TIỂU LUẬN kết THÚC học PHẦN môn xây DỰNG ĐẢNG đề tài nội dung, phương thức đảng lãnh đạo kinh tế từ đó, vận dụng phân tích tình hình kinh tế địa phương

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đối tượng nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu những nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với kinh tế hiện nay và đề xuất các giải pháp cụ

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

VIỆN BÁO CHÍ

-TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN: XÂY DỰNG ĐẢNG

Đề tài:

Nội dung, phương thức Đảng lãnh đạo kinh tế Từ đó, vận dụng phân tích

tình hình kinh tế địa phương.

HÀ NỘI – 11/2021

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Công cuộc đổi mới toàn diện đất nước do Đảng khởi xướng, lãnh đạo, được nhân dân đồng tình hưởng ứng, đã đạt được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch

sử trọng đại Điều đó đã chứng tỏ được đường lối lãnh đạo của Đảng là đúng đắn, sáng suốt, là nhân tố quan trọng quyết định sự thành công trong phát triển đất nước Hiện nay, đời sống kinh tế không ngừng vận động và phát triển, đặt ra những vấn đề, thách thức khó khăn, mới mẻ, mà chỉ có tăng cường sự lãnh đạo của Đảng mới có thể đảm bảo tính đúng đắn của các giải pháp kinh tế đưa nền kinh tế thuận lợi phát triển Chính vì vậy, Đảng lãnh đạo đối với lĩnh vực kinh tế

là một sự nghiệp đúng đắn cả về nguyên tắc lẫn thực tiễn Sau quá trình tìm hiểu

và nghiên cứu một cách tập trung, nghiêm túc, nhận thức được vai trò lãnh đạo của Đảng đối với kinh tế, em xin lựa chọn đề tài "Nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực kinh tế hiện nay" làm đề tài tiểu luận nghiên cứu kết thúc học phần "Xây dựng Đảng"

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của tiểu luận là thông qua việc tìm hiểu và nghiên cứu về nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với kinh tế hiện nay, trên cơ sở

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com

đó, đánh giá tính hiệu quả của công tác lãnh đạo Đồng thời nêu ra một số thách thức và đề xuất phương hướng, giải pháp hiệu quả, khả thi để phát triển nền kinh

tế Việt Nam ngày càng văn minh, giàu mạnh

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu những nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với kinh tế hiện nay và đề xuất các giải pháp cụ thể để tăng cường công tác lãnh đạo của Đảng trong việc phát triển kinh tế Việt Nam

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là trong giai đoạn hiện nay mà cụ thể là giai đoạn

2015 - 2020

4 Kết cấu

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, tiểu luận kết cấu thành 3 chương

Chương 1 Cơ sở lý luận về nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực kinh tế

Chương 2 Thực trạng công tác lãnh đạo của Đảng đối với kinh tế Việt Nam hiện nay

Chương 3 Giải pháp tăng cường nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với kinh tế Việt Nam

NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC KINH TẾ

1.1 Một số khái niệm cơ bản

Đầu tiên, kinh tế là tổng hòa các mối quan hệ tương tác lẫn nhau của con người

và xã hội liên quan trực tiếp đến việc sản xuất, trao đổi, phân phối, tiêu dùng các loại sản phẩm hàng hóa và dịch vụ, nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất ngày càng cao của con người trong một xã hội nhất định [3] Kinh tế phát triển, đời sống vật chất của các tầng lớp dân cư được cải thiện, lợi ích kinh tế được đảm bảo thì nhân dân sẽ phấn khởi, tin tưởng vào đường lối kinh tế, chính sách pháp luật, sự lãnh đạo của Đảng và hoạt động điều hành của nhà nước Còn khi kinh tế chậm phát triển, thu nhập thấp, tình trạng thất nghiệp gia tăng, lợi ích về kinh tế không được bảo đảm, đời sống của cán bộ, nhân dân gặp nhiều khó khăn thì trong nhận thức,

tư tưởng sẽ có những diễn biến phức tạp, cái xấu có cơ hội được nảy sinh, là nguồn căn cho sự xuất hiện của các loại hành vi vi phạm pháp luật, đi ngược lại các giá trị chuẩn mực pháp luật như quan liêu, nhũng nhiễu, tham nhũng trong cán bộ, hay buôn lậu, trốn thuế, trộm cắp, cướp giật, trong các thành phần xã hội xấu

Về nội dung lãnh đạo của Đảng, Đảng lãnh đạo xác định nhiệm vụ - nội dung lãnh đạo; từ nhiệm vụ - nội dung lãnh đạo xác định phương thức và cơ chế lãnh đạo phù hợp; tiếp theo là xây dựng hệ thống tổ chức bộ máy thực hiện sự lãnh đạo theo phương thức đó gắn đồng bộ với hệ thống tổ chức bộ máy triển khai thực hiện trên thực tế

