Tiểu luận môn chính trị học đề tài tư tưởng chính trị nho gia, sự du nhập và tác động đến đời sống chính trị việt nam hiện nay

Nghiên cứu về tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động của nóđến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay là một trong những việc làm quan trọng và thiệt thực, nó mang những giá tr

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINHHỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

-

-Tiểu luận môn Chính trị học

Đề tài: Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động đến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay.

Họ và tên sinh viên: Đồng Thanh Huyền

Mã sinh viên: 2155280020Lớp: Kinh tế quản lý chất lượng cao K41

Hà Nội, 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 5

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ NHO GIA 5

1.1 Hệ thống những vấn đề lý luận 5

1.1.1 Định nghĩa về tư tưởng chính trị Nho gia 5

1.1.2 Vai trò và đặc điểm của tư tưởng chính trị Nho gia 7

1.2 Nội dung cơ bản của hệ tư tưởng chính trị Nho gia 10

CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ SỰ DU NHẬP VÀ TÁC DỘNG CỦA TƯ TƯỞNG NHO GIA ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM HIỆN NAY 12

2.1 Thực trạng những ảnh hưởng của tư tưởng Nho gia đối với đời sống chính trị việt Nam hiện nay 12

2.1.1Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tình hình đời sống chính trị Việt Nam hiện nay 12

2.1.2Thực trạng những tác động của tư tưởng chính trị Nho gia đối với đời sống chính trị việt Nam hiện nay 16

2.2 Những mặt tích cực và hạn chế của vấn đề 18

2.2.1 Những mặt tích cực 18

2.2.2 Những mặt hạn chế 18

CHƯƠNG III: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO GIÁ TRỊ TỐT ĐẸP VÀ HẠN CHẾ NHỮNG MẶT TIÊU CỰC CỦA HỆ TƯ TƯỞNG NHO GIA ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 20

3.1 Phương hướng đặt ra 21

3.2 Giải pháp đề xuất 22

KẾT LUẬN 24

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 25

MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Nho gia là trường phái triết học có tầm ảnh hưởng lớn nhất Tư tưởng Nhogia được sáng lập nê bởi Khổng Tử, là hệ tư tưởng thống trị trong suốt thời kỳphong kến ở Trung Quốc, tư tưởng Nho gia ảnh hưởng sâu sắc tới mọi mặt củađời sông xã hội Trung Quốc trong cả tiến trình lịch sử và các nước láng giềngtrong đó có Việt Nam Tư tưởng chính trị của Khổng Tử là vì sự bình ổn của xã hội– một xã hội thái bình thịnh trị Theo Khổng Tử thì nó là chính đạo, đạo người làmchính trị là phải ngay thẳng, lấy chính trị để dẫn dắt dân Để thiên hạ có đạo, quay

về lễ, phải củng cố điều Nhân, coi trọng lễ nghĩa thì xã hội sẽ trở nên ổn định.Khổng Tử đã đề ra thuyết: “Nhân – Lễ - Chính danh”

Có thể nói rằng, Việt Nam chịu ảnh hưởng rất nhiều từ những tư tưởngchính trị Nho gia và đôi khi nó còn rất gần gũi với con nguười Việt Nam qua nhiềuthời kỳ Nghiên cứu về tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động của nóđến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay là một trong những việc làm quan trọng

và thiệt thực, nó mang những giá trị lý luận và thực tiễn, để rồi từ những nhìn nhậnsâu sắc và nghiên cứu những tài liệu thực tế có thể dễ dàng nhận thức đượcnhững thuận lợi cũng như những hạn chế trong quá trình vận dụng tư tưởng chínhtrị Nho gia vào thực tiễn xây dựng đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay Với tầmquan trọng được nêu trên, em quyết định lựa chọn nghiên cứu: “Tư tưởng chính trịNho gia, sự du nhập và tác động đến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay” làmvấn đề nghiên cứu tiều luận của mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Tiểu luận hệ thống hóa, phân tích những ảnh hưởng của tư tưởng chínhtrị Nho gia với đời sống chính trị Việt Nam Từ đó, đề xuất những phương

— 2 —

hưởng và giải pháp cụ thể nhằm phát huy những tiềm năng vốn có cũngnhư hạn chế trong quá trình vận dụng lý thuyết về tư tưởng chính trị Nhogia vào xây dựng đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay.

