt” Người viết trong Di chúc :

“ Trong đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm

chỉnh, tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố sự đoàn kết

và thống nhất của Đảng” Người cho rằng tự phê bình và phê bình là

“thang thuốc” tốt nhất để cho phần tốt trong mỗi tổ chức và mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi; tự phê bình và phê bình phải trung thực, kiên quyết, đúng người, đúng việc, phải có văn hóa Trong Đảng “phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”

1.3.2.4 Kỷ luật nghiêm minh tự giác

Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Đảng tổ chức rất nghiêm khắc với các đảng phái khác và các hội quần chúng Trong Đảng chỉ kết nạp những phần tử hăng hái nhất, cách mạng nhất Đảng có những điều kiện kỷ luật bắt buộc đảng viên phải theo Không có kỷ luật sắt, không có Đảng Đã vào Đảng thì phải theo tư tưởng của Đảng Đảng

đã chỉ thị nghị quyết là phải làm Không làm thì đuổi ra khỏi Đảng” Sức mạnh của một đảng cộng sản bắt nguồn từ kỷ luật, muôn người như, cùng một ý chí và hành động Hồ Chí Minh cho rằng Đảng ta tuy đông người nhưng khi tiến hành chỉ như một người Điều đó là nhờ trong Đảng có kỷ luật, Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng: “Đảng phải giữ kỷ luật rất nghiệm từ trên xuống dưới Kỉ luật này tư tưởng phải nhất trí hành động và nhất trí” Kỷ luật của Đảng là kỷ luật tự giác

1.3.2.5 Đảng phải thường xuyên tự chỉnh đốn

Quyền lực của đảng là do giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc giao phó Đảng phải không ngừng tự chỉnh đốn bản thân mình Hồ Chí Minh cho rằng đã không có mục đích tự thân, Đảng không phải là tổ chức để làm quan phát tài mà Đảng từ trong xã hội mà ra, hoạt động vì Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng Thường xuyên tự chỉnh đốn, do đó, trở thành một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng trong xây dựng Đảng Điều này càng đặc biệt quan trọng hơn khi đang đứng trước những thách thức lớn trong quátrình hoạt động Chẳng hạn, Hồ Chí Minh nêu ý kiến rằng, ngay sau khi cầu chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam hoàn thành

thắng lợi, “việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm

cho mỗi đảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ đảng giao phó cho mình, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân Làm được như

vậy thì dù công việc to lớn, mấy khó khăn mấy, chúng ta cũng nhất định thắng lợi” Khi viết về tư cách của đảng chân chính, cách mạng

trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Hồ Chí Minh nêu lên 12 điều,

trong đó, Điều 9: “Đảng lựa chọn làm người rất trung thành và hăng hái”, Điều số 10: “Đảng phải luôn luôn tẩy bỏ những phần tử hủ hóa

ra ngoài” Nếu thực hiện được như thế, Đảng sẽ luôn luôn lớn mạnh

cả về số lượng và chất lượng

1.3.2.6 Đoàn kết, thống nhất trong Đảng

Đoàn kết trong Đảng là điều kiện để xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết, thống nhất trong Đảng trước hết là trong cấp ủy, trong những cán bộ lãnh đạo chủ chốt; đoàn kết trên cơ sở chủ nghĩa Mác-Lênin, trên cơ sở cương lĩnh, đường lối, quan điểm, nghị quyết

của Đảng Trong Di chúc, Hồ Chí Minh nhấn mạnh; “Nhờ đoàn kết

chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục

vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã đoàn kết,

tổ chức lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu củaĐảng và của dân tộc ta Các đồng chí từ Trung ương cho đến các chi

bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết, nhất trí của Đảng như giữ gìn con người của mắt mình”

1.3.2.7 Đảng phải liên hệ mật thiết với nhân dân

Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận của toàn thể dân tộc Việt Nam Vấn đề mối quan hệ giữa Đảng Cộng sản – Giai cấp công nhân- Nhân dân Việt Nam là mối quan hệ khăng khít, máu thịt Mỗi một thành tố đều có chức năng, nhiệm vụ riêng nhưng tất cả những thành tố đó có cũng như sự hoạt động, sự tưởng tác

của chúng đều có tính hướng đích: Độc lập dân tộc và với chủ nghĩa xã hội, là xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh theo ham muốn tột bậc của

