QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH Chương 1: GIỚI THIỆU VỀ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

Chương 1 Giới thiệu về Tài chính doanh nghiệp 1 Vấn đề đại diện Ai sở hữu công ty cổ phần? Hãy trình bày quy trình mà ở đó chủ sở hữu kiếm soát nhà quản trị công ty? Đâu là lý do chính để quan hệ đại diện tồn tại trong hình thức công ty cổ phần? Trong hoàn cảnh đó sẽ nãy sinh những vấn đề gì? Người sở hữu công ty cổ phần là người nắm giữ cổ phiếu của công ty hay còn gọi là cổ đông Công ty cổ phần bao gồm ba nhóm lợi ích riêng biệt các cổ đông (các chủ sở hữu), các thành viên hội đồng quản trị và.

Chương 1: Giới thiệu về Tài chính doanh nghiệp

1 Vấn đề đại diện

Ai sở hữu công ty cổ phần? Hãy trình bày quy trình mà ở đó chủ sở hữu kiếm soát nhà quản trị công ty? Đâu là lý do chính để quan hệ đại diện tồn tại trong hình thức công ty

cổ phần? Trong hoàn cảnh đó sẽ nãy sinh những vấn đề gì?

Người sở hữu công ty cổ phần là người nắm giữ cổ phiếu của công ty hay còn gọi là cổ đông

Công ty cổ phần bao gồm ba nhóm lợi ích riêng biệt : các cổ đông (các chủ sở hữu), các thành viên hội đồng quản trị và các viên chức quản lý của công ty (lãnh đạo cấp cao) Các

cổ đông kiểm soát sẽ định hướng chiến lược phát triển, các chính sách và hoạt động của công ty Các cổ đông sẽ bầu ra một hội đồng quản trị, những người này sau đó sẽ lựa chọn ban quản lý cấp cao của công ty Các thành viên của ban quản lý cấp cao làm việc như những viên chức của công ty và quản lý hoạt động công ty sao cho mang lại lợi ích tốt nhất cho cổ đông (tối đa hóa lợi nhuận giá trị cổ phiếu)

Quan hệ đại diện tồn tại dưới hình thức công ty cổ phần là do việc tách bách giữa quyền

sở hữu và quyền quản lý

Việc tách bạch giữa quyền sở hữu và quyền quản lý đem lại cho công ty một số lợi thế cũng như bất lợi so với loại hình công ty tư nhân và công ty hợp danh

 Lợi thế:

- Do quyền sở hữu của công ty cổ phần được đại diện bởi cổ phiếu nên quyền

sở hữu có thể dễ dàng chuyển nhượng cho các chủ sở hữu mới Không gioowsng như công ty hợp danh, công ty cổ phần tồn tại độc lập với những người sở hữu cổ phiếu của nó, nên sẽ không có hạn chế trong khả năng chuyển nhượng quyền sở hữu của các cổ đông

- Công ty cổ phần có đời sống vô hạn Do công ty cổ phần tách biệt với chủ sở hữu nên nếu chủ sở hữu qua đời hoặc rút vốn khỏi công ty cũng sẽ không ảnh hường đến sự tồn tại về mặt pháp lý của công ty Công ty sở phần vẫn có thế hoạt động liên tục sau khi các chủ sở hữu ban đầu rút vốn

- Các cổ đông chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trên vốn đầu tư của họ vào cổ phần của công ty Nếu một cổ đông mua cổ phần của một công ty, khoản lỗ tối đa người này phải chịu sẽ là khoản tiền họ bỏ ra để mua cổ phần Trong một công ty hợp danh, đối tác thông thường có góp vốn vào công ty, rủi ro mà người này phải chịu khi công ty phá sản không chỉ là khoản tiền mà họ góp vốn ban đầu, mà có thể mất đi nhiều hơn vì còn phải chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ khác của công ty

- Trách nhiệm hữu hạn, dễ dàng chuyển nhượng và đời sống vô hạn là những lợi thế chính của công ty cổ phần Những đặt điểm này sẽ nâng cao khả năng huy động vốn của công ty cổ phần

 Bất lợi:

- Cổ đông của loại hình công ty cổ phần phải chịu thuế 2 lần, bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, so với việc chỉ bị đánh thuế 1 lần ở loại hình công ty tư nhân và công ty hợp danh

Ban quản trị cấp cao có thể hành động vì lợi ích của chính mình hay của người khác chứ không phải vì lợi ích của cổ đông, khi đó sẽ nãy sinh vấn đề gây mâu thuẫn với mục tiêu tối đa hóa giá trị cổ phiếu trên vốn chủ sở hữu của công ty

2 Mục tiêu của doanh nghiệp phi lợi nhuận:

Giải sử bạn là giám đóc tài chính của một công ty phi lợi nhuận (ví dụ một bệnh viện phi lợi nhuận) Loại mục tiêu phù hợp cho bệnh viện này là gì?