Theo định nghĩa của Đại từ điển Tiếng Việt, “phương thức” là phương pháp và hình thức tiến hành Phương pháp là cách thức tiến hành để có hiệu quả cao [2] Khái niệm “phương thức” có thể hiểu là hình thức, phương pháp tiến hành công

việc có hiệu quả cao Trong công tác Đảng, phương thức lãnh đạo của Đảng nói chung là hệ thống các phương pháp, hình thức mà Đảng ta xác định để tác động vào các lực lượng, các tổ chức nhằm thực hiện tốt nội dung lãnh đạo Phương thức lãnh đạo cần được đổi mới, thay đổi để phù hợp nhiệm vụ cách mạng theo từng giai đoạn, thời kỳ Chính vì vậy, đây là một trong những lĩnh vực đòi hỏi chủ thể lãnh đạo phải năng động và có nhiều sáng tạo

Phương thức lãnh đạo của Đảng phải phù hợp với nhiệm vụ chính trị của Đảng trong mỗi thời kỳ và trong từng lĩnh vực khác nhau, đồng thời phản ánh được sự trưởng thành của tổ chức và của đội ngũ cán bộ Không những vậy, phương thức lãnh đạo của Đảng không chỉ phụ thuộc vào sự phát triển của hệ thống chính trị

và trình độ dân cư của xã hội, mà còn phụ thuộc vào trình độ của khoa học và phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác lãnh đạo Từ những lý luận trên, có thể định nghĩa khái niệm phương thức lãnh đạo của Đảng về kinh tế là sự định hướng, tác động của Đảng vào toàn bộ hoạt động kinh tế bằng hệ thống các nguyên tắc, hình thức, phương pháp nhằm đạt được mục tiêu chiến lược kinh tế

-xã hội đã đặt ra

1.2 Nội dung lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực kinh tế

Trong nội dung lãnh đạo của Đảng đối với phát triển kinh tế, điều đầu tiên cần nói đến là Đảng xây dựng và quán triệt đường lối, chính sách kinh tế, chủ trương phát triển kinh tế đúng đắn và lãnh đạo thực hiện thành công đường lối, chủ trương đó Tại Đại hội VI, Đảng ta xác định: “Đảng phải đổi mới về nhiều mặt: đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế” Do đó, với vai trò lãnh đạo kinh tế, nhiệm vụ của Đảng phải là xây dựng tư duy lý luận khoa học về chủ nghĩa xã hội, mà trung tâm là phát triển kinh tế trong thời kỳ đổi mới

Đảng xác định mục tiêu chiến lược, mục tiêu cụ thể, nhiệm vụ và chỉ tiêu phát triển kinh tế, định hướng các chính sách kinh tế, trên cơ sở đó, các cơ quan nhà nước xây dựng luật pháp, chính sách, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com

của đất nước Quyết định của Đảng về đường lối kinh tế thể hiện bằng văn bản, như Cương lĩnh, Chiến lược, nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương Đảng (Đại hội đại biểu toàn quốc, Ban Chấp hành Trung Ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư) Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thường được xác định trong một thời

kỳ dài và từng giai đoạn 5 năm, 10 năm

Có thể nói, quan điểm chỉ đạo của Đảng có ý nghĩa vô cùng quan trọng Tuy nhiên, tùy thuộc theo yêu cầu của từng địa phương, đất nước, từng giai đoạn, thời điểm, từng tầng lớp giai cấp trong điều kiện cụ thể cần xem xét để tránh gây mâu thuẫn trong đường lối, chính sách, tổ chức thực hiện sau này

Thứ hai, Đảng lãnh đạo về công tác chính trị, tư tưởng, tạo ra sự đoàn kết nhất trí trong nhận thức và hành động toàn xã hội trong phát triển kinh tế Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong" Ðảng Cộng sản Việt Nam phải luôn ý thức được vì lợi ích của nhân dân, dựa vào nhân dân, phát huy vai trò làm chủ, tinh thần trách nhiệm, sức sáng tạo

và mọi nguồn lực của nhân dân; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc Sự nhất trí và nhất quán trong tổ chức thực hiện đường lối, chính sách là một điều kiện quyết định thắng lợi của đường lối, chính sách Sự nhất trí này tạo ra sức chiến đấu của tổ chức đảng và niềm tin trong quần chúng nhân dân

Thứ ba, Đảng lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ, có chiến lược đào tạo, sử dụng

và kiểm tra, giám sát đội ngũ cán bộ, đảng viên đang lãnh đạo và tham gia hoạt động kinh tế Lãnh đạo kinh tế là một trong những chức năng quan trọng nhất của Đảng Cộng sản Thắng lợi của Đảng phụ thuộc vào đội ngũ cán bộ của Đảng được phân công lãnh đạo, quản lý kinh tế Do đó, Đảng phải có kế hoạch đào tạo,

bố trí đúng năng lực, thực hiện tốt kiểm tra, giám sát và không ngừng bồi dưỡng, đổi mới kiến thức và cơ cấu đội ngũ đó Đảng giới thiệu những đảng viên ưu tú

có năng lực và phẩm chất vào hoạt động trong các cơ quan lãnh đạo của hệ thống chính trị, tăng cường trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu

Đồng thời, Đảng phải có biện pháp xử lý, đề xuất bãi nhiệm những đảng viên là cán bộ giữ trọng trách của cơ quan nhà nước nếu không thực hiện đúng đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tham nhũng, lãng phí Các tổ chức đảng giới thiệu cán bộ để đề bạt giữ chức vụ quản lý của các đơn vị kinh tế thuộc thành phần kinh tế nhà nước và các đơn vị kinh tế có cổ phần của Nhà nước theo thẩm quyền được phân cấp quản lý Bên cạnh việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nói trên, Đảng có trách nhiệm xây dựng đội ngũ chuyên gia, tham mưu, giúp việc cho các cơ quan lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước trong các hoạt động kinh tế; đồng thời có chủ trương, kế hoạch phát triển giáo dục, đào tạo chuẩn bị nguồn nhân lực cho tất cả các thành phần kinh tế

Thứ tư, Đảng lãnh đạo xây dựng tổ chức đảng và đảng viên trong lĩnh vực kinh

tế Mục tiêu lãnh đạo nhằm xây dựng tổ chức đảng và đảng viên trong sạch vững mạnh trong cơ quan, địa phương đơn vị trên lĩnh vực kinh tế, đồng thời chú trọng phát triển đảng viên trong lĩnh vực kinh tế, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp ngoài nhà nước Tùy theo tính chất của các thành phần kinh tế, Đảng quy định chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức cơ sở đảng hoạt động trong thành phần kinh tế đó Các tổ chức đảng và đảng viên trực tiếp quán triệt và triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, tiến hành công tác chính trị, tư tưởng đối với quần chúng trong doanh nghiệp và cơ quan Bằng trí tuệ, sức mạnh đoàn kết của tổ chức đảng, sự gương mẫu của đội ngũ đảng viên, các tổ chức đảng lãnh đạo các tổ chức quần chúng chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, chống tham nhũng, lãng phí và vi phạm các quy định của Đảng

Cuối cùng, Đảng lãnh đạo mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong các tổ chức kinh tế Đảng lãnh đạo các tổ chức chính trị xã hội tham gia xây dựng, hoạch định chính sách trên lĩnh vực kinh tế, tổ chức thực hiện thành công những chủ trương đó và tham gia có hiệu quả công tác xây dựng chính quyền, xây

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com

dựng Đảng trong sạch vững mạnh Cấp ủy Đảng có kế hoạch định kỳ, nghe báo cáo của lãnh đạo các tổ chức để nắm bắt tình hình

1.3 Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực kinh tế

Thứ nhất, Đảng lãnh đạo kinh tế thông qua phương thức lãnh đạo bằng đường lối, chiến lược, các nghị quyết và bằng sự chỉ đạo, tổ chức thực hiện, hướng giải quyết các vấn đề do thực tiễn đặt ra trong lĩnh vực kinh tế Đường lối kinh tế là

sự cụ thể hóa đường lối chung của Đảng trong lĩnh vực kinh tế Các nghị quyết của Đảng có tầm bao quát và giá trị chỉ đạo thực tiễn, được toàn thể cơ quan Nhà nước, các cấp, các ngành, các đoàn thể nghiêm chỉnh chấp hành, thực thi Để lãnh đạo lĩnh vực kinh tế đòi hỏi Đảng phải luôn nhanh nhạy, thường xuyên theo dõi, nắm bắt sự biến động của đời sống kinh tế, kịp thời phát hiện các mâu thuẫn

để đưa ra chỉ đạo, giải quyết phù hợp Lý luận của Ðảng có vững, quyết tâm chính trị mới cao; việc xây dựng và ban hành đường lối, chủ trương mới chắc; công tác tuyên truyền, vận động trong nhân dân mới thông; việc bảo vệ nền tảng

tư tưởng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc đường lối của Ðảng mới kiên định, kiên quyết và giành thắng lợi

Thứ hai, công tác lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực kinh tế còn được thể hiện thông qua việc lãnh đạo bằng bộ máy Nhà nước - lãnh đạo nhà nước thể chế hóa đường lối, quan điểm phát triển kinh tế của Đảng thành pháp luật và chính sách kinh tế Việc thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối của Đảng thành các đạo luật, chính sách là một hướng đi quan trọng để Đảng có thể lãnh đạo lĩnh vực kinh tế Bởi việc cụ thể hóa, thể chế hóa kịp thời, đúng thời điểm sẽ giúp cho những chính sách, đường lối của Đảng đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, thúc đẩy và ràng buộc về luật pháp để tất cả mọi người tuân theo Trong phương thức lãnh đạo này, cần phải đổi mới có hiệu quả tổ chức bộ máy của Ðảng, Nhà nước và của cả hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả Bộ máy tổ chức Ðảng và hệ thống chính trị tinh gọn, khoa học, hoạt động hiệu lực, hiệu

quả; chú trọng tăng cường thể chế hóa việc xây dựng và thực hiện nghiêm túc đường lối, chủ trương, nghị quyết, nhất là công tác kiểm tra, giám sát, tổng kết, đánh giá dựa trên hiệu quả công việc và sản phẩm đầu ra có định lượng để đưa nghị quyết của Ðảng thực sự đi vào cuộc sống

Thứ ba, bên cạnh việc lãnh đạo bằng đường lối, chủ trương, chính sách, Đảng còn lãnh đạo thông qua các tổ chức đảng và nêu gương của đảng viên hoạt động trong các thành phần kinh tế và tổ chức có liên quan, nhất là các tập đoàn kinh tế lớn thuộc Nhà nước Việc xuất hiện tổ chức đảng sẽ giúp công tác lãnh đạo của Đảng sẽ được cụ thể hóa, giúp Đảng thuận lợi triển khai sự lãnh đạo Tổ chức đảng tiếp nhận những chính sách, đường lối của Đảng, chỉ đạo đảng viên thực hiện Thông qua các tổ chức đảng và các cá nhân đảng viên để lãnh đạo lĩnh vực kinh tế là một vấn đề quan trọng, không thể coi nhẹ

Thứ tư, Đảng lãnh đạo kinh tế bằng công tác tổ chức cán bộ Không chỉ lãnh đạo bằng việc đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ của Đảng trong lĩnh vực kinh tế, Đảng còn lãnh đạo kinh tế bằng công tác tuyên truyền, vận động thông qua tuyên truyền, vận động cán bộ, đảng viên và nhân dân chấp hành đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế Những người gương mẫu, đi đầu trong thực hiện chủ trương, đường lối của Ðảng chính là đội ngũ cán bộ, đảng viên Công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức, tư tưởng của Ðảng trong nhân dân được thực hiện bằng sự gương mẫu của các cán bộ, đảng viên

Cuối cùng, công tác lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực kinh tế còn được thể hiện thông qua công tác kiểm tra, giám sát đội ngũ cán bộ, đảng viên và các tổ chức của Đảng hoạt động trong các thành phần kinh tế Kiểm tra, giám sát là chức năng cơ bản của Đảng trong công tác lãnh đạo Việc làm này làm tăng tính đúng đắn, chính xác của chủ trương, đường lối do Đảng đề ra, đồng thời có thể kịp thời phát hiện sai phạm của một bộ phận cán bộ, đảng viên không trong sạch để

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com

nghiêm khắc phê bình và chỉnh đốn đội ngũ Ðảng tiến hành cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, suy thoái, tiêu cực, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, thể hiện quyết tâm làm cho Ðảng trong sạch, vững mạnh, cho cả hệ thống chính trị vận hành đồng bộ, có kỷ cương, kỷ luật nghiêm minh

II THỰC TRẠNG LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC KINH TẾ VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1 Thực trạng lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực kinh tế ở Việt Nam hiện nay

Nước ta đi theo chế độ chủ nghĩa Vì thế, nền kinh tế cũng được chủ trương xây dựng là hệ thống kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thành phần kinh tế đa dạng, tạo điều kiện để phát triển đồng bộ, quản lý có hiệu quả sự vận hành của các loại thị trường theo cơ chế cạnh tranh lành mạnh, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ để phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững

Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo đạo và khởi xướng công cuộc Đổi mới, chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Đây là một nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, là nền kinh tế hiện đại và hội nhập theo xu hướng chung Định hướng xã hội chủ nghĩa được thể hiện nhất quán trên nhiều mặt của kinh tế - xã hội Trong đó, mục tiêu phát phát triển là lấy con người làm trung tâm, nhằm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh", mang tầm vóc và ý nghĩa lịch sử to lớn trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội mang bản sắc Việt Nam, của Việt Nam và do người Việt Nam thực hiện