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được những mục đích trên, tiểu luận tập trung vào thựchiện những nhiệm vụ sau:

- Làm rõ những định nghĩa và nội dung cơ bản của tư tưởng chính trị Nho gia

- Phân tích cụ thể thực trạng đời sống chính trị Việt Nam hiện nay, đồngthời nghiên cứu cụ thể quá trình vận dụng tư tưởng chính trị Nho gia vào xây dựng, pháttriển đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay

- Đề xuất phương hướng và giải pháp cụ thể

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động đến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động đến đời sống chính trị Việt Nam hiện nay

- Phạm vi thời gian: Từ năm 2016 - 2021

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận

Tiểu luận dựa trên cách tiếp cận của chủ nghĩa duy vật biên chứng Mac– Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những tài liệu lý thuyết về Triết học Mac –Lenin, tư tưởng chính trị Nho gia,… Từ đó, đưa ra những phương hướng vàgiải pháp cụ thể vào nâng cao hiệu quả trong vận dụng những tư tưởng trênvào xây dựng và phát triển đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận “Tư tưởng chính trị Nho gia, sự du nhập và tác động đến đời sốngchính trị Việt Nam hiện nay” sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau:

Phương pháp thống kê, tổng hợp và phân tích những tài liệu thực tế đểlàm rõ những lý thuyết về tư tưởng chính trị Nho gia Từ đó đưa ra những địnhhướng cụ thể trong quá trình xây dựng đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay

5 Kết cấu tiểu luận

Chương 1: Những vấn đề lý luận về tư tưởng chính trị Nho gia

1.1 Hệ thống những vấn đề lý luận

1.1.1 Định nghĩa về tư tưởng chính trị Nho gia

1.1.2 Vai trò và đặc điểm của tư tưởng chính trị Nho gia

1.2 Nội dung cơ bản của hệ tư tưởng chính trị Nho gia

Chương 2: Cơ sở thực tiễn về sự du nhập và tác động của tư tưởngNho gia đối với đời sống chính trị Việt Nam hiện nay

2.1 Thực trạng những ảnh hưởng của tư tưởng Nho gia đối với đời sốngchính trị Việt Nam hiện nay

2.1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tình hình đời sống chính trị

Việt Nam hiện nay

2.1.2 Thực trạng những tác động của tư tưởng chính trị Nho gia đối với đời

sống chính trị việt Nam hiện nay

3.1 Phương hướng đặt ra

3.2 Giải pháp đề xuất

— 4 —

NỘI DUNGCHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TƯ TƯỞNG CHÍNH

TRỊ NHO GIA1.1 Hệ thống những vấn đề lý luận

1.1.1 Định nghĩa về tư tưởng chính trị Nho gia

Tư tưởng chính trị Nho gia có một vị trí quan trọng trong xuyên suốtlịch sử chính trị của Trung Quốc Tư tưởng chính trị Nho gia mang trongmình tầm ảnh hưởng lớn và sâu sắc tới mọi mặt của đời sống chính trịTrung Quốc và các nước láng giềng trong đó có Việt Nam Hai đại diện củaphái Nho gia là Khổng Tử và Mạnh Tử

Khổng Tử (551- 479 TCN)

Nội dung của tư tưởng chính trị Khổng Tử

Khổng Tử là những người sáng lập ra trường phái Nho gia

Tư tưởng chính trị của Khổng Tử là vì sự bình ổn của xã hội- một xãhội thái bình thịnh trị Theo Khổng Tử là chính đạo, đạo người làm chính trị

là phải ngay thẳng, lấy chính trị để dẫn dắt dân Để thiên hạ có đạo, quay

về lễ, phải củng cố điều Nhân, coi trọng lễ nghĩa thì xã hội sẽ ổn định

Khổng Tử đề ra thuyết : “ Nhân – Lễ- Chính danh”

Nhân là phạm trù trung tâm trong học thuyết chính trị của Khổng Tử Nhân

là thước đo quyết định thành bại, tốt xấu của chính trị Nội dung của Nhân baohàm các vấn đề đạo đức, luân lí của xã hội Biểu hiện trong chính trị như sau:

Thương yêu con người

Tu dưỡng bản thân, sửa mình theo lễ là nhân

Tôn trọng và sử dụng người hiền

Nội dung của Nhân là nhân đạo, thương yêu con người, giúp đỡ lẫn nhau Lễ: Là qui định, nghi thức trong cúng tế Khổng Tử lí luận hóa biến Lễ thànhnhững qui định, trật tự phân chia thứ bậc trong xã hội, thể hiện trong sinh hoạt:hành vi, ngôn ngữ… Ai ở địa vị nào thì sử dụng lễ ấy, lễ là bộ phận của Nhân Lẽ

Chính danh và Lễ có mối quan hệ chặt chẽ: muốn danh được chínhthì phải thực hiện lễ, chính danh là điều kiện để trau dồi lễ

Học thuyết của Khổng Tử xây dựng trên 3 phạm trù cơ bản: Nhân- Lễ-Chínhdanh Nhân là cốt lõi vấn đề, vừa là điểm xuất phát cũng là mục đích cuối cùngcủa hệ thống Học thuyết của Khổng Tử là “đức trị” vì lấy đạo đức làm gốc ĐiềuNhân được biểu hiện qua Lễ, chính danh là con đường để đạt tới điều Nhân Bayếu tố có quan hệ biện chứng tạo nên sự chặt chẽ của học thuyết

Nội dung tư tưởng chính trị của Khổng Tử cũng chính là những mặttích cực của trường phái Nho gia

— 6 —

từ nhượng là lễ, lòng thị phi là trí

Quan niệm về vua- tôi- dân: Thiên tử là do trời trao cho thánh nhân,vận mệnh trời nhất trí với ý dân Quan hệ vua- tôi là quan hệ 2 chiều Tiếnthêm 1 bước ông cho rằng: nếu vua không ra vua thì phải loại bỏ, vua tàn

ác thì phải gọi là thằng

Mạnh Tử là người đầu tiên đưa ra tư tưởng trọng dân: dân là quí nhất,quốc gia thứ hai, vua không đáng trọng

Quan niệm quân tử- tiểu nhân: Quân tử là người lao tâm, cai trị người

và được cung phụng Tiểu nhân là người lao lực, bị cai trị và phải cungphụng người Mạnh tử đề xuất chủ trương “ thượng hiền” dùng người hiềntài để thực hành nhân chính

Chủ trương vương đạo: Mạnh Tử kịch liệt phản đối “bá đạo”, nguồn gốccủa mọi rối ren loạn lạc Chính trị “vương đạo” là nhân chính lấy dân làm gốc

1.1.2 Vai trò và đặc điểm của tư tưởng chính trị Nho gia

Về cơ bản và cũng là chủ yếu, Nho giáo là một học thuyết chính trị - xãhội và đạo đức mà một trong những chức năng chủ yếu của nó là giáo hoá,đào tạo, hoàn thiện con người và ổn định, hoàn thiện xã hội Từ đời Hán trở đi,Nho giáo còn là hệ tư tưởng, là công cụ thống trị của giai cấp địa chủ phongkiến trong việc xây dựng, củng cố, duy trì bộ máy nhà nước phong kiến tậpquyền và chế độ phong kiến, trong việc bảo vệ, duy trì cơ sở kinh tế - xã hộicủa chế độ và xã hội phong kiến cũng như địa vị, quyền lợi của giai cấp ấy

Với tính chất và chức năng trên, Nho giáo đã đề xuất một đường lối trịnước (Đạo trị nước) nhất quán và những điều kiện, yêu cầu để thi hành đườnglối này Có thể nói, tư tưởng về “Đạo trị nước” là tư tưởng, nội dung chủ yếunhất trong học thuyết chính trị – xã hội, đạo đức của Nho giáo Điều kiện cănbản để Nho giáo tồn tại, phát triển, có vị trí, vai trò và ảnh hưởng đến xã hội vàcon người Việt Nam là nó phải ít nhiều biến đổi để phù hợp với cơ sở kinh tế –

xã hội, văn hoá, phong tục tập quán… của xã hội Việt Nam, đáp ứng đượcnhững nhu cầu tồn tại, phát triển của xã hội phong kiến Việt Nam và giải đápđược những yêu cầu và nhiệm vụ thực tiễn của xã hội Việt Nam đặt ra Do đó,Nho giáo Việt Nam không thể không bị “khúc xạ”, “bản địa hoá”, được “cấu trúclại” Tức là nó được người Việt Nam lọc bỏ, phát triển, mở rộng mà như nhiềunhà nghiên cứu Nho giáo ở Việt Nam khẳng định, Nho giáo Việt Nam khôngphải là Nho giáo Trung Quốc, nó là sản phẩm của người Việt Nam, là bộ phậncốt lõi của văn hoá truyền thống Việt Nam

Vì vậy, cũng là tất yếu, tư tưởng về Đạo trị nước của các nhà Nho Việt Namcũng có những điểm tương đồng và khác biệt với Nho giáo Trung Quốc Bởi tưtưởng về Đạo trị nước của họ, về cơ bản, được xây dựng và bị quy định bởinhững điều kiện của xã hội Việt Nam; bởi những yêu cầu và nhiệm vụ thực tiễnđặt ra cho giai cấp phong kiến, cho dân tộc Việt Nam; bởi thành phần xuất thâncủa họ và quan hệ giữa nhà Nho với chính quyền phong kiến, với người dân…

Đường lối trị nước của Nho giáo, về cơ bản, là Đức trị (đôi khi còn được gọi làNhân trị, Lễ trị, Vương đạo); tức là dùng đạo đức để cai trị, tổ chức và quản lý xã hội.Tất nhiên, bên cạnh việc dùng đạo đức, Nho giáo cũng chủ trương dùng hình phạt,pháp luật (Pháp trị), như Tuân Tử chỉ rõ: “Từ bậc sĩ trở lên thì phải dùng lễ nhạc màđối đãi; đối với dân chúng trăm họ thì phải dùng pháp luật mà cai trị” và “xem xétchính trị biết phân biệt rõ ràng, người nào lấy điều thiện đến với ta, thì

— 8 —

dùng lễ mà đối đãi họ, người nào lấy điều bất thiện đến với ta thì dùng hìnhphạt đối đãi với họ Hai hạng người đó được phân biệt thì người hiền và kẻbất hiền không lẫn lộn, phải trái không rối loạn” Tuy vậy, giữa Đức trị vàPháp trị, Nho giáo trước sau như một vẫn đề cao, coi trọng Đức trị, cònpháp luật, hình phạt chỉ là biện pháp nhất thời, tiêu cực nhằm trợ giúp choviệc giáo hoá trong những lúc khốn cùng của việc cai trị mà thôi, và chỉ ápdụng đối với những kẻ bất hiền, không chịu an phận, không nghe theo giáohoá, ưu thích dũng cảm, chán cảnh nghèo hèn.

Nho giáo đưa ra đường lối Đức trị nhằm khắc phục tình trạng rối loạn từtrong gia đình đến ngoài thiên hạ, xây dựng và duy trì xã hội ổn định, có trật tự, kỷcương, sao cho giai cấp địa chủ phong kiến mãi là giai cấp thống trị, còn các giaicấp khác mãi bị áp bức, bị thống trị, dù rằng các nhà Nho có nói đến cái xã hội mà

ở đó “có vua thánh tôi hiền, mọi cái đều là của chung, mọi người đều có quyền lợi, đều có sản nghiệp riêng, đều được chăm sóc” đi chăng nữa

Các nhà Nho Việt Nam chủ trương đường lối Đức trị của Nho giáocũng không ngoài mục đích trên Nhưng nội dung của đường lối ấy có thayđổi, phát triển và được cụ thể thêm cho phù hợp với Việt Nam

Khi nước ta bước vào thời kỳ độc lập tự chủ, nhiệm vụ chính trị chủ yếu củagiai cấp phong kiến và cũng là của dân tộc ta là xây dựng một nhà nước phongkiến ổn định, phát triển về mọi mặt Đồng thời, do Việt Nam luôn phải đối mặt vớinhững nguy cơ và hành động xâm lược từ bên ngoài, nên ngoài nhiệm vụ dựngnước, dân tộc ta phải thực hiện nhiệm vụ giữ nước Hai nhiệm vụ này gắn chặtvới nhau, là yêu cầu của sự tồn tại, phát triển không chỉ đối với chế độ phong kiến

mà còn đối với cả dân tộc Bởi vậy, một xã hội ổn định, phát triển bền vững về mọimặt, một xã hội thái bình, không có chiến tranh chết chóc, vua đức dân từ, mọingười đều no đủ… luôn là điều mong ước của các nhà Nho Việt Nam Để đi tới

một xã hội như vậy, các nhà Nho Việt Nam không chỉ vận dụng những tưtưởng trong đường lối Đức trị của Nho giáo mà còn phát triển, mở rộng thêmnhững nội dung mới mà bản thân Nho giáo không đề cập đến, như tư tưởngchiến tranh giữ nước phải dựa vào dân, phải xây dựng được sự đoàn kết toàndân, đoàn kết trong nội bộ giai cấp thống trị,… (như trong Hịch tướng sĩ củaTrần Quốc Tuấn và Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi,…) Tư tưởng đó tronghoàn cảnh xã hội Việt Nam thời phong kiến đã trở thành một trong những vấn

đề trung tâm mà các nhà Nho Việt Nam đề xuất trong Đạo trị nước của mình

Do đó, những khái niệm như Trung, Hiếu, Nhân, Nghĩa, Trí, Tín vốn là của Nhogiáo Trung Quốc nhưng đã được các nhà Nho Việt Nam cải biến, phát triển,làm cho những khái niệm ấy vốn hết sức gò bó, khắc nghiệt trở nên ít gò bó,khắc nghiệt hơn và mang tính dân tộc, tính nhân dân

1.2 Nội dung cơ bản của hệ tư tưởng chính trị Nho gia

Để thi hành đường lối Đức trị và nhằm xây dựng một xã hội phong kiến

ổn định, có trật tự, kỷ cương và thái bình thịnh trị, trong quan niệm về việc trịnước, Nho giáo đề cập đến nhiều vấn đề như đạo làm vua, đạo bề tôi, mốiquan hệ giữa vua - bề tôi - dân, dân và vai trò của dân,… Các nhà Nho ViệtNam khi đề cập đến đường lối trị nước, trong suy nghĩ và tư tưởng của họkhông ngoài những vấn đề trên, thể hiện tập trung ở hai nội dung sau:

Thứ nhất, quan niệm về dân và vai trò của dân

Trước hết cũng cần khẳng định rằng, trong đời sống chính trị ở Trung Quốc từtrước thời Khổng Tử và trong suốt thời Xuân Thu - Chiến Quốc, các thế lực thống trị,

dù muốn hay không, không thể không quan tâm, dù ở một mức độ nào đó, đến đờisống và vai trò của người dân Điều này không phải là ý muốn chủ quan của các thếlực thống trị mà nó phản ánh một thực tế ở Trung Quốc (cũng như các nước phươngĐông nói chung) là, địa vị thống trị của họ không phải bao giờ và lúc nào cũng bị quyếtđịnh trực tiếp bởi địa vị kinh tế Ngay Kinh Thư đã cho thấy

—10—

nhiều tư tưởng thể hiện sự quan tâm của tầng lớp thống trị đến đời sống và vai tròcủa dân Chẳng hạn, “mệnh trời” tuy được thừa nhận có uy quyền tối cao, tuyệtđối nhưng thậm chí lại bị đồng nhất với “ý dân”, “lòng dân” Những câu như “Trờinhìn tự dân ta nhìn”, “trời nghe tự dân ta nghe”, “sự sáng suốt ở trời thể hiện ra sựsáng suốt của dân”, “dân muốn gì trời cũng phải theo”, v.v không phải là ít trongcuốn sách này Điều đó nói lên rằng, việc quan tâm đến đời sống và vai trò củadân còn có ý nghĩa như một hằng số trong đời sống chính trị của các nướcphương Đông Bởi vậy mà cũng là tất yếu, dân và vai trò của dân là một vấn đềđược hầu hết các nhà Nho quan tâm, là một nội dung cơ bản trong học thuyếtchính trị - xã hội, trong đường lối Đức trị của Nho giáo.

Tóm lại, trong quan niệm của nhiều nhà Nho Trung Quốc, họ luôn đềcao vao trò của dân nhưng với họ, dân cũng chỉ mãi mãi là thần dân của kẻcầm quyền thống trị mà thôi

Tựu trung lại, theo các nhà Nho lúc bấy giờ, đối tượng và nội dungcủa đường lối trị nước là dân, vì dân, an dân, đất nước thái bình

Thứ hai, đạo làm vua, đạo bề tôi, quan hệ vua - dân và vua - bề tôi

Nói tới đạo trị nước cũng là nói đến đạo làm vua, đạo làm bề tôi, vìchủ thể trị nước là vua, bề tôi (quan lại) Nhà Nho khi đề cập tới đạo làmvua là đề cập đến tư cách đạo đức của vua, quan hệ giữa vua với bề tôi vàthần dân trong nước, trong thiên hạ

Nho giáo đặc biệt đề cao vai trò của đạo đức, sự tu dưỡng đạo đức của nhàvua đối với sự hưng - vong, an - nguy, trị - loạn của triều đại, của chế độ, thành - bạicủa công việc trị nước, trị dân Khổng Tử đã từng nói: “Vi chính dĩ đức, thí như Bắcthần cư kỳ sở, nhi chúng tinh củng chi”.Lấy đức để làm việc chính trị, cũng như ngôisao Bắc thần, ở yên vị mà các ngôi sao khác đều châu về và “Dùng chính lệnh để dẫndắt dân, dùng hình pháp để giữ trật tự, dân tránh khỏi tội nhưng chưa biết hổ thẹn.Dùng đức để dẫn dắt, dùng lễ để giữ trật tự, dân biết hổ hẹn mà

tiến tới chỗ tốt lành” Ông còn nói tiếp: “Kỳ thân chính, bất lệnh nhi hành, kỳthân bất chính, tuy lệnh bất tùng” Bản thân nhà cầm quyền ngay thẳng, tuykhông ra lệnh, mọi việc vẫn trôi chảy; bản thân không ngay thẳng, có ralệnh dân cũng chẳng theo, còn Mạnh Tử thì khẳng định: “Hễ vua có nhânthì không ai dám bất nhân, hễ vua có nghĩa thì không ai dám bất nghĩa.

Không những thế, Nho giáo còn khẳng định thêm rằng, nhà vua, người cầmquyền có đạo đức, hành động có đạo đức mới được lòng dân, mới được dân tin,còn khi đã không được lòng dân, lòng tin của dân thì sự nghiệp chính trị của nhàvua tất phải đổ Mạnh Tử đã chỉ rõ: “Mất thiên hạ là vì để mất dân, để mất dân là

vì để mất lòng người Muốn được thiên hạ, có đường lối hẳn hòi: hễ được dân làđược thiên hạ vậy Muốn được dân, có đường lối hẳn hòi: hễ được lòng người, làđược dân vậy Muốn được lòng người, có đường lối hẳn hòi: dân muốn gì hãyđem lại cho thật nhiều, dân ghét điều gì, chớ đem thi thố, thế thôi” Song, để đượclòng dân, để được dân chúng, nhà Nho cho rằng, nhà vua, người cầm quyền phảicoi dân là gốc nước, dân là quý, chăm lo đời sống vật chất của dân, là tấm gươngsáng cho dân, thi hành đường lối Nhân chính Mạnh Tử nói: “Nếu nhà vua thihành nhân chính, dân sẽ thương yêu người trên, và liều mình vì bậc quan trưởngvậy” Ngay trong quan niệm về một xã hội lý tưởng, các nhà Nho cũng coi “vuathánh tôi hiền” là một trong những đặc điểm cơ bản của xã hội đó

CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ SỰ DU NHẬP VÀ TÁC DỘNGCỦA TƯ TƯỞNG NHO GIA ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM

HIỆN NAY

2.1 Thực trạng những ảnh hưởng của tư tưởng Nho gia đối với đời sống chính trị việt Nam hiện nay

2.1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tình hình đời sống chính trị Việt

Nam hiện nay

—12—