Thông thường, khi nói đến các tổ chức vì lợi nhuận, cụ thể như một công ty tồn tại để tìm kiếm và phân phối lợi nhuận kinh doanh cho các cổ đông sau khi đã đóng thuế, mục tiêu của các tổ chức này là tối đa hóa doanh thu, tối thiểu hóa chi phí, từ đó thu về nhiều lợi tức nhất cho các cổ đông Ngược lại, các tổ chức phi lợi nhuận tồn tại chỉ nhằm cung cấp các chương trình và dịch vụ cho lợi ích cộng đồng và thường không nhằm mục đích tối

đa hóa lợi nhuận Các công ty phi lợi nhuận thường theo đuổi các mục tiêu cụ thể khác nhau, nhằm thực hiện sứ mệnh xã hội hoặc chính trị Mục tiêu thường thấy nhất đó là tối thiểu hóa doanh thu, cung cấp hàng hóa và dịch vụ với chi phí thấp nhất có thể Các tổ chức phi lợi nhuận vẫn sẽ sinh ra lợi nhuận, thường lợi nhuận này để tái đầu tư cho sứ mệnh của tổ chức đó chứ không chia về cho các cổ đông

Nếu là một CFO của bệnh viện phi lợi nhuận, tôi sẽ theo đuổi mục tiêu giảng dạy để tìm

ra tri thức mới, tăng cường sức khỏe bệnh nhân thông qua khám chữa bệnh, đào tạo thêm nhiều bác sỹ, đầu tư vào cả nghiên cứu thu hút nhà nghiên cứu hàng đầu Từ đó, làm tăng thêm danh tiếng cho bệnh viện, nhiều bệnh nhân tìm đến để chữa bệnh, thu hút nhiều sinh viên đến học tập Dùng lợi nhuận thu được từ việc khám chữa bệnh hướng đến các hoạt động mang tính đóng góp cho y học, xã hội và con người, tiếp tục đầu tư vào các lĩnh vực nghiên cứu, giảng dạy, đầu tư máy móc, trang thiết bị hỗ trợ việc khám chữa bệnh, nâng cao quy mô và duy trì hoạt động của bệnh viện

Vậy, ta có thể thấy, một doanh nghiệp phi lợi nhuận cũng có vốn chủ sở hữu Mục tiêu thích phù hợp nhất chính là tối đa hóa giá trị vốn chủ sở hữu để theo đuổi những giá trị mang tính cộng đồng, con người và xã hội

Hãy đánh giá câu phát biểu sau: Những nhà quản lý không nên tập trung vào giá trị cổ phiếu hiện hành bởi vì làm như thế sẽ dẫn đến việc quá chú trong lợi nhuận trong ngắn hạn mà hy sinh lợi nhuận trong dài hạn?

Giá trị cổ phiếu hiện hành phản ảnh rủi ro giá trị của dòng tiền cả ngắng hạn và dài hạn Nhà quản trị nên tập trung vào giá trị cổ phiếu hiện hành để làm cơ sở cho những lợi nhuận trong tương lai Vậy nên phát biểu trên là sai

Mục tiêu tối đa hóa giá trị của cổ phiếu có thể mâu thuẫn với các mục tiêu khác như tránh hành vi phi pháp hoặc vô đạo đức không? Đặc biệt, các vấn đề như an toàn của khách

hàng và người lao động, môi trường và hàng hóa chung của xã hội phù hợp với khuôn khổ này không? Hay những vấn đề này thường bị bỏ qua? Hãy đưa ra một vài tình huống

cụ thể để minh họa câu trả lời của bạn

Việc chạy theo mục tiêu tối đa hóa giá trị cổ phiếu không nên có mâu thuẫn với các mục tiêu khác như tránh hành vi phi pháp hoặc vô đạo đức Để theo đuổi mục tiêu, giám đóc tài chính cần mang lại những điều tốt nhất cho các chủ sở hữu doanh nghiệp bằng cách nhận diện những hàng hóa và dịch vụ nào sẽ làm gia tăng giá trị cho doanh nghiệp, những hàng hóa và dịch vụ nào là có giá trị trên thị trường tự do, đáp ứng như cầu của khách hàng Bên cạnh đó, hàng hóa và dịch vụ phù hợp với nhu cầu của khách hàng còn phải đi song song với việc bảo đảm an toàn cho khách hàng, người lao động, môi trường, không thể bỏ qua những vẫn đề này trong việc theo đuổi mục tiêu của nhà quản trị Thế nhưng, trên thị trường vẫn có những công ty vì chạy theo mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận cho cổ đông mà làm những việc trái với đạo đức

Ví dụ cụ thể về việc cắt giảm chi phí của người lao động,

Mục tiêu tối đa hóa cổ phần đối với quản trị tài chính ở nước ngoài có khác không? Tại sao có hoặc tại sao không?

Mục tiêu sẽ giống nhau nhưng cách hành động có thể khác nhau Khác nhau nhau vì sự khác biệt về văn hóa, xã hội, con người, chính trị và nên kinh tế

Giả sử bạn sở hữu cổ phiếu của một công ty Giá một cổ phiếu hiện nay là $25 Một công

ty khác vừa thông báo rằng họ muốn mua công ty của bạn và sẽ trả $35 một cổ phiếu để mua toàn bộ số cổ phiếu đang lưu hành Nhà quản trị của công ty bạn ngay lập tức tuyên chiến chống lại sự chào thua thù địch này Nhà quản trị có hành động vì lợi ích tốt nhất của cổ đông không? Tại sao có và tại sao không?

Mục tiêu của nhà quản lý là tối đa hóa giá trị cổ phiếu cho các cổ đông hiện tại

Nếu ban quản lý có thể cải thiện lợi nhuận của công ty để giá trị cổ phiếu vượt quá $35, thì họ nên tuyên chiến chống lại sự chào mua đó Nếu nhà quản lý tin rằng nhà thầu nay hoặc nhà thầu nào đó khác thực sự sẽ trả hơn $35 cho mỗi cổ phiếu để mua lại công ty, thì họ vẫn nên tuyên chiến chống lại lời đề nghị Nhưng nếu nhà quản lý hiện tại không thể làm tăng giá trị cổ phiếu của công ty vượt quá giá thầu và không có nhà thầu nào cao hơn $35 thì nhà quản lý không nên hành động như vậy vì nhà quản lý đag đi ngược lại với mục tiêu tối đa hóa giá trị cổ phiếu của các cổ đông

Quyền sở hữu công ty ở các nước khác nhau trên thế giới rất khác nhau Thông thường, các cá nhân sở hữu phần lớn cổ phiếu ở các công ty cổ phần đại chúng Hoa Kỳ Tuy nhiên, ở Đức và Nhật ngân hàng và các định chế tài chính lớn và các công ty khác lại sở hữu phần lớn cổ phiếu trong các công ty đại chúng Bạn có nghĩ rằng vấn đề đại diện ở Đức và Nhật trầm trọng hơn hay ít trầm trọng hơn so với ở Hoa Kỳ?

Vấn đề đại diện ở Đức và Nhật ít trầm trọng hơn so với Hoa Kỳ do tỷ lệ sở hữu cá nhân ở Đức và Nhật tương đối nhỏ Ít chủ sở hữu cá nhân nên sự đa dạng về ý kiến liên quan đến

mục tiêu của công ty cũng ít hơn Tỷ lệ sở hữu tổ chức cao dẫn đến việc ra quyết định liên quan đến các dự án rủi ro giữa người chủ sở hữu và nhà quản lý có thể đạt được ở mức độ cao hơn Ngoài ra, các tổ chức có thể có khả năng thực hiện các cơ chế giám sát nhà quản lý tốt hơn so với các chủ sở hữu cá nhân, do các nguồn lực và kinh nghiệm sâu sắc có được từ các tổ chức do chính họ quản lý

Trong những năm gần đây, các định chế tài chính lớn như các quỹ hỗ tương, và quỹ hưu trí đã trở thành chủ sở hữu cổ phần lớn ở Hoa Kỳ, và những định chế này đã trở nên tham gia tích cực hơn trong các vấn đề của công ty Xu hướng này có hàm ý gì đối với vấn đề đại diện và sự kiểm soát công ty?

Xu hướng các quỹ tương hỗ và quỹ hưu trí trở thành chủ sở hữu cổ phần lớn ở Hoa Kỳ và

sự tham gia tích cực ngày càng tăng của các nhóm cổ đông lớn này có thể dẫn đến việc giảm các vấn đề về đại diện cho các tập đoàn Hoa Kỳ Tuy nhiên điều này không phải lúc nào cũng đúng Nếu các nhà quản lý quỹ tương hỗ hoặc kế hoạch hưu trí không quan tâm đến lợi nhuận của các nhà đầu tư, thì vấn đề đại diện có thể giữ nguyên hoặc thậm chí gay gắt hơn vì có thể xảy ra mâu thuẫn đại diện giữa cac quỹ và các nhà đầu tư

Xu hướng này cũng ảnh hưởng đến việc kiểm soát công ty, với sự tích cực tham gia của quỹ trong các vấn đề của công ty các nhà quản trị sẽ có một chuẩn mực được xét duyệt và được giám sát chặt chẽ hơn, nhằm han chế các hoạt động kinh doanh mang tính lợi ích cá nhân

Những nhà phê bình cáo buộc rằng tiền lương thưởng cho những nhà quản trị cấp cao ở Hoa Kỳ đơn giản là quá cao và nên bị cắt giảm Ví dụ, xét các công ty cổ phần lớn, Larry Ellison của Oracle đã là một trong những CEO có lương thưởng cao nhất Hoa Kỳ, kiếm được khoảng $130 triệu chỉ trong năm 2010 và trên $1 tỷ trong giai đoạn từ 2006-2010 Những con số này có quá lớn không? Để trả lời câu hỏi đó, sẽ rất hữu ích nếu biết rằng các siêu sao trong lĩnh vực thể thao như Tiger Woods, những người có thu nhập cao nhất trong lĩnh vực giải trí như James Winfrey, và nhiều người khác đứng đầu lĩnh vực của họ

có thể kiếm được ít nhất là như vậy, nếu không nói có thể cao hơn nhiều

Mục tiêu của nhà quản trị là tối đa hóa giá trị hiện tại của cổ phiếu đang lưu hành , mang lại lợi ích cho cổ đông Nhà quản trị thường có một động cơ kinh tế đáng kể để gia tăng giá trị cổ phiếu vì hai lý do Thứ nhất, chế độ lương thưởng của nhà quản trị, đặc biệt đối với các nhân sự cấp cao, thường gắn với hiệu quả tài chính nói chung và giá trị cổ phiếu nói riêng Ví dụ, các nhà quản lý thường được cho quyền chọn mua cổ phiếu ở mức giá rẻ (bargain price) Giá cổ phiếu càng cao, quyền chọn mua này càng có giá trị Nhiều công

ty cũng cho nhà quản trị quyền sở hữu trong công ty bằng cách tặng cổ phiếu hoặc quyền quyền chọn cổ phiếu Mặc dù có nhiều chỉ trích về mức lương thưởng cao cho CEO, theo quan điểm của cổ đông, sự nhạy cảm của tiền lương thưởng đối với hiệu quả hoạt động của công ty lại quan trọng hơn

Động cơ thứ hai đối với các nhà quản trị liên quan đến khái niệm việc làm Những người làm việc tốt hơn trong công ty thường có xu hướng được khen thưởng Nói chung, các

nhà quản trị, những người thành công trong việc theo đuổi mục tiêu của cổ đông sẽ được tìm kiếm nhiều hơn trên thị trường lao động và do vậy có thể yêu cầu mức lương cao hơn

Với những dẫn chứng đã nêu trên, lương, thưởng của CEO được đánh giá theo khả năng theo đuổi mục tiêu của cổ đông Việc các công ty sử dụng cổ phiếu làm phần thưởng cho nhà quản trị rõ ràng rất phù hợp để điều chỉnh lợi ích của cổ đông và nhà quản trị Điều này làm nảy sinh vấn đề về tiền lương thưởng của các nhà quản trị cấp cao Tuy nhiên, ta thấy rõ ràng không có công thức chính xác nào để kiềm chế khoản cách giữa tiền lương thưởng của ban quản trị cấp cao Cho nên, không thể xác định con số lương thưởng cho các CEO thế nào là quá lớn, thế nào là quá ít

10 Mục tiêu của quản trị tài chính:

Tại sao mục tiêu của quản trị tài chính là tối đa hóa cổ phiếu hiện hành của công ty? Hay nói cách khác, tại sao không phải là tối đa hóa cổ phiếu trong tương lai?

Tối đa hóa giá trị cổ phiếu là mục tiêu hàng đầu và là mục tiêu quan trọng nhất của các nhà quản trị tài chính doanh nghiệp Tối đa hóa giá trị cổ phiếu hiện tại cũng giống như tối đa hóa giá cổ phiếu trong tương lai ở bất kỳ giai đoạn nào trong tương lai Giá trị của một cổ phiếu phụ thuộc vào tất cả các dòng tiền trong tương lai của công ty

Vậy nên các nhà quản trị phải tập trung theo đuổi mục tiêu tối đa hóa giá trị cổ phiếu hiện tại để làm nền tảng cho việc tối đa hóa cổ phiếu trong tương lai