Hồ Chí Minh là ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành, cũng như theo mong muốn cuối cũng của Hồ Chí Minh đã ghi

trong Di chúc : Xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống

nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới

1.3.2.8 Đoàn kết quốc tế

Đảng phải chú trọng giữ vững và tang cường mối quan hệ quốc

tế trong sáng Điều này xuất phát từ tính chất quốc tế của giai cấp công nhân mà C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã đề cập nhiều lần Đối với nguyên tắc này, Hồ Chí Minh coi cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới và trong Di chúc, Người mong Đảng “sẽ ra sức hoạt động, góp phần đắc lực vào việc khôi phục vào khối đại đoàn kết giữa các đảng an hem trên nền tảngchủ nghĩa Mác-Lênin và chủ nghĩa quốc tế vô sản, có lý có tình

1.3.3 Phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong điều kiện đảng cầm

quyền

Phương thức lãnh đạo của đảng là các hình thức, phương pháp, biện pháp, quy trình lề lối làm việc, tác phong công tác mà đảng sử dụng để tác động vào đối tượng nhằm thực hiện tốt nội dung lãnh đạo

1.3.3.1 Lãnh đạo bằng cương lĩnh, chiến lược, chủ trường, đường lối

Đảng xây dựng các cương lĩnh chính trị, đường lối, quan điểm, chủ trường, các nghị quyết có tính nguyên tắc nhằm giải quyết các vấn đề lớn, có ý nghĩa chính trị quan trọng

Đảng lãnh đạo Nhà nước thông qua phương thức này, làm cho hệ tư tưởng, đường lối, chủ trường, nghị quyết của Đảng được

thể chế hóa thành luật pháp và chính sách Mọi hoạt động của Nhà

nước phải thể hiện được đường lối chính trị của ĐảngBằng các chủ trường, nghị quyết, quan điểm Đảng xây dựng, Nhà nước sẽ thể chế hóa thành các kế hoạch chương trình phát triểnkinh tế- xã hội 10 năm, 5 năm v.v… Các kế hoạch kinh tế-xã hội hằng năm, kế hoạch phát triển từng ngành, từng lĩnh vực đời sống

xã hội

Với Mặt trân và các tổ chức chính trị-xã hội, Đảng lãnh đạo bằngchính việc hoạch định được đường lối, chủ trường quyết định định hướng cho phong trào hoạt động của Mặt trận và các tổ chức chính trị-xã hội, lãnh đạo, cụ thể hóa các chủ trường, quyết định đó Để làm cho Mặt trận và các tổ chức chính trị-xã hội phải thực sự đoàn kết, tập hợp lực lượng, gây dựng các phong trào xã hội để thực hiện nghị quyết của Đảng, chấp hành luật pháp của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của dân

Đảng lãnh đạo nhưng Đảng không áp đặt, không bao biện làm thay, nhất là không can thiệp tùy tiện vào các hoạt động của chính quyền, đoàn thể, không trái với luật pháp

1.3.3.2 Lãnh đạo bằng giáo dục thuyết phục

Đảng lãnh đạo Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị, đoàn công tác tư tưởng bằng các phương thức giáo dục, thuyết phục đối với mọi đảng viên và nhân dân trong thực hiện đúng theo lịch cương lĩnh đường lối của đảng, chính sách và pháp luật của Nhànước, làm cho các chủ trường, chính sách, chương trình, kế hoạch, mục tiêu hoạt động của nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị được phổ biến rộng rãi trong nhân dân, làm cho mọi người hiểu đúng, tự giác, nghiêm chỉnh chấp hành một cách có hiệu quảThông qua việc sinh hoạt và hoạt động tổ chức đảng và đảng viên trong hệ thống chính trị, Đảng luôn giáo dục, thuyết phục từng cán bộ, đảng viên hoàn thành nhiệm vụ chính trị, đồng thời nâng cao nhận thức chính trị, đổi giữa tình cảm giáo dục đạo đức cách mạng, lối sống văn minh, lành mạnh,v.v đảm bảo sự đồng thuận trong xã hội, sự tin tưởng của nhân dân, sự tiền phong, gương mẫu của đảng viên trong điều kiện đảng cầm quyền.Định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội.

1.3.3.3 Lãnh đạo bằng công tác tổ chức cán bộ

Đảng nắm chắc công tác cán bộ và đội ngũ cán bộ của Nhà nước và các tổ chức chính trị-xã hội Đảng nắm chắc các tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên trong hoạt động của nhà nước và các tổ chức chính trị-xã hội

Hồ Chí Minh lưu ý phải xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa có đức, vừa có tài trong sạch, vững mạnh Người đề cập những yêu cầu chủ yếu sau đây đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên: